Heel mooi overzicht, hier kan ik wel wat mee! Nog een aanvulling: www.sxc.hu is een zeer veel gebruikte bron voor afbeeldingen. De meeste afbeeldingen mag je zelfs in een aantal commerciële uitingen gebruiken. Ik vroeg me af: als je de afbeelding alleen gebruikt voor een les die je verder niet verspreidt, dan mag je toch alle afbeeldingen gebruiken of heb ik dat verkeerd begrepen? Tweede vraag: je stelt: 'Digitale toegankelijkheid is nu al een verplichting in het middelbaar en hoger beroepsonderwijs...' Wat houdt die verplichting in? Wordt dat gecontroleerd en is er een straf als je het niet doet?
Dank voor je aanvulling. Ik had die site niet opgenomen omdat je daar volgens mij wel voor moet betalen, ook al is het maar weinig. Of heb ik dat verkeerd?
Een afbeelding gebruiken voor een les is volgens mij in principe ook niet toegestaan. Je mag wel een kopie maken voor 'eigen gebruik' (zie ook Ius Mentis: http://www.iusmentis.com/auteursrecht/nl/thuiskopie/), maar die mag je dan niet in een klas laten zien. Maar ik vermoed dat daar niemand ooit achteraan zal gaan.
Wat betreft de verplichting tot toegankelijkheid: die is inderdaad wettelijk vastgelegd. Zie o.a. http://www.accessibility.nl/files/downloads/Rapport_Digitale_Toegankelijkheid_Hoger_Onderwijs.pdf. Helaas wordt daarop voor zover ik weet nog niet echt gecontroleerd. Wel gebeurt het regelmatig dat leerlingen/studenten problemen ondervinden bij de toegankelijkheid van digitale materialen. In dat geval wordt er meestal ad hoc een oplossing gezocht. Erg jammer, want als je materialen toegankelijk zijn help je daarmee niet alleen mensen met een beperking: het levert je, zoals ik al zei, ook andere voordelen op. Zie ook het plaatje in een eerdere blogpost: http://ict-en-onderwijs.blogspot.com/2009/12/xsuse-toegankelijkheid-en-ict.html
@Margreet www.sxc.hu (Stock-Xchange) biedt de afbeeldingen gratis aan en ook een account nemen kost niets. De meeste afbeeldingen mag je gebruiken onder 'standard restrictions': daaronder valt ook verspreiding in commerciële bronnen. Alleen extreem gebruik zoals de afbeeldingen verkopen als poster of op een t-shirt mag niet. Soms willen de makers van de foto's een berichtje als je hun foto gebruikt. Dat berichtje kun je makkelijk via de website sturen.
Ik zie het: SXC is inderdaad gratis. Ik was in de war omdat je op de site ook kunt doorklikken naar iStockfoto. Die kosten wel geld, zij het heel weinig. Maar SXC voeg ik aan mijn lijstje van vrij te gebruiken beeldmateriaal toe. Dank voor je hulp!
Ik heb het nog even nagezocht: de onderwijsexceptie waar jij vermoedelijk op doelt, maakt dat je auteursrechtelijk beschermd materiaal mag gebruiken zonder toestemming van de auteur. Maar daar moet wel een redelijke vergoeding voor worden afgesproken. Wat dat is, staat nergens: daar zal je dus afspraken over moeten maken. Kijk voor meer info op http://www.auteursrechtenonderwijs.nl/home/Uitzonderingen_voor_het_onderwijs.
10:46 p.m.
[Image]Bijna elke leraar doet het wel eens: zijn eigen lesmateriaal maken. Leuk, want je kunt het afstemmen op de actualiteit, wat je zelf boeiend vindt en natuurlijk de mogelijkheden en interesses van je leerlingen. Lastig ook want waar een uitgever van lesmateriaal contacten heeft met allerlei vormgevingsbureaus, tekenaars, fotografen en andere 'beeldmakers', moet jij het doen met de beeldmaterialen die - gratis - voorhanden zijn. Meestal zal je daarvoor op internet op zoek gaan naar bruikbare beelden. Maar die mogen, zoals we allemaal inmiddels wel weten, lang niet altijd gebruikt worden voor lesmateriaal. In deze blogpost daarom aandacht voor het zoeken naar statisch beeldmateriaal voor lessen. In een volgende blogpost ga ik in op het zoeken naar dynamisch beeldmateriaal: films.
Tot slot een aantal tips. Bedenk tevoren wat voor materiaal je wilt hebben. Zou een particulier een foto gemaakt kunnen hebben van het onderwerp? Dan is het handig om te zoeken bij Flickr. Maar als je een tekening wilt hebben van het menselijk lichaam, dan kan je beter http://www.blogger.com/img/blank.gifterecht bij de Advanced Search van een zoekmachine zoals Google of Yahoo. Als je op zoek bent naar beeldmateriaal dat ook in andere landen gebruikt wordt in de les (bijv. afbeeldingen van het menselijk lichaam, afbeeldingen van apparaten, historische afbeeldingen) zoek dan niet alleen met Nederlandse zoektermen, maar gebruik ook Engelse, Franse of Duitse zoektermen. Vergeet niet de naam van de maker te vermelden bij de afbeeldingen. Als regel is dat verplicht maar het is voor de makers natuurlijk ook leuk om hun naam genoemd te zien en misschien ook een stimulans voor hen om nog meer van hun materialen onder een Creative Commons licentie ter beschikking te stellen van anderen.Wil je foto's delen met anderen of bewerken (verkleinen, een uitsnede maken, iets toevoegen of weghalen) en weet je niet hoe dat moet? Op Pepermunt.net vind je waar en hoe je dat kunt doen. Een erg handige site!Tot slot: als je wilt dat ook mensen met een visuele beperking je les goed kunnen bekijken, dan is het slim om een afbeelding te voorzien van een z.g. 'alt-tag': een tekst die je te zien krijgt wanneer je met je muis over het plaatje beweegt. Daarmee maak je niet alleen je materialen beter toegankelijk voor mensen met een functionele beperking: het materiaal wordt ook beter vindbaar en de gebruikersvriendelijkheid beter. Digitale toegankelijkheid is nu al een verplichting in het middelbaar en hoger beroepsonderwijs en in het universitair onderwijs. Laten we niet wachten tot dat ook verplicht wordt in de andere sectoren, maar er nu alvast mee aan de slag gaan!
5 reacties
Dit venster sluiten Naar reactieformulier gaanHeel mooi overzicht, hier kan ik wel wat mee! Nog een aanvulling: www.sxc.hu is een zeer veel gebruikte bron voor afbeeldingen. De meeste afbeeldingen mag je zelfs in een aantal commerciële uitingen gebruiken.
Ik vroeg me af: als je de afbeelding alleen gebruikt voor een les die je verder niet verspreidt, dan mag je toch alle afbeeldingen gebruiken of heb ik dat verkeerd begrepen?
Tweede vraag: je stelt: 'Digitale toegankelijkheid is nu al een verplichting in het middelbaar en hoger beroepsonderwijs...' Wat houdt die verplichting in? Wordt dat gecontroleerd en is er een straf als je het niet doet?
10:54 a.m.
@Paul,
Dank voor je aanvulling. Ik had die site niet opgenomen omdat je daar volgens mij wel voor moet betalen, ook al is het maar weinig. Of heb ik dat verkeerd?
Een afbeelding gebruiken voor een les is volgens mij in principe ook niet toegestaan. Je mag wel een kopie maken voor 'eigen gebruik' (zie ook Ius Mentis: http://www.iusmentis.com/auteursrecht/nl/thuiskopie/), maar die mag je dan niet in een klas laten zien. Maar ik vermoed dat daar niemand ooit achteraan zal gaan.
Wat betreft de verplichting tot toegankelijkheid: die is inderdaad wettelijk vastgelegd. Zie o.a. http://www.accessibility.nl/files/downloads/Rapport_Digitale_Toegankelijkheid_Hoger_Onderwijs.pdf. Helaas wordt daarop voor zover ik weet nog niet echt gecontroleerd. Wel gebeurt het regelmatig dat leerlingen/studenten problemen ondervinden bij de toegankelijkheid van digitale materialen. In dat geval wordt er meestal ad hoc een oplossing gezocht. Erg jammer, want als je materialen toegankelijk zijn help je daarmee niet alleen mensen met een beperking: het levert je, zoals ik al zei, ook andere voordelen op. Zie ook het plaatje in een eerdere blogpost: http://ict-en-onderwijs.blogspot.com/2009/12/xsuse-toegankelijkheid-en-ict.html
1:40 p.m.
@Margreet www.sxc.hu (Stock-Xchange) biedt de afbeeldingen gratis aan en ook een account nemen kost niets. De meeste afbeeldingen mag je gebruiken onder 'standard restrictions': daaronder valt ook verspreiding in commerciële bronnen. Alleen extreem gebruik zoals de afbeeldingen verkopen als poster of op een t-shirt mag niet. Soms willen de makers van de foto's een berichtje als je hun foto gebruikt. Dat berichtje kun je makkelijk via de website sturen.
Dank voor de overige aanvullende informatie!
11:27 a.m.
@Paul,
Ik zie het: SXC is inderdaad gratis. Ik was in de war omdat je op de site ook kunt doorklikken naar iStockfoto. Die kosten wel geld, zij het heel weinig. Maar SXC voeg ik aan mijn lijstje van vrij te gebruiken beeldmateriaal toe. Dank voor je hulp!
3:37 p.m.
@Paul,
Ik heb het nog even nagezocht: de onderwijsexceptie waar jij vermoedelijk op doelt, maakt dat je auteursrechtelijk beschermd materiaal mag gebruiken zonder toestemming van de auteur. Maar daar moet wel een redelijke vergoeding voor worden afgesproken. Wat dat is, staat nergens: daar zal je dus afspraken over moeten maken. Kijk voor meer info op http://www.auteursrechtenonderwijs.nl/home/Uitzonderingen_voor_het_onderwijs.
10:46 p.m.