NAARDEN 1940 : EVACUATIE - EVACUATION

2004-08-03T11:01:00.000-07:00

zie: http://evacuation-naarden-1940.blogspot.com
World War II, Germany invaded on 10 May 1940 the Netherlands withoud warning, crushed Dutch resistance and wantonly Rotterdam. The queen Wilhelmina and her government fled abroad. Near Amsterdam is the Walled Town Naarden. On 14 May 1940 take place the evacuation of the inhabitants of Naarden.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog viel het Duitse leger op 10 mei 1940 zonder waarschuwing Nederland binnen, brak de weerstand van het Nederlandse leger en vernielde Rotterdam. Koningin Wilhelmina en de regering vluchtte. Oostelijk van Amsterdam ligt de vestingstad Naarden. Op 14 mei1940 moesten de inwoners van Naarden evacueren.
___________________________________________________________________
DAGBOEK VAN EEN NAARDER 1940 - 1945
bewerking : Drs. Mies Langelaar - uitgave: Stadsarchief Naarden 1995
Vrijdag 10 Mei 1940
's Morgens half vier schrok ik wakker door het rinkelen van de ramen. Ik bemerkte dat er iets te doen was. Even later loeide de sirene. Naar buiten gaande vernam ik dat de Duitsers een inval in ons land hadden ondernomen. In Naarden was het betrekkelijk rustig. Later op de dag, mij bij het Gemeentehuis bevindende, ontwaarde ik daar nogal wat drukte. Men had met behulp van soldaten enige arrestaties verricht van NSB-ers. Niet alleen de arrestatie van die lieden [veroorzaakte opschudding] doch ook wat er daarbij in beslag was genomen. Zo zag ik uit een vrachtauto ongeveer 30 ordners halen, benevens 4 dozen met kaarten, naar mijn berekening 4000 stuks. Ik heb er van in handen gehad en zij vermeldden adressen in Rotterdam. Volgens zeggen van een der soldaten was deze voorraad in beslag genomen aan de Rijksweg bij de "Den Oudenlaar". Dezelfde dag zijn er 22 NSB-ers gevangen genomen en naar Amsterdam vervoerd, waaronder ook vrouwen. De Kerkeraad van de Ned. Herv. Kerk te Naarden heeft 's morgens al direct alle boeken en het archief in de gemeentekluis geborgen. 's Middags werden de schilderijen van het gemeentehuis in kratten gepakt ter opberging.
Zaterdag 11 Mei 1940
De schilderijen van het Pater Wijnterfonds werden ingepakt, naar het Kraijenbosch op Valkeveen gebracht en in een garage opgeborgen.
Zondag 12 Mei 1940
In de Grote Kerk waren zondag alle kronen en verder alle antiquiteiten ook al opgeborgen. Een indrukwekkende kerkdienst werd geleid door Ds Dorgerlo, waarbij in het begin en het einde van de godsdienstoefening het Wilhelmus staande werd gezongen. Na de middag, ongeveer 1 uur, ging de mare door Naarden dat er parachutisten op de Meent waren gedaald, ook zouden er op het IJsselmeer rubberbootjes ronddrijven. Woonwagenbewoners maakten de veehouder L. Krijnen attent op deze daling, waarna onmiddellijk kennis werd gegeven aan de politie. Soldaten, waaronder met machinegeweren, rukten aanstonts uit om te verkennen. Even later stond er een persoon op de sluis, hoek Nieuwe Haven, welke vroeg of er ook parachutisten waren gedaald. Direct was er de hulppolitie bij, welke dit heerschap naar het politiebureau transporteerden. Volgens zeggen had hij een zakboekje bij zich als zijnde onder dienst. De hulppolitie heeft hem op het bureau ingesloten. Toen ik later op de straat ging werden alle personen door de politie van de straat verwijderd. De soldaten lopen met het geweer in de hand langs de huizen. Ieder op straat wordt aangehouden. Het is koud schraal weer. Steeds horen wij schieten. Later op de avond hoorde ik dat er in de buitenwijken 8 Duitsers ingerekend waren en naar Amsterdam waren opgebracht. Ook vernam ik dat er op de Zwarte weg 4 parachutisten waren doodgeschoten. In het Rembrandpark is overal huiszoeking gedaan, men zegt dat er parachutisten waren gezien. Ook in de Juliana van Stolberglaan is huiszoeking gedaan. Theo Koopmanschap is darbij tegenwoordig geweest. Zondag van half 10 tot 1 uur wachtdienst bij de vrijwillige brandweer. Tegen half 1 werden twee auto's vol geladen met NSB-ers, men zegt 52 poersonen. Om 1 uur in de nacht werden waarschijnlijk lichtkogels afgeschoten in westelijke richting. Volgens zeggen liggen er Engelse soldaten in de Palmkazerne. Er wordt verder verteld dat achter de gasfabriek gisteren 3 als Engelse toeristen (dames) geklede Duitse parachutisten gedaald zijn. Volgens zeggen zouden zij direct 2 Hollandse soldaten hebben doodgeschoten, warop alle drie zijn gedood.
Maandag 13 Mei 1940 - Tweede Pinksterdag
Men zegt dat te Huizen 12000 koeien op het zogenaamde Harde verblijven; deze zouden uit de Grebbelinie komen. Vanmorgen werden alle koeien oftewel vee naar Ouderkerk vervoerd. Men zegt dat de Horstermeer al onder water staat. Ook wordt gezegd dat de Binnendijkse- en Keverdijkse polders onder water worden gezet. Heden middag 1 uur moesten alle werklieden die nog geen dienst hadden bij het gemeentehuis komen alwaar zij een schrijven van de Opperbevelhebber in ontvangst namen, waarin stond dat zij ieder ogenblik konden worden opgeroepen en aan die oproep ook moesten voldoen. Ook stonden er 4 auto's; een, de grote wagen van Karsemeijer, moest met 4 man naar Valkeveen, waarschijnlijk hout laden. Met deze auto, zo hoorde ik later, zijn lege vaten van de Chemische Fabriek vervoerd naar de Meent bij Valkeveen, om het vlakke terrein onbruikbaar te maken bij pogingen om te landen met vliegtuigen.
Een auto van de gebroeders Vuijst moest naar het ravelijn aan de Burgemeester van Wettumweg om boomstronken te laden. Een auto van Oud Bussem was al geladen met boomstukken. Een groot gedeelte van de werklieden moest naar de draaibrug bij de Westbeer. Anderen werden naar verschillende plaatsen vervoerd. Het personen welke naar de draaibrug gingen moesten op de Meent werken om gaten te graven ten einde het landen van vliegtuigen te beletten. Ook werden er grote hoeveelheden balen turfmolm en struiken of stompen neergeworpen. Zondag en ook heden tweede Pinksterdag zijn timmerlieden druk bezig om schuilplaatsen te timmeren.
Ook moeten op het IJsselmeer verschillende vliegboten gedaald zijn. Er varen vele Duitse Rijnaken op het IJsselmmer.
Maandagavond 9.45 uur, de regering heeft zich naar elders begeven. Herhaling van dit bericht om half 11.
Dinsdag 14 mei 1940
Er wordt beweerd dat de zender te Huizen deze nacht onklaar is gemaakt. Ook gaat het gerucht dat in Hilversum verschillende gebouwen, ook de AVRO studio, beschadigd zijn. Deze zender is om half 2 in de lucht gevlogen, het moet een ontzettende knal gegeven hebben.
Heden 3 uur na middags werd huis aan huis een biljet bezorgd voor evacuatie. Ieder moet met mondvoorraad voorzien zich begeven naar de Westwal. Velen zie ik hier al voorbij gaan gepakt met dekens en diversen, tot nu toe weinig zenuwachtigheid bemerkt. Enige namen hun honden mede. Mijn overburen, de een een kruidenier, de ander bakker, kwamen nog eens terug, de een om een kinderledikantje met bed, de ander om nog wat meel en keukengerei en de radio mede te nemen. Soldaten met het geweer in de hand kwamen eens een kijkje nemen: bij de kruidenier liepen zij een flink stuk worst op en bij de bakker een flinke doos met gebak. Toen werd het weer stil. Voor mijzelf achtte ik het beter mij niet op straat te vertonen. Echter doet alles vreemd aan. af en toe een auto, motorrijwiel of fiets, doch het was en bleef stil. In de tuin zongen de merels, in de vertye liet een koekoek zich horen, de bijen zoemden. 't Is vredig zomer-weer, men kan niet geloven dat er oorlog is. En toch is er de harde werkelijkheid, want in de verte hoorde ik zwaar geschut. In het zuidwesten leek wel brand te zijn. Later bleek dat de oliereservoirs van de Bataafse Petroleum-maatschappij te Amsterdam in brand stonden.
Alle bezitters van boten en vaartuigen kregen opdracht dat zij deze moesten laten zinken. Voor vele was dit een moeite van jewelste : het laten zinken ging nog wel, doch om nu zo'n schuit weer boven te krijgen viel nog niet mede.
Om 7.15 uur na middags kwam een proclamatie door de radio behelzende de mededeling dat Rotterdam was beschoten en dat Utrecht in brand zou worden geschoten. En de Opperbevelhebber had, om erger te voorkomen, de troepen gelst alle tegenweer te staken. Aan het leger werd ter kennis gebracht dat de orde door hen moest wordengehandhafd, totdat de geregelde Duitse troepen de leiding in handen hebben genomen.
De provincie Zeeland is nog niet bezet, de strijd wordt daar ook voortgezet. Om 9.10 uur na middags kwam een Duits bericht dat Den Helder om 8.30 is gebombardeerd. Om half 10 kwam dat bericht weer door, waarbij werd gesproken dat ondanks het feit dat de wapens waren neergelegd Den Helder om 8.30 uur uit de lucht was gebombardeerd. De Opperbevelhebber van Land- en zeemacht, generaal Winkelman, zal hedenavond (dinsdag) een toespraak per radio uitzenden.
Woensdag 15 mei 1940
Alle geevacueerde personen zijn weer terug in Naarden. Ver zijn ze niet weggeweest. Allen kregen in de buitenwijken onderdak en zijn goed verzorgd. Natuurlijk hoorde men wel eens grappige staaltjes vertellen. Mijn vrouw en ik zijn thuisgebleven. Brouwer de bakker is ook thuisgebleven, misschien nog wel andeen ook. Ik vernam nog dat er bij De Graaf, Marktstraat was ingebroken: sigaren en sigaretten waren de buit. Bij A. de Bruijn, bakker in de Jan Massenstraat moet chocolade ontvreemd zijn.
Alle werken staan stil. am ik nog dat bij slager Doorenspleet een partij worst en een nieuw slagersmes was gestolen. Het mes heeft hij in de kazerne gevonden, doch de hartigheid was nergens te vinden. Men beweert dat de te Naarden liggende soldaten in drie dagen geen warm eten hadden gehad.
Heden moest alles weer worden verduisterd. Ter tegemoetkoming worden de klokken 1.40 uur vooruitgezet, dus nog iets langer dan de oude zomertijd. Hedenmiddag ongeveer half zes kwamen veel vrachtauto's en kanonnen benevens een aantal soldaten Naarden binnen. Direct gingen velen naar de kazerne om te zien of de hunnen er ook bij waren. Men zegt dat van deze soldaten er vier zijn gedood in de oorlog. Bevestiging heb ik echter niet kunnen krijgen. Hedenochtend zijn er verschillende auto's met zieken en gewonden door Naarden gekomen.
Donderdag 16 mei 1940
Van enkele personen hoorde ik dat zij minder netjes ontvangen zijn. Onder andere van iemand welke door de bewoner naar een kamertje werd gebracht 't welk door deze gastvrije persoon van buiten werd afgesloten. Andere mensen kwamen op de Oud Blaricummerweg op nr. 30. De bewoner wilde ze niet binnenlaten. Later konden zij op een bovenkamer, welke niet gemeubileerd was, hun bivak opslaan, maar kregen niets te eten of te drinken, ofschoon er genoeg in huis was. Ook heden zijn weer verschillende militairen, waaronder van de motorbrigade, aangekomen. 's Avonds kon men ze zien wandelen met hun meisjes, vrouwen, zusters, broers of ouders. Tegen 10 uur, als het licht opgaat, moet men eerst voor verduisteringsmateriaal zorgen. Er is bericht gekomen dat men weer later op straatmag vertoeven. Ook dat de cafes weer open mogen blijven en alcoholische dranken mogen weer verstrekt worden, ook aan burgers. Zeer veel werkelozen lieten zich inschrijven bij de arbeidsbeurs. De bussen van de Gooise Stoomtram zijn steeds vol met reizigers.
Enige Duitse soldaten kwamnen op het Promersplein om de daar geparkeerde militaire auto's te inspecteren. Twee wagens hebben zij meegenomen, de overige gebruikten teveel benzine.
DA
__________________________________________________________________
Evacuatie vesting Naarden 14 mei 1940
Bussumsche Courant - Donderdag 16 mei 1940
EVACUATIE - LIEF EN LEED
NAARDEN
In de vesting ziet alles er weer als normaal uit, de burgerij is weergekeerd, en het leven gaat gaat zijn gewonen gang. Gisteravond is een gedeelte van de Motorartillerie, dat bij het afkondigen van de mobilisatie vertrokken was, in de Weeshuiskazene weergekeerd. Het was Dinsdagmiddag een hele consternatie, toen de Vestingbewoners plotseling geevacueerd moesten worden, en met pak en zak vertrekken om in de buitenwijken van Naarden onderkomen te zoeken. Tusschen vier en zes uur trok een tragische stoet over de Beatrixbrug, sjouwende menschen, kinderen, bepakte fietsen, enkele wagens en auto's, maar in de buitenwijken stonden de huizen gastvrij open en iedereen vond een plaats. Verlaten van burgers, doch geheel bezet met Nederlandsche militairen, bleef het oude Naarden achter, men vreesde voor het lot van de Vesting. Doch slechts enkele uren na het evacuatiebevel kwam het bericht, dat Nederland de wapens had neergelegd, en een zucht van verlichting ontsnapte vele Vestingbewoners, die alle hoop mochten koesteren, have en goed weer ongeschonden terug te zien.
En inderdaad is dit het geval geweest. Wel gingen dien zelfden avond nog wilde geruchten omtrent het afbranden van huizen (in het schootsveld), doch bij informatie bleek, dat de militairen slechts enkele schuurtjes aan de buitenkant van de vesting vernield hadden, om beter uitzicht te hebben. Woensdagmorgen (15 Mei) keerde de geheele bevolking dankbaar naar huis terug en vonden, na korte afwezigheid, alles keurig terug. De winkels werden weer geopend, het leven hernam zijn gewonen gang. Weldra stonden de ramen weer open en speelden de kinderen langs de straat. Men "buurte" nog een beetje, vertelde elkaar zijn wedervaren, maar daarmee was alles voorbij.
Motorartillerie keert terug
Al spoedig deed het gerucht de ronde, dat de soldaten van het 34ste Reg. Infanterie, die veertien dagen geleden de kazerne verlieten, terug zouden keeren. Dit bleek echter niet het geval te zijn, want het was een deel van de 9e Reg. Motorartillerie , dat onder commando van Majoor Vrieswijk, na maandenlange afwezigheid terug keerde in de vesting. Lang wachtten de burgers op de straat om de incomste mede te maken. Ongeveer tweehonderd man, van wie slechts twee lichtgewond, arriveerden tenslotte. Voor velen beteekende dit een gelukkig weerzien, en menige traan van dankbaarheid vloeide. Immers kwamen de mansschappen terug van de Grebbeberg, waar zij midden in het vuur gelegen hadden.
Inmiddels is men in Naarden vol belangstelling voor het lot van het 34ste Reg. Infanterie, dat twee weken geleden naar de omgeving van Rotterdam is overgebracht.
In spanning wacht men de berichten af. Wel doen enkele geruchten de ronde, doch het is, juist in deze dagen van spanning, ten hoogste zaak, aan geruchten geen aandacht te schenken, noch te verspreiden.
_____________________
Bussumsche Courant - Dinsdag 21 mei 1940
NAARDEN
Een drukke Zondag
De Duitse bezetting is aangekomen
NAARDEN . - In den afgeloopen Zondag is het in de vesting Naarden, waar zich na den oorlog tal van soldaten van verschillende wapens verzameld hebben, bijzonder druk geweest.
Ouders, vrouwen en verloofden, die wisten, dat hij, naar wien aller gedachten uitging, zich ophield in de vestingstad, kwamen reeds vroeg in den ochtend naar Naarden om hem te begroeten en begrijpelijkerwijze speelde zich hierbij hartroerende toneeltjes af. Tranen van vreugde werden gestort bij het eerste weerzien !
Zoowel in de straten van Naarden als bij de kazerne Weeshuis was het bijzonder druk. Hier groepten de soldaten samen in afwachting of zij bezoek zouden krijgen.
Vele familieleden kwamen met den trein, anderen met de fiets en hoe gelukkig waren zij, wanneer zij hun man of jongen weervonden ...
Allengs zag men hen wandelen in de vredige, door zonlicht overgoten natuur. Soldaten met het kind op den arm en daarnaast de gelukkige moeder! Ook op de Rijksweg zag men vele wielrijders. Velen hadden lange afstanden afgelegd en kwamen soms geheel uit Overijssel en Drente op zoek naar verwanten.
Duitsche bezetting gearriveerd
Zaterdagmorgen is in onze gemeente een Duitse bezetting gearriveerd. De commandant der troepen vervoegde zich op het stadhuis bij den burgemeester, waarna de officieren hun bureau vestigden in hotel "Bosch van Bredius", terwijl de onderofficieren en manschappen, zestig in getal, intrek namen in het landgoed "De Beek", dat sedert kort verlaten is door de bewoners, die naar Ned. Oost-Indie vertrokken zijn. Op het terrein tegenover "Jan Tabak" werden de veldkeukens geplaatst, terwijl aan de Oude Haven in de stad een autocolonne is geplaatst. Deze troepen zullen binnen enkele dagen vertrekken en door nieuwe worden vervangen.
_________________________
Bussumsche Courant - Donderdag 23 Mei 1940
Is Naarden nu vesting of is zij het niet?
Het gebeurde op den laatsten oorlogsdag stemt tot nadenken.
Maak van de wallen een ideaal wandelpark
Toen op den ochtend van den eersten Vrijdag in Juni 1926 in Naarden de inhoud bekend werd van het Koninklijk besluit van 28 Mei 1926, Stbld. no 156, waarbij o.m. de vesting Naarden met het Ronduit, de werken aan de Karnemelksloot en de vijf batterijen ten zuiden van Naarden als vestingwerken werden opgeheven, was er een grote vreugde in de stad Naarden. Het gemeentebestuur had al zooveel jaren gestreden voor de opheffing van de knellende bepalingen der Kringenwet van 1853, zoodat het geen verwondering behoefde te wekken dat de stad in feesttooi werd gezet.
Burgemeester Van Wettum sprak op den avond van deze jubeldag o.m. de volgende woorden: " In de snelle ontwikkeling van 't Gooi gedurende de laatste 25 jaren heeft Naarden slechts een gering aandeel gehad, geperst als zij zat in het benauwde enge keurslijf van Vesting- en Kringenwet. Doch nu zijn hare kluisters gevallen; alom binnen haar grondgebied zal van steen mogen gebouwd worden, de waarde der gronden zal stijgen en het is te verwachten dat de aanwas der bevolking nu ongehinderd, in sterke mate zal toenemen."
De Naardensche burgervader heeft - dat bewijzen de cijfers wel - inderdaad gelijk gekregen. Van 1 Januari 1928 af tot en met 31 December 1939 werden in de gemeente Naarden in totaal 1406 huizen voltooid. Verschillende uitgestrekte buitenwijken verrezen in den loop der jaren en Naarden greep de kans om een belangrik aandeel te nemen in de ontwikkeling van 't Gooi.
Er is na de opheffing van Naarden als vesting een heele pennenstrijd gevoerd over de vraag wat er nu met de wallen zou gebeuren. De een meende dat alles nu maar bij het oude moest blijven, een ander wilde "het keurslijf" verwijderen en de vestingwallen slechten, terwijl een derde in de wallen een ideale gelegenheid voor villabouw zag. Veel is er - gelukkig - tot nu toe niet gewijzigd, vooral ook omdat de vestingwerken in het bezit van het departement van defensie bleven en voor elke verandering zijn toestemming vereischt werd. Zoo kreeg de gemeente toestemming den Burgemeester Van Wettumweg door de wallen heen te slaan en dat is de enige belangrijke wijziging welke in de laatste veertien jaren is aangebracht.
Wie echter mocht denken dat de vesting als verdedigingswerk volkomen heeft afgedaan, is in den laatsten tijd wel tot andere gedachten gebracht. Onder den drang der omstandigheden is men er toe overgegaan overal mitrailleersnesten op de wallen aan te brengen en helaas heeft al die graverij geen goed gedaan aan het architectonische schoon der wallen. Maar bepaald een ontgoocheling was 't, toen op dien gedenkwaardigen Dinsdag 14 Mei j.l. plotseling de stad ontruimd moest worden,. De geheele bevolking werd naar de buitenwijken geevacueerd, het gemeentebestuur sloot het raadhuis en zocht eveneens zijn heil elders in de gemeente en toen alle burgers de vesting verlaten hadden, liet de commandant de bruggen ophalen. De vesting was gereed om den naderende vijand te ontvangen ...
Gelukkig voor de buitenwijkers kwam 't zoover niet. Enkele uren later legde het Nederlandsche leger de wapens neer, de vestingbruggen werden omlaag gelaten en de bewoners van 't stadje konden hun huizen weer betrekken. Maar wat zou er gebeurd zijn als de strijd had voortgeduurd en de commandant had aan zijn voornemen, om de vesting met hand en tand te verdedigen, gevolg gegeven?
Wij zullen op die vraag maar niet dieper ingaan, doch wel wenschen wij op het gebeurde den nadruk te leggen. De gevaren zijn nu achter den rug, menschelijkerwijs gesproken behoeven wij tot in lengte van dagen een herhaling niet te vreezen, maar toch is 't goed als t.z.t. het gemeentebestuur van Naarden debetreffende instanties eens wijst op het Kon. besluit van 28 Mei 1926, Stbld. no. 156
Naarden is geen vesting meer en laat men nu trachten te bereiken dat in de naaste toekomst de wallen aan de gemeente worden overgedragen met het doel er onder voorlichting van bekwame vakmenschen een ideaal wandelpark van te maken. Dan zal Naarden een attractie bezitten zooals wellicht in heel ons land niet is te vinden.
_____________________
Bussumsche Courant - Donderdag 23 Mei 1940
DAGBOEK van een BUSSUMMER
MEERMALEN zijn in de laatste dagen van oorlogsspanning onze gedachten teruggegaan naar dien Zaterdag in October, toen onder leiding van een volijverigen kapitein uit het Naardensche garnizoen de soldaten in de buitenwijken van Naarden met kwast en verfpot rondgingen om honderden huizen, boomen, schuren, ja zelfs het in aanbouw zijnde Protestante ziekenhuis van een kruis te voorzien, ten teeken dat bij naderend oorlogsonheil al deze perceelen onmiddellijk moesten worden opgeblazen. Deze daad, die later is gebleken volmaakt onnooodig te zijn geweest, bracht er zoo den schrik in onder de bewoners, dat velen zich haasten hals over kop naar veiliger streken te verhuizen. Naarden werd berucht: wie ging zich nu vestigen in een plaats waar je elk oogenblik de kans beliep dat je woning opgeblazen werd? De oorlog brak uit en wat bleek nu? Dat men nergens in het land zoo veilig zat als in het Gooi, dat niet evacueerde en dat van eenige vijandelijke daad niets heeft gemerkt. Ongeschonden is onze mooie streek uit de oorlog te voorschijn getreden en als de heeren makelaars nog naar een slagzin zoeken voor hun advertenties in de groote bladen, dan zouden wij hen in overweging willen geven dezen te gebruiken: "Vestig u in 't Gooi. Nergens zit u zo rustig en veilig als hier". Dat die rust , zelfs tot in het holst van den nacht, weleens verstoord wordt door zwaar ronkende motoren van een vlak over het huis scherend vliegtuig - och, dat nemen we er graag op den koop toe bij. Dat went wel op den duur. De heer Ovidus, van wien wij in den aanvang een spreuk aanhaalden, heeft eens gezegd: "Wat u hindert, wen u er aan, en het zal u niet langer hinderen". Waarmee wel is bewezen, dat er twee duizend jaar geleden ook zaken waren waren die de mensen konden hinderen.
__________________
Evacuatie is vlot verloopen
Het oordeel van den leider in Noord-Holland
Een evenement was 't voor de bevolking van de dorpen in het midden en het oosten des lands, die naar andere deelen van ons land moesten evacueeren. Het "Hb'd" heeft den leider van de evacuatie in Noord-Holland, den heer H. de Bordes, gevraagd hoe een en ander verloopen is en de heer De Bordes antwoordde: Van alle kanten krijgen wij te hooren , dat alles vlot is verloopen en dat beide partijen, gasten en gastheeren, tevreden zijn over den gang van zaken.
Er waren, zoo bleek verder uit dit onderhoud, voorbereidingen getroffen voor het opnemen van 165.000 a 175.000 personen in de onderscheidene evacuatie-oorden in Noord-Holland. Naar deze oorden zouden inwoners van een aantal dorpen in Utrecht en in het Gooi, die met het oog op de oorlogvoering een gevaarlijke ligging hadden - dicht bij een stelling of temidden van ondergeloopen land - overgebracht worden.
De evacuatie van deze dorpen is gedeeltelijk uitgevoerd. De inwoners van Bussum, 's-Graveland, Naarden, Huizen, Laren, Blaricum en Weesp zijn thuis gebleven, evenals die van Hilversum waarvoor ergens in Zuid-Holland vluchtoorden waren aangewezen. Indien den oorlog langer had geduurd zouden ook deze plaatsen zijn ontruimd. Dat dit nog niet was geschied is geen gebrek in de organisatie, maar een gevolg van het feit, dat voor die gebieden de urgentie nog niet in voldoende mate aanwezig was toen het vuren werd gestaakt.
Hoeveel burgers in het geheele land hun dorpen hebben moeten verlaten valt nog niet te overzien; de gebeurtenissen hebben elkander te snel opgevolgd en liggen nog te dicht achter ons. Daar de telegraaf- en telefoonverbindingen nog niet naar alle zijden hersteld zijn is evenmin een duidelijk overzicht te verkrijgen hoeveel personen er thans reeds weer in hun eigen woningen vertoeven. Hun aantal echter wordt met den dag grooter.
En uit incidenteele berichten en brieven, die er binnenkomen, blijkt wel dat verreweg de meeste dorpen volkomen intact en bewoonbaar zijn gebleven. In een gemeente bleek het nog niet mogelijk de bewoners onmiddellijk weer toe tye l;aten, daar er in de straten en velden nog teveel wapens en munitie verspreid liggen, die eerst opgeruimd moeten worden.
De overheden en de overheidsdiensten verleenen alle medewerking voor een snelle terugkeer naar de eigen woonplaatsen. De Spoorwegen stellen treinen ter beschikking voor lange afstanden, bijvoorbeeld voor de Amersfoorters, die in Alkmaar vertoeven; de autobussen met geevacueerden beschikken over voldoende benzine. Ook particulieren verleenen, overal waar dat mogelijk is, alle medewerking. Zelfs de vloot van de Zuiderzeevisschers is ingeschakeld voor het vervoer van de terugkeerende bevolking. Nog nimmer hebben de botters zulk een taak vervuld.
Nogmaals, alles verloopt vlot. En heel veel, dat vernield gewaand werd, blijkt nog volkomen gaaf te zijn, zoo besloot de heer De Bordes zijn mededeelingen aan het "Hbld".
__________________________________________________________________
GOOIERS WEB SITE
EVACUATIE VERSLAG BUSSUMSCHE COURANT
PROMERSKAZERNE
GOOILAND & ERFGOOIERS
Gastenboek

EVACUATION NAARDEN

NAARDEN 1940 : EVACUATIE - EVACUATION