Vandaag in Huize De Mik

Mes

2009-07-01T22:05:00.000-07:00

Weer wat geleerd. Als er iets gebeurt, kun je je tegenover de politie beter voordoen als geinteresseerd burger dan als journalist. Neem gisteravond. Bij toeval was ik in mijn oude buurt Heechterp in Leeuwarden, een van de Vogelaarwijken. De Schieringweg was afgezet, rode linten waren om een huizenblok gespannen en er liepen zeker vijftien agenten rond. -Wat is hier aan de hand? vroeg ik een politieman, die bij het rode lint stond. Een omstander, een buurtgenoot, antwoordde: 'Van alles'. Als ik niks had gezegd had de diender mij vermoedelijk van alles verteld. Maar ik was zo stom om te melden dat ik van de pers was. Ik liet keurig mijn perskaart zien en terstond hield hij zijn kaken stijf op elkaar. Ik werd even keurig doorverwezen naar de persvoorlichter die meneer die daar in de verte stond. Die vroeg van welke krant ik was en zei dat hij niets kon zeggen. Ach wat, voor mijn krant is iets pas nieuws als het erg groot is. En dat wilde zeggen dat er minstens een gijzeling gaande moest zijn met kleine kinderen en een gewapende dader die al slachtoffers had gemaakt. De agent zei dat ik morgen maar even met communicatie moest bellen. Het enige dat hij kwijt wilde was dat er een misdrijf was gepleegd, maar dat er geen doden of gewonden waren. Nu is een misdrijf al de diefstal van een fiets, maar de grote inzet van manschappen maakte duidelijk dat er meer aan de hand was. Wat doe je op zo'n moment? Je gaat met omstanders praten, zodat je direct al een stuk meer te weten komt. Een buurvouw vertelde dat er een man in de woning zat, die zijn ouders had bedreigd met een mes. Zijn ouders hadden de woning al verlaten, maar de man had zich daar verschanst. Waarom de ME en de andere agenten hem niet afvoerden was de bescheiden menigte niet duidelijk. Ik verplaatste me naar een plekje op het Koolwitjeplei, waar ik zicht had op de achterzijde van de woning. Even was de man, boven zichtbaar, voor een raam. Ook aan de achterkant stond een handjevol agenten. Toen mengde zich een andere agent bij het groepje waar ik stond. Iemand die niet wist dat ik van de pers was. En die van alles vertelde. De arme diender stond er al vanaf half twee die middag, zonder iets gegegeten te hebben. Gelukkig voorzagen omwonenden de vertegenwoordigers van de sterke arm van vocht. Maar deze agent zat er duidelijk een beetje door. Uit het zicht van zijn meerderen stak hij een sigaret op. Maar wat was er nu precies aan de hand en waarom werd die man daar binnen simpelweg niet naar buiten gehaald? De agent vertelde dat de bewoner ,,de confrontatie wilde aangaan'' en zich niet zo maar zou overgeven. Bovendien had hij een mes met een lemmet van 30 centimeter, was hij onder invloed van drank en drugs en hij had gezegd dat hij een vuurwapen had en mensen zou gaan doodschieten. ,,Nu zijn ze met hem aan het onderhandelen''. Naar boven stormen om de man op te pakken, kon niet, want hij had met een kast het trapgat gebarricadeerd. -Maar hoe dan ook komt hij naar buiten, sprak de agent. Het kwam mij als leek wat typisch voor dat de politie met een dader die zijn ouders bedreigd had, aan het onderhandelen slaat. Maar het zal wel tactisch te verdedigen zijn. Maar dat je daar vier uur over doet, is op zijn minst opmerkelijk. Nu ik dit optik denk ik aan die zaak waarbij de politie buiten hoorde dat er binnen een man werd afgetuigd. Die overleed later. Ja, je kunt ook te lang wachten. Martin Sitalsing, de nieuwe korpschef van Twente, vindt dat de politie wel iets kan leren van journalisten. Die verzamelen direct een hoop informatie, waar de politie vaak alleen bezig is met een team te formeren. Zo gaan kostbare uren verloren. Dus als journalist zeg ik: aanpakken die bedreiger. Geef hem een half uur en stuur daarna hoe dan ook een arrestatieeenheid naar binnen. Die zijn er voor opgeleid tenslotte om eventuele vuurwapengevaarlijke gekken te overmeesteren. Het is de volgende morgen en dat zal ook wel gebeurd zijn. Hoop ik tenminste.

Primeurtje GPS

2009-06-29T07:38:00.000-07:00

Altijd leuk als je een primeurtje hebt. En nog leuker als de regionale media het niet direct oppikken, maar drie dagen later. Het betekent dat ze of je stukje niet hebben gelezen, je krant sowieso niet lezen en de website al helemaal niet lezen. Want vrijdagmorgen jl. had ik al het bericht op onze NRC-site staan dat 200 agenten van de Friese politie per 1 augustus een nieuwe gsm krijgen met een gps-systeem. Ze kunnen dan (ook in hun vrije tijd) worden ingeschakeld als zich in hun buurt een misdrijf voordoet. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken stelt 1,5 ton beschikbaar voor de proef. Pas vanmiddag bracht de Leeuwarder Courant dit nieuws. Ik had ze trouwens zelf nog getipt en mijn internetbericht zaterdag doorgemaild. Omrop Fryslan was nog later (die had ik heel collegiaal, maar met een lichte triomf hetzelfde berichtje gemaild.); daar verscheen hetzelfde bericht pas vanmiddag op hun site. Teun Vet van de politie Fryslan gunde mij dit nieuwtje, toen ik hem vorige week interviewde over Burgernet. Als journalist kick je toch op 'de eerste' zijn. Vooral omdat je in je eentje opereert als correspondent en in de meeste gevallen nieuwsvolger bent. Want natuurlijk kun je niet opboksen tegen een redactie van ruim 100 mensen, zoals de LC die telt.
Overigens heb ik daarnet weer twee collega's getipt over een ander primeurtje, dat ik binnenkreeg. Het is te klein voor mijn krant, maar regionaal is het wel leuk. De Stichting Oude Manegepaarden wordt tegengewerkt door de Friesland Bank. Hoewel de stichting het geld bijeen heeft voor de aankoop van stalruimtes van een manage in Beetgumermolen, traineert de bank die. De FB vindt dat de gronden en stallen van de eigenaar van de manege minder waard worden als hij die verkoopt. Initiatiefneemster Ineke de Groot is laaiend en is woedend overgestapt naar de Triodosbank. Ze wordt nu gedwongen om meer land aan te kopen en moet in zes jaar tijd jaarlijks 10.000 euro extra aan donaties zien op te hoesten. Ineke is een dierenvriendin in hart en nieren en bovendien een ontzettend leuk mens. Ze werkte jarenlang bij uitgeverij Wolters Noordhof en kent het klappen van de pr-zweep. Met hart en ziel zet ze zich in voor de oude manegepaarden, die een heerlijke oude dag tegemoet gaan op de 'ranch'. Bereden worden ze nooit meer. Ik had vorig jaar nog een stuk geschreven over de stichting voor Noorderland. Maar omdat de witte pony Loulou kort daarna overleed is het artikel niet geplaatst. Althans, dat was een van de redenen. De meeste paarden zijn bruin, zodat een witte pony op de foto voor de fraaie variatie zorgt.
Vorige week was ik op een avond van Woman Inc. een netwerkorganisatie van en voor vrouwen. In een bloedheet bovenzaaltje van cafe Wouters zaten zo'n 30 vrouwen om Wieke de Haan en Jantien de Boer (LC) geinterviewd te zien en horen worden. De centrale vraag was wat je kon doen om je netwerk te vergroten en hoe vrouwen hogerop konden komen in organisaties. De avond begon met zang van Denise Rivera, die een eigen bedrijf als zangeres heeft, maar zich voorstelde als moeder. Achter mij zat Eva Vriend, ex-LC (de avond werd geleid door Marja Boonstra ook al van de LC), die zich kwaad maakte over het feit dat veel vrouwen dit aspect als eerste noemden. Ze is zelf moeder van een baby, maar vindt dit aspect volstrekt irrelevant. Ze snapte toch al niet waar al die vrouwen zich zo druk om maakten. 'Vrouwen konden zo zeuren', was een stelling. Eva siste dat mannen dat ook kunnen. En dat mannen, net als vrouwen, onzeker kunnen zijn. En waarom vrouwen altijd geinterviewd werden of in elk geval zelf begonnen over hun kinderen. Werd dat mannen ooit gevraagd? Het is van alle tijden dat vrouwen worden aangesproken op hun vrouwzijn. Ik heb ooit begin jaren tachtig tijdens mijn studie geschiedenis aan de Rijksuniversiteit eens een referaat gehouden over de Olympische Spelen van 1948 en 1956. Atlete Fanny Blankers-Koen werd in de media toen al de 'vliegende huisvrouw' genoemd. Maar ook vandaag de dag kom je in sportverslagen nog vaak genoeg tegen dat een sportster uitlegt of gevraagd wordt uit te leggen welke invloed haar priveleven (lees de geboorte van een kind, het moederschap an sich) op haar carriere heeft. Bij mannen wordt dit en passant vermeld. Huntelaar is volwassener geworden bijvoorbeeld, sinds hij vader is. Bij vrouwen lees je er altijd meer over. Terwijl dit toch even relevant is of niet. Van Yvonne van Gennip, die in 1988 drie gouden plakken won tijdens de Olympische Spelen van Calgary), vertelden de media dat haar goede prestaties mede te danken waren aan haar relatie met ene Arie. Een vrouw kan blijkbaar zelf niets. Daar is altijd een man voor nodig. Al is het maar in de vorm van een relatie als stabiele factor. Ooit gelezen dat de palmares van Robin van Persie op het conto komen van zijn vrouw als stabiele factor? Nee, natuurlijk, want zoiets is absurd.
Er werd ook even stilgestaan bij de 'spelletjes' die je als vrouw dient te spelen, wil je serieus genomen worden door het 'old boys netwerk'. Een hoge vrouw uit de top van de NHL noemde dit. Ik ben niet zo van deze spelletjes, maar je ontkomt er niet aan vrees ik als je in een hanerige omgeving verkeert. Mannen doen zich altijd meer en beter voor dan ze zijn. Ze solliciteren altijd op functies waarvoor ze net niet gekwalificeerd zijn. Met bluf komen ze ver. Vrouwen solliciteren vaak naar banen die net onder hun niveau liggen. Ze zijn onzekerder en zeggen tegen anderen dat ze voor die ene hoge baan niet gekwalificeerd genoeg zijn. Ze vinden dat werk vooral 'leuk' moet zijn. Dat schijnt trouwens iets typisch Hollands te zijn. In de vele buitenlanden heb je een baan en moet de hypotheek betaald worden en wordt er nauwelijks nagedacht over het leuke van een functie. Je baan is je baan en er moet domweg brood op de plank komen. Toch zal het best waar zijn dat vrouwen zich te weinig in de kijker spelen. Ik ben opgevoed met: bescheidenheid siert de mens. Mooi calvinistisch. Mijn moeder zei: Eigen roem stinkt. laat een ander mij maar prijzen. Vrouwen willen ook gevraagd worden. Ik ook. Mannen stappen op de directeur af en vragen. Ik vind het genant en weinig sympathiek als mensen hoog van zichzelf opgeven. Maar mannen hebben daar meestal net iets minder moeite mee. Die meten breed uit wat ze wel niet gedaan hebben, welke opleiding ze genoten, welke ervaring ze hebben en welke projecten ze met succes hebben uit- of aangevoerd. En de vrouwtjes maar knikken en vol bewondering opkijken naar meneer. Veel mannen praten graag over zichzelf en zijn nauwelijks geinteresseerd in de ander. Het schijnt, aldus mijn buurvrouw, dat je mannen altijd omstandig moet uitleggen hoeveel werk je wel niet gehad hebt aan een klus. Want als je iets snel en geruisloos klaarspeelt, wordt dat niet of nauwelijks op waarde geschat. Het boek 'Je begrijpt me gewoon niet' van Deborra Tannen zou hier gelikte voorbeelden van geven. Na afloop dronken Eva, Jantien en ik buiten op het terras nog wat. 'Jij staat ook in de Leeuwarder Courant met stukken?'' wilde Eva weten. -Nou, ik schrijf voor Ambitie en dat wordt dan doorgeplaatst', legde ik uit. - Wat is Ambitie? wilde Eva weten. -O, een of ander blaadje, bagatelliseerde ik. - Een blaadje? verbaasde ze zich. Ik herstelde mezelf, want ik had wat geleerd vanavond. 'Dat is DE banenkrant van het Noorden, waarin ik sinds anderhalf jaar een vaste rubriek heb!' Mijn moeder begon vast al iets te ruiken.

Aanslag

2009-05-01T13:07:00.001-07:00

Het is natuurlijk verschrikkelijk wat er gisteren in Apeldoorn is gebeurd. Maar hoe weet men zo zeker dat er van een aanslag sprake was? Kunnen we zeker weten dat de man in zijn dollemansrit het op de bus van de Oranjes had gemunt? Hij zat meer dood dan levend, bloedend en al achter het stuur. En de agent die zich naar binnen boog schijnt direct gevraagd te hebben wat het doel was van zijn verbijsterende actie? De man moet dan iets gestameld hebben dat hij Beatrix wilde treffen? Hoe goed was hij nog bij zijn positieven? Wat mij opviel was dat geen enkel medium zich gisteren de vraag stelde waarom men zo snel sprak van een aanslag. Kan het niet ,,gewoon'' een gek zijn, een dwaas die zich op een uiterst gewelddadige wijze op het wereldtoneel wil manifesteren? Een zieke geest die aandacht wil? Het is zijn woord tegen dat van de agent. De dader is inmiddels dood en kan noch gehoord noch berecht worden. Het commentaar bij de NOS was nogal infantiel. ,,Wat gebeurt daar?'' hoorden we, toen de zwarte personenauto de gedenknaald ramde. Om nog maar te zwijgen van ,,Dit is absoluut niet gepland''. Alsof een kamikaze-actie als deze uberhaupt gepland kan zijn. Opvallend was dat Beatrix even opkeek, maar daarna strak voor zich uit bleef kijken. Waar haar zoon Alex en Maxima vol ontzetting hun hand voor hun mond sloegen, bleef onze vorstin stug voor zich uit kijken. Ze wende zich af van haar dodelijke verwonde onderdanen die bloedend en vechtend voor hun leven over straat tolden. Een boosaardigerd zou dit zo kunnen uitleggen. Begrijpelijk dat ze deze afgrijselijke taferelen niet wilde aanschouwen. Of misschien had een veiligheidsman haar toegesnauwd: Niet omkijken! Doorrijden met die bus! We zagen de achterkant van de oldtimer naar Het Oude Loo rijden. Net als bij de moord op John F. Kennedy in 1963, toen FBI-agent Clint Hill aan de bumper hing, zagen we ook hier een beveiliger van het Koninklijk Huis achter aan de bus hangen.
Het deed allemaal erg onwezenlijk aan.
Maar ik heb me altijd al verbaasd dat onze Oranjefamilie zich zo ongedwongen onder de menigte kon begeven. Er hoeft maar een gek te zijn die de koningin een taart in het gezicht drukt. En dat nog in het beste geval. In 2004 versloeg ik zelf Koninginnedag in het Groningse Warffum. Ik schudde Pieter van Vollenhoven de hand en feliciteerde hem met zijn verjaardag. -Goh, zei een vriendin. -Heb je Pieter een hand gegeven? Ik vond dat heel gewoon. Alexander liep langs me heen, ik had hem zo kunnen aanraken. Vorig jaar in Makkum waren er al heel wat meer veiligheidsmaatregelen. Een cordon sloot zich om het gezelschap van de Koningin. Nu zal het allemaal nog strenger worden. Kamerheer R.S. Wegener Sleeswijk schijnt al geopperd te hebben dat er een pausmobiel voor Beatrix moet komen. Maar als de Oranjefamilie zich niet meer met het volk kan mengen, hoe dichtbij kun je dan nog figuurlijk bij je onderdanen staan? Als de Nederlander zich alleen maar op afstand kan vergapen aan de grandeur en Maxima niet meer een hand kan geven, zal dit het draagvlak voor het constitutioneel koningschap niet vergroten. Misschien taant de populariteit dan wel voor onze Prins van Oranje. Niet dat dit erg is. We waren ooit een machtige republiek en kunnen best zonder de monarchie. Het is niet meer van deze tijd dat je macht wordt bepaald door je geboorte en niet door een stembiljet. En macht heeft het koningshuis. Alleen is die niet controleerbaar. En dat is een slechte zaak. Laten we om te beginnen het ceremonieel koningschap invoeren. Laar Alexander en Maxima maar - a la Gustav in Zweden - linten doorknippen. Dan kunnen ze iets meer zeggen dan ze nu willen en is hun politieke macht verdwenen.

Crisis

2009-02-22T05:46:00.000-08:00

Wij hebben natuurlijk gemakkelijk praten, zei een kennis van me. Zij en haar man, beiden een goede baan en tamelijk veel onroerend goed in bezit, merkten niks van de crisis. En ik was het met haar eens dat doemdenken ook niks oplost. En dat de psychologische factor ozo belangrijk is. Maar als mensen in een neergaande denkspiraal terecht zijn gekomen, ze er moeilijk uit te trekken zijn. En als iedereen roept dat het nog veel erger wordt, ja, dan wordt het, volgens The Secret, ook alleen maar erger. Hoe charmant Obama ook lacht. De Nederlandse economie is vorig jaar met twee procent gegroeid. En het Centraal Plan Bureau kan wel meer voorspellen. Het zijn maar voorspellingen natuurlijk. De consument blijft zich suf kopen. Maar ja, wij hebben makkelijk praten. Wij staan niet op straat, zoals talloze anderen die hun baan zijn kwijtgeraakt. Zelf heb ik de crisis ook al ervaren, zij het in minieme mate. Eind december was ik bij de uiterst gezellige kerstborrel van De Weekkrant, waarvoor ik sinds een jaar eens in de twee weken een bijdrage schreef. Het ging goed met de Friese editie, werd verteld. Er werd overwogen om een nieuwe freelancefotograaf toe te voegen. Nog geen anderhalve maand later kreeg ik via de mail van de hoofdredacteur te Zwolle te horen dat mijn bijdragen niet langer op prijs werden gesteld. Kredietcrisis weet je wel. Mijn directe contactpersoon was verrast, zij wist van niks. De dag ervoor had ze me nog gemaild voor een volgend onderwerp. Kranten gaan dus op de kleintjes letten. En elke cent telt. Dus naar ervaring en kwaliteit wordt niet gekeken. Even blase: als NRC-correspondent ben je toch niet zomaar iemand. Maar het telt niet. De beste journalisten worden achteloos aan de kant geschoven. Las ik in het NRC van vorige week. Een crack die alom complimenten oogstte over haar verslag van de Inauguratie van Barack Obama kreeg van haar chef doodleuk te horen dat er 24 mensen uit moesten. ''En jij bent er een van.''
Ik heb trouwens een stomme fout gemaakt. Ik heb een naam verkeerd gespeld, of erger nog: totaal verhaspeld. Een meneer Bontekoning heb ik per abuis Bontebok genoemd. Consequent dat wel. Anders had de eindredactie me wel gebeld: hee, is het nu Bontebok of Bontekoning? Ook in mailtjes van onze NRC-eindredactie wordt er voortdurend gehamerd. Op checken en zorgvuldigheid. Nu was dit voor een andere opdrachtgever, maar het blijft stom. Ik heb zowel de opdrachtgever, die overigens op zich tevreden was over het artikel, als de persoon in kwestie excuses aangeboden.
Hoe kan zoiets gebeuren? Je schrijft het stuk en ziet in je aantekeningen ''B'' staan. Je weet nog vaag dat het iets met Bonte te maken had. In plaats van, wat ik eigenlijk altijd doe, de naam nog eens goed te controleren (''Hoe heette die man nou precies?'') ging ik af op de naam die zich blijkbaar in mijn hoofd had vastgezet. Bij Bonte dacht ik blijkbaar aan Bok. Niet aan Bonte was of Bonte specht. Of Bonte Hond. En helaas al helemaal niet aan Bontekoning. Mijn opdrachtgever probeerde me nog te troosten met de woorden: ''Ik geef toe dat Bontebok lekkerder bekt dan Bontekoning.'' Maar voor de persoon in kwestie is het erg vervelend. Niet alleen omdat je hem nu als kleine zelfstandige niet treig kunt vinden via de zoekmachine, maar omdat de naamsverhaspeling ook zo kwetsend is. Een naam is toch al zo identiteitsgevoelig. Ik herinner me dat mijn oma altijd behoorlijk pissig werd als iemand haar ,,mevrouw Mik'' noemde. Ze bitste dan: 'DE Mik!' En haar meisjesnaam was VAN Doesburg, dus niet gewoon Doesburg. De hilariteit en minachting waren groot toen een dominee van de kansel mijn vader al stotterend Jan de WIT noemde. Die had natuurlijk nog nooit van DE MIK gehoord en dacht aan een tikfout. Dus meneer Bontekoning, ik begrijp de gevoeligheden. Mijn fout is onvergeeflijk. Ik zal voortaan beter uitkijken.
Het was niet de eerste keer trouwens. In een ver verleden heb ik een meneer van der Valk eens consequent van der Wal genoemd. Het is al ruim 15 jaar geleden, maar ik weet het nog altijd. De geinterviewde in kwestie deed het af als: ''geeft niks', maar stom was het wel. Ik ben goddank niet de enige. Een collega noemde ooit een meneer De Geus meneer De Reus. Ik troost me met een uitspraak van Abraham Lincoln: ''Wie niet in staat is een fout te maken is tot niets in staat.'' En neem me ernstig voor elke naam voortaan te checken.

Anita

2008-12-05T03:02:00.000-08:00

Als het Friesch Dagblad zijn hoofdcommentaar wijdt aan een PvdA-politicus is er wat bijzonders aan de hand. Gedeputeerde Anita Andriesen (51) is overleden. De rode Andriesen, die in haar rode Ford Ka met PvdA-logo de provincie doorcrosste, was ooit ook voorzitter van de Gereformeerde Kerk in Sint Annaparochie. Op datzelfde moment was ze dat ook van de PvdA-afdeling in Het Bildt. Anita kon over grenzen heenkijken. Een virusinfectie werd haar uiteindelijk fataal. Ze leed vijf jaar aan borstkanker en hoorde eind 2006 dat ze ongeneeslijk ziek was. Hoeveel tijd ze nog had wist ze niet. Het kon twee jaar zijn maar ook tien, had de dokter gezegd, vertelde ze me. Ik was aangedaan toen ik het nieuws van haar dood hoorde. Anita was politica en bestuurder, maar vooral een gewoon, authentiek, aardig mens. Aanstekelijk enthousiast, altijd positief, bevlogen, energiek en zeer toegankelijk. Ook voor de pers. Ze was altijd bereid een toelichting te geven, ze belde je terug. De eerste keer dat ik haar aan de telefoon had was in 2002. Het was laat, na de statenverkiezingen. Ik had haar woordvoerder gevraagd of ze me terug wilde bellen. Ik lag al op bed, het was laat, had niet verwacht haar die avond nog te spreken te krijgen, maar ze belde. Ik was direct geraakt door haar openheid en helderheid van argumenteren. Anita gaf altijd gehoor, ook als ik haar de jaren daarop belde, of ontmoette. Ooit sprak ik de voicemail van een burgemeester drie keer in, zonder dat ik wat van hem hoorde. In wanhoop belde ik zijn voorlichter. Kort daarop kreeg ik de burgervader rap aan de lijn. Dat zou je bij Anita, zoals iedereen haar noemde, niet gebeuren. Altijd hartelijk en goedlachs. Een keer belde ik haar toen ze op weg was naar een chemokuur in Amsterdam. Met het Leeuwarder MCL had ze geen goede ervaringen. Het ging best goed. 'De bealch d'r foar', was haar houding. Haar werk als gedeputeerde gaf haar zoveel positieve energie. Dus waarom zou ze thuis gaan zitten kniezen? Daar werd ze ook niet beter van. Ook het meeleven van de mensen om haar heen gaf haar kracht. Ze maakte zich vooral zorgen om haar drie zonen, vertelde ze. Dat ze zou wegvallen als die nog niet volwassen waren.
Anita Andriesen was een boegbeeld van de provincie Friesland, schreven haar collega's. Ze had unieke bestuurlijke kwaliteiten, omdat ze in staat was mensen met ogenschijnlijk onverenigbare standpunten toch op een lijn te krijgen. Bij het Streekplan bracht ze boeren en natuurbeschermers tot elkaar. Het ging haar om de kwaliteit van de ruimtelijke indeling in haar Friesland. Met veel bezieling, soms fel (Anita, mag het een beetje minder? vroegen statenleden haar wel) maar altijd op argumenten voerde ze debatten. De Friezen waardeerden haar. FNP'er Johannes Kramer zei me dat Friezen een zwak hebben voor het matriarchaat. En Anita deed denken aan een moeder. Een 'mem' voor Friesland. Haar verkiezingscampagne 'Anita Foar Fryslan" (in 2007) trok de aandacht van de landelijke PvdA. Overal verloren de sociaal-democraten, maar in Friesland bleef het verlies minimaal. Dankzij Anita, die rode rozen uitdeelde en mensen het gevoel gaf dat ze gehoord werden. Ze werd lid van de adviescommissie die het PvdA-echec moest analyseren. Ik heb niet de indruk dat er met haar adviezen (wees authentiek, luister naar de mensen, neem ze serieus en zoek ze vooral op) bij de PvdA veel gedaan is.
Haar dood kwam toch nog onverwacht. Ik was maandag bij een symposium van de Waddenacademie in Leeuwarden, waar ik haar collega's Tineke Schokker (CDA) en Jannewietske de Vries (PvdA) nog hartelijk zag lachen en grapjes maken. Dat doe je niet snel als je collega op sterven ligt, dacht ik, dus Anita's toestand was mogelijk stabiel. Maar twee dagen later lag daar de mededeling van GS in mijn mailbox. Hoewel je als journalist natuurlijk immer onafhankelijk en objectief probeert te zijn, blijf je ook mens. Ik was verdrietig. Met respect en bewondering denk ik terug aan Anita Andriesen.

Rokers

2008-11-23T04:52:00.000-08:00

En dan de vraag die onvermijdelijk volgt. 'Wat vindt u er zelf van?' Vaak krijg je die als journalist als je mensen interviewt, ze vriendelijk hun mening vraagt, terugkoppelt of je het goed begrepen hebt, knikt en kritisch doch aardig blijft. Ik zat weken geleden alweer in rookkroeg De Drie Uiltjes in Groningen aan de bar. Ik was op pad voor het NRC voor een verslag uit een rokersbolwerk. Om mij heen stonden de asbakken op de toog en de rokers staken er geregeld eentje op. In Groningen begon de rookrebellie. De blauwe walmen slaan op mijn keel, mijn kleding stinkt. Hoewel ik ben opgevoed met twee rokende ouders (hoewel, mijn vader stopte vijf jaar voor zijn dood, abrupt en zonder veel ophef van de ene dag op de andere na bijna 40 jaar gerookt te hebben op zijn 55ste) om mij heen, heb ik zelf nooit een sigaret aangeraakt. Ik vond en vind roken smerig en vies en ik beschouw rokers steeds meer als losers. De maatregel van Minister Klink voor een rookvrije horeca is genomen om personeel in de horeca een rookvrije werkplek te geven, want meeroken kost de samenleving jaarlijks miljoenen. Rokers sterven jonger, je krijgt en longkanker en hartziekten van. Ik ken iemand die veel sportte, niet te dik was, kortom veel aan beweging deed, maar rookte en wel een bypass moest ondergaan. In de media is veel te veel aandacht voor de ach en wee roepende kroegbazen. Waar blijft de repo uit een cafe waar niet gerookt wordt en waar de bezoekers dat toejuichen? Waar blijft het protest van de CAN, (Club Actieve Niet-Rokers, nu Clean Air Now) over het feit dat de wet massaal wordt overtreden en dat de overheid niet ingrijpt? Waar blijft het verzet van astmapatientenverenigingen dat hun leden het cafe worden uitgejaagd? Waarom is iedereen zo coulant en zo vol begrip voor mensen die zich hun eigen graf in roken? Omdat het zo gezellig is dat roken? Waarom is er niet meer aandacht voor het gezondheidsaspect? Nova liet vorige week terecht een Ierse journalist aan het woord, zelf nota bene een ex-roker, die vertelde dat 99 procent van de Ieren het rookverbod steunde, omdat ze wisten hoe schadelijk roken is. Zeventig procent van de Nederlanders steunt een rookvrije horeca. Waar blijft het verzet van de inmiddels rookvrije cafes, die zo oneerlijke concurrentie krijgen van hun aller aan nicotine verslaafde collega's? Overal in Europa is de invoer van het rookverbod soepeltjes verlopen. Alleen in Nederland winnen de grote bekken het. Klink houdt zijn rug nog recht. Nog wel. Maar de rokerslobby is luidruchtig, heeft de media aan zijn zijde. Mijn eigen NRC vond het nodig, nadat ik de overtredende cafebazen uitgebreid aan het woord liet, om het vanuit Den Bosch nog eens dunnetjes over te doen. Die argumenten weten we nu wel! Zwijg ze dood die wetsovertreders. Stuur de politie op hun dak! Sluit hun cafes desnoods! Breek het verzet in naam van de gezondheid! Steun mensen die van die verschrikkelijke verslaving af willen. Willen zij zichzelf blijven vergiftigen, prima. Maar laat een ander vrij ademhalen. Ik vraag me af hoe wijlen mijn moeder over die commotie gedacht zou hebben. Ze rookte denk ik wel 50 jaar. Maar als er ergens niet gerookt mocht worden, kon ze dat ook prima. Ze ging beslist niet naar buiten om een sigaretje op te steken. Ze was toch zeker niet verslaafd! Dan rook ik er thuis wel een extra, zou ze gezegd hebben.
Ja, wat vind ik er zelf eigenlijk van, vroeg de roker mij aan die Groningse bar. Ik zei dat dit er niet veel toe deed, maar als hij het mij op de vrouw af vroeg, zei ik dat ik voor het rookverbod was. Het was even stil. Het leek wel of hij er niet meer eentje durfde op te steken.

HIV

2008-10-17T10:37:00.000-07:00

Ik buig me voorover naar de laptop van mijn Volkskrantcollega. ,,Kippevel in de rechtszaal'', lees ik. Ze laat me haar stukje lezen dat ze heeft geschreven. Zelf was ik niet bij de slachtofferverklaringen van de aangevers in de hiv-zaak. Ze zouden zijn gedrogeerd en verkracht en met hiv zijn besmet via injecties. Drie verdachten, Peter M., Hans J. en Wim D. stonden deze week terecht voor de rechtbank in Groningen. ,,Sinds wanneer scheiden wij geen meningen van feiten meer?' merk ik op. Ze zegt dat ze het ,,zo zielig vindt'' voor die jongens. Ze bedoelt dan de vermeende slachtoffers - Jij niet? Ik haal mijn schouders op. -Ze wisten toch waar ze heen gingen?, antwoord ik. Maar is het niet verschrikkelijk wat er gebeurd is? Ze memoreert alle bizarre details die wij de afgelopen dagen te horen kregen. Van dubbele penetratie, tot fistfucking en zelfs een voet die in de anus van een partyganger verdween. ,,Jij kijkt nergens raar van op, he? constateert mijn collega vragend.
Nee, na 23 jaar journalistiek kan ik met een zakelijke blik naar rechtszaken kijken. Ik zat eens met een andere collega bij een man die verdacht werd diverse prostituees te hebben gewurgd. We zaten maar een paar meter van hem af in de rechtszaal. Mijn (vrouwelijke) collega zei dat ze bijna misselijk werd als ze naar die ronde handjes keek. Ik had daar totaal geen last van. Ik neem dingen die ik als journalist meemaak, zelden mee naar bed. Ik schrijf erover, als reporter, en vindt zaken natuurlijk wel eens erg, maar ik beschouw ze toch van een afstand. Mijn enige doel is om de lezer goed en objectief te informeren. 'Is er eigenlijk wel iets wat jou nog kan schokken?' vroeg mijn collega. -Ja, antwoordde ik direct - Dierenleed. Als ik lees hoe zwerfhonden in ons aller EU-landen Spanje, Griekenland en Portugal worden opgehangen, afgeranseld, aangereden, op vuilnishopen gedumpt en mishandeld, krijg ik de koude rillingen en schaam ik me dat ik een mens ben. Dieren zijn weerloos en kunnen niet voor zichzelf opkomen. Volwassen mensen kunnen dat in elk geval meestal wel.
De afgelopen vijf dagen reed ik op en neer naar Groningen voor de geruchtmakende hiv-zaak. Ik zat op de vierde verdieping in een aparte zaal met collega's. Dus niet in de zittingszaal. Via een scherm konden we het proces volgen. Doorgaans zit ik liever in de zittingszaal zelf, want je bent directer bij de zaak betrokken en kunt je doorgaans beter concentreren. Ook zie je de reacties van verdachtes en anderen in de zaal. Maar in de perszaal kun je in en uit lopen en tussendoor een telefoontje plegen. We krijgen een beeld van de seksfeestjes. Poppers, XTC, Viagra, ghb, alcohol: het ging allemaal in grote hoeveelheden naar binnen bij aangevers en verdachten. Voor veel van mijn heterocollega's gaat er een wereld open. Maar ik lees de GayKrant en kwam zelf ook wel eens in homodisco De Golden Arm in Groningen. Dus wat homomannen allemaal beweegt en opwindt weet ik zo langzamerhand wel. Althans wat een kleine groep prefereert. Ik kan me, in tegenstelling tot veel heterovrouwen, ook niet storen aan mannen die de baan op gaan in de parken. Het is deel van een cultuur, al hoef ik het persoonlijk niet te zien.
Persofficier Oebele Brouwer vertelde vanmorgen aan een paar collega's en mij dat het OM de zaak niet anders had gebracht wanneer de slachtoffers vrouwen waren geweest. Ik had niet anders verwacht. Wel ben ik wat termen wijzer. ,,Bare'' seks is onveilige seks. Bottom is wat vroeger ,,passief'' heette. Als een man zich laat neuken (deze woorden werden zonder blikken of blozen uitgesproken door zowel aanklager als advocaten, iets wat 25 jaar geleden ondenkbaar was geweest!) is hij dus bottom. Brouwer vroeg wat we ervan vonden. Ik denk persoonlijk dat het tot een veroordeling komt. Hoewel er geen keihard wetenschappelijk bewijs is, denk ik dat de bekentenis van Hans J., diens bekennende briefje en de verklaringen van de aangevers voldoende zullen zijn. Maar tot een forse celstraf komt het denk ik niet. De eis was vijftien jaar, fors. Ik schat dat het op 3 of 4 jaar uit komt. Dan zal het OM ongetwijfeld in hoger beroep gaan. Dan komt de zaak, en het hele perscircus, dus t.z.t. voor het Leeuwarder gerechtshof.

Pokkewijf

2008-09-28T13:46:00.000-07:00

Sommige dingen die je hoort, schrijf je niet op. Omdat ze off the record zijn, omdat je ze uit vertrouwelijke bron hoort of omdat je ze via vrienden verneemt. Of omdat je informatie niet bevestigd krijgt. En in een enkel geval omdat je iemand tegen zichzelf wilt beschermen. Zo wist ik al maanden dat de brand in de loods van de jachtwerf in De Punt van mei dit jaar, waarbij drie brandweermannen uit Eelde het leven lieten, in de meterkast was ontstaan. Op een middag was ik in het dorpscafe in Eelde, waar een vriend van een overleden brandweerman ,,leegliep.'' Al rokend en drinkend vertelde hij hoe zijn kameraad moest zijn omgekomen. De politie had hem verteld dat de brand in de meterkast was ontstaan. Zijn vriend was 29 jaar geworden en had zijn vrienden geregeld verteld dat hij er zo tegenop zag om 30 jaar te worden. ,,Hij wilde geen dertig worden, ' knikte de jongeman veelbetekenend. Toen ik met hem aan de bar zat te praten, zat verderop een oudere man voor de flipperkast. Hij zei het onethisch van me te vinden wat ik deed. Want deze jongeman wist niet in zijn emoties niet eens wat hij zei. En als ik thuiskwam zou ik alles optikken. Leer mij de journalist kennen, zoveel wilde hij wel zeggen. Die zijn niet te vertrouwen. Na overleg met mijn chefs heb ik er geen artikel over geschreven. Deze jongen stond begrijpelijkwijs stijf van de stress en bol van de emoties. Daar wilde ik geen misbruik van maken. Bovendien kreeg ik e.e.a. niet bevestigd bij de politie. Met 1 bron kun je niks. Maar dat van die meterkast wist ik al. Zoals ik ook wist dat directeur Kees van Twist van het Groninger Museum na een jaar Amerika terug zou keren. Voordat dit nieuws bekend werd, hoorde ik het op een verjaardag van een andere museumdirecteur. Natuurlijk had ik dit kunnen checken, maar soms ben je zo bezig met alle deadlines die je moet halen, dat er dingen doorschieten. En mogelijk had ik het toch niet bevestigd gekregen. Maar dat weet je niet. Nu ik het zo opschrijf, was het het proberen waard geweest.
Soms hoor en zie je dingen die je om een andere reden niet opschrijft. Ik was afgelopen dinsdag bij de rechtszaak tegen de eigenaar van de verbrande loods in De Punt. Hem wordt door het OM in Assen verweten dat hij gerommeld had met die bewuste meterkast door er gemanipuleerde zekeringen in te draaien. Zo kon hij meer stroom gebruiken, zonder dat die steeds uitviel. Want hij baalde ervan, had zijn zoon tegenover de politie verteld, dat de elektriciteit het eens in de veertien dagen begaf. De man zat de hele tijd voorovergebogen, zachtjes pratend, zo nu en dan huilend. Hij had nooit van die gemanipuleerde stoppen gezien, stamelde hij. Laat staan dat hij ze in die kast had gedaan. Hij was bang van elektriciteit. Wist er ook niks van. Hij belde altijd de elektromonteur als er iets kapot was of niet deugde. Daar tegen over stonden verklaringen van vier medewerkers en vrinden van zijn zoon die vaak aan het sleutelen waren in de hal. Die hadden hem met die dingen zien lopen. Je weet niet wie je geloven moet, maar dat is ook je taak niet. Ik zat naast een collega van een blad uit Eelde, Dorpsklanken. Hij kende de verdachte wel. Voor ons zaten de vrouw en dochter van de verdachte. Het meisje was ooit bloemenkoningin geweest, wist mijn buurman. Rechts van ons zaten enkele nabestaanden van de omgekomen brandweerlieden. Een van hen las een slachtofferverklaring voor. Dat is tegenwoordig mogelijk. Vroeger verwoordde de rechter deze ,,andere kant'' nog. De vrouw vertelde van haar onnoemelijke verdriet. Ze deed sinds het drama letterlijk geen oog dicht. Als ze twee nachten had geslapen was het veel. Ze was haar steun en toeverlaat kwijt, de kinderen hun vader. De gestikte brandweerman was ook nog eens kostwinner van het gezin geweest. De verdachte, die een van de brandweermannen persoonlijk kende, barstte in huilen uit. Aan het begin van de zitting had hij grienend gezegd dat hij had vernomen dat de drie de loods waren binnengegaan om hem te zoeken. Dat werd later met klem ontkracht. Ze waren op onderzoek uit, niet om de baas van de werf te zoeken. Hoe dan ook. De zitting liep ten einde, de rechter wilde de verdachte niet op vrije voeten stellen, in afwachting van de uitspraak. Daartoe had diens advocaat verzocht. De detentie viel hem zwaar namelijk. Hij was 29 kilo afgevallen en leed aan een post traumatische stressstoornis. De verdachte keek achterom naar zijn vrouw en kinderen. Wanhoop en angst lagen in zijn ogen. Zijn dochter begon te schelden en riep ,,kutwijf'' naar de weduwe van de brandweerman. Het was me ontgaan waarom. Vermoedelijk had de weduwe opgelucht gereageerd dat de in haar ogen schuldige aan de brand, de man die dus verantwoordelijk was voor de dood van haar man, bleef vastzitten. De advocaat van de verdachte wenkte dat het meisje de zaal moest uitgaan. Ze liep vlak langs de vrouw van de brandweerman en siste terloopt ,,pokkewijf'' en : ''Wat zul jij lekker slapen vannacht.'' Ik schudde mijn hoofd. Weinig verheffend, dit tafereeel. En de opmerking moet als een dolkstoot zijn aangekomen bij de weduwe. Nee, dit alles schrijf je niet op in je kolommen. Het doet niet terzake en je voelt plaatsvervangende schaamte. Je kunt slechts een cliche ter hand nemen: de emoties liepen bij nabestaanden en verdachte hoog op. Maar soms zijn de woorden op. Dan zwijg je maar.

Verkeer

2008-09-17T01:15:00.001-07:00

Schoolkinderen maken veel fouten in het verkeer, meldt Veilig Verkeer Nederland vandaag. Ze willen dat kinderen elke dag, al of niet onder begeleiding, lopend of op de fiets naar school gaan. Want zo is de gedachte, als kinderen actief deelnemen aan het verkeer doen ze de meeste ervaring op. Helaas zien ze om zich heen dan vrijwel alleen slechte voorbeelden. Geregeld word ik door moeders met kinderen achterop haast van de sokken gereden als ik op het trottoir loop. Het lijkt een nieuwe mode: oud en jong, man en vrouw, kind en senio, allemaal fietsen ze tegenwoordig op de stoep. Een keer reed er een vrouw met een kindje achterop. Ik weigerde met mijn hond aan de lijn aan de kant te gaan. Woedend stapte ze af en stak over. ,,Ja mevrouw, dit is een stoep en u mag hier niet fietsen''. Rotondes, ook zo iets. Om twee centimeter te winnen steken ze die met kind en al aan de verkeerde kant over. Wat heeft het voor nut om verkeersregels in te stellen als die massaal worden overtreden? Ik heb eens uitgerekend dat er op een dag in Nederland miljoenen overtredingen plaatsvinden. Want als ik alleen al in tien minuten in drie straten vijf fouten zie, dan lapt tout Nederland alle verkeersgeboden aan zijn laars. Welk nut hebben verkeersborden als steeds minder mensen zich eraan houden? Wat heeft het voor nut als er voor het park een bord staat dat je er niet mag fietsen, maar hier geen gehoor aan wordt gegeven? Vroeger kreeg je hier nog een bekeuring voor. Maar sinds ik politieauto's zelf (zonder zwaailicht) inrijverboden zag negeren, heb ik ook al minder vertrouwen in de sterke arm. Auto's rijden ook massaal tegen de rijrichting in. Dertig kilometerwegen zijn racebanen. Burgemeester Crone van Leeuwarden had gelijk toen hij vrij snel na zijn aantreden opmerkte dat er in Leeuwarden ontzettend hard wordt gereden. En hij was wel wat gewend, zei hij nog. En controleren? Politie zie ik nooit. En als je er wat van zegt? Dan hoor je: heeft u er last van? U moet zich niet zo kwaad maken, slecht voor uw bloeddruk. Ik probeer uit te leggen dat er sprake is van normvervaging. En dat ik er misschien nu geen last van heb, maar al die gehandicapte bewoners die in hun scootmobiels rijden wel. Die zijn niet verdacht op een auto, die met 60 kilometer (waar 30 moet) een inrijverbod negeert. Om nog maar te zwijgen van de spelende kinderen en de huisdieren. Het wachten is in mijn wijk op de eerste dode. Dan pas gebeurt er iets. Gelukkig zag ik gisteren een medebewoonster die haar wijsvinger kwaad opstak naar zo'n spookrijder, die een eenrichtingsstraat inscheurde. Burgers moeten elkaar durven corrigeren. Maar als ouders al het slechte voorbeeld geven, hoe kun je dan van kinderen verwachten dat ze zich wel aan de verkeersregels houden? Mijn grote wens is daarom voor een dag voor verkeersagent te spelen en massaal bonnen uit te schrijven. Wat een genoegdoening zal dat geven!

Loulou is dood

2008-09-12T08:25:00.000-07:00

Pony Loulou (20) is naar haar eeuwige jachtvelden gegaan. In juli interviewde ik Petra Kerkstra, die de bejaarde pony in een weiland bij haar boerderij in Goutum had staan. De oude merrie stond anderhalf jaar bij de paardenopvang in Beetgumermolen. Maar Berthus (24) een eveneens bejaard ex-manegepaard kon niet met haar overweg. Dus verkaste ze naar Goutum. Loulou werkte zeven jaar in de Leeuwarder manage, dus er zijn vast heel wat kinderen of volwassenen die op haar gereden hebben. Loulou was ondervoed toen ze bij de manage arriveerde. Ze heeft altijd hard gewerkt en kreeg net weer wat vet op haar botten. Lang heeft ze niet kunnen genieten van haar welverdiende oude dag. De merrie lag twee weken geleden ineens dood in het weiland. De andere paarden stonden er stil omheen als eerbetoon. Het artikel dat ik over de Stichting Pensioenpaard schreef voor Noorderland (zie www.pensioenpaard.nl) wordt nu aangepast. Zie het oktobernummer. Loulou geniet nu van de eeuwige rust.

Johnny B.

2008-09-12T06:38:00.000-07:00

Johnny B. Het lijkt wel een naam van een of andere popartiest, grapte ik toen ik zijn advocaat aan de lijn had. - Ja, net als Ali B, antwoordde hij. Nu is Johnny B. geen artiest, of je moet het ongezien aansteken van acht branden in en rond het Groningse 't Zandt als een kunst beschouwen. Er vanuit gaande dat Johnny dit heeft gedaan. Want zelf ontkent hij alle brandstichtingen. Gisteren zag ik hem voor het eerst, tijdens de derde pro formazitting voor de Groninger rechtbank. Een jongen in een wit T-shirt met lange mouwen en een spijkerbroek, kort geknipt haar en met een sympathieke, haast lieve uitstraling die bij binnenkomst geruststellend knipoogde naar zijn familie en vriendin op de tribune. Tijdens de schorsing, toen de rechtbank zich terugtrok voor overleg over zijn vrijlating, ontspon zich een merkwaardig tafereel in de rechtszaal. De pers zat op nog geen meter afstand van de verdachte en we kwamen met hem in gesprek. We vroegen hoe het met hem was. Hij antwoordde vriendelijk, hij oogde ontspannen en had een haast naieve oogopslag. Hij was schoonmaker in de gevangenis, een geliefd baantje, omdat je niet al die tijd in je cel zit. Ik vroeg of hij tv op zijn cel had. Ja, zei hij. Een collega vroeg of hij iets gemerkt had van die undercover agent die justitie had ingezet, om hem een bekentenis te ontfutselen. Nou, min of meer, maakten we uit zijn antwoord op. Hij mocht die bewuste dag, vrij kort na zijn aanhouding, langer dan normaal televisie kijken in de recreatiezaal. Er kwam een nette verschijning bij hem zitten, een half uur ongeveer, die vertelde dat hij vastzat voor autokraken. En die hem vroeg wat hij daar deed. Ja, die branden in 't Zandt daar had deze mystery verdachte wel van gehoord. Maar Johnny zei hem niet dat hij de dader was. -Want dat ben ik ook niet. Een beetje vreemd vond hij het gesprek allemaal wel met de onbekende.
Maar dat DNA dan dat van hem is gevonden op de postzegels en de randen van de enveloppen van de verstuurde dreigbrieven? Hij wist ook niet hoe dat kon. Zijn raadsman Jan Boksem zei dat een omstreden methode is toegepast, een van mengprofielen, die vermeerderd worden en daardoor onbetrouwbaar kunnen zijn. Wel zei Johnny dat hij ze niet verstuurd kon hebben, omdat hij ten tijde van vastzat. ''En al mijn uitgaande post in de gevangenis wordt 100 procent gecontroleerd.'' De officier van justitie moet het gesprekje met de pers met lede ogen hebben aanschouwd en de rechtbank hebben ingeseind. Want die kwam terug en verbood verdere contacten. Johnny werd door de parketpolitie afgevoerd. De advocaten lieten hem overigens begaan. Die hebben er geen enkel bezwaar tegen dat hij met journalisten keuvelde. Ik doe al bijna 20 jaar rechtszaken, maar had dit nog nooit meegemaakt. Niet dat je zo met een verdachte kon spreken. Want die is meestal in zichzelf gekeerd, wordt even naar achteren gebracht of is druk in gesprek met zijn advocaat. Ook is de fysieke afstand in Assen en Leeuwarden tussen verdachte en media meestal veel groter dan in de Groningse rechtbank. Hoe dan ook, deze Johnny B. maakte een keurige indruk. Zoals hij dat op veel van zijn dorpsgenoten ook deed. Ik heb mijn oude repo er nog eens op nagelezen. Vriendelijk, voorkomen, behulpzaam. En een man met twee gezichten. Hij had een baantje, zo te merken liefdevolle ouders en een vriendin. Wat zou hem dan bewogen hebben om die branden te stichten vraag je je af. Als hij het toch is. Was het de kick? Of is hij een enorm grote fantast, een toneelspeler? In ons strafrechtsysteem ben je onschuldig totdat het tegendeel is bewezen. Dat geldt ook voor Johnny B. Als het OM de rechtbank niet kan overtuigen van zijn schuld, wordt jij vrijgesproken. Dat weten we begin december.

Sarah en Hilary

2008-08-31T00:03:00.001-07:00

Een meesterzet van John McCain. Kort nadat Obama zijn acceptance-speech op de Democratische conventie in Denver hield, was er breaking news vanuit het Republikeinse kamp. Ik zat net CNN te kijken, dat een groot deel van Obama's toespraak uitzond. Er waren mooie zinsneden te horen die me enigszins kippenvel bezorgden. ,,De verandering komt niet vanuit Washington, maar komt naar Washington toe.'' En: "America we cannot turn back, we cannot turn back. We cannot stand alone.'' Minder opzwepend, gedragen en retorisch dan Martin Luther King ('' I have a dream") precies 45 jaar daarvoor, maar niet minder indrukwekkend.
Hij stipte en passant nog even de nieuwe "frontiers" aan die Jonh F. Kennedy in zijn inauguratierede aanhaalde. Nieuwe grenzen ontdekken en verkennen, waarin Amerikanen als pioniers altijd zo goed zijn. Nagenieten en dan pats. Daar presenteert die dekselse McCain tot lichte verbijstering van zijn partijgenoten zijn running mate. Daar komt ze aangelopen, de 44-jarige gouverneur Sarah Palin uit Alaska. Kuis zwart mantelpakje, heur haar kies opgestoken. Onbekend, maar in haar thuisstaat geliefd als iemand die korte metten maakt met vriendjespolitiek en hypocrisie. Een rauwdouwer, die tegen het homohuwelijk en abortus is, maar wel vist en jaagt (hoezo eerbied voor het leven?) Een ex-miss en ex-journalist, moeder bovendien van vijf kinderen inclusief een vijf maanden oud zoontje met het syndroom van Down. En een echtgenoot die half eskimo is of geheel, daarin spraken de media zich tegen. Alle aandacht ineens weg van Obama. Er mag dan voor het eerst een gekleurde man zijn gekozen tot Democratisch presidentskandidaat, Palin schrijft geschiedenis door als eerste Republikeinse vrouw kandidaat voor het vice-presidentschap te zijn. Jonger dan Obama, frisser dan Obama. Ze speelde er zelf handig op in, door zich te plaatsen in het rijtje Geraldine Ferraro (running mate in 1984 van Walter Mondale) en senator Hillary Clinton, die ze prees om haar stijlvol gevoerde campagne. ,,Zij heeft 18 miljoen bartsjes in het glazen plafond geslagen, maar wij gaan dat glazen plafond vermorzelen'', zo kondigde ze alvast aan. Zelfs de Republikeinen klapten aarzelend. Ze kaapt vast en zeker boze en ontevreden vrouwelijke Democratische kiezers weg van Obama. Want die zijn nog steeds boos. Boos op Barack Obama, die Hilary niet als vp-kandidaat koos. Had hem direct al 18 miljoen kiezers opgeleverd. Maar die zag het echtpaar Clinton aan zijn zij niet zitten. De ietwat kleurloze maar wel met een presidentiele look gezegende Joe Biden paste hem beter. Ik heb nog een tip voor Barack om de publiciteit weer naar zich toe te trekken. Biden trekt zich terug vanwege persoonlijke omstandigheden. (ziekte of zo). En Obama komt met Caroline Kennedy op de proppen, de dochter van de legende JFK. Geheel onervaren in de politiek, maar wat maakt het uit met zo'n achternaam. Gegarandeerd dat ze beiden op hun slofjes het Witte Huis halen. Campagne voeren is nauwelijks meer nodig. En Obama benoemt Clinton tot minister van volksgezondheid en Bill tot minister van buitenlandse zaken. Die toezegging moet hij de Clintons nu al doen. Want ik vind het verdacht dat Clinton blij is met Sarah. Die noemde haar kandidatuur heel slim een interessante bijdrage aan het debat. Volgens mij hoopt ze stiekempjes dat Obama op 4 november a.s. verliest. Dan kan zij in 2012 opnieuw een gooi doen naar het presidentschap. McCain is dan DV 76 haar. Te oud om nog eens campagne te voeren. Dan staat Sarah klaar om het stokje over te nemen. En dan gaat het tussen haar en Hilary.
Verslaggever Willem Lust maakte een door Clairy Polak direct afgestrafte kwinkslag, door te verkondigen dat de mannen wel op Sarah zullen stemmen. Als ex-miss. Alsof de heren zich laten leiden door vrouwelijk schoon in het stemhokje. ,,Ik mag toch hopen dat ze meer kwaliteiten heeft dan ex-schoonheidskoningin zijn", pareerde Clairy droogjes. Het wordt hoe dan ook een spannende en historische verkiezing. Obama/Biden: Zwart-man-jong met Wit-man-oud tegen McCain/Palin: Wit-man-oud met Wit-vrouw-jong. Misschien voor het eerst een vrouw in het Witte Huis. En een hartslag verwijderd van het hoogste ambt. En dat voor een ex-burgemeester, die nog maar twee jaar gouverneur is. Ja, Amerika is echt het land van de onbegrensde mogelijkheden.

De vrouwen doen het!

2008-08-21T05:06:00.000-07:00

En weer laten de mannen het afweten. De heren hockeyers missen de finale. Uitgerekend Taeke Taekema, het volgens de commentator ,,zekerheidje'' miste vanmiddag de strafbal. Natuurlijk zit ik voor de buis. Ik heb vakantie en heb tijd! Hoeveel beter doen de Nederlandse vrouwen het. De hockeydames staan wel in de finale! De waterpolo'sters overtreffen zichzelf. Als derde naar de kwartfinale en dan Italie en Hongarije verslaan. En dan de Amerikaanse vrouwen klop geven. Ik moest even een traantje wegpinken. Net als toen Marianne Vos vorige week de beste was in de puntenkoers. Waar de dames zegevierden in het roeien, bakken de Nederlandse sportmannen er weinig van. Theo Bos is een schim van zichzelf. Hij wil zijn bloed laten onderzoeken en opperde zelfs dat zijn concurrenten mogelijk doping konden hebben gebruikt. Althans hij wilde dit niet echt uitsluiten. Anky van Grunsven wint goud net als de vrouwen op de 100 meter vrij bij het zwemmen. Daar staan wat overigens niet minder eervolle bronzen plakken van de heren tegenover bij het judo-en. VDH slaagde niet in zijn missie. De voetballers van Foppe zijn al terug. Een illusie armer. Vanmorgen was er eindelijk een Nederlandse man die Olympisch kampioen werd: 10 kilometer zwemmer Maarten van der Weijden. Hij zwom zijn eigen race in open water en liet zich niet gek maken. Veel respect voor de man die ooit leukemie overwon. De Nederlandse vlag boven de Engelse en de Duitse zien wapperen, ja, ik ben zowaar trots op Nederland!
Met gebogen koppies kwamen de Amerikaanse waterpolovrouwen net binnen voor de huldiging, uinbundig de Nederlandse meiden. Als favoriet gingen ze in 2000 naar Sydney, maar het werd een teleurstelling. Nu winnen ze out of the blue. Hoewel de voorbereiding van 2,5 jaar er wezen mag. Waterpolo wordt hot, let op mijn woorden! Stimulerend voor de sport! Wondercoach Van Galen hield het tijdens het volkslied niet droog. Een mooie, emotionele man. Prachtig hoe de vrouwen hand in hand naar het Wilhelmus luisterden.
Mooi om details te zien en te horen bij dit sportfestijn. Joop Atsma uit Surhuisterveen gaf bloemen aan Marianne Vos en gaf haar op zijn Hollands drie zoenen. De andere twee dames (2 en 3) kregen er twee. Die snappen natuurlijk niks van die drie. Een verdedigster van de Amerikaanse polodames sloeg de Nederlandse aanvalsters ,,tot moes'', zei de commentator, maar de scheidsrechter greep niet in.
Al vanaf 1972 volg ik de Olympische Spelen. Plakboeken vol plakte ik. Het drama van Munchen, de dood van de Israelische sportlieden, de twee bijna onopgemerkt gebleven gouden medailles van judoka Wim Ruska. Vier jaar later in 1976 in Montreal was ik bij mijn tante op vakantie in Dalfsen. Ik herinner me vooral de zwemsters. Ansje Bunschoten en Anke Reinders zijn namen die nu uit mijn geheugen omhoog komen. Of was Enith Brigitta er toen ook al bij? De diskwalificatie van de zwemsters in 1984 in LA, de te vroege start van was het niet Desi Reiers, een naam die altijd komt bovendrijven. Arme Desi, zou ze er een trauma aan hebben overgehouden? Afschuwelijk zo'n diskwalificatie op de 4 x 100 meter vrij. Je leest er nooit meer iets over.
Mooi het commentaar van Inge de Bruin in Peking bij het zwemmen. Ze had direct door dat Marleen Veldhuis vorige week tijdens haar 100 meter vrij tijdens de start had bewogen. De Bruin heeft de goede woordkeus, spreekt vol gevoel en is altijd deskundig. Toen Pieter van den Hoogenband zijn 100 meter vrij zwom had commentator Gruter wel even meer mogen beklemtonen dat deze man drievoudig Olympisch kampioen en een legende in de zwemsport is. Halverwege zei hij: ,,Hij keert als achtste maar dat is niet erg, Van den Hoogenband moet het van het laatste stuk hebben.'' Dat was echter te kort om nog als eerste te kunnen aantikken. Helaas voor Pieter, hij is een van de beste zwemmers ter wereld, maar bij de keerpunten en het afzetten laat hij tienden van seconden liggen, mede door een rugblessure. In zes jaar tijd had hij echter niet zo snel gezwommen. Een fenomeen in de Nederlandse zwemsport, dat niet snel een opvolger zal krijgen.
VDH de ideale schoonzoon is toch ook vader geworden? Er wordt weinig over gerept, hoeveel te meer bij de vrouwen. De Nederlandse olympische ploeg schijnt zeven moeders te tellen. Net of topsport dan moeilijker is. Nou ja, misschien is er iets voor te zeggen. Bevallen schijnt ook topsport te zijn en onnoemelijk afzien. Het is buigen of barsten, hoor ik van vriendinnen die kinderen ter wereld brachten. Dat kind in die buik moet er uit, of je nu wilt of niet. Een oergevoel te vergelijken met sterven, omschreef een vriendin het eens. Dus als je al zoveel hebt meegemaakt kun je nog wel een tandje meer afzien, zoiets misschien. En het lichaam moet zich uiteraard herstellen. We gaan verder kijken. Morgen de finale van de hockeyvrouwen. Ik wil nog wel een keer in huilen uitbarsten. Als het goud wordt dan.

De koningin verslaan

2008-04-30T08:38:00.000-07:00

Het was half 10, ik was weer ingedud en werd wakker van mijn gsm. Ik schraapte mijn keel alvorens op te nemen. -Bel ik je wakker? vroeg mijn NRC-collega. - Nee hoor, loog ik. 'Jij zou toch vandaag een portret van John Jorritsma leveren?' -Nee, pas over twee weken. Ik was ineens klaarwakker. -O, het staat voor vandaag op de lijst. Nee, wel had ik twee andere onderwerpen aangeboden. En dan natuurlijk woensdag naar Makkum. -Ik moet naar de Koningin. -Ja, iemand moet het doen, we zijn je zeer erkentelijk`, klonk het vanuit Rotterdam. 'We sturen een ander wel naar Afghanistan. Ik heb helemaal niks met de monarchie`, zei hij. -Erfelijke troonopvolging, dat is toch, er klonk een ferme vloek, middeleeuws?' Ja, ik was onderhand ook republikein. Mag het volk alsjeblieft zijn eigen staatshoofd kiezen? Terwijl ik bijna 30 jaar geleden nog een poster van Beatrix boven mijn bed had hangen en plakboeken volplakte over Juliana. Voor mijn eindexamen Nederlands (opstel) had ik over de voor- en nadelen van de erfelijke monarchie opgesomd. En dat de koningin ons maar per persoon een kwartje per dag kost. En dat er best een republiek mocht komen, als Juliana maar president zou worden. Ja, toen was ik nog overtuigd van het feit dat de Oranjes de eenheid van de natie symboliseerden.
Maar nu? Ach, het zei me niet veel meer. En sinds ik weet dat Alexander voor zijn plezier dieren doodschiet heb ik het wel gehad met het Koninklijk Huis. Beatrix is een lief mens, hoewel ze nog altijd een zakelijk en kil imago heeft. Ik heb een beetje met haar te doen, zo zonder Claus en haar ouders. Ze zal zich best eens eenzaam voelen. Ik gun haar een gezonde oude dag op Drakensteijn. Daar moet ze misschien maar snel naar toe. Ik las in de Leeuwarder Courant dat Maxima een sterk merk is. Maar nu de RVD ontkent noch bevestigt dat ze de helft van haar in meer dan een opzicht royale maandwedde overmaakt naar de katholieke kerk in Argentinie, kan dat nog een politiek probleem worden. Moeten onze belastingcenten naar een kerk in den vreemde?
Vanmmorgen 30 april even over acht naar Makkum gereden. Bij een afgesloten weg werd ik tegengehouden door een verkeerswachter. Die moest eerst met zijn chef bellen om te horen of ik mocht doorrijden. Mijn gedeukte Volvo riep waarschijnlijk vraagtekens op. Ondanks dat ik mijn RVD-perskaart achter mijn ruiten had gezet. Ik belde op voorhand maar even met de RVD, die verbaasd zei dat ik toch geaccrediteerd was. Ja, ik mocht doorrijden, toen ik mijn paarse politieperskaart toonde. In een tent bij de Vissershaven werd het voller en voller. Ook burgemeester Piersma, zijn echtgenote en Ed Nijpels en zijn vrouw Elsbeth waren er. Wel sympathiek dat die geen aparte ruimte hadden. De RVD-mevrouw wist niet waar de toiletten waren. Mijn collega´s hadden oranje stickers op. In de tent zat ook de roodharige Donnie (9) die de majesteit een boeketje (ik mag van een ex-bloemiste die ik net interviewde per se niet meer boeketJE zeggen, maar boeket) mocht aanbieden, want ook op 31 januari jarig. Hij had van de zenuwen vannacht geen oog dicht gedaan. Zijn vader, een grote vent in spijkerbroek, zei dat hij 12 jaar geleden nog op Paleis Noordeinde had gewerkt in de beveiliging. Toen lag er meer pers voor de deur dan er nu in de tent aanwezig was. Het was in de tijd van Emily, de toenmalige vriendin van Alexander. `Iedereen wist het, maar toch moest het geheim blijven', zei hij spottend.
Buiten stonden we het gezelschap op te wachten. Er vlogen drie heli´s over. Ik vroeg mevrouw Piersma (de vrouw van de burgemeester) waarom ze geen hoedje droeg. Dat had ze, zo zei ze, afgesproken met Elsbeth Janmaat, de vrouw van Nijpels. De koningin viert haar verjaardag en staat deze dag in het middelpunt. Dan kleden de andere dames zich iets ingetogener. Mijn collega Sippie Tichelaar van Omrop Fryslan (vierde op de Olympische Spelen in 1972 in Sapporo op de 3 kilometer schaatsen) en ik bewonderden de grote, aardewerken kralen die mevrouw Piersma droeg.
De blauwe bus arriveerde. Mabel zat voorin en zwaaide. Alle dames droegen tamelijk korte rokken en vooral Mabel had enorme hoge hakken. waar ik al door mijn enkels ga op platte, gerieflijke Ecco's, wist zei met die dingen aan zelfs te kaatsen, maar dat was later pas in Franeker. En wat hebben al die prinsessen dunne beentjes! Ik knikte naar Laurentien, die in het fel rose ging en een dito hoofddeksel droeg. Ik stond op een verhoging van een woning van mensen die aan de haven woonden. Het drie maanden oude hondje Luna droeg een oranje kraagje. Boven op het balkon stond een man, die zijn broek speciaal oranje had geverfd. Zijn ouders, die deze week hun 50-jarig huwelijk hadden gevierd, zaten op stoeltjes eerste rang. Die waren speciaal overgekomen uit Almelo. In de haven waren de jachten uitgedost met vlaggetjes. Het gezelschap zette zich na de toespraak van Piersma- eerst in het Fries, daarna elke zin vertalend in het Nederlands- en het Wilhelmus in beweging. Wij waren geinstrueerd: we mochten de leden van de Koninklijke familie niet aanspreken. En we moesten op afstand blijven. Mannen met oortjes hielden ons steevast tegen als we een stap te ver naar voren zetten. Zo zag je in feite niets van wat zich meters voor je afspeelde. Het enige wat je kon doen was het publiek vragen wat de prinsen hadden gezegd. Wel zag ik Maurits koek serveren uit de koek en zopie tent. En hij en Alexander duwden een zeilklompje het water in.
Hoe anders was het vier jaar geleden in Warffum. Daar liepen Alexander en Maxima kriskras door het publiek en kon ik ze aanraken en als ik had gewild aanspreken. De beveiliging was toen veel minder streng en er was ook veel minder pers, herinner ik me. Ik heb Pieter van Vollenhoven toen nog een hand kunnen geven en feliciteerde hem met zijn verjaardag. Hij en de anderen liepen toen gewoon op een veldje waar werd gevolleybald rond. Maxima swingde toen in haar spijkerjasje op een podium. Het gezelschap was toen sowieso kleiner. Een aantal prinsen was er niet, en de meesten hadden nog geen partner.
Om elf uur spoedde ik me terug naar mijn auto en scheurde over de binnenwegen terug naar Leeuwarden. Om even over half 12 was ik thuis. Want er was nog iets middeleeuws deze morgen: ik heb geen laptop. Maar om half 1 was het stuk door. Ik zag dat er maar enkele citaten gebruikt waren op de internetversie. Maar in de gedrukte krant stond het prominent op de voorpagina. Alleen staat het woordje smuk (gezellig) zoals Piersma op Omrop Fryslan het feest achteraf typeerde, door mijn fout verkeerd in de krant. Zonder ´dakje´.
In Franeker viel vooral de outfit van burgemeester Marian Haveman mij op. Ze droeg een broek en een lange jas eroverheen. In het oog srpingend was verder dat ze meters van de vorstin uit de buurt bleef. De majesteit bedankte haar landgenoten. Ze klonk anders dan anders. Minder bekakt. Zou ze logopedieles hebben gehad, vroeg ik me af? Ze klonk zo ´´gewoon´´ en ze eindigde met `tige tank`. Bea had Fries gesproken! Ik juichte zowaar in mijn stoel. Leve de Koningin!

Hamsters

2008-01-24T10:37:00.001-08:00

Moet je dieren mis- of gebruiken om dierenleed aan de kaak te stellen? Ik vind van niet. Maar sommigen denken daar anders over. Bijvoorbeeld kunstenares Katinka Simonse, die in een Amsterdamse galerie 80 hamsters in bollen stopt en ze over de galerievloer laat rollen. De fokker die haar de diertjes leverde, zei dat het geen kwaad kon. Ze konden best 20 minuten zonder eten en drinken. Nu rollen ze uren over de vloer, waarbij ze denk ik ook behoorlijk dizzy worden. Tinkebelle, zoals de kunstenares zichzelf noemt, wil met dit project ,,een statement'' afgeven over de dubbele moraal waarmee wij onze huisdieren bejegenen. Deze dame wurgde eigenhandig haar kat om van het vel een tas te maken. Daarover mocht ze ook nog op tv komen vertellen bij het programma De wereld draait door, waar bekende Nederlanders elkaar uitnodigen om hun boeken, CD's, etc, aan te prijzen. Het inteelt gehalte is er doorgaans erg hoog. Kok Jamie Oliver elektrokuteerde een eendagskuiken om de verderfelijkheid van de bioindustrie aan de kaak te stellen. Me dunkt dat je dit toch op wel andere manieren kunt doen. Toch is onze verontwaardiging vaak dubbel. Toen een jaar geleden een huismus in het FEC werd doodgeschoten, omdat het vogeltje wel eens de dominostenen zou kunnen omvliegen, was er algehele woede in de natie. Maar als er dagelijks duizenden varkens en koeien worden geslacht, draait iedereen zijn hoofd om. Het biefstukje willen we ons lekker laten smaken. Dat er een levend wezen aan wordt opgeofferd zal veel mensen een rotzorg zijn. Want ze vinden vlees ,,zo lekker''..

Ik belde vorige week een paar Snekers, die maandenlang tegen een metershoge zandbult aankijken. Het was wel ,,gecommuniceerd'', door de gemeente, maar als de berg negen meter is, schrik je toch wel even. De dame die ik op Omrop Fryslan hoorde klagen, kon ik niet traceren. Dan maar willekeurig bewoners van de Rode Klaver uit het telefoonboek opsnorren. Ik kreeg een oudere mevrouw aan de lijn, die vertelde dat ze het natuurlijk ,,niet leuk'' vond. Haar man en zij hadden altijd zo'n fraai uitzicht op bomen en de rondweg en nu keken ze tegen een witte zandrug aan. De mevrouw zei dat ze zich voorstelde dat ze in de Scheveningse duinen zat. Aan iets vervelends een positieve draai geven, ik vond het bewonderenswaardig. Even later zei ze dat ze zich niet ergerde aan al dat zand voor haar deur. ''Weet u, wij hebben binnen vijf jaar twee zoons verloren en we maken ons niet meer druk om kleine dingen.'' Ik zei dat ik me dat kon voorstellen. Achter dat ene zinnetje ging een wereld aan verdriet en leed schuil, besefte ik. Ik hoorde haar stem breken. Kun je daar als journalist met een deadline en op jacht naar echte klagers nog aandacht aan besteden? Ik stamelde: ,,wat verschrikkelijk'' en vroeg of het al lang geleden was. Waarop ze dus zei dat het een paar jaar terug was. - Hoe oud was uw zoon? vroeg ik of klonk dat te nieuwsgierig? Hij was 50 jaar. Ik heb een keer ergens gelezen dat je een dierbare beter niet naar de leeftijd van een overledene kunt vragen. Elk gemis is erg. Of iemand nu50 of 80 is. Dat maakt het niet minder erg, hoewel enigszins beter verteerbaar als het een 80-plusser is. Maar je kunt beter vragen: ''Mist u hem/haar erg?' Dat vond ik in dit geval echter te intiem tegenover een mevrouw die ik niet kende en vermoedelijk nooit zou ontmoeten. -Ja, dat is nog erg jong, zei ik. -Mevrouw, ik begrijp u, bedankt voor uw commentaar en ik wens u veel sterkte'', was het enige wat ik kon zeggen.
Toen ik net als journalist begon, interviewde ik voor het Nieuwsblad van het Noorden eens een mevrouw, wier man was overleden aan de ziekte van Kahler. Ze had een gespreksgroep opgericht voor familieleden en wilde de ziekte ook meer in de bekendheid brengen. Vandaar het artikel. De kop luidde: ,,Ziekte van Kahler is een rotziekte''. Daar was ze later over gepikeerd. Maar ze had het gezegd en ik vond dat het ook zo was. Dat was ze wel met me eens, maar het stond er zo hard en confronterend, Tijdens het gesprek , zo halverwege het interview, barstte ze in snikken uit. Ik wist niets te doen dan te zeggen: ,,Huilt u maar even'' (ik was 25) Mijn vader was zes jaar daarvoor aan kanker gestorven en ik wist uit ervaring wat een lege plek was. Kort daarna kreeg ik de opdracht de familie van Abe Lenstra te bellen, die die dag was overleden. Terwijl mijn directeur uit zijn hoofd een in memoriam tikte voor Het Parool, vroeg mijn chef me om de familie Lenstra te bellen. Hij zelf durfde niet. Hij kon niet tegen huilende vrouwen. En zeker niet aan de telefoon. "Jij kunt dat beter". Ik pakte de hoorn en kreeg Abe's dochter aan de lijn. Ik condoleerde haar met het verlies en was even stil. Ze begon zachtjes te schreien. Ik zei dat we een necrologie wilden maken over haar vader en ze zei dat we het beste die en die konden bellen. Ik wenste haar veel sterkte en hing op.

Hond

2008-01-15T12:52:00.000-08:00

Ik was altijd een kattenmens. Dacht ik. Maar nu heb ik ook een hond. Afkomstig uit een huwelijksgoederengemeenschap. Hij heet Lummel, eigenlijk met een Umlaut en werd twee jaar geleden geboren in een Hongaars bos. Een Nederlandse, die daar woonde, ving hem op en nu is hij bij mij. Hij moest wennen. Zijn vorige huis deelde hij met twee andere honden. Tegen de ene gromde hij voortdurend. Met de andere rende hij in de tuin en speelde hij. Van het platteland belandde hij in de stad. Lummel is een gevoelig, timide hondje, maar hij ontdooit nu meer en meer. Hij kan je onderzoekend en doordringend aankijken. "Wat heeft hij veel gezichtsuitdrukkingen", riep een vriendin zondag enthousiast uit. Zij is ook een katten- en hondenmens. Het was bij haar op het eerste gezicht. Zij heeft net als ik, twee katten en een hond, en wilde er nog een hondje bij. Maar dat zag manlief niet zitten. Ze bood aan eens op Lummel te passen, mits het klikte met haar eigen hond, een soms niet al te gemakkelijke, blafgrage herder op lage pootjes. Zij wilde zelfs wel met hem op hondencursus. Dan kreeg ik daarna een gehoorzaam dier afgeleverd, dat naar commando's zou luisteren. Want hoe lief ook, opgevoed is Lummel niet echt. Ook buurvrouw B., die al twee keer met hem is uitgeweest, is dol op hem. Hij begint haar al te herkennen. Zij zocht juist, na de dood van haar oude trouwe viervoeter, een uitlaathond. Ik bof. Met haar, met het feit dat ik thuis werk en met zo'n makkelijk hondje. -Blaft hij wel eens? vroeg mijn schoonzus. "Ik hoor hem nooit blaffen." -Alleen op straat als hij andere honden ziet, antwoordde ik. Lummels geliefde plekje is het hoekje van de bank. Ook ligt hij vaak onder mijn bureau, aan mijn voeten. De plek op het bureau is gereserveerd voor kat Simon, die zich koestert onder het licht van de bureaulamp. Lummel houdt me voortdurend in de gaten. Toen buurvrouw B. hem had uitgelaten en even met hem naar haar huis wilde (dat is in de gang rechtsaf), weigerde hij subiet. Geen haar op zijn dicht begroeide huid dacht eraan om een hem onbekende weg in te slaan. Hij wilde alleen linksaf. Naar mijn voordeur.
In zijn oude huis kreeg je Lummel bij nat weer met geen stok naar buiten. Hier maakt het hem niets uit. Enthousiast gaat hij in de gang zitten en laat gedwee zijn riem om doen. Al kwispelend snelt hij de regen in. En overal laat hij zijn geurvlag achter. Lummel vindt het wel spannend in de stad. Mijn twee poezen blikken bij tijd en wijle nieuwsgierig naar hun nieuwe huisgenoot. Doris is afwachtend, maar niet bang. Lummel kijkt, maar reageert niet. Een enkel keertje hoor ik hem 's nachts twee keer blaffen. Schrikt hij dan wakker en weet hij niet precies waar hij is? Ziet hij een kat lopen? -Is goed Lummel, roep ik dan vanuit mijn slaapkamer naar boven (mijn slaapkamer is de trap af naar beneden). Dan blijft het stil. Lummel is weer ingedut. En ik vat de slaap ook weer.

Kutjaar

2008-01-05T11:46:00.000-08:00

Tony Blair is katholiek geworden, Marianne Thieme doet het met een ex-jager, Jos Brink is dood en Benny (waarom fluister ik je naam nog?) Nyman gaat misschien ook al. Ja, Linda de Mol heeft gelijk: 2007 was een kutjaar. Net als zij lig ik in een scheiding. De relatiebreuk is keihard aangekomen, schreef De Telegraaf over het uit elkaar gaan van Linda en haar Sander. Na twaalf jaar! Net als zij beleefde ik ruzies, verzoeningspogingen en zelfs een nieuwe start, Het heeft niet zo mogen zijn. Een nieuw jaar met nieuwe kansen. Helaas kon ik niet zoals Linda een weekje naar New York om stoom af te blazen. Hoewel, vliegen is nooit mijn sterkste kant geweest. Linda schijnt alweer een nieuwe vlam te hebben. Die van mij laat nog op zich wachten, maar ach, dat is ook wel zo rustig als je aan het bijkomen bent van een turbulente periode, die bij tijd en wijle ook intieme momenten kende. Voorlopig geen relatie meer en trouwen al helemaal niet. Ik was altijd al tegen het huwelijk. Maar ook dit heb ik een keer ervaren, net als ,,normale'' mensen. Huwen en scheiden. Een op de drie huwelijken strandt overigens. Dus zo bijzonder is het nou ook weer niet. Niettemin blijft het een drama. Ook voor kinderen in algemene zin en in ons geval honden. Er zit niks anders op dan ze te verdelen. Zij een, ik een en een nieuw huis zoeken voor die grote, lieve Chico van vier. Die altijd zo aandoenlijk zijn grote, harige hoofd op je schoot legt, die zo knuffelig is en behalve inlief ook hondstrouw. Mijn hart breekt als ik aan de diertjes denk, maar dat is nu eenmaal de consequentie van een breuk. Ik ben goddank geen BN'er wiens liefdesleven tot op het bot wordt uitgemolke of op straat ligt. En daarom zal ik vanaf deze plek ook geen onthullingen doen over het hoe en waarom. Laat staan met modder gooien. Het is voorbij, het is jammer en verdrietig. Maar beiden gaan we verder, misschien sterker, in elk geval vrijer.
Vrijdagmorgen belde mijn chef. Of ik een klein vetje wilde maken van oud-burgemeester Leegwater van Scheemda, die weigerde een koninklijk lintje in ontvangst te nemen. De burgervader vond de kwalificatie ,,lid'' wel erg karig voor zijn jarenlange inzet als bestuurder en vrijwilliger. Dus ging de onderscheiding retour afzender. Dat had donderdagmorgen al in het Dagblad van het Noorden gestaan, dus ik had dat allang diezelfde dag in de krant moeten hebben. Op de een of andere manier bleef de krant ongelezen en van andere kanalen kwam het nieuws bij mij niet binnen. Via het gemeentehuis kreeg ik Leegwaters nummer. Zijn kordaat klinkende vrouw zei dat het welletjes was geweest. Dat haar echtgenoot geen behoefte had om te reageren, want moe van alle publiciteit. En dat ik het stukje in de Volkskrant maar moest lezen. Dat kwam goed uit,want dat had ik al keurig uitgescheurd voor me liggen. Mevrouw begreep toch zeker wel dat ik niets kon noch wenste over te schrijven? En ik vroeg vriendelijk dat wij natuurlijk de krant er niet naar zijn om sensationeel nieuws te brengen, dat we juist haar mans mening wilden horen. En of hij alsjeblieft geen uitzondering wilde maken voor het NRC. Zij zou het vragen. "Maar ik kan het u ook wel vertellen: de hele zaak is enorm opgeklopt. Iedereen mag toch een lintje weigeren?'' - Natuurlijk, antwoordde ik. Waarom het dan nieuws was als een burgemeester dat deed. Bovendien was het al ,,vorig jaar'' gebeurd (ja, in december pas). Dus nee, nu ze alles zelf zo op een rijtje zette, was het duidelijk dat hij mij niet te woord wilde staan. ,,Dat hebben we zo afgesproken.'' Er was niets meer aan te doen. Ik nam mijn verlies. Wel nog een nieuwsberichtje voor zowel de kunstpagina als voor Cobouw geschreven over het feit dat nieuwbouw van het Fries Museum onzeker is, nu er een gat van 10 miljoen in de dekking zit. Dat geld loopt het museum mis, omdat het de tijdsplanning niet haalt. De oplevering moet in oktober 2010 plaatsvinden, maar die datum wordt niet gehaald. De avond ervoor had ik Saskia Bak al gesproken, de adjunct van het museum. Zij bleef zich zeer diplomatiek uitdrukken. Geen sappige quootjes. Zou ze soms een mediatraining hebben gedaan, vroeg ik me af? -Daar kan ik nu niks over zeggen tot ,,daar ga ik nu geen uitspraken over doen''. Ik probeerde het nog met: ''Baal je niet enorm? Straks gaat die hele nieuwbouw niet door!'', maar ook dat kon haar niet verleiden tot meer openheid. -Alles voor niks straks, zei ik, inclusief mijn eigen bijdrage.'' - Karin, niets is ooit voor niets. Ruim een jaar geleden interviewde ik op diverse locaties zowel in Brabant als in Haarlem de architect van de geplande nieuwbouw, Hubert Jan Henket, voor een tentoonstelling over zijn visie. Dit alles in opdracht van het Fries Museum. Saskia had mij indertijd gebeld en vroeg of ik wilde meewerken. Ze zocht een journalist die tamelijk objectief was en toch kritisch kon zijn. Nu was ik altijd tegenstander van nieuwbouw, omdat ik het Zaailand zo ook wel prima vind. Een lekker leeg, kaal en groot plein. Twee keer de Grote Markt. En die lelijke winkelslurf zie ik al helemaal niet zitten. Maar allengs de gesprekken met Henket raakte ik enthousiast. Moest Leeuwarden niet eens iets groots neerzetten? Een statement maken? Een publiekstrekker laten bouwen? Een nieuw icoon aan de stad toevoegen?Ach, voor mij mocht het. Henket gunde ik het het meest. Een erg aardige en open man. Die er een transparant en tijdloos gebouw wil neerzetten. Ik gun het hem en ik gun het Marga Waanders, de Leeuwarder wethouder.

Jantien

2007-11-25T06:20:00.000-08:00

Zij is de beste columnist van Nederland. Niet omdat ze mijn vriendin/collega is, maar omdat ze authentiek, echt en vol humor schrijft. En omdat ze net, als ik, tamelijk dwars is. Dat is ook de titel van haar eerste bundel. Ja, ik ben trots op Jantien de Boer (42). Stiekem omdat ik haar in 1987 bij Persburo PENN heb aangenomen en haar coachte op haar eerste schreden van haar succesvolle journalistieke bestaan. Hoe sprankelend ook, als een bang vogeltje zat ze tegenover me (bekende ze zelf later) in die hectische januaridagen. Toen een nieuwe Elfstedentocht, de derde in successie, er zat aan te komen. Bel jij die lui in dat cafe in Ferwert even? vroeg ik achteloos. Bibberend pakte ze de telefoon (vertelde ze veel later) en belde de cafebaas. Ze had temperament, schreef goed, was net als ik feministe en groot dierenvriend. Een jaar nadat ik PENN had verruild voor een zelfstandig bestaan, verkaste zij naar de Leeuwarder Courant. Donderdagavond jl. werd haar bundeltje aangeboden aan een docent die het gebruikte in zijn lessen aan secretaresses. Hij vond ze kostelijk, ze veroorzaakten de nodige discussie, bijvoorbeeld over de afkeer van De Boer als vrouwen de achternaam van hun man aannemen. Dat doe je toch niet? Nou, jonge collega's op de LC-burelen doen dat wel. ,,Ze wilde bij hem horen'', vertelde ze Jantien. En een mevrouw in de zaal riep dat ook zij trots was dat ze de naam van haar man heeft. Jantiens moeder bekende dat ze achteraf ook liever haar eigen naam had gehouden. Collega Asing Walthaus leidde de avond als een volleerd presentator. Ik dacht toen ik die twee zag zitten aan het tafeltje: als zij bij De Volkskrant of Het Parool hadden gewerkt waren het nu BN'ers. Jantien als een soort Heleen van Rooyen, maar dan minder ordinair en Asing als een nieuwe Jeroen Pauw. Ik was de avond erna bij een avond over humor, maar wat die oud-gemeentesecretaris daar klaarspeelde was te erg voor woorden. Hij zat als een stuntelige Tommy Cooper voor een middeleeuwse beamer krantenknipsels voor te lezen en de clou van grappen te verklappen. ,,Eh, voetbalstadion.. o nee, eh, wat is het toppunt van romantiek voor een man? Een vrouw achter mij gierde het uit: ,,een voetbalstadion''. De man in het donkerblauwe pak:,,Een voetbalstadion met kaarsjes''. Ik keek mijn buurvrouw geregeld aan en kreeg de slappe lach. Onbedoeld, maar toch. Deze man werkte op onze lachspieren. Haast aandoenlijk toverde hij de definitie van humor op de beamer. Daarna volgde een heel rijtje hoe je meer humor op kantoor kon krijgen. ,,Hij gaat dat hele staatje toch niet oplepelen?'' zuchtte mijn buurvrouw. -Ach, natuurlijk niet, stelde ik haar gerust. Waarop hij begon met voorlezen. Het sluitstuk was de doos die hij pakte. Daar zat een voorwerp in dat op een ouderwetse, zwarte draagbare telefoon leek. De antenne was echter een soort rietje waaruit je kon drinken. Een kip van plastic kon je gebruiken om je woede te koelen.
Maar even terug naar die columns: er staan altijd wel een paar zinnen in die mij doen schaterlachen. Als ze vertelt over al die rotmannen en mistroostig naar bed gaat met de Opzij. Als ze een interview leest met Jan Wolkers klaart ze al op. Die houdt niet van magere vrouwen en zorgde altijd dat zijn vriendinnen binnen no time 10 kilo zwaarder werden. Die zwoor zijn geloof af omdat zijn vader vertelde dat poezen niet in de hemel komen. Die huilde aan het graf van zijn kat. En ze eindigt met een bedankje ,,mede namens mijn man''. En dat schrijft ze dan tien keer zo leuk op als ik.
Hulde! En koopt allen ,,Dwars''!

Oranje

2007-11-19T02:54:00.000-08:00

Oranje interesseert me steeds minder. Vroeger was ik een overtuigd fan en zat ik klaar voor de buis, zelfs voor een potje tegen Oezbekistan. Maar de duurbetaalde miljonairs laten het keer op keer afweten. En de nors ogende Van Basten doet niet sympathiek aan. Ooit heb ik zijn naam gescandeerd in de binnenstad van Leeuwarden. Toen ,,we'' in 1988 Europees kampioen waren en ik in de straten liep te hossen met vrienden. In een cafe zong ik ..Wij houden van Oranje'' van Andre Hazes uit volle borst mee. Die finale! Ik zat met drie collega's te kijken. De Russen vond ik veel beter, ze hadden meer kansen. Maar twee momenten, de kopbal van Gullit en de onwaarschijnlijke lob van Marco, waren voldoende voor de Europese beker. Ja, ik was een fan. In 1974 zat ik als 14-jarige voor de buis in hotel Golfzang op Vlieland. In de eetzaal stonden de stoelen voor het televisietoestel voor een groepje voetbalfans. Toen na amper een paar minuten Nederland een penalty kreeg, stompte de hotelgast naast me mij enthousiast in mijn zij. Ja, het was 1-0 en ,,we'' zouden nu wereldkampioen worden! Vier jaar daarna was ik in hetzelfde hotel, nu als vakantiehulp in de eetzaal. Op mijn kleine kamertje, bovenop zolder, met een piepklein raam waaruit je de veerdam kon zien, plakte ik foto's van Johan Cruyff, Johnny Rep en Johan Neeskens naast de spiegel. De finale tegen Argentinie zag ik op een klein zwart-wit-toestelletje in de personeelskamer. Acht minuten was het nog en Oranje stond achter. Zou het nog kunnen? Ik was bang van niet. Tot Dick Nanninga de 1-1 inkopte. In mijn feestvreugde pakte ik een stoofje waarop de theepot stond. Niet wetende dat het gedoofde waxinelichtje nog warm was. Het kaarsvet droop over mijn rok. Zo'n halflange, met lichtbruin/oranje blokjes. De vlek is er nooit meer uitgegaan. De volgende dag las ik in De Telegraaf: ,,Kansen, kansen, maar weer geen cup.''
Dus vertel mij niets over het Nederlands elftal. Wat heb ik gejuicht voor Johan Cruyff toen hij in 1974 de 2-0 scoorde tegen Brazilie. AL leken de voetbalwedstrijden in de jaren zeventig meer op veldslagen. Mijn god, wat was het hard. De zelf bikkelharde Neeskens liep na afloop van de finale tegen de Argentijnen met bloedvlekken op zijn shirt rond.
Wat heb ik gegild voor alle doelpunten ooit. Maar nu ben ik Marco- en Johan-moe. Het dieptepunt was toen Cruyff deze zomer, na het kampioenschap van Jong Oranje zei dat ,,ze het niet slecht hadden gedaan''. Tsjongejonge. Hij had niets eens de hele wedstrijd gevolgd. Wat liet hij zich kennen. Wat deed hij Foppe de Haan te kort. Wrokkig? Omdat Foppe met zijn 4-2-2- nu twee bekers op zak heeft?
Het werd dus 1-0 zaterdagavond tegen Luxemburg. Op de achtergrond stond mijn tv aan. Het voetbal was niet om aan te zien, dus keek ik ook niet. En volgend jaar is het EK. De verwachtingen zullen wederom, zoals gebruikelijk in dit land, enorm hoog gespannen zijn. Maar zolang Van Basten vasthoudt aan 4-3-3- zal het niks worden, ben ik bang.
Laat orakel Cruyff anders zelf eens aan het roer gaan staan. KNVB benoem hem tot supervisor boven Van Basten! In plaats vanaf de zijlijn kritiek uit te oefenen, moet hij het zelf maar eens laten zien. Coachen heer Cruyff kunt u toch zelf?

Fout

2007-11-06T02:17:00.000-08:00

Soms heb je het idee dat je op de verkeerde plek zit. Zoals gisteravond, nagenietend van een half uurtje in mijn eentje in een IR-sauna. Terwijl ik in de ligstoel wegdoezelde bij een warm kopje thee, klonk daar het onwelkome geluid van mijn gsm. Mijn chef. Het was daar in Hoogeveen toch wel behoorlijk mis. Ik wist wat er gaande was. Een paar mensen onwel in een dierenzaak. Freek de Jonge deed het kort daarvoor op de radio nog af als: ,,Waar gaat dit over?'' Dacht mijn chef aanvankelijk ook. Maar dan. Diverse mensen in quarantaine, noodhospitaal. Tja, ik hadmijn witte badjas al verfrommeld op de stoel gegooid, schoot mijn kleren in en ging op weg. Hoe lang voor jou? vroeg hij. Toch zeker een uur, 5 kwartier. En het regende als de pest. Ik zei de eigenaresse van de sauna dat ik vroegtijdig weg moest. ,,Wat een K-beroep heb je toch''. ,,Maar ook wel weer spannend'', oordeelde ze. Ik was Leeuwarden nog niet uit of mijn chef belde opnieuw. ,,Keer maar weer om. Wubby gaat al, die woont in Emmen.'' Ik wist helemaal niet dat mijn collega daar woonde. In eerste instantie dacht ik: prima. Daarna: ik ben hier verdorie de noordelijke correspondent. Maar ja, zij kon er sneller zijn. En had ik er al niet moeten zijn? Verkeerde inschatting? Toch wel balen. Gebeurt er eens wat in Drenthe, ben jij er niet bij en sta je niet in de krant.
Gistermorgen nog in Groningen bij de pro formazaak tegen de drie verdachten in de hiv/zaak. Beide mannen waren present. Kleine, iele mannetjes. De een ineengebogen, spijkerbroek en geblokt rood/wit/blauw/shirt. De andere in witte trui en spijkerbroek. Ik was maanden geleden bij hun woning in Schermer geweest. De buurvrouw verteldme dat hetstel twee golden retrievers had. Aan Wim Anker, advocaat van de ene, vroeg ik of de honden goed waren opgevangen. Hij wist het niet. Dieren worden ook overal het slachtoffer van. Zit je baasje in de bak, zit jij in het slechtste geval in het asiel. Het is een en al treurigheid in het bestaan.

Sinds kort ben ik ook correspondent van dagblad Cobouw, de krant voor de bouwwereld. Ze verschijnen sinds afgelopen donderdag op tabloidformaat. Een leuke opdrachtgever waarvoor ik het nodige doe. Er is bijna dagelijks contact en er kan veel. Een beetje zoals bij het NRC in het begin. Ik schrik soms als ik zie hoeveel ik pakweg drie jaar geleden voor deze krant schreef en hoe weinig nu. En dat voel je als freelancer direct in je portemonnee. Want in tegenstelling tot je collega´s ga je niet steeds meer verdienen al naar gelang je langer in dienst bent. Geen vakantiegeld, noch dertiende maand. Daarom is een bedrijfje als Cozzmoss zo gek nog niet. Zij checken wie er illegaal artikelen van mij op internet plaatst, waarvoor vervolgens betaald moet worden. Daar is nu ineens een hele discussie over losgebarsten. Cozzmoss heeft een naar nu blijkt WAO´ster beboet (160 euro) die al jaren een stuk van mij op haar weblog heeft staan. Ze had daarvoor geen toestemming gevraagd. Ze krijgt onnoemelijk veel adhesiebetuigingen. Mensen zijn boos op Cozzmoss, noemen het een boevenbende en mij een foute journalist, die alleen maar uit is op geld. Juridisch sta ik weliswaar in mijn recht, vinden ze, want de auteurswet verbiedt overname zonder toestemming, maar de dame in kwestie had toch eerst wel gewaarschuwd kunnen worden? Het is een beetje het verhaal van de agent, die een snelheidsovertreder eerst een waarschuwing geeft, of, gezien de ernst van het feit, direct een bon uitschrijft.
De letter van de wet en de geest van de wet. Het raakt me wel. Nooit ben ik een foute journalist genoemd. Ik kreeg een vilein mailtje of ik met het geld lekker uit was geweest. Nee, meneer, dat geld gaat naar voedselpakketten in Roemenie en wordt besteed aan de operatie van mijn kat, die zijn voortand moet missen. Ik heb de neiging om mij te verdedigen en op te sommen hoeveel ik aan goede doelen geef, terwijl ik ook nog eens al vijftien jaar vrijwilligerswerk doe voor de Dierenbescherming! Ik moet verdikkeme van mijn pen leven, heb geen pensioenopbouw en elk stukje is mijn eigendom, waar iedereen met zijn poten vanaf moet blijven. Tenzij ze mij om toestemming vragen. Wat niet gebeurd is. Ik sta dus in mijn recht. Bovendien maak ik wel degelijk keuzes. Sommige organisaties vind ik ,,zielig´´, voor particulieren zal ik voortaan ook wel enige clementie tonen. Maar iets nemen van een ander is nooit oke. Iets krijgen is wat anders. Laat je goed informeren! Het auteursrecht is heilig in dit land.

Rita

2007-09-14T05:06:00.000-07:00

Toen ik eens tegen een paar collega's zei dat ik Rita wel mocht, werd het een paar seconden doodstil. Verdonk? ,,Die is gestoord'', zei de een. ,,Compleet'', vulde de ander aan. Hoewel ik het politiek niet met haar eens ben en nooit VVD stem (noch heb gestemd) vatte ik toch al snel sympathie op voor deze recht-door-zee-dame. Regels zijn regels, dat is per slot van rekening een ferm standpunt, dat je zelfs voor een vriendin die loog over haar achternaam niet even aan de kant zet. En voerde zij niet gewoon het door PvdA' er Cohen uitgestippelde en door een Kamermeerderheid gesteunde asielbeleid uit? IJzeren Rita had ballen, zei ik tegen mijn ontzette collegae. ,,Ja, dat Hitler ook'', antwoordde de een. Veel VVD'ers vinden Verdonk verschrikkelijk. Maar uit een opiniepeiling blijkt dat Verdonks partij in een keer de tweede van het land zou worden. Nergens was dit nieuws prominent te lezen. RTL zei alleen dat LRV (LIjst Rita Verdonk) groter zou worden dan de VVD. Maar met 27 zetels zou ze ook de PvdA voorbijstreven. Een ongekende prestatie voor een oud-gevangenisdirecteur die vooral brede steun geniet van een harde kern hardwerkende ondernemers. Ik ben benieuwd of Rutten inbindt. In elk geval dompelt het uitgezette Kamerlid de VVD in een diepe crisis. Een VVD-kennis zei me onlangs met bezorgde blik dat ons land naar de Fillistijnen gaat met Wilders. En wat vind je van Rita? vroeg ik. -Vreselijk, antwoordde hij. En jij? Ik glimlachtte. Hij wist wel dat ik een zwak had voor sterke vrouwen. -Jij vindt haar natuurlijk geweldig. Waarop ik antwoordde dat ze overigens voor mij toch had afgedaan. ..Tijdens een discussie over de bio-industrie, zei ze dat ze nooit nadacht waar dat stukje kip op haar bord vandaan kwam. Bij de dieronvriendelijke bio-industrie stond ze nooit stil.'' We concludeerden samen dat een politicus die midden in de samenleving staat, toch op zijn minst weet moet hebben van varkens en kippen in te kleine hokken. En dat je we l erg maatschappijvreemd bent als je ook nog eerlijk opbiecht dat het onderwerp je niet bezig houdt. Rita had dus voor mij afgedaan. Eerst maar eens meer met het trieste lot van dieren begaan zijn.

Hoe dom kun je zijn? Prinses Annette moest haar rijbewijs onlangs inleveren, omdat ze op een 80-kilometerweg 155 reed. Bijna twee keer zo snel als is toegestaan. De Oranjes hebben een rijke traditie als snelheidsduivels en brokkenpiloten. Maar als je schoonvader voorzitter is van de Raad voor de Verkeersveiligheid bedenk je je toch wel twee keer voor je het gaspedaal intrapt, lijkt me. Met vrienden besprak ik waarom zij de regels aan haar laars lapte. Acht ze zich als prinses boven de wetten staan? Denkt ze dat ze onschendbaar is? Nee, beweerden mijn gesprekspartners: door een fikse overtreding zette ze zich juist af tegen de koninklijke kooi en liet ze zien dat ze een gewone burger is. ,,Of misschien moest ze snel naar huis, omdat een van haar kinderen ziek was.'' - Of een familielid lag mogelijk op sterven, zei ik. Als iemand een verkeersovertreding maakt probeer ik altijd begrip op te brengen voor de klootzak in kwestie. Misschien ligt zijn moeder dood te gaan, denk ik dan. Mijn oordeel wordt dan op slag milder. Onlangs las ik dat niets zo slecht is voor je hart als ergernissen. Nog erger zelfs dan een woedeuitbarsting. Dus vandaar. Je ergeren kun je beter laten omwille van een lang en gezond leven.

Zometeen wordt bekend wie de nieuwe burgemeester van Leeuwarden wordt. Hopelijk wordt het een man of vrouw (dat laatste zal wel niet, er had slechts een dame gesolliciteerd) die in elk geval de volle zes jaar blijft. Want de laatste vier, Hayo Apotheker, Loeki van Maaren, Margreeth de Boer (tijdelijk) en Geert Dales, vertrokken eerder dan verwacht. Het moet in elk geval iemand zijn die van Leeuwarden houdt, zei een kennis me laatst. -Want dat deed Dales niet. En tja Loeki ook niet echt. Maar dat laatste was ook niet verwonderlijk, als je zo aan de kant wordt gezet. Apotheker is geregeld bij zijn vriendin hier enkele straten vandaan op bezoek. Hij kent de stad goed en de secretaresses op het stadhuis hadden met niemand zoveel lol als met hem. Dus misschien komt Hayo wel terug. Precies tien jaar nadat hij een toespraak hield na de dood van Meindert Tjoelker op het volle Waagplein, die hem op slag nationaal beroemd maakte en waaraan hij zijn ministersschap (van Landbouw) te danken had. Het zou wel een unicum zijn. Twee keer burgemeester zijn in dezelfde plaats. En ja, het zet de Friese hoofdstad ook weer even ,,op de kaart''.

Kwakzalver

2007-06-12T14:03:00.000-07:00

Welk gevoel krijg je als je een bericht op het ANP ziet, waarvan jij de inhoud anderhalve dag eerder al wist? Je kunt denken: zij nu pas. Ik wist dit al, maar mijn krant vond het geen nieuws. Of je denkt: shit, wij hadden dit maandag al kunnen hebben. Of: het is overal te lezen, op internet, teletekst, in alle kranten, hebben wij wel een goede keuze gemaakt?
Het ANP meldde vanavond dat de oud-directeur van het Kollumer azc de inhoud van de brief aan de familie Vaatstra ,,onzin'' vond. In die brief staat dat er daags na de moord op de 16-jarige scholiere Marianne Vaatstra op 2mei 1999 dus een asielzoeker is overgeplaatst vanuit Kollum naar Musselkanaal. Ik sprak maandag al met de oud-directeur van het azc in Kollum, die mij wist te vertellen dat ik indertijd erg boos op haar was, geweest.. Dit omdat ze mij enige dagen na de moord niet te woord wilde staan. Ik ging in die meidagen, nu acht jaar geleden, op de bonnefooi naar azc De Poelpleats en wachtte bewoners op bij het begin van het wegje naar het prachtig in de bossen gelegen voormalige kampeerterrein. Het terrein, toen nog met slagboom, mocht ik niet op. Ik vroeg hun wat ze ervan vonden dat de bevolking vermoedde dat de dader in het asielzoekerscentrum gevonden moest worden. Later werd ik toch in een kamertje ontvangen.door twee nerveuze dames, die mij weinig wisten te vertellen. Het schijnt dat ik pissig ben opgestapt. Maar de directeur wilde indertijd weinig kwijt, ook niet toen ik haar later nog eens belde. Maandag zei ze me dat ze absoluut zeker wist dat er enkele dagen na de moord op Marianne, geen asielzoeker vanuit Kollum naar Musselkanaal was overgebracht. Dan had ze dat zeker geweten. Dus het is niet gebeurd. Van een complot om iets in de doofpot te stoppen was geen sprake. Van geheimhouding evenmin. Ze had indertijd wel eens wat bot gereageerd tegen rechercheurs die op het azc onderzoek deden. Maar ja, ze had toch ook met de privacy van de bewoners van doen in een toch al explosieve situatie. Een medewerker van het azc schijnt indertijd mishandeld te zijn. Het OM verklaarde dat ze de betreffende brief, waarin een anoniem persoon meldt dat een buitenlandse seriemoordenaar daags na de moord in het diepste geheim vanuit Kollum was weggevoerd en kort daarna het land was uitgezet, niet kende en ging onderzoeken. Mijn chef vond echter een anonieme brief en een ontkenning niet voldoende voor een bericht. Pas als erkend werd dat er inderdaad een asielzoeker was weggebracht was het nrc-nieuwswaardig. Keuzes worden momenteel door de nieuwsdienst bewuster gemaakt. Tien jaar geleden zou dit nieuws zonder meer een bericht waard zijn geweest. Zeker ook omdat er Kamervragen over deze brief zijn gesteld. Een woordvoerder van het COA zei me maandagmorgen dat het bestaan van de brief al zeven maanden geleden bekend was. En al die tijd was er niets mee gedaan. Dan had De Telegraaf, die hem zondag publiceerde, er toen al direct mee naar de politie moeten stappen. De schriftelijke verklaring die hij mij per mail beloofde bleef uit. Omdat er kamervragen waren gesteld wilde het Orgaan niet reageren. De woordvoerder dacht dat de verschijning van een nieuw boek over de moord samenhing met het naar buiten brengen van de bewuste brief. Het COA moest het blijkbaar weer ontgelden, schamperde hij.

Een deja vu kreeg ik toen ik de achterpagina vanavond las in mijn krant. Een stukje over mijn koeienrusthuis! Tenminste over de woonplaats van mijn koe Victoria! Tien jaar geleden wijdde ik hier al een verhaaltje aan. De kop luidde indertijd "Een kwestie van beschaving". Nu staat er: "Rust voor ouwe koeien", wat niet geheel klopt, omdat er ook veel jonge dieren rondlopen bij boer Bert Hollander. Er is zelfs al eens een kalf geboren aan De Leemweg. Blijkbaar kan er eens in de tien jaar over een onderwerp geschreven worden. Prima overigens! Hoe meer publciiteit voor de koeien, hoe beter. Tegenwoordig kijken chefs vaak in het archief. Wat is er al gemeld over een onderwerp en wanneer? Laatst meldde ik de dood van Jelle Veeman, de auraloog uit Heerenveen, die ook magnetiseerde en in het alternatieve circuit een bekende naam was. In de top 20 van de Vereniging tegen de Kwakzalverij, nam hij plaats 20 in. Het NRC had er nimmer iets over geschreven. Mijn chef ontdekte alleen een bericht in Trouw. Want de RVU had jaren geleden eens een documentaire aan de Heerenveenster alternatief genezer gewijd. (Tot grote woede van de anti-kwakzalversclub) Dus dan hoeven wij diens dood ook niet te melden. Zit een onwrikbare logica in. Alles wat je nooit interessant vond of publicabel, daarover hoef je later ook niet te berichten. Over kwakzalvers gesproken. De vereniging is woedend omdat ze een boete moet betalen aan Maria Sickesz, de arts en grondlegster van de orthomanipulatie of orthomanuele geneeskunde. Zij ontwikkelde zelf een methode, waarbij met lichte aanraking de wervels worden rechtgezet. Zelf ga ik zo eens in het jaar voor een onderhoudsbeurt naar een van deze kwakzalvende artsen. De rug wordt weer rechtgezet en het zere plekje in mijn onderrug verdwijnt onmiddellijk. Ik heb veel baat bij deze behandeling, net als verschillende van mijn vrienden en kennissen,die allen stuk voor stuk verbluffende resultaten melden. Ook klachten als hoofd- en maagpijn, vermoeidheid en duizeligheid verdwijnen bij mensen. Als een methode niet wetenschappelijk bewezen is, maar wel werkt, wie is die vereniging dan wel om hier het etiket kwakzalverij op te plakken? De arrogantie ten top. De Volkskrant sprak zaterdag nog schande van het vonnis van het gerechtshof waarin de Vereniging tegen de Kwakzalverij verboden werd Sickesz een kwakzalver te noemen. Dat oordeel was gebaseerd op een oud, niet onafhankelijk onderzoek, waaruit bleek dat de behandeling hielp! Wanneer mag je dan in hemelsnaam iemand nog een kwalzalver noemen, vroeg de schrijver zich af, die ook nog klaagde over de in zijn ogen veel te hoge boete aan de Vereniging van 30.000 euro. De club kan zo'n geldbedrag niet ophoesten. Dus dat zal wel het einde van de anti-kwakzalverslobby betekenen. Jammer kan ik dat niet vinden.

Songfestival en houten benen

2007-05-14T11:53:00.000-07:00

Even was er, voor het eerst in mijn leven, een korte twijfel: wel of niet naar het Songfestival kijken? Als rechtgeaarde fan (sinds 36 jaar) wil dat toch wat zeggen. Nederland deed niet mee, Edisilia haalde de finale donderdag niet. Goede stem, geen onaardig lied (de melodie bleef na een keer al hangen) leuke performance, maar helaas. Met een halve finale wordt het er toch al niet spannender op. En dan al die Oost-Europese landen met hun clowneske acts. En al die buurlanden die elkaar de punten toespelen. Al gebeurde dit laatste ook al 30 jaar geleden. Ik herinner me dat Willem Duys eens pissig was toen we in de jaren zeventig geen enkele punt van Belgie kregen.
Toch maar even kijken. Ben blijven hangen. Raakte enthousiast door het Finse punkmeisje, de Letse pianiste, de operazangeres, maar vooral door Servie. Zelf is het land zo homofoob als de pest, maar winnares zangeres Marija Serifovic (moet toch wel een pot zijn) werd luid bejubeld. Het AD had de mooiste kop: "Lesbisch statement verovert Europa'', o.i.d.. Broodnodig in Europa 2007, waar dit weekend in Rome honderdduizenden mensen de straat opgingen om te protesteren tegen het homohuwelijk (de regering wil partnerschapsregistratie invoeren) en Polen een Berupsverbot voor homo's overweegt. Leve het Roomskatholicisme! Dan staat er zo'n prachtig mens in donker mannenpak, zwarte bril, kort haar, die een dijk (!) van een stem heeft en Molitva (Gebed) zingt, terwijl ze omringd wordt door mooie dames die haar handkusjes toewerpen. Europa koos voor eenvoud en kwaliteit. De travestieten van Oekraine werden zelfs tweede. Leve de diversiteit! Het bleef nog lang onrustig in de homokroegen van Belgrado. Maar ook de Servische nationalisten reden zaterdagavond toeterend door de straten, na de overwinning van de 23-jarige zangeres die geregeld gesignaleerd wordt in gay-kroegen. Werd ze, zoals mijn collega, correspondent in Belgrado Tijn Sade schreef kort geleden nog belachelijk gemaakt (de grap die rondging was: waarom doet Marija mee aan het Songfestival? Antwoord: dan hoeft ze het leger niet in) na haar zege raakte zelfs de meest stoere macho in extase. Die potteuze tante had het hem dan toch maar geflikt! Vergeten werd dat zes jaar geleden een Gayparade in Servie werd uiteengeslagen door rechtsextremisten, hiertoe aangemoedigd door een priester. De victorie lijkt al politieke consequenties te krijgen. Een aantal parlementariers wil nu dat de rechtse parlementsvoorzitter, die vindt dat Servie beter een Russische provincie kan worden, aftreedt. Wat provincie van Rusland? Dat gaf ons maar vijf punten. Terwijl alle buurlanden Servie beloonden met de volle mep van douze points. Jammer toch dat die puntentelling zo snel gaat. Vroeger vulde ik alle punten nog in op een pagina in de radiogids. Dan kon je achteraf mooi zien wie hoeveel aan wie gaf. Nu is het flits, flits en dan begint men tegenwoordig met het aantal punten. Vroeger werd eerst het land genoemd dat ze kreeg. ,,And finally.... The Netherlands twelve points.'' Nu: ,,And the twelve points go to.........Serbia.'' Overigens opmerkelijk dat zowel commentaror Paul de Leeuw als Cornald Maas niets zei over de lesbische outfit van Marija. Ze vertelden alleen dat ze zei dat ze geen vriend had en dat ze soms seks miste.

Zondagavond rond elf uur ging mijn gsm. Mijn sous-chef belde. Hij had een ANP-alarm gehad. Een dode en 45 gewonden door een virus in een verzorgingshuis in Haren. Ik was al in pyjama en had net tegen mijn vriendin geklaagd dat ik de afgelopen week amper iets voor de krant had gedaan. Als dat zo is, voel ik me altijd wat ontheemd. Je wilt er ten slotte bij horen, gezien worden en lekkere berichten optikken. - Ach, troostte ze me 'Straks hebben ze je weer nodig, dan bellen ze wel.' En ja hoor. Misschien, opperde mijn chef, moest ik er wel even heen. Ik schoot mijn kleren in en ging op pad. Halverwege belde hij me dat er nu waarschijnlijk toch niet veel te beleven was. Ik kon beter morgenvroeg gaan kijken hoe de oudjes er onder waren. Rond acht uur vanmorgen reed ik weg en voor half 10 was ik in Haren. Ik parkeerde bij de achterkant van het verzorgingshuis en las op een plakkaat op de schuifdeuren dat het gebouw was afgesloten in verband met een besmettelijk virus. Ik drukte achteloos wat deurbellen in en jawel de eerste deur ging al vlot open. De mevrouw was kortaf. Ze was niet ziek en wilde niks met de pers te maken hebben. Dan maar naar haar overbuurvrouw, een kleine, fragiele vrouw van 87 jaar, die me geen hand wilde geven. ,,Niemand mag hier in." Vertellen wilde ze des te meer. Ze had ook buikgriep gehad ja. Donderdagavond voelde ze zich moe, ze had buikkrampen en kroop vroeg onder de wol. Haar dochter had nog gezegd: ma, wat zie je wit. Eten deed ze niet. Ze dacht: ach, ik word oud. Gisteren had ze wel iets gegeten, maar het smaakte haar niet. ,,Ik ben een echte vleeseter. Maar de meisjes zeiden nog dat ik zo weinig trek had, omdat ik veel minder at dan normaal.' Of ze wist dat er iemand overleden was? -Ja, maar er overlijden hier zo veel. De bewoners zijn al oud he, tachtigers en negentigers. Gisteren had ze nog een eindje gewandeld. ,,Maar het leek of ik houten benen had.'' Ik verwachtte elk moment weggestuurd te worden door een medewerker, maar ik zag er geen. Wel troffen steeds meer bewoners elkaar in de gang. Uit de lift kwam een oude heer met wit haar in een rolstoel gereden. Hoe is het met u? vroeg ik -Goed, antwoordde hij. -Niet ziek? -Nee. ,,Ik ben van de krant'', zei ik. - O, leest u het Friesch Dagblad? (Goed dat ik de avond tevoren even op de website van het tehuis had gelezen dat het christelijk was). Ja, dat lees ik, zei ik. ,,Maar ik schrijf er niet voor.'' Het interesseerde hem niet en hij reed weg. Een andere bewoonster achter een rollator zei dat haar schoonheidsspecialiste had afgezegd. ,,Niemand komt er meer in.'' Een andere bewoonster werd bij de schuifdeuren tegengehouden door een huishoudelijke hulp. Die droeg plastic handschoenen. ,,Doen we altijd.'' De meneer die was overleden, was overigens niet gestorven door het virus. HIj was al oud en ziek, zei ze. De eerste mevrouw die mij niet te woord wilde staan, kwam er ook bij en wilde naar de koffieochtend. Dat kon dus niet. ,,Eigenaardig wij weten nergens van'', mopperde ze en liep terug naar haar appartement. De schoonmaakster sommeerde me opeens weg te gaan. Voor de deur zag ik twee collega's van het AD. Verwonderd vroegen ze me hoe ik wel naar binnen was gekomen. Gewoon aanbellen en doorlopen, antwoordde ik. - En ben je niet ziek geworden? -Nee,ik ben nog jong he, grapte ik. In de auto bleek dat de krant toch niet veel belangstelling had voor een repo. Het zou een bericht worden van 350 woorden. Maar zoals zo vaak de laatste tijd werd het weer enorm ingekort. Iets langer dan een kortje. Alle commotie en inspanningen dus voor niks. Het hoort er allemaal bij.

Mijn stuk over de zangworkshop stond mooi op de kunstpagina. Alleen vond ik de foto erg tegenvallen. Je ziet niet de groep enthousiast zingende koorleden, die kris kras voor de kansel staat, maar de toehoorders in de kerk, waar nog veel stoelen onbezet waren. Maar misschien was dat juist wel de bedoeling van de fotografe om dit contrast te laten zien. Mij dunkt dat er een betere foto te maken was geweest. Mijn collega van het Friesch Dagblad had een mooi stuk over hetzelfde onderwerp.Mijn eerste chef zei altijd veel te leren van stukken van collega;s die naar eenzelfde klus waren geweest als hij. Dat had ik bij dit stuk ook. Zeer beeldend en goed de sfeer verwoord, constateerde ik enigszins jaloers. Maar ja, ik had weer andere feitjes die hij niet had, troostte ik mezelf. Mooi hoe hij schreef hoe de koorleden de partituren van een stapeltje gristen. Hij schreef ook dat de dirigent had gezegd dat ze die eigenlijk niet nodig hadden. Ik had dat niet gehoord. Ik zat te ver af en de microfoon deed het niet. Na afloop wel leuke gesprekjes met deelnemers aan de workshop gehouden. Goh, eigenlijk ben je het hele weekend aan het werk geweest, zei mijn vriendin. Dat was ook zo, maar dat vond ik niet erg. Er moet per slot van rekening brood op de plank komen. En ik vind mijn werk nog steeds leuk.

Gebedsgenezing

2007-05-09T03:38:00.000-07:00

De Volkskrant brengt vandaag een groot stuk over gebedsgenezer Jan Zijlstra. In Leiderdorp ontvangt hij honderden mensen, die hij (natuurlijk God) zegt te kunnen genezen. Precies vier jaar geleden reed ik met mijn zieke moeder (83) en een vriendin van haar op haar verzoek naar de hal op een industrieterreintje waar de evangelische beweging Levensstroom bijeen komt. Mijn moeder had borstkanker, zo erg dat er een tennisbalgrote wond in haar borst zat, die was opengebarsten en gaan bloeden. Ze stond voor de keus om zich 17 keer te laten bestralen of niet. Mijn moeder had in de Harlinger Courant gelezen over de helende werking van evangelist Jan Zijlstra. Ze wilde er per se heen. Ze was ervan overtuigd dat hij haar kon helpen. Dan hoefde ze ook geen zeventien keer met de taxi naar het RIF(het bestralingscentrum) in Leeuwarden. Natuurlijk wilde ik met haar mee, al had ik er natuurlijk weinig tot geen fiducie in. Maar de wonderen zijn de wereld nog niet uit. Mijn moeder was een gelovige vrouw en had altijd trouw God gediend. Als een het was die zijn speciale genade verdiende, was zij het wel. En: als zij zelf zo rotsvast geloofde dat ze beter zou worden, dan hielp dit ook alleen maar. Want de kracht van de gedachte en je eigen geloof werken, zoals alle feel good boeken ons willen doen geloven, op zich al helend. Aan alles wat je voelt schijnt altijd een gedachte vooraf te gaan. Voel je je verdrietig? Nee, dan dacht je eerst ergens aan dat je verdrietig maakte enz. Voel je je vrolijk? Dan had je eerst een gedachte aan iets dat je vrolijk maakte.
Op die zonnige middag in juni 2003 namen we in een stampvolle zaal plaats. Voordat de echte genezingen kwamen, was er een uren durend programma. Van gebed, gezang en collectes voor het goede werk van de BV Jan Zijlstra. We konden CD's, boeken en films kopen en hem zelfs machtigen om zijn belangrijke werk te kunnen voortzetten. De zakenman ZIjlstra had zijn zaakjes goed voor elkaar. Mijn moeder werd steeds ongeduldiger. Wanneer kwam ze nu eens aan bod? Maar iedereen moest zijn beurt afwachten. Eerst de reumapatienten mochten naar voren komen. Zijlstra legde zijn hand op de hoofden van de mensen en vroeg Jezus of hij hen wilde genezen. En anderen van hun astma, eczeem, dystrofie, hernia, blaasonstekingen en depressies. Eindelijk, na 2,5 uur wachten, werd het mijn moeder te veel. Ze stond op en liep naar voren. ,,Ik heb kanker, wanneer ben ik?'' - Mevrouw, u bent zo aan de beurt. Mijn moeder liet zich niet afschepen en bleef in de rij staan. Dat was weliswaar niet de rij van de kanker, maar van een andere kwaal. Ze kreeg Zijlstra's zegen. Daarna werd ze back stage geleid door een dame voor de nazorg. Mijn moeder was er niet gerust op. Ze stond tenslotte niet in het kankerrijtje. Maar de nazorgdame stelde haar gerust. ,,Mevrouw, God weet wat u nodig hebt.'' De wonderbaarlijke genezing bleef uit. Later kon mijn moeder er wel om lachen. "Wat stom van mij om te denken dat ik zomaar genezen kon worden. Nou ja, we hebben een leuk dagje gehad." Daarna werd ze overspoeld met post van Zijlstra's company. Of ze lid wilde worden van dit en dat. Nee, dank u. No cure, no pay. Nu lees ik in de Volkskrant dat Zijlstra toegeeft dat niet iedereen geneest. ,,Je moet eerst richting Jezus gaan." Blijkbaar had mijn moeder dat onvoldoende gedaan. Ze stierf een jaar later. Geloof je in een leven na de dood? vroeg ik haar enkele weken voor haar dood. ,,Ach,ik weet het niet, misschien is er wel helemaal niets." Maar hoe kan dat nou, nu ben je zo christelijk opgevoed en ben je 75 jaar naar de kerk gegaan. -Nou ja, Kuitert (de gereformeerde godsdiensttheoloog red.) zegt dat er geen God is. Niet dat ik het daar helemaal mee eens ben. Want dat er geen god is kan ik haast ook niet geloven." Waarop ze erop liet volgen. ''Hoewel, hij is wel professor, die weten meer dan wij."

Verzoek

2007-05-08T07:19:00.000-07:00

Steeds vaker komt het voor dat geinterviewden of mensen die mij bellen mij een verzoek doen. Zoals laatst. Iemand van een actiegroep belde. Ze hadden een rapport over de onwenselijkheid van de baanverlenging van vliegveld Eelde. Dat was in opdracht van hen opgesteld door een luchtvaartdeskundige. Nou had de beller zo gedacht: we willen het liever aan een kwaliteitskrant als het NRC geven dan aan het Dagblad van het Noorden, dat toch al niet veel opheeft met alle protesten tegen een langere start- en landingsbaan. Dan heeft het NRC dus de primeur. En dan had hij zo gedacht dat ik het dinsdag in de krant kon hebben. Dan ging het de dag erna naar de andere media. Je voelt je gek genoeg nog even een seconde gevleid, tot je je realiseert dat de beller er natuurlijk alle belang bij heeft om in het NRC te staan. Even onbescheiden: niet zelden leidt een publicatie in mijn krant (en vele andere kranten) tot Kamervragen. Een paar dagen na mijn stukje over de PDA van de Groningse politie (een pocket-computer, waarop surveillerende agenten direct kunnen zien wie in de straat nog een boete heeft openstaan of wie nog een straf moet uitzitten) meldde Minister Hirsch Ballin al dat hij dat ding landelijk wilde invoeren. Nu had mijn krant even genoeg van verhalen over protesten van burgers tegen baanverlenging of wat dies meer zij, dus er kwam helemaal niets van dat rapport in de krant.
Enkele weken geleden was ik bij de rechtszaak van de casinomedewerker die een rookvrije werkplek eiste. De krant wilde wel een verslagje. De volgende middag bleek dat mijn chef er toch een nieuwsbericht van had laten maken. Vakkundig ingekort door een zeer bekwame collega, daar niet van. Maar het is toch wel zuur. Maar ik kon het sportief op nemen. It' s all in the game, hoewel je je kunt afvragen waarom er bepaalde keuzes worden gemaakt. We hadden die dag, uitzonderlijk, namelijk wel drie binnenlandpagina's. Maar zeuren wilde ik niet. De baas van Holland Casino had in de rechtszaal verteld dat roken en gokken goed samengaan. Ik belde de pr-man nog even om zijn voorletter te vragen. En die vroeg wat ik zou citeren. Waarop ik dit voornoemde citaat noemde. Dat had hij toch liever niet in de krant, want hoewel het wel gezegd was, klonk het zo negatief. Of ik niet wilde toevoegen dat van alle casinobezoekers er 50 procent rookt. Dat deed ik niet. Het verslagje was toch al ingekort.
Een ander verzoek kwam toen ik onlangs voor mijn kunstredactie een expositie bezocht. Na de rondleiding in het museum vroeg de conservator of ik niet ook de naam van de medesamensteller van de tentoonstelling wilde noemen. ,,Want die jongen zoekt nog een baan''. Aanvankelijk stuitte me dit tegen de borst, maar ik was in een welwillende bui en vond het wel informatief om beide samenstellers te noemen, dus behalve de conservator ook hem.
Een tevreden geinterviewde is zelden een goed teken. Dat kan betekenen dat je niet kritisch genoeg bent geweest. Ooit antwoordde een opdrachtgever mij, toen ik vertelde dat ze bij een bepaalde instelling mijn bloed wel konden drinken: ,,Dat is meestal een teken dat je je werk goed gedaan hebt.'' Tevreden was de voorlichtster van een bank over mijn stuk. Ze had me gebeld en nodigde me uit voor de jaarlijkse presentatie van de jaarcijfers. Ik reed naar het chique buiten en parkeerde mijn gehavende Volvo schuin in het deftige plantsoen. Het stuk wilde ze vantevoren nog lezen. Tegenwoordig heb ik daar niet zo heel veel problemen mee. Eis is wel: alleen feitelijke correcties. Andere zaken neem ik nooit over. Het woord ,,plattelandsbank'' bleef dan ook staan. Maar mijn economieredactie toonde zich, voor het eerst in mijn zeventienjarige carriere, ontevreden. Of ik het stuk hier en daar kon aanpassen. Dat kon. Maar later bleek het gedateerd. Dus bleef het stuk ongeplaatst. De chefs worden de laatste tijd kritisch bekeken op hun keuzes en de inhoud van de stukken die zij plaatsen. Bijna elke ochtend krijgen we een mail van de hoofdredactie over wat goed was en wat beter kon.
Vandaar wellicht ook die vergaande kritische blik. Onderwerpen worden aan een kritische blik onderworpen. We hoeven niet ,,alles'' te hebben, maar willen zelf keuzes maken en meer eigen nieuws maken. Veel grote achtergrondstukken ook. Maar het nieuws mag er ook weer niet bij inschieten.

Meegaandheid is een slechte eigenschap voor een journalist. Anderzins maak ik de andere kant van nabij mee. Slechte omgangsvormen en keuzes die niet worden toegelicht. Mijn vriendin werd bijna een half jaar geleden geinterviewd door het blad Aktueel over haar duurzaamheidsproject Natuurlijk Leven. Het mannenblad wilde een andere, bredere en vooral ook vrouwelijke doelgroep aanspreken. Maar tot op heden is het nog steeds niet geplaatst. De betreffende journalist, die een zeer lezenswaardig en interessant artikel schreef, heeft tot op de dag van vandaag nagelaten uit te leggen waarom de hoofdredactie afziet van plaatsing. Dat is natuurlijk zeer onbehoorlijk. Als je uren uittrekt voor een interview, je er tijd aan besteedt en er verschijnt nooit iets over je in het betreffende medium is dat onbegrijpelijk. Nog onbevredigender is dat onduidelijk blijft waarom niet. Onlangs werd mijn partner opgebeld door de fotograaf van De Volkskrant, want door de klimaatsveranderingen staat het zelfvoorzienende project volop in belangstelling. Of hij langs mocht komen voor een foto. Ja, natuurlijk. De volgende dag stond er echter geen foto in de krant. De betreffende eindredacteur bleek 's avonds ineens minder enthousiast dan zijn voorganger die middag. In dit geval mailde de fotograaf netjes dat de foto niet meeging. Hij zei ook dat het soms zo ging en dat hij erin berustte. Onbenoemd bleef waarom de voorkeur aan een andere foto was gegeven. Onbevredigend.
Maar ook bij zijn stukken blijven liggen. Zo'n vijf a zes jaar geleden interviewde ik de Friese korpschef, maar het stuk ging maar niet mee. Niet dat het niet goed was, integendeel, maar de aanleiding was intussen verdwenen. Dus was het wachten op een nieuwe kapstok. Die leek er steeds te komen. En mijn chefs beloofden mij dat het mee zou gaan. Maar het gebeurde nooit. Een van mijn oude chefs vertelde mij eens dat stukken die lang op de plank blijven liggen op een gegeven moment onbedoeld het etiket krijgen dat er iets mee is. Uiteindelijk wordt het stilletjes van de lijst afgevoerd, want een artikel dat pak hem beet al twee maanden in de wacht staat, tsja, dat kan toch niet meer actueel zijn... De korpschef heeft mij er nooit op aangesproken. De voorlichter haalde zijn schouders erover op. Goddank wisten zij dat het misschien wel ..all in the game'' was.