il-blog ta' george pullicino

Science is fun !

2009-11-28T07:13:00.002+01:00

Din il-gimgħa fl-Universita’ qed jittella’ Science and Technology Festival. Dan il-festival organizzat mill-MCST (Malta Council for Science and Technology) għandu l-għan li jħeġġeġ lit-tfal tal-iskejjel jagħżlu suggetti ta' xjenza. L-S&T Fest jipreżenta s-suġġetti tax-xjenza b’mod mill-aktar attraenti, innovattiv u fuq kollox interattiv fejn l-istudent u l-pubbliku jmissu b'idejhom ix-xjenza. Ghoxejt indur l-istands mal-Prim Ministru u tara ghajnejn it-tfal jixghelu bl-entuzjazmu. Rajthom jesperjenzaw terremot go kamra binija ghal tal-apposta, rajthom jaffaxxinaw ruhhom b'robot jizfen, jifhmu kif tigi generata l-energija mir-rih, kif tifforma buzzieqa, rajthom jipruvaw jifhmu l-univers u tant affarijiet ohra.

Interessanti li uhud mill-exhibits ghadhom mill-ewwel S&T Fest li l-MCST kien organizza fil-1995 meta kont ghadni CEO tal-MCST ! Maghhom kien hemm exhibits ohra li nbnew minn kumpanija lokali permezz ta' fondi li gibna mill-UE. Exhibits verament sbieh. Il-holma tieghi hija li jkollna Centru Interattiv ghax-Xjenza u Teknologija b'mod permanenti. Fil-fatt sibna l-post gewwa l-Park Nazzjonali ta' Ta' Qali fejn naghmluh. Fil-gimghat li gejjin behsiebni nnhiedi kompetizzjoni ghad-disinn ta' Centru bhal dan li ghandu jkun anke ezempju ta' energu saving building. Ghaliex f'Ta' Qali. Ir-raguni hija semplici: irridu niprezentaw ix-xjenza bhala fun u niprezentaw fi spazju assocjat ma' hekk.

Irridu li aktar tfal u żgħażagħ jidħlu għal-karrieri vasti li x-xjenza qegħda toffri. Qegħdin f’perjodu fejn it-teknoloġiji jinbidlu mill-lum għal-għada. Dan kollu jfisser li aktar ma hu qed jgħaddi ż-żmien aktar hemm bżonn ta’ taħriġ sabiex iż-żgħażagħ jitħarġġu f’suġġetti li fihom hemm futur, futur għal-karriera kif ukoll futur li joffri garanzija ta’ xogħol mhux biss barra minn xtutna iżda anki f’pajjiżna. Nista nsemmi bħala eżempju Smart City, il-Biotechnology Centre li se jibda jinbena f'San Gwann, kumpaniji tal-farmacewtika kif ukoll proġetti ta' energija nadifa li daħal għalihom il-Gvern.

Universita' miftuha

2009-11-25T18:24:00.004+01:00

F'dawn il-granet ghaddejjin ic-cerimonji tal-gradwazzjoni. Il-bierah attendejt dik fejn Lourdes nghatat Masters fl-Istudji Diplomatici. Ghal darba qlibna l-irwoli. Minflok ma l-mara tisma diskors tieghi, smajt jien diskors ta' marti ! Ghax il-bierah giet mitluba taghmel id-diskors bhala raprezentant tal-gradwati. U mhux ghax sar minn marti imma kien diskors tajjeb hafna. Biex niccajta ghidt lil Prim Ministru u dawk ta' madwari li jien ktibtulha. Fil-verita' lanqas biss kont rajtu !

L-aktar bicca li ghogbitni mid-diskors ta' Lourdes kienet din "..my plea extends beyond this auditorium... I would like to reach out in a special appeal to mothers who may consider their learning a hindrance to their family life, juggling between children and employment. The investment in higher education is not self-seeking but benefits your family, your children and enriches the society you live in." Appell hiereg mill-qalb mhux biss ghax omm imma ghax hi wahda minn dawk li hadmet f'partit li dejjem emmen li l-edukazzjoni hija c-cavetta ghal milja tal-persuna.

Waqt ic-cerimonja tal-bierah irrealizzajt kif biddilna pajjizna. Meta ggradwajt jien ta' perit fl-1990 kien ikun hemm cerimonja wahda ta' gradwazzjoni b'numru zghir hafna ta' gradwati jiksbu Masters jew PhD. Sat-tmiem tas-snin tmenin fl-Universita' kien hemm b'kollox xi 900 student fis-snin kollha ! Illum jigu organizzati kull sena hmistax ic-cerimonja ta' gradwazzjoni ! Din is-sena se jkunu ggradwa biss biss 2734, li minnhom 921 kisbu Masters jew PhD. X'differenza !

Il-verita' hija li bl-investiment li saru fl-ahhar 22 sena fil-qasam edukattiv biddilna il-fizjonomija tas-socjeta' taghna. Minn Universita' elitisti li biex tidhol taqla fwiedek, illum ghandna Universita' mhux biss miftuha izda b'korsijiet li sa ftit tas-snin ilu lanqas biss konna smajna bihom. Wisq anqas kien hemm opportunitajiet ta' Masters u PhD. U jonqosna x'ninvestu aktar. Dan kien l-appell f'l-orazzjoni ta' Dr.Noelle Brockdorff. Talbet biex l-Universita' tikkonsidra li toffri kors f'cognitive science. 22 sena ilu lanqas il-korsijiet bazici ta' Bacellerat fix-Xjenza ma kellna !

100 sena Scouting f'Tas-Sliema

2009-11-22T23:14:00.003+01:00

Wahda mill-esperjenzi li jiddispjacini li ma kelliex f'hajti kienet dik li nkun membru tal-scouts. Meta kont tifel ghamilt zmien twil abbati u anke membru fil-kor tal-parrocca ta' San Girgor izda minkejja li l-bini tal-1st Sliema Scouts Group (Bernard's Own) kien ftit metri 'l boghod, propju taht l-iskola Primarja, qatt ma ersqat 'l hemm. Kelli diversi hbieb li kienu, izda jien sfortunatament qatt ma bdejt dik l-esperjenza. Jien tlift.

Dalghodu attendejt l-attivita' li organizzaw l-Scouts biex jiccelebraw il-100 sena minn meta twaqqfu. Kienet attivita' helwa li bdiet b'quddiesa fil-Knisja ta' San Girgor. Ghaliha attendew ukoll uhud mill-Scouts ta' Northern District. B'sorpriza talbu lili sabiex nikxef l-irhama kommemorattiva f'din l-okkazzjoni. F'kelmtejn li ghamilt ghidt li nhares lejn il-moviment bhala celebrazzjoni kontinwa tal-hajja. Ghandi ammirazzjoni kbira lejn dan il-moviment ghax jghin lit-tfal u z-zghazagh jifhmu zewg valuri mportanti. L-ewwel il-valur tal-komunita', fejn wiehed jirrealizza li ma jezistiex wahdu imma jrid kontinwament jahseb fil-komunita' ta' madwaru. It-tieni valur, is-sens ta' dixxiplina u li l-affarijiet li naghmlu jridu jirrispettaw in-natura li ddawwarna.

Nahseb li fis-socjeta' "moderna" taghna fejn it-tfal qed jikbru f'socjeta' teknologika li xi kultant tisseparhom minn kuntatt socjali, nahseb li dawn iz-zewg valuri jehtieg ikunu aktar presenti fis-socjeta' taghna. Hu ghalhekk li kull meta nigi mitlub nghin b'xi mod jew iehor xi grupp tal-Scouts niprova naghmel hilti biex nghin. Nemmen li hu dover taghna l-politici li nghinu movimenti bhal dawn li jikkultivaw kultura ta' teamwork u rispett lejn il-membri l-ohra tal-komunita'.

Ilma tal-pjan - lejn sistema regolata

2009-11-17T18:59:00.004+01:00

Aktar ma jghaddi z-zmien aktar qed tikber il-htiega li naraw li l-uzu tal-ilma tal-pjan isir sostennibbli. Sa llum hu kkalkulat li nigbdu madwar 34 miljun metru kubu ta' ilma minn taht l-art, filwaqt li hu kkalkulat li fil-fatt suppost li nigbdu 23 miljun metru kubu ta' ilma fis-sena. Mela qed nigbdu 11-il miljun metru kubu aktar kull sena !

Il-bierah habbart pass iehor f'sensiela ta' passi li dan il-pajjiz irid jiehu fix-xhur u s-snin li gejjin. Sal-ahhar ta' Novembru ta' din is-sena kull operatur li jiprovdi jew ibiegh ilma tal-pjan permezz ta’ bowsers jew tankers, irid japplika għal-ħruġ ta’ liċenzja biex ikun jista’ jopera, jġorr u jbigħ l-ilma. Permezz tal-ħruġ ta’ liċenza lill-operaturi bil-bowser, dawn se jkunu suġġetti għal ċertu kundizzjonijiet fosthom li l-vetturi li jintużaw għal din l-attività se jkunu armati b'loading cell u tracking device elettroniku li jindika l-ammont ta' ilma li qed jingarr u l-moviment tal-vettura waqt il-ġarr tal-ilma. Irridu naraw ukoll li s-sorsi tal-ilma użati mill-operaturi jkunu metered. Il-bowsers tal-ilma jridu jkunu immarkati sabiex il-konsumatur jkun jaf liema tip ta' ilma jista jgorr, jekk hux ilma tax-xorb, ilma sekondarju (jiġifieri ilma li mhux tajjeb għax-xorb iżda tajjeb fost oħrajn għat-tisqija) jew ilma baħar.

B’dan li qed nagħmlu għandna nasslu sabiex inkomplu t-triq li qbadna is-sena l-oħra sabiex ikollna stampa aktar ċara dwar is-sitwazzjoni preżenti ta’ din ir-riżorsa. Is-sena l-oħra l-MRA għamlet proċess ta’ notifikar ta’ boreholes u spieri tal-ilma sabiex bih tittieħed stampa ċara ta’ kemm jeżistu minnhom f’pajjiżna. Irridu naraw fuq kollox li nassiguraw li l-biedwi jibqa jkollu ilma tajjeb ghat-tisqija tal-ucuh tar-raba' tieghu. Ghalina dan jibqa settur strategiku u ghalhekk b'responsabilita' qed niehdu dawn il-passi, wiehed wara l-iehor. Nistgħu nagħżlu t-triq il-faċli, dik li ma nieħdux azzjoni, iżda ma nkunu qed nagħmlu xejn ħlief nigravaw is-sitwazzjoni ta’ għada.

Investiment ghax-Xoghol

2009-11-11T07:14:00.003+01:00

Ix-Xogħol. Din hija t-tema tal-Budget li għadu kemm tressaq. Budget li jħares il-postijiet tax-xogħol filwaqt li jfittex li jkompli joħloq l-opportunitajiet ta’ tahrig. Dan se jsir ukoll b’investiment qawwi fir-riċerka u fl-innovazzjoni. Dan huwa settur li kull ma jmur qiegħed jinghata mportanza akbar minn dan il-Gvern. Fi żmien ta’ kriżi ekonimika mondjali l-iżvilupp fir-riċerka u l-inovazzjoni jista’ mhux biss isalva l-impjiegi iżda jkun ukoll ċavetta għal-ħolqien ta’ aktar xogħol u xogħol aħjar.

Fost il-mizuri ghar-ricerka nsibu: 1. Il‐Fond ta’ Riċerka u Innovazzjoni jiġi rduppjat għal €0.7M, 2. Se tingħata rifużjoni ta’ 15.2% fuq spejjeż li fuqhom tkun tħallset it‐taxxa f’proġetti ta’ riċerka approvati mill‐Kunsill Malti għax‐Xjenza u t‐Teknoloġija (MCST), 3. Għotja ta’ €0.5M biex jinbeda l-Malta University Research, Innovation and Development Trust Fund, bil-għan li jinkoraġixxi r-riċerka fl-Universita’ għal skopijiet kummerċjali, 4. Se titfassal Strateġija Nazzjonali għal-iżvillupp tal-Industrija tal-logħob diġitali mill-MCST, il-Malta Enterprise u l-Universita ta’ Malta. Barra hekk ghall-industrija il-Gvern iddeċieda li jestendi l-iskema 20millionforindustry b’investiment addizjonali ta’ €7 miljun, wara s-suċċess miksub matul ix-xhur li għaddew. Prova cara li l-Gvern determinat li jkompli jinvesti bis-sħiħ fil-kreativita’.

Dan hu budget ukoll karatterizzat mill-fondi nvestiti għal-proġetti ta' infrastrutura u tisbih fil-pajjiz. Fil-Budget issemmew xejn anqas minn €430 miljun għal proġetti. Dawn il-miljuni fl-ekonomija tagħna jwasslu mhux biss biex ikolna pajjiż aktar sabiħ iżda wkoll iwasslu sabiex jitkattru aktar impjiegi. Fost il-proġetti li l-Ministeru tiegħi se jkun qed jidħol għalihom insibu; r-restawr tas-swar, it-tisbiħ u faċilitajiet ġodda fil-promenade ta' Qui-si-Sana f’Tas-Sliema u t-tkomplija tax-xoghol tax-Xatt ta' Marsaxlokk , 10 progetti ta'titjib ta' zoni turistici, estensjoni tal-ispazji rikreattivi inkluz Park Nazzjonali gdid gewwa Delimara u oħrajn.

Fuq kollox dan huwa wkoll budget li qed ikompli jmiss sabiex jitwettqu 72 proposta elettorali oħra. Dan kollu qed isir fl-ewwel sentejn ta’ dan il-gvern li mhux biss iwiegħed iżda jwettaq bil-fatti u b’għaqal.

20 sena ilu - beda jinhatt il-hajt

2009-11-09T23:02:00.002+01:00

Fid-9 ta’ Novembru, 1989 sehhet il-grajja politika l-aktar importanti fil-memorja ta’ hafna minnha. Dakinhar li kien beda jaqa' l-hajt kont f'laqgha taz-Zghazagh Demokratici Kristjani gewwa Brussels. Kien gie wiehed jghidilna mmorru naraw it-TV u ghall-ewwel hadnih biz-zufjett. Ma stajniex nemmnu. Id-9 ta’ Novembru, 1989 fisser il-liberta’ ghall-miljuni ta’ nies msakkra ghal ghexieren ta’ snin wara purtiera tal-hadid u gab fix-xejn konflitt dinji li kien qasam id-dinja f’zewg kampijiet u li ghal aktar minn darba setgha wassal ghall-qerda nuklejari.

Ix-xkiel tac-cittadini ta’ dawn il-pajjizi kien doppju – kien hemm dak politiku u kien hemm dak ekonomiku. It-tnejn konnha nifhmuhom ahna ghax sa certu punt, doqnihom ukoll ghalkemm zgur mhux fl-istess mizura ta’ shabna l-Polakki jew ic-Ceki. Ghoxrin sena wara, dawn il-pajjizi ghamlu avanzi kbar, politici u ekonomici. Illum ghaxra minnhom huma sahansitra pajjizi membri tal-Unjoni Ewropeja, miljuni ta’ nies jivvjagjaw, jahdmu, jinvestu bla xkiel f’pajjizi ohra. Id-demokrazija f’dawn il-pajjizi regghet hadet ir-ruh.

F’dan kollu irridu niftakru f’dak li gara fil-Jugoslavja, pajjiz mhux boghod minnha wisq li wara l-waqa’ tal-hajt ta’ Berlin, nizel fl-abbissi ta’ gwerrer u atrocitajiet li konnha ilna ma naraw fl-Ewropa mit-tieni gwerra dinjija. Mal-140,000 ruh mietu fil-gwerer tal-Bosnija, l-Krozja u l-Kosovo ghax in-nazzjonalizmu, ir-religjon u forsi wkoll ir-reghba ghall-poter tilfulhom rashom.

Ir-rebha tal-demokrazija u tal-ekonomija tas-suq ma tistax tittiehed for granted. Xi kultant, il-bniedem jasal biex jaghmel, sforz il-kburija u x-xenofobija, l-kuntrarju ta’ dak li jkun logiku. Id-demokrazija rridu nahdmu ghaliha kuljum u d-demokrazija nahdmu ghaliha mhux biss billi niddefendu u nippromwovu d-drittijiet tal-bniedem izda wkoll billi ntejbu l-kwalita’ tal-hajja tan-nies, fuq kollox billi nkabbru l-opportunitajiet tax-xoghol.

Rigenerazzjoni tas-Salini

2009-11-08T08:06:00.003+01:00

F'dawn il-granet zort ix-xogħlijiet li saru tajjeb fil-kanal tas-Salini magħruf bħala s-sukkursu fejn reġgħet inħolqot iċ-ċirkolazzjoni tal-ilma baħar madwar is-salini tal-melh ta' hdejn Burmarrad.
Din il-korsa tal-ilma kienet maħluqa apposta meta nbnew is-salini mill-Kavallieri. Il-kurrenti fil-bahar u it-tides kellhom parti importanti fil-funzjoni tas-salini u l-mod kif kienu jintlew. Bil-moviment tat-tides, l-ilma kien idur madwar is-salini skond il-kurrenti u l-qawwa tal-mewg. Wara li dan safa bblukkat bil-hama, veġetazzjoni u materjal iehor li niezel go fih matul l-ahhar 20-30 sena, din ic-cirkolazzjoni tal-ilma waqfet, is-salini ma baqgħux jiffunzjonaw u l-ilma sar qiegħed.

Għalhekk il-Ministeru daħal għal dan il-proġett fejn mill-kanal inġabar xejn inqas minn 10,000 tunnelata ta’ skart li ngabar matul is-snin matul mhedda ta' madwar 900 metru ta' kanal. Dan il-proġett li sar b’investiment ta’ madwar €250,000, kien jinkludi wkoll it-tisħiħ u r-restawr ta’ ħajt ta’ madwar 90 metru li jmur lura għal żmien il-Kavallieri u li kellu numru ta’ ħsarat kawża tal-maltemp. Kull min jgħaddi minn hemmhekk illum se jkun jista jgawdi id-dehra tal-mgħodija tal-ilma li reġgħet tagħat il-ħajja lill-post. Iżda fuq kollox ir-riħa xejn pjaċevoli li kienet tinxtamm f’dawn l-inħawi spiccat għal-kollox.

Dan li sar s'issa huwa l-ewwel pass sabiex tiġi rrijabilitata ż-żona kollha tas-Salini. Dan ix-xogħol ser jikkonsisti wkoll fir-restawr u r-rijabilitazzjoni tas-salini, fir-restawr tal-huts li kienu jintużaw biex jiġi proċessat u mahzun il-melħ, fir-restawr tax-Ximenes Redoubt kif ukoll fir-rijabilitazzjoni tal-marshland fuq in-naha ta' Kennedy Grove. Dan il-progett b'kollox se jkun sewa mas-7 Miljun Euro. Fil-fatt diha applikajna sabiex nuzaw fondi Ewropej halli fit-3 snin li gejjin inkunu nistghu naghmlu dan ix-xoghol.

Dan huwa progett importanti sabiex noffru attrazzjoni mportanti fuq l-ghatba ta' wahda miz-zoni turistici l-aktar mportanti f'pajjizna. Apparti minn hemm nkomplu naghmlu minn din iz-zona dejjem aktar park ta' mistrieh ghal Maltin, kif diga jaghtu xhieda l-mijjiet li johonqu s-Salini Park li llum jokkupa spazju sitt darbiet akbar minn dak li kien Kennedy Grove.

Qargha hamra minflok il-kurcifiss ?

2009-11-05T08:06:00.003+01:00

Id-deċiżjoni mħabbra nhar it-Tlieta mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fi Strasburgu dwar l-użu ta’ kurċifissi fl-iskejjel hija fl-opinjoni tieghi zbaljata u mhux ta' b'xejn qajmet kontroversja sħiħa. Il-Qorti tal-Kunsill tal-Ewropa ġiet mitluba tippronunzja ruħha dwar każ imressaq minn omm Fillandiża ta’ nazzjonalita’ Taljana li talbet li l-kurċifissi jiġu mneħħija mill-klassijiet tal-iskejjel. Il-Qorti laqgħet it-talba ta’ din l-omm.

Nifhem is-sentiment ta’ Monsinjur Arċisqof Pawlu Cremona li f’reazzjoni għal din is-sentenza ddeskriviha bħala forma ġdida ta’ "ċensura". Naqbel mal-Arċisqof meta jgħid li r-realta’ illum tfisser li persuna tista’ tesprimi ruħha fuq kwalunkwe ħaġa, ħlief fuq ir-reliġjon. Din mhijiex kwistjoni bejn reliġjonijiet imma hija tendenza ġdida li qed dejjem tikber li trid tneħħi kull forma jew simbolu ta’ twemmin jew reliġjon.

Kif qal tajjeb l-ispeaker tal-Parlament Taljan Gianfranco Fini, din mhijiex sentenza favur il-lajċita’ tas-soċjeta’, imma hija espressjoni ta’ negazzjoni tat-twemmin tagħna. Kif ġa kelli okkażjoni nikteb f’dan il-blog, f’moħħi jiġini kliem il-mibki Papa Ġwanni Pawlu t-Tieni li f’Settembru tal-2002 kien qal: "f’dinja dejjem aktar sekulari u materjalista, il-preżenza ta’ simbolu tal-fidi, bħalma hu l-kurċifiss qed isir dejjem aktar importanti f’postijiet pubbliċi."

Fl-opinjoni umli tiegħi, dawn id-deċiżjonijiet qed ikomplu jgħinu biex jikber sentiment fis-soċjetajiet moderni li nistghu nghixu minghajr Alla. Kurċifiss m’għandux jitqies bħala simbolu tal-Kristjaneżmu, imma huwa xhieda ta’ mħabba estrema. Hija ħasra li dawn it-tradizzjonijiet kulturali b’tant egħruq tul snin twal ta’ ċivilizzazzjoni qed jispiċċaw fil-mira ta’ sentenzi li qed ikunu superfiċjali żżejjed. B'sentenza bhal dawn se nispiccaw biss bil-qargha hamra ta' Halloween !

Energija mir-rih : jibda l-moniteragg

2009-11-01T19:22:00.004+01:00

Dalgħodu fl-inħawi tal-Aħrax tal-Mellieħa, zort flimkien mal-media l-Monitooring mast, arblu ta' madwar 80 metru tul, li gie nstallat sabiex isir monitoraġġ tar-rih fl-inhawi tas-Sikka l-Bajda. Mir-riżultati ta’ dan il-monitoring mast, tkun tista’ tittieħed deċiżjoni jekk ikunx vijabli li jsiru t-turbini tar-rih fuq is-Sikka li tinsab bejn kilometru u nofs u tliet kilometri ‘l barra mill-kosta tal-Aħrax tal-Mellieħa. Is-Sikka l-Bajda intagħżlet wara studji preliminari li saru minn tim tekniku.

Jekk wara li tigi analizzata d-data jinstab li l-progett huwa viabbli allura hu kkalkulat li minn windfarm fuq is-Sikka l-Bajda niproduċu mal-40% ta’ enerġija nadifa li l-Unjoni Ewropea titlob li Malta jkollha sa’ ħdax-il sena oħra. Jekk il-progett ikun viabbli allura hu mistenni li jsir investiment ta’ madwar €300 miljun mis-settur privat. B'kollox hu kkalkulat li fuq is-Sikka l-Bajda jitqiegħdu bejn 18 u 20 turbina. Kull turbina tkun qed tiġġenera mal-5 megawatts, b’total ta’ bejn 90 u 100 mega watt.

Dan hu pass ieħor konkret fit-twettiq tal-viżjoni tal-Gvern favur enerġija nadifa. Sal-2020, 10% tal-enerġija li tikkonsma Malta trid tkun nadifa, u għalhekk, il-Gvern Malti qed jiffoka fuq tliet riżorsi biex jiproduċi enerġija aktar nadifa: ix-xemx, ir-riħ u l-enerġija mill-iskart. Fuq il-produzzjoni ta' energija nadifa ma nistghux nieqfu mal-kliem sabiħ. Jehtieg niehdu d-decizzjonijiet li jwasslu ghal azzjoni konkreta. Aħna nieħdu deċiżjonijiet, li għalkemm mhux dejjem popolari, huma meħtieġa biex mill-kliem ngħaddu għall-fatti. Għax il-politika mhi xejn jekk mhux akkumpanjata minn sens ta’ tmexxija, determinazzjoni u impenn.

Pawlu Mizzi - Missier il-ktieb Malti

2009-10-28T22:44:00.004+01:00

Hawn ftit nies li jirnexxielhom jghaddu mill-hajja minghajr storbju izda jirnexxielhom ihallu wirt kbir. Pawlu Mizzi huwa wiehed minn dawn. Pawlu huwa bniedem kwiet, tarah aktarx rasu baxxuta, bl-Ingliz nghidulu unassuming. Illum ghalaq 80 sena u l-bierah sala nies distinti marret troddlu hajr ghal dak li ghamel ghal pajjizna. Pawlu Mizzi, jista’ jissejjah ‘missier il-ktieb Malti’ . 40 sena ilu, ftit snin wara li Malta kisbet l-Indipendenza, Pawlu Mizzi, holom li l-ktieb Malti kellu postu u waqqaf il-Klabb Kotba Maltin.

Zgur li l-Professur Oliver Friggieri, l-President Emeritus Ugo Mifsud Bonnici, l-Ispeaker Louis Galea, id-deputat laburista Evarist Bartolo u l-Prim Ministru Lawrence Gonzi fissru b’mod mill-aktar tajjeb u hafna ahjar minn dawn il-ftit kliem tieghi, x’fissret il-vizjoni ta’ Pawlu Mizzi. Uhud, bhal Professor Friggieri u Ugo Mifud Bonnici jafuh mill-qrib u setghu jirrakkuntaw kemm kienet kbira il-holma ta’ Pawlu u b’liema hila rnexxielu jwettaqha. Il-professur Friggieri stqarr li l-politiku tana l-indipendenza politika, Pawlu Mizzi tana, permezz tal-ktieb Malti, l-indipendenza tal-hsieb. Kien permezz tieghu li l-awturi Maltin setghu jippublikaw ix-xogholijiet taghom, ta’ kull generu.

Aktar minn hekk, Pawlu fehem li biex il-ktieb Malti jiehu postu fil-hwienet tal-kotba u jinqara mill-Maltin u l-barranin, irid ikun maghmul professjonalment. Kif qal tajjeb xi hadd, hemm il-ktieb ta’ qabel zmien Pawlu u l-ktieb ta’ wara , daqshekk kienet kbira l-bidla fil-pubblikazzjonijiet f’Malta li gab. Kien Pawlu Mizzi bil-Midsea Books Ltd. li ppublika l-Miklem Malti ta’ Erin u Mario Serracino Inglott, l-erba’ volumi ta’ Rajt Malta Tinbidel ta’ Herbert Ganado, is-sensiela facsimile ta’ kotba rari dwar Malta fosthom Della Desrittione di Malta ta’ G.F. Abela. Mizzi kiteb ukoll bosta artikli ta’ natura antropologika u storika. Il-generazzjoni tieghi forsi ltaqghet l-ewwel darba mal-istorja u l-kultura Maltija propju bil-magazin Heritage, li ghadni nghozz sa llum fil-librerija tieghi. Nghid ghaliha kont naqrah b’assidwita.

Il-lejla li hejjew il-familja Mizzi, specjalment ibnu Joe, ghal missierhom kellha tkun u kienet tassew, lejla ta’ unur ghal Pawlu Mizzi. Kien privilegg ghaliha li nkun f’dik il-migemgha biex naghti gieh lil Malti u Ghawdxi, dehen ta’ pajjizu.

Zgur li ma kienx rigal tal-Milied

2009-10-25T09:35:00.003+01:00

Ghadni spiccajt nara l-programm Question Time fuq il-BBC. Dan wiehed mill-programmi favoriti tieghi. Imma llum kien probabilment aktar segwiet mis-soltu ghax il-BBC ghazlet li tistieden fil-programm lil Nick Griffin, il-mexxej tal-BNP, British National Party, il-partit tal-lemin estrem. Decizzjoni li qajmet kontroversja ghax hafna sostnew li esponenti tal-BNP m'ghandhomx jinghataw platform prominenti bhal dik. Ikolli nghid li wara li rajt il-programm nahseb li d-decizzjoni tal-BBC kienet ghaqlija ghal zewg ragunijiet principali.

L-ewwel raguni: Il-fatt li l-BNP tella zewg deputati fil-Parlament Ewropej ma jistax jinkines taht it-tapit u qiesu ma kien xejn. Qabez it-threshold u llum sar realta'. It-tieni raguni: Ideat bhal ta' Griffin ghandhom esposti u jkunu kkonfrontati fil-miftuh. Dawn in-nies tal-lemin mhux qed jistennew lil moderati biex jaghmlu l-kampanja maghhom. Il-kampanja qed jaghmluha kuljum fil-one to one mal-elettorat u f'dawn il-laqghat jghidu li joghgobhom u li jridu. Jigdbu u jaqilghu minn zniedhom. Allura mportanti li jkun hemm okkazzjonijiet li fihom dawn l-ideat ikunu kkonfrontati u johorgu l-argumenti sodi kontra l-ideat zbaljati tal-lemin estrem. Griffin deher debboli hafna quddiem l-argumenti tal-kelliema tal-Partit Konservattiv, Sayeeda Warsi, ta' origini Asjatika, u tal-Ministru tal-Gustizzja mill-Partit Laburista, Jack Straw.

David Dimbleby, li jinghad li ma kienx daqshekk favur il-presenza ta' Griffin, bhas-soltu mexxa l-programm b'mod impekkabli. Il-programm li lahaq udejenza ta' 8 miljun ruh, l-akbar udjenza fl-ahhar 30 sena, certament li ma kienx "an early Christmas present to BNP" kif wiehed politiku sejjahlu. Naqbel ma' Warsi li qalet li l-programm kixef il-wicc veru ta' Griffin u l-BNP, u l-htiega li l-mainstream parties jifhmu aktar id-dwejjaq tan-nies li ghax frustrati qed iduru ghal partiti bhal BNP biex juru l-protesta taghhom.

Nkomplu nbiddlu l-attitudni

2009-10-21T12:47:00.004+02:00

F’dawn il-jiem kelli l-opportunita’ li nżur id-Dar għat-Tfal f’Tas-Sliema, immexxija mis-Sorijiet tal-Ursolini, u ħabbart li d-djar fejn joqgħodu aktar minn għaxar persuni, nkluż istituti residenzjali u kunventi, se jingħataw allokazzjoni akbar ta’ bozoz energy saving b’xejn. Il-Gvern, konxju mill-bżonnijiet ta’ dawn l-organizzazzjonijiet, ħass li jkun opportun li jsir aġġustament biex dawn id-djar jingħatawlhom vouchers addizzjonali li jintitolawhom għal għaxar bozoz għal kull għaxar residenti fi djar bhal dawn.

Dan għamilnih għax ħassejna li jkun gust li l-iskema tkun aġġustata din l-iskema biex tkompli tiżdiet l-għajnuna ħalli dawn id-djar inaqqsu l-konsum tal-enerġija taghhom. Ghamilna dan permezz ta’ skema li ghaliha b’mod totali vvutajna mal-€4 Miljuni minn fondi nazzjonali. Skema li kellha thabbat wiccha ma’ numri ta’ problemi, fosthom xi kawzi bejn agenti. Ghal grazzja t’Alla dawn il-kawzi nghalqu wara li ntervjena bhala medjatur c-Chairman tal-MRA.

Kellna nhabbtu wiccna ukoll ma’ numru ta’ kazijiet fejn persuni ma rcievewx il-vouchers. Irrid nghid li l-vouchers inhaddmu skond kemm hemm persuni rregistrati mal-Korporazzjoni ghas-Servizzi tal-Ilma (WSC) fuq kull residenza. B’hekk seta jkun stabbilit in-numru ta’ bozoz li kull familja kienet intitolata ghalihom. Tiskanta per ezempju kemm persuni jispiccaw jizzewgu izda ma jirregistrawx lilhom infushom fuq il-kont taghhom. Allura fuq id-database tal-WSC jibqghu jidhru bhal li kieku ghadhom jghixu mal-genituri taghhom u rcevew l-intitolament tal-bozoz fir-residenza tal-genituri. Ma’ dawn kien hemm ohrajn. Il-kazijiet li dahlu gew investigati u vverifikati mill-WSC f’dawn il-granet intbaghtu l-ahhar vouchers wara li saru l-verifiki necessarji.

B’mod generali l-iskema kienet posittiva u ghenet biex issahhet b’mod prattiku l-kultura favur konsum anqas ta’ risorsa tant importanti. Meta konna hrigna b’din l-inizjattiva qabel l-ahhar elezzjoni l-Partit Laburista kien ipprova jirredikola din l-inizjattiva. Konna konvinti u ghadna konvinti halli nibqgħu għaddejin biex inkomplu nibdlu l-attitudni, u dan fl-aħjar nteress tagħna u tal-ġenerazzjonijiet futuri.

Spazju miftuħ ieħor għat-tfal u l-familji

2009-10-16T23:01:00.005+02:00

Ħadt gost immens dalgħodu nara t-trasformazzjoni li għaddejja f’Ta’ Qali fejn fi ftit ġimgħat oħra ser niftħu r-raba' estensjoni tal-Park Nazzjonali, dik li qed insejħu bħala Adventure Park. Post li sa’ ftit ilu qabel kien runway u li fl-ahhar snin kien jintuża bħala triq, bil-perikli kollha assoċjati magħha, issa nbidel f’park li joffri l-akbar livelli ta’ sigurta’ għat-tgawdija ta’ uliedna u tal-familji tagħna.

L-għan tagħna hu li x-xogħol jibqa’ għaddej b’ritmu mgħaġġel u sostnut bil-ħsieb li l-park ikun tlesta għal żmien il-vaganzi tal-Milied u dan biex it-tfal ikollhom post ieħor fejn jiddevertu u jqattgħu ħin liberu fil-miftuħ u f’ambjent bla perikli.

L-Adventure Park se jkun maqsum fi tnejn – parti immirata lejn tfal ta’ eta bejn 6-12 il sena li se jkollhom logħob adattat, inkluz play equipment ghal persuni bi bzonnijiet specjali, u parti oħra li se jkun fiha dawk li jissejħu rope courses li fihom jistgħu jsiru diversi eżerċizzji. L-Adventure Park se jkollu fih 5 water features, uhud minnhom inter-attivi.

Irrid nirringrazzja lill-Bank of Valletta u lill-Ambaxxata Amerikana f’Malta li qed jassistuna finanzjarjament fit-twettiq ta’ dan il-proġett. Bejniethom hallsu ghal ftit nqas minn terz mill-ispiza. Il-Park se jigi jqum mal-1.3 Miljun Euro. Ringrazzjament partikolari jmur lid-Dipartiment tal-Parks u lill-ħaddiema kollha, mill-kbir saż-żgħir, li qed wettqu dan il-proġett.
http://www.timesofmalta.com/articles/view/20091016/local/adventure-park-being-set-up-at-taqali

Nefqa favur l-ambjent

2009-10-14T07:32:00.003+02:00

Nisimgħu spiss dwar emissjonijiet, tniġġiż, miri li għandu pajjiżna u affarijiet relatati. Sfortunatament, ħafna drabi nispiċċaw ma nirrealizzawx biżejjed il-piż finanzjarju li jkollu jinġarr biex jiġu indirizzati dawn l-issues daqstant importanti.

Smajna kif il-Korporazzjoni Enemalta se tniehdi modifiki għall-boilers tal-power station li mistennija jiswew mal-€20 miljun. Dawn il-modifiki, li mistennija jitlestew sal-2011, huma neċessarji biex jonqsu l-emissjonijiet, specjalment ta' nitrogen oxides, minn dawn il-boilers. L-Enemalta ħabbret ukoll li qed tlesti applikazzjoni għal fondi Ewropej biex tkopri din in-nefqa.

Ta’ min jgħid li l-Gvern diġa kien ħa passi biex jindirizza l-problema tal-emissjonijiet, fosthom bl-introduzzjoni tal-użu ta’ żejt b’livelli ta’ kubrit baxxi (low sulphur content). Dan it-tip ta’ żejt żied in-nefqa għall-Gvern konsiderevolment, xejn anqas minn €7 miljun fis-sena bhala average, pero dan kien neċessarju biex niżguraw li l-impjanti tagħna qed jikkonformaw ma’ dak li hu mitlub minnhom.

Għal ħafna, l-ambjent jista’ jfisser biss xi ħaġa astratta. Effettivament, l-ambjent jinħtieġ investiment kbir kif jixhdu dawn iċ-ċifri. Il-Gvern huwa impenjat li jkollu faċilitajiet konformi mad-Direttivi Ewropej, pero kulħadd irid japprezza li hemm piż finanzjarju x’jinġarr.

Aktar incentivi

2009-10-08T12:03:00.003+02:00

Kien sena ilu biss li bdejna skema ġdida fejn bdejna niġbru skart isseparat minn quddiem id-djar. Minn meta bdejna din l-iskema sa’ llum ġbarna diġa 'l fuq minn 8000 tunnellata ta’ skart isseparat grazzi għall-koperazzjoni ta’ kulħadd. Ma' dawn l-ammonti wieħed irid iżid dak miġbur mill-Bring-in Sites li, minkejja li bdejna l-iskema Irriċikla t-Tlieta u ħloqna ħames Ċentri għall-Iskart Goff (Civic Amenity Sites), xorta baqgħu popolari fl-użu tagħhom.

Jehtieg insahhu t-tibdil fl-attitudni halli aktar skart jigi separat u riciklat halli b'hekk jintrema anqas skart fl-engineerd landfill. B'hekk niksbu valur u mhux narmu din ir-rizorsa. Hemm bzonn naraw ukoll kif niġġeneraw aktar enerġija mill-iskart. Sabiex ikun hemm inċentiv akbar biddilna l-hlas li jsir biex wiehed idahhal skart imhallat fil-landfill. Bil-miżati l-ġodda żdied l-inċentiv li wieħed jissepara u jibgħat l-iskart f’impjant ta’ riċiklaġġ u mhux iħalli l-iskart imħallat u jibghatu fil-landfill. Il-hlas ghall-Kunsilli Lokali mill-1 t'Ottubru ghall-iskart imhallast issa sar €20 filwaqt li ghal dak separat niezel ghal €0.5

B’din il-miżura l-Kunsilli Lokali li jziedu l-iskart separat jibqalhom aktar flus li jistgħu jintużaw fi proġetti oħrajn għall-ġid tar-residenti. Sabiex insaħħu dan l-inċentiv, il-Gvern għandu wkoll il-ħsieb li jgħaddi lill-Kunsilli Lokali r-responsabilita’ tal-immaniġjar tal-Bring-in Sites. Dan il-pass se jgħin biex il-Kunsilli Lokali jsaħħu aktar dan is-servizz, jinċentivaw aktar lir-residenti jagħmlu użu tajjeb u aktar frekwenti ta’ dawn il-kontenituri u b’hekk dan iwassal biex il-Kunsilli jiffrankaw l-infieq tal-flus fuq l-iskart u jkollhom aktar flus ghal xoghlijiet ohra.

Ir-ricerka mhix monopolju tal-kbar

2009-10-06T18:45:00.003+02:00

Is-sena d-diehla fuq is-suq Ewropew se jkun hawn prodott li jahdem kontra l-mard tal-hanek u d-drass. Ix-xjentist li skopra c-celloli li minnu se jkun maghmul il-prodott huwa Franciz b’rabtiet kbar ma’ Malta. Il-gimgha li ghaddiet ghadu kif kien onorat bil-premju prestigjuz tal-Istutut Louis Pasteur ghar-ricerka.

Gilles Gutierrez, xjentist specjalizzat fil-farmatologija, gie Malta aktar minn hmistax-il sena ilu. Kien gie jistudja l-alka li tinsab fl-ibhra Maltin ghax kien cert li din setghet tintuza’ ghal medicina u anke prodotti tas-sbuhija. Gilles minn dak inhar sar sieheb fir-ricerka ma’ xjentist Malti, Charles Saliba. Flimkien waqfu l-Istitut tal-Alka ta’ Qiegh il-Bahar li baqa’ jizviluppa biex illum fil-Mosta hemm fabbrika zghira fejn l-alka li tingabar mill-bughaddasa Maltin tigi trattata u maghmula fi prodotti medicinali. Il-fabbrika thaddem 13-il persuna full time minbarra l-ghaddassa u issa wkoll numru ta’ bdiewa.

Din ir-ricerka issa infirxet u fil-fatt numru ta’ studenti miz-zewg pajjizi komplew fuq l-istess linja. Sa llum saru aktar minn 20 tezi universitarja dwar aspetti differenti tas-suggett. Din ir-ricerka wasslet ukoll ghal skoperta li qed tigi zviluppata f’kura gdida ghall-ostjoporozi, kundizzjoni tal-ghadam. Din ir-ricerka issa qed titmexxa ‘l quddiem minn zewg tobba Maltin, il-professur Mark Brincat u l-ginekologu Ray Galea.

X’irrid nghid b’dan kollu? Din hija storja li tohrog il-potenzjal tar-ricerka. Tassew li biex taghmel ir-ricerka trid il-flus, izda trid ukoll l-imhuh. Ghandna anke f’pajjizna nies kapaci li jaghtu dan il-kontribut. Meta hemm l-impenn u l-gherf, il-flus jinstabu. Dan il-gvern huwa kommess li jaghti spazju hafna akbar lir-ricerka . L-gherf m’hux monopolju tal-pajjizi l-kbar. U jhalli l-gid mhux biss ghall-ghorrief izda ghal kulhadd.

Iva konvincenti

2009-10-03T17:36:00.003+02:00

L-Irlandiżi taw l-approvazzjoni tagħhom għat-Trattat ta’ Lisbona b'sahha kbira fir-referendum li sar il-bierah. Ghalkemm ghadhom qed jinghaddu l-voti s'issa jidher li ftit aktar minn 66% tal-poplu Irlandiz qal IVA għat-Trattat ta' Lisbona. Fil-fatt dan kien it-tieni referendum wara li f’Ġunju tas-sena l-oħra kienu vvutaw bi ħġarhom kontra dan it-Trattat. Izda jidher li minn dakinhar kien hemm swing ta' 20% favur it-Trattat.

Bl-iva tal-Irlandiżi, l-Unjoni Ewropea tista’ tħares ‘l quddiem biex tibda timplimenta dan it-Trattat li se jġib bidliet importanti fil-mod kif topera u titmexxa l-Unjoni Ewropea. Dan it-Trattat jidħol fis-seħħ kif ikun hemm l-approvazzjoni tal-Istati Membri kollha. Issa fadal il-Polonja u r-Repubblika Ċeka li jridu jaghtu l-posizzjoni taghhom.

L-Irlanda effettivament waqfet dan il-proċess għax minn mindu kien sar l-ewwel referendum sar xogħol diplomatiku kbir biex ikunu indirizzati l-akbar issues għall-poplu Irlandiż, mhux l-inqas l-issue dwar jekk l-Irlanda jkollhiex tillegalizza l-abort. Din il-ħidma diplomatika wasslet biex ħafna minn dawk li vvutaw le fl-ewwel referendum issa bidlu l-opinjoni tagħhom għax fehmu li l-Irlanda kienet se tissalvagwardja ċertu drittijiet li għandha llum, bħal per eżempju tassazzjoni, issues ta’ newtralita’ u li l-Irlanda jibqa’ jkollha Kummissarju tagħha.

It-Trattat ta’ Lisbona se jolqot ukoll lil Malta fost l-oħrajn biż-żieda ta’ Membru Parlamentari iehor fil-Parlament Ewropew. L-Iva tal-Irlandiżi huwa vot favur bidliet li għandhom itejbu l-mod kif topera l-Unjoni Ewropea u Malta, li diġa rratifikat unanimament dan it-Trattat fil-Parlament, temmen li tista’ tkompli tibbenefika minn dawn il-bidliet.

Muzika ghas-sigar

2009-10-01T13:56:00.002+02:00

Id-direttur ta’ fama internazzjonali Paul Max Edlin ghada se jkun qed jidderieġi kunċert li se jittella’ fit-Teatru Manoel, fl-okkażjoni tal-ħames sena mit-tnehdija tal-Kampanja 34U. Kampanja li waslet biex matul l-ahhar hames snin thawlu mas-70,000 sigra f'pajjizna.

Id-dhul kollu mill-biljetti tal-kuncert, li qed issir bil-Kollaborazzjoni tal-Ministeru tal-Edukazzjoni u Kultura se jmur direttament ghax-xiri ta' sigar. Dan kien possibli ghax l-ispejjez tal-kuncert se jkunu koperti bi sponsorships ta' Vodafone, De la Rue, ELC, Vassallo Builders u Tumas group.

L-Orkestra Filarmonika Nazzjonali se tkun qed tesegwixxi l-kunċert Vincero’ from Verdi to Verismo bil-parteċipazzjoni tal-Amadeus Chamber Choir, it-Tenur Brian Cefai flimkien mas-Soprano Michelle Cachia Castalletti akkompanjati minn Albert Buttigieg, Louis Cassar, Josef Cassar u Stephanie Degiorgio Wismayer.

Il-biljetti għal dan il-kunċert jistgħu jinkisbu mi-Teatru Manoel mill-10am-13.00 u bejn il-17.00-19.00. Il-prezzijiet għal dan il-kunċert ivarjaw minn €10 sa €45. Jekk interessat li tattendi jew tixtieq aktar informazzjoni tista ccempel ukoll fuq in-numru 22952333.

Fadlilna 7 gimghat u nofs

2009-09-29T22:51:00.003+02:00

Fadlilna 7 gimghat u nofs sabiex nlestu Pjazza San Gorg fil-Belt Valletta. Dalghodu mort flimkien mal-media nara l-progress li ghaddej fuq ix-xoghol. Hassejtni nqawwi qalbi. Meta tiftakar li bdejna x-xoghlijiet fit-8 ta' Gunju u tara l-progress li sar f'dawn is-16 il-gimgha. Inqala kollox, tbaxxa l-materjal, kienu nstallati servizzi kollha godda, installata funtana gdida f'nofs il-piazza u beda jitpogga l-madum gdid.

Pjazza San Ġorg hija ġojjel f’nofs il-Belt Kapitali quddiem palazz majestuż. Hija l-aktar pjazza importanti ġewwa l-Belt Kapitali tagħna. Hija ħasra li din il-pjazza prinċipali ta' pajjizna sa Gunju kienet pjazza mahnuqa bil-karozzi. Morna biex naghtu dehra gdida lil din il-pjazza mhux biss b'pavimentar gdid, izda bl-installazzjoni ta' funtana kbira b'jets tal-ilma hergin mill-art. Morna ghal din l-idea biex inhallu l-flessibilita' li jkun hemm htiega li l-piazza tintuza ghal xi parata jew attivita' nazzjonali ma jkun hemm xejn li jtellef. Il-permess tal-MEPA għal dan il-proġett inħareġ f'Mejju u l-gimgha l-ohra hareg il-permess tal-street furniture mill-MEPA.

Din il-pjazza hija iċ-ċentru tal-Belt u kien għalhekk li ahna hassejna l-bżonn li din tingħata ħajja gdida u tintuża minn nies u mhux mill-karozzi. Dak li qed naghmlu naghmlu fil-pjazza jorbot mal-vizjoni taghna li nirrestawraw il-Palazz halli dan isir ic-centru kulturali ta' pajjizna u b'hekk Pjazza San Gorg u l-Palazz isiru l-qalb tal-attivita' fil-Belt kapitali. Irridu li din il-piazza sservi ta' entrata dinjituza ghal dan il-Palazz. Irridu entrata hajja matul il-gurnata kollha. Hajja anke ghax wiehed jista juza l-ispazju minghajr biza ta' traffiku u dhahen.

Jitkellmu l-Ġermaniżi

2009-09-28T20:21:00.004+02:00

Ma jistax jonqos li l-elezzjonijiet ġenerali fl-akbar pajjiz membru tal-Unjoni Ewropea bilfors li ghandhom jinteressawna mill-vicin. Dak li jigri fil-Germanja mhux biss ikollu effett fuq il-poplu Germaniz imma jkollu effett fuq il-kumplament tal-popli tal-UE. Halliha li dan mhux rifless fl-ahbarijiet kif jixxandru f'pajjizna !

Il-poplu Ġermaniż naqqas l-appogg liz-zewg partiti l-kbar, is-CDU u l-SPD, li kienu qed jiffurmaw l-Gvern u ppremjaw il-partiti z-zghar. Id-Demokristjani, CDU, naqsu l-voti taghhom b'1.4%. Tnaqqis zghir hafna meta tqabblu mat-tnaqqis ta' 11.2% li garbu s-Soċjal Demokratiċi, SPD, li garbu l-agħar riżultat tagħhom mit-Tieni Gwerra ‘l hawn. Il-Germanizi b'dan ir-rizultat zammew lil Kanċillier attwali Angela Merkel izda bidlulha l-partner, fil-fatt il-partner favorit tas-CDU, l-FDP, il-Partit Liberali. Gharfu li f'mument ta' krizi din l-ahjar koalizzjoni li tassigura stabilita' u ekonomija aktar attiva.

Riżultat li juri kif poplu sovran kapaċi jibgħat messaġġ ċar u inċiżiv dwar kif irid li jitmexxa pajjiżu. Rizultat izda li biddel ix-xena politika li l-Germanja mdorrija bih. Mhux aktar zewg partiti kbar u ohrajn zghar izda hames partiti mdaqqsa, bis-CDU l-aktar prominenti. Uhud qed jibzghu li dan jista johloq instabbilita' politika. Interessanti l-kumment tal-Corriere della Sera "Il-Germanja giet Italianizzata".

Fuq bażi personali rrid ngħid li se nitlef kollega li kien ġej mill-SPD, il-Ministru tal-Ambjent Germaniz, Sigmar Gabriel, li tul l-ahhar snin naħdmu flimkien fil-fora Ewropej fil-qasam tal-ambjent bnejna rapport ta’ ħidma u ħbiberija.

€ 27 Miljun ta' investiment

2009-09-27T09:10:00.004+02:00

€ 27 Miljun ta' investiment fl-agrikoltura. Impressjonanti. Espressjoni ta’ fiduċja kbira fis-settur agrikolu. Ghadni kemm habbart ir-riżultati ta' wahda mill-Iskemi ta' ghajnuna lil bdiewa u rahhala f'pajjizna, li tissejjah Miżura 121. Permezz ta' din l-Iskema madwar 180 benefiċċjarju se jiehdu 50% ghajnuna mill-fondi tal-Unjoni Ewropea halli jaghmlu progetti ta' titjib f'dan is-settur. Dan se jissarraf f’kwalita’ aktar għolja tal-prodott lokali għal benefiċċju tal-konsumatur kif ukoll jaghmel lil bdiewa u r-rahhala aktar kompetittivi f’suq miftuħ. L-ghajnuna li hadu l-bdiewa u r-rahhala m’hijiex taxabbli.

Il-Miżura 121 kienet tiprovdi ghal 3 tipi ta' investiment: 1. immodernizzar u titjib ġenerali, bhal serer jew tined godda ghal bhejjem; 2. investiment ambjentali u 3. investiment sabiex ir-raħħala jiġu konformi mad-direttiva tan-Nitrati u ghalhekk jnaqqsu l-impatt tad-demel fuq l-ilma tal-pjan. Huwa nkorraġġanti l-fatt li mill-ewwel 180 benefiċċjarju li ser jibdew jissejħu sabiex jiffirmaw il-kuntratt għall-għajnuna hemm 77 benefiċċjarju li l-eta tagħhom hija ta’ inqas minn 40 sena.

Fil-ġranet li ġejjin se jifthu ukoll 5 Mizuri ohra taħt il-Programm ghal-Iżvilupp Rurali 2007 – 2013, liema Programm fih pakkett ta’ €100 Miljun. Dan ifisser li issa se jkunu nħarġu 14-il Miżura minn 18-il Miżura taħt il-pjan. Dan juri l-impenn tal-Gvern biex jimplimenta il-Programm tal-Iżvilupp Rurali fl-iqsar żmien possibli halli jsahhah dan is-settur.

Habbart ir-rizultat ta' din il-Mizura il-bierah gewwa serra kbira gewwa l-Imgarr ta' zewgt ahwa li nvestew mal-€130,000 biex bnew din is-serra, ghamlu gibjun kbir tahta u se jinstallaw pannelli solari halli jaghmlu lis-serra self-sufficient fuq l-energija nadifa. Dawn iz-zewgt ahwa se jiehdu nofs l-investiment taghhom minn din il-Mizura. Il-bierah irringrazzjajt lilhom u lil bdiewa u rahhala l-ohra li kienu protagonisti fil-bidla kbira li ra dan is-settur fl-ahhar 5 snin u li anke issa qed juru fiducja ghax qed ikomplu jinvestu. Dan kollu juri kemm kellna ragun ahna u kemm kienu zbaljati dawk bhal Joseph Muscat li qalu li l-bdiewa u r-rahhala jmutu bil-guh jekk pajjizna jissieheb fl-Unjoni Ewropea.

The Age of Stupid

2009-09-23T15:49:00.005+02:00

Il-bieraħ kont mistieden mill-Friends of the Earth ghal Global Premiere tal-film the ‘Age of Stupid’. Nahseb li dan hu wiehed mill-ftit films jew dokumentarji li jitratta t-tema tat-tibdil fil-klima b'oġġettivita. L-udjenża giet murija evidenża cara li t-tibdil fil-klima hija problema ta’ kulhadd. Il-premiere ħabat mas-summit tan-Nazzjonijiet Uniti fuq it-tibdil fil-klima li seħħ fi New York din il-gimgha. Avveniment li nittamaw iwassal ghal konvinzjoni politika akbar ghal ftehim gdid f'Copenhagen fuq it-tibdil fil-klima f'Dicembru li gej.

B’ kumbinazzjoni il-22 Settembru kienet ukoll il-gurnata meta jien f'isem il-Gvern ipprezentajt id-dokument finali tal- Istrategija Nazzjonali ghal Tnaqqis tal-Emissjonijiet tal-Gassijiet Serra. Din l-istrategija fiha 96 rakkomandazzjoni u hija rizultat ta’ proccess twil ta’ studju u ta’ konsultazjoni wiesa ma' diversi setturi u mal-pubbliku in generali.

Waqt li l-implementażżjoni tal istrateġija ha taqa' taħt ir-responsabilta ta’ Divizjoni ġdida fi ħdan l-Awtorita ta’ Malta dwar ir-Riżorsi, peress li biex nilhqu l-miri taghna hemm htiega tal-input ta' diversi Ministeri, gie deciz li jitwaqqaf ukoll Kumitat Inter-Ministerjali halli tigi kkordinata l-hidma. Gie deciz ukoll t-twaqqif ta' Kumitat Konsultattiv magħmul fost l-oħrajn mill-għaqdiet ambjentali, is-settur privat, partiti politiċi u rapprezentanti tal-kunsilli lokali biex niżguraw li jkun hemm parteċipażżjoni attiva mis-socjeta ċivili kollha. Dan huwa mportanti ghax kif ghidt il-bierah hemm bzonn li l-Istrategija ma tkunx wahda tal-Gvern imma tal-poplu kollu.

Biex in-nies jifhmu aktar se niehdu hsieb ukoll li nqassmu fid-djar fuljett li jispjega b'mod semplici l-linji principali tal-istrategija. Hija importanti li din l-istrateġija issir tal-poplu u li kulhadd jifhem illi hi battalja li għandna niġġieldu flimkien. Fil-bidu tal-gimgha d-diehla se niddiskutu fil-Parlament din l-Istrategija. Nittama li jkollna diskussjoni matura u li turi li ahna lesti naghmlu l-parti taghna halli l-umanita' ma tkunx stupida u ma titfax dizastru fuqha nnifisha.

Tajtni l-liberta' lura

2009-09-21T08:20:00.005+02:00

"Grazzi talli tajtni l-liberta' lura". Dawn kienu l-kliem li qalli ragel li ltqajt mieghu f'dawn l-ahhar granet. Inkun onest ghall-ewwel ma fhimtx x'inhu jghidli. Imbaghad kompla, "Int hadt decizzjoni li ghenitni nbiddel hajti". Kompla jispjegali li d-decizzjoni li niffacilitaw d-dhul f'Malta ta' numru ta' guiding dogs, ghal persuni neqsin mid-dawl, minghajr il-htiega li dawn il-klieb joqghodu perjodu ta' kwarantina.

Ir-regolamenti ta' pajjizna jistabbilixxu li meta kelb jingieb Malta dan ikollu joqghod perjodu ta' 30 gurnata kwarantina, halli nkunu certi li dan m'ghandux xi mard infettiv. Ftit tax-xhur ilu kellna talba sabiex neskludu l-guiding dogs. Sarilna l-argument li peress li dawn il-klieb ikunu gew imharrga ghal 6 xhur shah, xahar kwarantina itellef hafna mill-alertness ta' dawn il-klieb. Iddiskutejna t-talba ma' Dr.Gruppetta, c-Chief Veterinarian, u dan fehem li dawn ghandhom raguni valida bizzejjed biex jaghmel eccezzjoni u minflok joqghodu kwarantina fic-centru ta' Hal-Luqa accetta li jaghmlu l-perjodu ta' kwarantina go d-djar ta' dawk li kienu se jsiru sidien godda taghhom. Dik id-decizzjoni waslet biex ingibu f'Malta minn Sqallija 4 t'iklieb li litteralment bidlu l-hajja tal-persuni neqsin mid-dawl li llum saru l-akbar hbieb taghhom.

Dan ir-ragel spjegali kif il-kelb labrador tieghu issa ffacilitalu hajtu u tah indipendenza minn persuni ohra. Qalli li lil kelb bizzejjed jghidlu "church" u dlonk jiehdu l-knisja tar-rahal. Bizzejjed jghidlu "bus" u jiehdu fuq l-stage tal-karozza tal-linja. Spjegali li llum il-kelb jakkumpanjah sal-post tax-xoghol u joqghod mieghu l-hin kollu. Hadt gost nisma kif semplici decizzjoni amministrattiva tista tbiddel hajjet persuni bi bzonnijiet specjali.

Ilqugh mill-gharar f'Pembroke

2009-09-19T11:48:00.006+02:00

Din il-gimgha mort nara l-aħħar fażi tal-proġett tal-ilqugħ mill-għarar f’Pembroke. Il-pożizzjoni ġeografika ta’ din il-lokalita’ hija suxxettibbli għall-għarar minħabba l-fatt li tilqa’ fiha l-ilmijiet li jinżlu minn tal-Ibraġġ u l-Madliena.

Ir-residenti tal-inhawi kien ilhom jitolbu li jsiru interventi halli l-garaxijiet taghhom ma jibqghux jeghrqu kull meta taghmel maltempata. Ghalhekk kont tajt struzzjoni sabiex tigi ddisinjata soluzzjoni u tigi mplimentata fl-iqsar zmien. Ovvjament ix-xoghol ried isir fil-perjodu tas-sajf u qabel ma tinfetah l-iskola Primarja gdida ta' Pembroke li inbniet f'din iz-zona. Irid jinghad ukoll li x-xoghol sar b'ko-ordinazzjoni mal-FTS li minn naha taghha hadet hsieb li jinbena gibjun taht din l-iskola l-gdida.

Ix-xoghol li qed jaghmel il-Ministeru jikkonsisti f'xoghol ta' culverts biex jilqgħu l-ilmijiet f’Pembroke. Gie nstallat culvert mill-coastroad fin-naha tac-cimiterju tas-suldati halli kemm jista jkun nigbru l-ilma li jkun gej minn High Ridge u l-Madliena u jintefa f'gibjun kbir ta' zmien l-Inglizi li hemm taht il-binja maghrufa bhala Sandhurst. Mill-bqija qed jigu nstallati numru ohra ta' culverts fit-toroq li minnhom kien jghaddi kwantita' ta' ilma. Din is-sistema ta’ culverts hija maħsuba biex eventwalment l-ilmijiet li jinġabru fl-inħawi msemmija, jgħaddu minn kanal taħt Triq il-Mediterran.

Waqt li ghaddejjin bix-xoghol instab li l-komunikazzjoni tad-drenaġġ ta’ numru żgħir ta’ djar instabet f’livelli aktar fil-fond minn dak mistenni, u ghalhekk kellhom isiru xi emendi fil-livelli tal-kanal sabiex il-katusi tad-drenagg ma jtelfux il-mogħdija tal-ilma. Sabiex inwettqu dan il-proġett investejna ‘l fuq minn €100,000. Dan huwa progett zghir hdejn il-progett nazzjonali tal-ilqugh mill-gharar li se jqum €56 Miljun fondi Ewropej sabiex isolvi bosta problemi f'lokalitajiet ohra f'pajjizna bhal B'Kara, Imsida, Gzira, Wied il-Ghajn u ohrajn. Dan il-progett bhalissa qed jigi pprocessat mill-MEPA.

Grazzi Michael

2009-09-13T18:59:00.002+02:00

Hadt gost nisma t-“testment politiku”, hekk iddeskrivih Michael Refalo waqt ic-cerimonja qasira li saret il-bierah fl-ufficcju tal-PN gewwa Tas-Sliema meta inghata Gieh ghal hidma politika tieghu. Hidma politika li fiha biss biss ghamel 32 sena fil-parlament bhala deputat. Ili naf lil Michael minn mindu twelidt, infatti lil Lawrence Gonzi wara d-diskorsi qallu “lil George nafu jitwieled”. Michael dejjem laqatni bhala persuna habrieka u bhala politiku b’pinna eccellenti. Mhux ta’ b’xejn li ghamel hafna snin ukoll Editur tal-gurnal ta’ nhar ta’ Hadd tal-PN “Il-Mument”.

Illum li rtira mill-hajja politika ma jidhirx li tielef l-entuzjazmu ghal politika. Ghamel diskors tajjeb hafna. Diskors li jispirak. Enfasizza kemm hu mportanti li jkun hemm ghaqda bejn id-deputati u li l-ambizzjoni tkun wahda biss u ambizzjoni komuni: dik li jaghmlu dejjem aktar lil PN “strument ta’ bidla”. Huwa stqarr li l-PN jibqa biss strument ta’ bidla biss jekk jibqa leali lejn il-principji tieghu ta’ liberta’ u solidarjeta’ u jibqa jikkomunika mal-poplu.

Il-midalja li tah il-PN iddedikha lil martu u l-familja tieghu li mieghu qasmu it-tlugh u l-inzul tal-hajja politika. Iddedikha ukoll lil dawk kollha li ghenuh fil-hajja politika tieghu, minn dawk li hadmu mieghu meta kien Ministru ghal dawk li appoggjaw lilu u l-PN ghax jemmnu fl-ambizzjonijiet li jrid jikseb il-partit. Nies li minkejja t-theddid u l-vendikazzjonijiet li ghaddew minnhom fis-16 il-sena ta’ tmexxija Laburista, xorta baqghu sodi fil-principji taghhom.

Laqatni l-kumment li ghamel “Irridu nibqghu sodi dejjem anke meta nircievu l-kritika. Niftakar li meta tlajna fl-1987 kien hemm minn stenna li npattuha. Izda ahna bqqajna sodi ghax fl-Opposizzjoni tghallimna li m’ghandekx taghmel dak li tistenna li haddiehor ma’ jaghmilx mieghek” Kliem sod minn politiku li ghadda hafna minn hajtu fis-servizz tal-ohrajn.