[Image]Vandaag het verslag van het tweede apparaat dat ik heb getest in het kader van het SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma: de TouchNote 1028.

Wat zit er in de doos?
- Tablet netbook (+ accu)
- Extra stylus
- Tas
- Voeding
- handleiding

Waar is het apparaat voor bedoeld?
De TouchNote is een netbook (ook wel minilaptop of umpc-ultra-mobile-pc genoemd) met een touchscreen. Het apparaat heeft een 10,1 inch scherm (wat apparaat oplevert van 26x19 cm) met een hoge schermresolutie (1366x768). De TouchNote wordt afgeleverd met een Windows XP Home edition. Dat levert een haarscherp beeld op. Het apparaat weegt 1,5 kg en is daarmee heel prettig draagbaar.
In het apparaat zitten een intern geheugen van 1 GB en een harde schijf van 160 GB en tal van in- en uitgangen om te communiceren met andere apparaten (o.a. Bluethooth, WiFi van 300 Mbps, memorycardreader). Technisch gezien kan de TouchNote een laptop vervangen.

Wat kan het nog meer?
Een bijzondere functionaliteit van de TouchNote is de gesture manager. Hiermee kun je aan een beweging op je touchscreen een actie toekennen, bijv. het openen van een bepaald programma. Erg leuk om mee te spelen, maar het kost enige tijd voordat je in je vingers hebt wat welke functies je aan de verschillende bewegingen hebt toegekend. Veel tijdwinst levert deze functionaliteit niet op, maar het is wel leuk om mee te spelen.

Gebruikerservaringen
Het beeldscherm van de TouchNote is zoals gezegd van erg goede kwaliteit, maar de beelden zijn wel erg klein. Consequentie daarvan is dat het apparaat, net als alle andere minilaptops, niet echt prettig is om langdurig achter elkaar mee te werken. De linker- en rechtermuisknop zitten, anders dan bij de meeste apparaten, links en rechts van het touchpad, maar het gebruik daarvan went snel.

Hoe kan het ingezet worden in het onderwijs?
Op alle onderwijsinstellingen zijn computers in gebruik: netbooks, laptops of desktops. In de vaste opstelling binnen de onderwijsinstellingen wordt meestal gekozen voor desktops. Als studenten/leerlingen zelf computers moeten aanschaffen die ze op de onderwijsinstelling moeten gebruiken (al dan niet verschaft via de onderwijsinstelling) wordt gebruik gemaakt van laptops en in enkele gevallen netbooks. Het voordeel van laptops boven p.c.’s is duidelijk: ze kunnen (makkelijk) meegenomen en op verschillende plaatsen worden gebruikt. Nadelen zijn er ook: een laptop gaat over het algemeen minder lang mee dan een desktop computer en ze moeten regelmatig opgeladen worden. Overigens: een desktop computer kan natuurlijk ook niet zonder stroom maar de bedrading daarvoor is meestal weggewerkt en levert dus geen problemen op. Een nadeel van laptops is dat ze –bij gelijkwaardige functionaliteit - over het algemeen duurder zijn dan desktops.

Een netbook lijkt beide te overtreffen. Ze zijn goedkoop (ze zijn al te koop vanaf ca. € 300,= ) en ze zijn nog makkelijker mee te nemen dan laptops. Maar schijn bedriegt: de goedkope netbooks hebben minder mogelijkheden dan laptops van dezelfde prijs (laat staan in vergelijking met desktops). Ze zijn wel heel makkelijk om mee te nemen omdat ze licht en klein zijn. Dat ze zo klein zijn is niet alleen een voordeel maar ook een nadeel: de toetsenborden typen net iets minder makkelijk dan de standaard toetsenborden en langdurig lezen van een klein scherm is erg vermoeiend. Nu zullen studenten/leerlingen op de onderwijsinstelling (hopelijk) niet de hele dag hun (mini-)laptop gebruiken maar bij de studie thuis zal dat vaak wel het geval zijn. En omdat er maar weinig leerlingen/studenten zijn die voor hun studie willen/kunnen beschikken over 2 apparaten lijkt het me in eerste instantie niet handig om te kiezen voor een netbook. Maar uit kostenoverwegingen kan een netbook natuurlijk wel aantrekkelijk zijn en wie veel moet sjouwen met een laptop zal blij zijn met een netbook.

Maar de Gigabyte 1028 is niet zomaar een netbook: het bijzondere van dit apparaat is dat het een touchscreen heeft. Helaas sluit het bijgeleverde operating systeem (Windows XP) daar niet echt op aan doordat het geen handschriftherkenning heeft. Je kunt dus wel, net als met de muis, dingen ‘aanklikken’ met de bijgeleverde stylus (of met je vingers) maar schrijven kan alleen in een tekenprogramma en dat is daar natuurlijk niet echt geschikt voor. Jammer, want de mogelijkheden van het touchscreen worden nu niet echt benut. Het zou logischer zijn geweest als de netbook werd geleverd met Vista of met Windows XP Tablet PC Edition 2005. Hierbij kan het (gratis) Education Pack gebruikt worden wat het o.a. mogelijk maakt om met z.g. ‘flashcards’ te werken om woorden, formules e.d. uit het hoofd te leren en wiskundige vergelijkingen op te schrijven.

Een andere toepassing waarbij je voordeel kunt hebben van een touchscreen in het onderwijs leek me het voorbereiden van lessen voor het digibord. Omdat ik niet de beschikking heb over een digibord heb ik daarover bij twee leveranciers van digiborden in Nederland navraag gedaan. Geen van beide leveranciers had die mogelijkheid overwogen, omdat het gebruik van een tablet overbodig is als je die koppelt aan het digibord. Maar beiden vonden het idee om de lessen te kunnen voorbereiden m.b.v. een laptop of netbook met touchscreen een idee waar ze nog eens over wilden nadenken. Ik vond het zelf in ieder geval prettig om op dezelfde manier te kunnen interacteren met het touchscreen van de Touchnote als met een digibord.

Maar daarmee zijn er nog geen toepassingen voor de TouchNote die bruikbaar zijn voor leerlingen. Daarvoor ging ik te rade bij de makers van de Skoolmate: net als TouchNote een netbook met een touchscreen1. Ik was benieuwd welke toepassingen hen voor ogen stonden bij het op de markt brengen van hun apparaat dat speciaal gemaakt is voor het basisonderwijs. De keuze voor een netbook was voor hen in eerste instantie prijsbepaald: een goedkope netbook kan weliswaar minder dan een laptop, maar heeft genoeg in huis voor gebruik in het basisonderwijs. Een ander argument is voor hen de draagbaarheid van het apparaat: voor kinderhanden is een netbook beter hanteerbaar dan een laptop. Daarnaast is voor de Skoolmate speciale software ontwikkeld voor gebruik in het basisonderwijs. Deze software maakt gebruik van schriftherkenning en een ingebouwde bewegingssensor waarmee je bijvoorbeeld een knikker over het scherm kunt laten rollen of een bak water leeg kunt gieten en er is een schrijfprogramma dat direct feedback geeft wanneer een leerling een letter verkeerd schrijft.
Maar al deze zaken zijn in de TouchNote niet aanwezig. Een aantal belangrijke voordelen voor het onderwijs - lagere kosten, speciale touchscreensoftware – blijven daarmee onbenut. Het enige argument dat telt in de overweging om een TouchNote aan te schaffen voor het onderwijs dat overblijft is dat het apparaat makkelijk draagbaar is omdat het klein en licht is. Maar dat weegt m.i. niet op tegen het feit dat het werken met een klein toetsenbord en scherm onprettig is als je het apparaat lang achtereen gebruikt. Voor gadgetliefhebbers en voor wie ervan houdt om filmpjes onderweg te kunnen kijken lijkt de TouchNote me een aanrader maar voor het onderwijs lijkt het apparaat mij daarom niet geschikt.

Meer informatie:
De leverancier

1 De Skoolmate kan overigens verder niet vergeleken worden met de TouchNote. Hij is heel specifiek voor basisscholieren gemaakt en heeft daarom heel andere specs. Mogelijk volgt er over een tijdje nog een test met dit apparaat.