Khil we lil خيــل و لـــيل

Générique Fin

2008-08-16T18:14:00.000+02:00

Le forçat innocent

Solitude au grand cœur encombré par des glaces,
Comment me pourrais-tu donner cette chaleur
Qui te manque et dont le regret nous embarrasse
Et vient nous faire peur?
Va-t'en, nous ne saurions rien faire l'un de l'autre,
Nous pourrions tout au plus échanger nos glaçons
Et rester un moment à les regarder fondre
Sous la sombre chaleur qui consume nos fronts.

Jules Supervielle

الخيل تنصرف تحت جنح الليل. Les chevaux se fondent dans la nuit...

2008-08-15T23:10:00.003+02:00

آن وقت الترجل و استراحة الفارس، و آنت ساعة انصراف خيل الليل تحت جنح الظلام الدامس.كانت المغامرة رائعة و اللقاءات شيقة، غير أن ساعة الفراق حانت ستبقى المدونة بضعة أيام ثم سيقع إغلاقها نهائيا. شكرا لآلاف القراء الأوفياء الذين بدونهم لما تمت هذه المغامرة.

Après une longue cavalcade de plus d'une année, le cavalier met pieds à terre. Les chevaux de la nuit se sont fondus sous les voiles de l'obscurité, l'aventure fût passionnante, les rencontres aussi. L'heure des adieux aux milliers de lecteurs qui ont pris goût à mes modeste contributions, vient de sonner.

le petit prince s'en est allé au royaume des grands...

2008-08-14T12:34:00.005+02:00

Aucune cause n'aurait pu rassembler autant de monde du domaine du cinéma en Tunisie, hier ils étaient tous là, ceux qui de prés ou de loin ont eu à travailler avec lui et à le côtoyer. Ils se sont rassemblé à l'entrée du modeste cimetière de Béni Khiar avec tout les khyaria qui ont accouru pour rendre un dernier hommage au fils du pays qui a su rester un des leurs dans sa bonté et sa générosité. Depuis les patrons de boites de prod jusqu'au chauffeurs de van, machinos, éléctros, costumières, accessoiristes, régisseurs, décorateurs, scripts, clappistes, comédiens, figurants et réalisateurs, tous ont voulu figurer au dernier générique de fin du "petit prince". Certes quelques grosses pointures ont brillé par leur absence parmi ceux qu'il a assisté dans leurs films...Qu'à celà ne tienne... ce n'est pas grave l'émotion était à son paroxysme, des larmes et des sanglots rebelles ont noué les gorges des plus coriaces.
Presque à la tombée de la nuit les groupes d'amis avaient du mal à quitter ce dernier plateau de cette magic hour tragique. Chacun se rappelait une anecdote du disparu, ses coups de gueule bidon, ses réparties pleines d'humour et de gentillesse...
Adieu l'artiste.
Sans même demander son autorisation, je reproduits ci- après le texte de l'hommage de Rim Saïdi

Dimanche soir la tragique nouvelle est tombée. Un coup de téléphone vers 2Oh. À l’autre bout du fil le réalisateur Walid Tayaa, en pleurs : Elyes Zrelli est mort. Voilà la vie dans toute son absurdité pathétique. S’en suit un long silence entrecoupé de sanglots et de cris de douleurs. Le silence. Et puis on tourne mais en rond. Un énorme trou au milieu du ventre comme traversé par un missile qui a raté sa vraie cible. Une nuit entière à attendre un autre coup de fil qui ne vient jamais. Chacun se replie sur sa solitude, son désarroi, sa douleur sourde et assassine. Impossible d’en parler, impossible de prononcer ces trois mots : Elyes est mort. Bien qu’habitués aux mauvais scénarios on s’attendait malgré tout à un autre dénouement, un démenti, tout ça ne serait qu’une blague d’un très mauvais goût. Mais on ne le sait que trop, la seule fin possible pour un prince ne peut être qu’une tragédie grecque. Un autre été meurtrier pour la famille du cinéma. La mort emporte dans son sillage le meilleur d’entre tous, l’enfant chéri de tous les plateaux, le premier assistant réalisateur le plus respecté en Tunisie et ailleurs pour sa passion du cinéma. Elyes Zrelli n’était pas un technicien parmi tant d’autres, il était un rayon de soleil, un sourire constant, une intégrité inébranlable et une générosité hors pair. Impossible d’énumérer ses qualités mais les témoignages laissés sur sa page Facebook et sur le groupe qui lui est dédié se passent de commentaire. Le monde du cinéma est orphelin. Les messages affluent du monde entier. Tous ceux qui l’ont connu de prés ou de loin sont choqués par sa disparition tragique. Le prince charmant a succombé à l’une de ses innombrables batailles pour le bien des autres, pour dessiner un sourire sur le visage d’une personne qu’il aime. Mais comme on le sait bien, dans la vie comme au cinéma le Bien le remporte rarement sur le Mal. Que c’est difficile d’écrire ces mots. Que c’est dur de parler de lui au passé. Elyes Zrelli était de toutes les grandes aventures cinématographiques tunisiennes, africaines, arabes et internationales en tant que premier assistant au talent et au professionnalisme confirmés : « un été à la Goulette » de férid Boughedir, « Demain je brûle » de Mohamed Ben Smaïl, « Khorma » de Jilani Saadi, « La saison des hommes » de Moufida Tlatli, « Le soleil assassiné » de Abdelkerim Bahloul,"Les mystères de Rome", « Homo-sapiens », « Khochkahch » de Salma Baccar, « La villa » de Mohamed Damak, « paroles d’hommes » de moez Kammoun, « Cinécitta » de Brahim Letaief, « Un si beau voyage » de Khaled Ghorbel, « le bois » de mounir Msallem et la liste est trop longue pour ses 42 ans qu’il n’a pas eu le temps de boucler. Il ne demandera plus le silence ni hurlera « travaillons dans la joie et la bonne humeur » tout en jetant sa casquette par terre. Tous les réalisateurs tunisiens ne sauraient plus travailler comme avant, en toute tranquillité tant sa présence est rassurante. Celui qui a Elyes Zrelli dans son équipe pouvait dormir sur ses deux oreilles. Il assurait le métier le plus ingrat du cinéma avec une grandeur et une élégance rares. Sa passion profonde et presque enfantine pour ce métier a préservé son âme et son esprit contre la lassitude et la résignation. « Kif me yarjaa el fartatou » le seul court métrage qu’il a eu le temps de réaliser est un film qui lui ressemble ; tendre, beau et poétique. Un hommage au cinéma et à sa foule sentimentale, une grande famille toujours sur les routes, tels des marins chasseurs d’étoiles ou des nomades en quête d’oasis imaginaire. Elyes Zrelli était ce qu’il y avait de plus beau et de plus noble dans le cinéma. Il était un rêve possible, un héros discret et une magie étincelante et vivante. Il est parti dans le royaume des grands le temps d’un tournage sans fin dans lequel tout lui sera possible et tout lui sera accordé. Il est parti dans le paradis des 24 images par secondes et retrouvera tous ceux qu’il a aimés et admirés. Adieu le maître, adieu l’ami, adieu le complice, adieu le mari, adieu le père, adieu le prince.

Rim.Saïdi

إليكن نساء بلادي بمناسبة عيدكن مجددا: الصغير أولاد أحمد دائما

2008-08-13T12:48:00.006+02:00

كنت أهديت هذا القصيد في مثل هذا اليوم من السنة الماضية، لم أجد أحسن ما أهدي إلى كل الصديقات المُدونات بمناسبة عيدهن .
لعلي أضيف أيضا و من باب التذكير و لضرورة الدفاع عنها كمكسب من أهم مكاسب المجتمع التونسي: مجلة الأحوال الشخصية.
فإذن لكن هذه الأبيات:
أربيكا
أستوسا
إمّا بنجي
أميرة قرطاجنية
ترانزيتوارد
جلنار
دحدوحة
دولشي فيتا
سلاف
شوفلي حل
فريدكا
قط كبير و وردي
لص رقم واحد
مادجربة
مصير
المرساوية
ماهيفا
مشوكة
مغرمة
لص رقم واحد
مريومة الباريزية
نابلية
ندّو
نوفراج
ولاّدة
يسرا وارد
هايي الخطوات المفقودة...
هناني
و كل من سهوت على ذكرهن

كتبتُ،
كتبتُ..
فلم يبق حرفُ.

وصفتُ،
وصفتُ..
فلم يبق وصفُ

أقولُ، إذا،
باختصار ٍ و أمضي:
نســاءُ بـلادي
نســـاءٌ..

و نصفُ

Adieu Elyes je t'aimais bien...

2008-08-12T13:57:00.005+02:00

Je ne suis pas particulièrement un homme des plateaux de cinéma, toutefois le monde de la culture en Tunisie est si petit qu'en fin de compte tout le monde finit par rencontrer ou connaitre tout le monde.
Un commentaire de Rim à mon post "Il est mort le soleil"m'a terrassé, impossible, inconcevable, je fais le tour des amis et c'est khaled Barsaoui qui me confirme la triste nouvelle de la disparition de Elyes Zrelli l'un des premiers assistants du cinéma tunisien.
Je me suis retrouvé sous sa direction et celle de Khaled Ghorbel pour les besoins du film "Un si beau voyage" avec feu Ferid Chopel.
Elyes, un garçon si attachant aimant son métier, ayant toujours le sourire à tous les gens qui travaillent avec lui, malgré l'ingratitude de sa tâche en tant que premier assistant.
Repose en paix cher ami
Toutes mes condoléances à ta famille et à ceux et celles qui t'ont connu et estimé.
Il est mort le soleil....

Premier jour seulabre!!

2008-08-10T13:29:00.004+02:00

En ce dimanche, les heures s'écoulent ponctuées par les ta ta ta des sms qui me parviennent de quelques ami(e)s que j'estime beaucoup. Les chambres résonnent du silence plat qui s'est substitué soudainement aux listes interminables des rythmes trépident du RnB et techno que diffusait leurs PC.
Chacune à retrouvé ses nouveaux repères: Marseille, vitrolles pour l'une et Fort St Drapper (Utah) pour l'autre...
Quand à moi je traine entre Mahmoud Darwish, Salah Abdelhay, Janis Joplin ( some time I feel like mother lesschild) et Leonard Cohen... Quel rapport vous pouvez me dire....

Il est mort le soleil: Nicoletta

2008-08-10T10:54:00.002+02:00

Il est mort,
Il est mort, le soleil
Quand tu m'as quittée
Il est mort, l'été
L'amour et le soleil,
C'est pareil.

Il est mort,
Il est mort, le soleil
Mais je suis la seule à porter le deuil
Et le jour ne franchit plus mon seuil.

Hier, on dormait sur le sable chaud
Hier pour nous il faisait beau
Il faisait beau même en hiver
C'était hier

Il est mort,
Il est mort, le soleil
L'ombre est sur ma vie,
Dans mon cœur, la pluie
Et mon âme s'habille de gris.

Hier, la couleur que j'aimais le mieux
C'était la couleur de tes yeux
C'était la couleur de la mer
C'était hier.

Il est mort,
Il est mort, le soleil
Quand tu m'as quittée
Il est mort, l'été
L'amour et le soleil,
C'est pareil,
Il est mort, le soleil.

Paroles: Pierre Delanoë. Musique: Hubert Giraud 1968

سجِّل أنا عربي: تحية لمحود درويش

2008-08-09T22:04:00.006+02:00

عملاق آخر يمضي
و كلنا نمضي من أزمنة كان للأمل لنا فيها نصيب
و لم يبق لنا منها إلا "رش السكر فوق الموت"ه
نمضي إلى أزمنة اليأس و الضحالة
إلى أزمنة المساومات و التنازلات و الفساد و الرشاوي
إلى أزمنة نخشى أن لا نقوى فيها على مشاهدة وجوهنا
من فرط ما علق بها من انعدام الحياء و النذالة
تبدو كلمات هذا القصيد من الكلام الفارغ
بعد أن هدرت الأحلام في أسواق العمالة

...سجل... انا عربي
ورقم بطاقتي خمسون ألف
واطفالي ثمانية
وتاسعهم سيأتي بعد صيف
فهل تغضب

سجل... انا عربي
... واعمل مع رفاق الكدح في محجر
واطفالي ثمانية
اسلّ لهم رغيف الخبز والأثواب والدفتر
من الصخر
ولا اتوسل الصدقات من بابك
ولا اصغر امام بلاط اعتابك
فهل تغضب

... سجل
... انا عربي
انا اسم بلا لقب
صبور في بلاد كل ما فيها
يعيش بقورة الغضب
جذوري
قبل ميلاد الزمان رست
وقبل تفتح الحقب
وقبل السرو الزيتون
وقبل ترعرع العشب
ابي من اسرة المحراث لا من سادة نجب
وجدي كان فلاحا بلا حسب... ولا نسب
يعلمني شموخ الشمس قبل قراءة الكتب
ويبتي كوخ باطور من الأعواد والقصب
فلا ترضيك منزلتي؟
!انا اسم بلا لقب

... سجل... انا عربي
ولون الشعر فحمي ولون العين بني
وميزاتي: على رأسي عقال فوق كوفية
وكفي صلبة كالصخر... تخمش من يلامسها
وعنواني: انا من خربة عزلاء... منسية
شوارعها بلا اسماء
وكل رجالها... في الحقل والمحجر
فهل تغضب؟

... سجل... انا عربي
سلبت كروم اجدادي وارضا كنت افلحها
انا جميع اولادي
فلم تترك لنا ولكل احفادي
... سوى هذي الصخور
فهل ستأخذها حكومتكم... كما قيلا
!اذن
... سجل
برأس الصفحة الاولى
انا لا اكره الناس، ولا اسطو على احد
ولكني... اذا ما جعت، آكل لحم مغتصبي
حذار... حذار... من جوعي ومن غضبي

ألحان و أداء الهادي قلة

Petit déjeuner amazigh: Des figues et de la bssissa

2008-08-09T17:03:00.008+02:00

Il est de l'ordre du blasphème qu'un amazigh ne plante pas dans son jardin -aussi modeste soit-t-il-, un figuier, de la variété Zidi de préférence. Mon figuier à plus de 10 ans d'âge, c'est ma façon de rappeler les figuiers de Douiret à jessr el Ma3guel ou El Khenga.
Le figuier me rappelle ce petit gamin amazigh de la région de l'ouest de l'Africa Nova que fût Saint Augustin, qui avouait dans ses confessions plus tard ses petits larcins de figues commis dans les jardins luxuriants .
Chaque matin je fais le tour de l'arbre imposant pour débusquer les fruits mûrs et pendants sous les larges feuilles, car on a l'impression que ces fruits ont le "le don" de se camoufler aux regards du cueilleur...
quatre ou cinq figues bien charnues et au goût mielleux trempées dans la poudre de Bssissa (céreales grillées, aromatisée et moulues tres fin ) sont le petit déjeuner idéal dans la tradition amazigh. Les citadins de Tunis aiment bien les accompagner avec des beignets (Ftayers) chauds...
Dommage que cette année les figues pollinisateurs ( Dhoukkar) ont été de piètre qualité, les moucherons minuscules - qui transportent les grains de pollens - ont été très rares. Il n'est pas étonnant que les marchands véreux du marché central, se soient convertis aux pratiques frauduleuses dans l'air du temps...
Cette année on aura une récolte vraiment modeste de figues.

و أجهش بالبكاء قائلا: 2009ـ2009

2008-08-07T13:47:00.005+02:00

1
الحجاب
حدثنا مسيعد ولد تمام قال:ـ
-كنت في صبحية من الصبحيات المقودة ، الكلط و الزلط و خيابة الرهط، نلوج في واحد بوهالي نقلع منه عدة أيدك بالحيلة و الا واحد ترخفولو الكوابل متاع أفاريات الحنانة يحب على كبسة جديدة. وإذا بهالشبيب المتعدي ، عينيه زاعزين تقول عليه شاف غولة والا خرجت عليه وحدة ملهط مهبولة. هو شافني و كايني تحل قدامه باب العرش، بدا يعنق في و يحضن و يقول: - طحت من السماء جيت بين إيديك...ه
قتله، بعد ما حققت فيه مليح، و عرفته اللي هو الخبزة متاعي:
- آدوناي آدوناي وجهك ما قايللي خير هات وريقة بالقاسم و اجبد الللابز و اكتب القضيات اللي تمشي توة قبل غدوة لسوق البلاط و تجيبهملي ، راهو كان زاد بيك الحال هكة نخاف عليك من الجني اللي تمكن بيك.ه
من حينو دخل أيدو لجيبو و حطلي وريقة هاك الشاعر المزيان اللي تقصف في شبابو، ودكيتها في جيبي. وبديت نمل عليه في أسامي الحشايش وأم البوية المقددة ومخ الجرانة الشتوية وسخطة بخور وجاوي و معاهم سردوك أعور عندو ريشة خزامة في راس بعبوصه حاشاكم.ه
التوعيبة قيد الفصَلَّات بالواحد بالواحد و حط الورقة في مكتوبو، بعد ما تهنيت عليه قتله أنت في ثنيتك جيبلنا دبيزانة بوخة متاع ولد أريانة بوخبزة و زوزين غظم بوري بلدي من عند ناتاف، وألحق علي للمخزن في نهج سيدي مردوم.ه
بعد مشوار لاهو طويل لاهو قصير إذا بيه رجع معاه القضيات والبخور والحشايش والسردوك بو ريشة خيلي ودابيزانة البوخة وعظم البوري البلدي....ه
شديت هاك السردوك و لويتله عنكوشه و نزلت عليه بالموس و دكيته في سطل و غلقت عليه باش يقعد في دمه و ثماش ما تخرج هاك الريشة الخزامة عليها صبيع دم أحمر.ه
صبيت زوز كيسان طرابلسي بوخة و قصيت جرّات بوتارق و مديتله و قتله:
-دق هالكويس وفي جرته خوه، ولم افكارك ما دام هزّيت السردوك لبحلة تعملهولنا نواصر يعملو الكيف، ومن بعد احكيلي عاللي مكدرلك حياتك و التخمام اللي طيرلك في الليل نعاسك. خليتو قلب الكاس فرد ضربة ولحّق عليه بالثاني وهزيت هاك السردوك لبحلة باش تريشه و تستحفظلي على الريشة المحنونة و اللي بالدم مدهونة.ه
و رجعلتله لقيته عينيه بعدة احوالت و حل فموا و قال:
- يا مسيعد خايف عندي مدة كل ليلة نحلم اللي هالبلاد تجرى فيها سبة، نقوم مرعوب من نومي نلقى روحي نعوم و نغطس في عرقي. خايف يا مسيعد من الأيام ولا ترسيلنا كي الكورة بين ساقين الذكورة وتتفرت حزمتنا بعد ما تكبست بالعلبة أعوادها، وتخرب بعد ما تم أعمارها، ويشفطوها الصحاح . ه
-آشكون الصحاح يا مهبول زعمة أصح من الرومان و والا الهلالية و الا الفندال أحكيلي يا بوهالي يكونوش اقوى من خزندار و الا التوعيبة صطوفة صانع الحجام وصاحبه علالة والا اليهودي نسيم اللي هرب بالكاسة و بن عياد، و غيرهم و غيرهم.ه
- مرة نحلم بيهم بلحيهم و جلابيات أفغان، ومرة في هيئة قريملة لا دين لا ملة نساهم صررهم عرايا و موشمين على العانة ، ومرات يظهرولي من جماعة اللي لا يعرفو ربي و لا ملايكته و لاالأنبياء ولا الأوليا و الصالحين كيف هاك اللي يقولو أرحام تدفع و أرض تبلع هاك اللي ما زالوا يغنيو في غناية:ه

بالله يا رفيق الثورة يا قاري لينين*** جيب الخبر منك نسمع عن تروتسكي و ستالين

هو يحكي و انا نسربيله حتى حضر الفطور و جات النواصر من إيدين بحلة أم البزازل المليانة.ه
فطرنا و تنهنهنا و خليتو ما زال يهتري و ضربة ضربتين يعاود:
- زعمة المشادنة تجيب نتيجة يا مسيعد؟
-أشنية يا توعيبة؟
المداشنة والا التدشين و الا آش اسمها لاحق نشّاد على أوهام ترى أشنوة وهاني نعطي في الأوعاد.....ه
و يشدها بالغناء الركروكي ما نعرفش منين جابو يقطع أعصابو!!!!ه
أي خليته هكـّاكة و مشيت حضرتله حجاب بهاك الريشة الخزامة او المطلية بالأحمرو سكرت عليها مع كلمات عبراني في طرف فيلالي و علقتهالة في رقبته تحت ضبوطه.ه
-يا توعيبة ما تحط شيء في بالك، وكل ليلة أعملها ويتيام و شوية بوتارق و تفقدني بعد جمعتين.ه
قالي خليني في برود المخزن نكمل نقيل.....ه
و خليته يهز بالصوت في غناية لاحق نشـَّاد.ه

يتبع

Mariage chez les Douirets...2

2008-08-01T21:19:00.007+02:00

Dans la maison de la mariée

Sortie de la mariée entre son frère et sa Tante

Le jeudi, c'est traditionnellement le jour de l'arrivée de la mariée à la maison de son mari. Hier donc a eu cette arrivée chez mon neveu qui a tenu à respecter ce rituel traditionnel. On a été chercher la marié chez ses parents en un cortège de voiture, qui c'est arrêté à quelques cinq cent mètres de la maison du mari pour changer de moyen de transport. En effet un dromadaire attendait avec une belle jehfa un baldaquin somptueusement décoré, c'est ainsi que la marié a parcouru ce court trajet à dos de dromadaire précédé des cavaliers et des tabbelas et suivi par un cortège de femmes en costumes traditionnels.

La mariée rentrant dans la jehfa

Cortège de la jehfa

Ce moment insolite pour les dizaines de voisins et badauds surpris par ce mariage hors du commun.

Cortège de femmes
Beautés de Douiret

Arrivé devant la maison La marié a été portée par son frère vers la Hejba qui sera son domaine privé pour les jours suivant la nuit de noce.

La Hejba

Une drôle d'année en perspective...

2008-07-29T12:53:00.003+02:00

Oui une drôle d'année se profile à l'horizon! Il y a prés d'une année, j'ai fait part de mes appréhensions quand ma fille cadette à commencé à se préparer pour partir en France, pour une aventure d'études (Master et Thèse) . l'année vient de s'écouler et voilà que ma benjamine aussi se prépare pour une aventure d'un autre genre: Passer une année aux états unis auprès d'une famille américaine et dans un lycée américain....
Ce matin Samsouma m'annonce par sms: ça y est j'ai signé...
Elle vient de signer son CDI avec de la boite où elle est en stage...
Ce n'est plus pour quelques années de thèse, mais c'est certainement une carrière qui s'ouvre pour elle en tant qu'ingénieur dont les compétences ont donné satisfaction à ces patrons...
Certes ce choix aussi discutable à plus d'un titre, j'avoue l'y avoir poussé un tout te petit peu..
Entre une "carriére" dans un centre d'appel à Tunis, géré par des négriers, et une grosse multinationale qui négocie des contrats un peu partout dans le monde le choix n'est pas aussi cornélien.
Il est vrai que de plus en plus nous offrons notre masse critique et matière grise à des pays qui n'ont pas dépensé un sous pour la formations de ces cerveaux issus des lycées et écoles d'excellence.
Ce qui est scandaleux, c'est que lorsqu'un chef d'état -contrairement à toutes les règles de politesse- déclare que son pays est le détenteur presqu'exclusif de l'intelligence, quand à nous, il ne nous reste que les muscles ( et encore).
Là où le bât blesse, que ceci n'a pas l'air de déranger qui que ce soit en haut lieu, et que l'on considère que c'est une chance que des centre d'appel s'implantent en Tunisie pour faire "bosser" des ingénieurs, gestionnaires et médecins...
Bref je m'égare, et je radote...La semaine prochaine Samsouma rentre pour 6 jours juste le temps de dire bye bye à la petite mayssoun....
L'année prochaine je vais me retrouver seul. Va falloir gérer cette situation.

Des mariages chez les Douirets

2008-07-29T11:58:00.006+02:00

C'est la saison des mariages, malgré les changement de l'air du temps, les modes des cérémonies dans les hôtels 5 étoiles avec les orchestres bruyants les décibels déchainés, chez les Douirets - pas tous cela va de soi- on aime bien revenir aux traditions.

Costumes chatoyants en Barbouchi ou Rekbi, bijoux en filigrane d'argent, musiciens du pays( Tabbelas de la famille Tanfouri) sont les moments forts de la soirée du Badouw , le soir ou l'on porte le jehaz chez la mariée et que le marié met son costume d'apparat ......
Une série de notes sur les traditions de mariage chez les Douirets est en cours d'élaboration...

La République: une revendication populaire ou un acte de revanche ?

2008-07-23T02:53:00.003+02:00

>Lundi 21 juillet 2008 a été diffusé sur TV5 le dernier documentaire de Mahmoud Ben Mahmoud traitant de la dynastie husseinite et surtout de son « extinction ». Plusieurs témoignages, et non des moindres, ont relaté les moments assez dramatiques et humiliants – humainement parlant- de la destitution de Mohamed Lamine Bey sa mise en résidence surveillée et sous haute garde avec sa famille dans la résidence vétuste à la Manouba (l’actuelle prison des femmes)…
Un dossier bien ficelé par le réalisateur des « Milles et une voix » et « Théâtre en liberté » entre autre.
J’ai eu l’occasion de visionner ce documentaire alors qu’il était en phase de finition, déjà un grand nombre de questions se sont bousculées dans ma tête, eu égard à la justesse du ton de l’auteur ainsi que de sa perspicacité à fouiner ces moments de l’histoire riches en enseignements.
La simplification de notre histoire récente, son nivellement par le bas, si ce n’est pas son occultation fait que l’on soit d’une indigence totale sur ces événements historiques, encore pire quand il s’agit des drames qu’ont vécu les uns, les comportements louches et la convoitise d’autres, sans parler de la façon politiquement médiocre avec laquelle c’est accompagnée la proclamation solennelle de la République quand au traitement de ces citoyens tunisiens – n’en déplaise aux revanchards de tous bord- appelés les husseinites.
Il est incontestable que la signature du traité du Bardo sous la menace des armes le 12 mai 1881 constitué une humiliation à ce semblant d’état qu’était la Régence de Tunisie, il est non moins évident que ce traité assurait une retraite à vie à cette dynastie à jouir des privilèges que lui conférait le rang de Rois, Princes et Princesses, sous la haute protection de la République Française. Il est aussi incontestable que le protectorat a mis fin à la « barbarie » du règne absolu de cette dynastie qui a brillé par ses répressions sanglantes au cours des siècles passés.
En 75 ans de « protectorat » de la dynastie et d’occupation coloniale de "la Tunisie" , les descendants de Hussein Ben Ali Tourki ont fini qu’on le veuille ou non par être « phagocytés », s’intégrer et se "tunisifier". La rupture des liens d’allégeance et de soumission à la sublime porte a rompu définitivement le cordon « ombilical » entre ces circassiens avec leurs origine levantines.
La chute de l’empire Ottoman et l’avènement de la république d’Atatürk, les a « condamnés » soit à être Tunisiens ou Français. Ils ont choisi d’être tunisiens.
Comme on dit chez nous « les doigts de la main ne sont pas égaux », les princes et souverains husseinites n’avaient pas eu une attitude claire vis-à-vis du protectorat, certains étaient complaisants d’autre étaient soumis et obséquieux, mais le règne de feu Moncef bey à consacré un rapport nouveau avec cette dynastie, la réconciliation était un fait nouveau et indiscutable ce monarque à su trouver les gestes et les mots pour se faire plébisciter bey du peuple ses funérailles ont été un moment de communion sans égal dans l’histoire contemporaine de la Tunisie.
Certes Lamine Bacha bey n’a pas brillé par des positions fermes à l’égard du protectorat particulièrement au cours des mandats de Voizard ou de De hautecloque qui se sont illustré par une répression dure vis-à-vis du mouvement national.
Toujours est-il que le processus de l’autonomie et de l’indépendance se sont déroulé sous son autorité. Le passage du statut de protectorat vers celui de l’indépendance a été constitutionnellement à son crédit.
La question qui se pose aujourd’hui est : est ce que la revendication de la République était-en 1957- à l’ordre du jour populairement et politiquement ?
Le pays était dans une euphorie de spéctacularisation de la libération du joug de la colonisation, toute les raisons étaient bonnes pour rappeler au tunisiens qu’ils avaient à se réjouir des changements en cours. Les réjouissances et les fêtes organisées dans les places publiques n’étaient que l’avant goût d’une indépendance dont les fruits tardaient à venir.
Le 7 août 1957, Habib Bourguiba se déplaçait à Kasserine, en grande pompe dans un discours enflammé, il annonçait aux Frechichs et Majeurs que la proclamation de la république n’est rien d’autre que la revanche prise par « Bourguiba » sur les descendants de ceux qui ont écrasé dans le sang les révoltes de leurs ancêtres en 1864 et 1914.
La manipulation de fait tribal est des arts se prédilection du combattant suprême : tantôt négatif et poussière d’individus et en d’autres circonstances sublimé et démagogique pour flatter la populace
Le traitement de la famille husseinite, au lendemain du 25 juillet 1957, entre les visées politiques et les reflexes de revanche, le dépouillement de leurs biens –mal ou bien acquis-la razzias des joailleries, tapis meubles par des margoulins de la pire espèce, porte en son sein les germes d’un autoritarisme qui fait fi de la souveraineté populaire et des dispositions constitutionnelles et des lois de la « nouvelles république ». Certains ténors de l’époque estimaient que l’attitude de la nouvelle république était plus humaine que celle de AbdelKerim Kacem vis avis de la famille royale Irakienne.
Les blessures morales qu’ont subies des citoyens tunisiens de la famille husseinites ne sont que la suite naturelle d’autres blessures subies par les Youssefistes, les petits agriculteurs italiens du bassin de la medjerda ou autres récalcitrants aux choix personnels et mégalomaniaques du combattant suprême au nom de l’unité nationale.
Vu après plus de 50 ans, le passage de la royauté husseinite vers la république Bourguibienne aurait pu épargner à notre pays des rancœurs inutiles et consacrer une réconciliation heureuse et incontournable et donner aux jeunes générations une image vraie et non pas un brouillard occultant de notre histoire récente.

بَـخْـتَـة: الشيخ عبد القادر الخالدي معسكر: 1896-وهران:1964

2008-07-21T17:08:00.003+02:00

الشيخ عبد القادر الخالدي علم آخر من أعلام الملحون الجزائري تشهر بقصيدة بختة اللي تناولها أكثر من مغني و ملحن و بالطبيعة كيف ما القصائد متاع الملحون الكبيرة ، الطول ساعات يخلي المغنين يتصرفوا في القصايد بنوع من الحرية اللي تشوه البنية الأصلية. نعرفو من جملة اللي أدَّاو هالقصيدة خالد، و اللي قدمها في لحن ممتاز يبقى دائما في النفس الوهراني و قريب من الراي التقليدي متاع القصبة و القلال.
أغلب الشعراء في الملحون يكون عندهم مخراء عشقوها لين توللي هي الهاجس و الدافع الشعري متاعهم، نلقاو عند الطالب محمد العياري فاطمة و عند محمد الصغير الساسي عيشة، و عند بنموسى دوجة و عند بنحمادي الجزايري خيرة أو عند على قرة العالية... بختة تسمات على عبد القادر الخالدي و هو تسمى عليها. والقصيد طبعا من نوع الغزلي الموارى برغم الإيحاءات البارزة حول العلاقة بين الشاعر و بختة في القصيد.
القصيد مبني على أعراف قريبة للمسدس في الملحون التونسي يكب على زوز قوافي، قافية أولى موحدة في الأشطار الأولى و الثانية و الثالثة و الخامسة، و قافية ثانية موحدة في الشطرين الرابع و السادس.

يا معظم يوم جات**منيتي صابغة النجلات
بختة زينة لنعات**والوجاب الهوّارية
فاتت نجمة لوقات**فالطبع ذا المزوزية
**
بختة عنق العراض**زينها ما كسبوه غياد
مطرودة في لـَوْهاد**ضيقوا بيها حيحاية
ما ترجاش الصياد**قارية علم الحوكية
**
بختة عارم لحداب**دايرة كي جازية ذياب
تسلب كحلة لهذاب**بالسمايم و العقلية
مقواني يا لحباب**نمتحن والحق معايا
**
ذاك اليوم سعيدي**لقيت فيه شعى القادي
بختة نور ثمادي**المالكتني كالجنية
يرغبها مرادي**منين تلغي لي يا خويا
**
يرغبها مرادي **منين تلغي يا سيدي
دبلة قلبي وحدي**و كيتي من بختة كية
حسنو عون الخالدي**ياللي شفتو في الدنيا
**
جاني راجل بشـَّار** صابته بختة في لاقار
رسلته جا للدار**عادلي لخبارخفية
أهلكني يا لنظار**بعد كان مهمدن مايا
**
جاني في نص نهار**صابني مهموم ومضرار
مالمحنة و التفكار**ضايقة لوطان عليا
شارب مالشوق مرار**خاطري عند اللي بيا
**

حتى لين يقول ، بعد تلاقى هو وبختة و مشاو لللأوتيل

هودنا للنوتير**ما سمع بينا حد الغير
أنا وضي المنير**دارقين على الفرَّاية
في ساعة ساعة خير**وفيت مرغوبي و منايا
**
ظلينا كان و صار**و المحبة تجلب لشرار
الهدرة بالتعزار**و القلوب بلا غشية
جينا في الحب نظار**عشقنا الأثنين سواية
**
قلت لها عين الطير**من فراقك ماني في خير
محنتك جات غزير**نارها في مقدية
و انا كيفاش ندير**معسكري وانت قبلية
**
قالت نور عياني**شعاع نور البدر الساني
راني يا محاني**على يدك تصرّف فيّا
انتايا سلطاني**و خادمتك بختة جارية
**
سبع وقات سهارا**بلا شراب مدام سكارى
ما مليت النظرة**و لا حديث المعناوية
تسرقني بالخزرة**منين يلقوها عينيا
**
مزين جلسة اثنين** في خواطرهم مطروبين
مزين ملقى المتوحشين**وسلام العزيّة
مزين حك السنين**بين الأشفاف العكرية
**
مزين حل التفسير**والحزام وتفداق الدِّير
مزين حك الشبير**فوق سرتية جرّاية
شهبة الجلد حرير**تنقلب كالروحانية
**
زهو الدنيا البنات**و الخمر و زريع الطاسات
و مخالية القصبات**بينهم طفلة شرهية
كي بختة من خلات**خاطري في ضيق عشية
إلخ.....

من نوابغ الملحون الجزائري: مصطفى بن براهيم: 1800-1867

2008-07-21T12:56:00.003+02:00

تعرضت في تدوينات مختلفة لبعض من شعراء الملحون - زيادة على الشعراء التوانسة- لشعراء من المغرب و من ليبيا . في التدوينة هاذي نقدملكم واحد من أشهر شعراء الملحون الجزائري سي مصطفى بن ابراهيم اللي عاش في مرحلة عصيبة من تاريخ الجزائر. بن ابراهيم يكنيوه الرواة بشاعر بني عامر و مدّاح القبائل الوهرانية. عاش في جهة سيدي بالعباس في قرية بوجبهة تعلم نصيب من القرآن بحكم اللي والده مدب صبيان، و بالطبيعة تعلم على والده المعارف السايدة في هاك الوقت يحب يقول حفظ القرآن و العبادات و الفقه.
هاجر شاعرنا مع أهله من قبايل بني عامر للمغرب عند دخول فرانسا الجزائر، و استقرو مدة في دواير فاس تحت حماية المولى عبد الرحمن، و رجعو بعد مدة لمنطقتهم في بوجبهة و يبدو اللي علاقاته توطدت مع الحكم الفرنساوي ،لدرجة تم تعيينه قايد على أولاد سليمان من أهله.
للشاعر منزلة كبيرة في الملحون الجزائري، و نظم في أهم الأغراض المتداولة في وقته و بالأساس في الشعر الغنائي اللي يحفظوه الرواة و يرددوه في الأعراس و المناسبات. كيما نظم في الغراميات و الخمريات، و الحنين للديار و الوطن، و كذلك صوته و شعره لاذع في الهجاء، و بالطبيعة كان كذلك من شعراء الحكمة لما يتميز بيه من تجربة و خاصة من الزاد اللغوي اللي مبني على معرفته بالقرآن.

نقترح عليكم هالقصيد من خمرياته المشهورة اللي عنوانه: ما أطول ذا الليل.

ملاحظة هامة في بناء قصائد الملحون الجزائري: تتكون القصيدة من أعراف متقابلة : عرف يتسمى هدة و عرف يتسمى :فراش، تشبه بعض الشيء لنوع الملحون التونسي المعروف بالأبيات و العروبي.

هدة -1-
ما اطول ذا الليل كي يطوال*** و انا في بيت غير وحدي
غزلي مبني على الخبال*** ما صبت سلاك كي نسدي
جاني مرسول بعد حال*** دقدق في الباب قال سيدي
قلت لها أهلا والسهال*** بقدومك يا الريم عندي
نترجّى فيك ذا اشحال*** يا طفلة فيك خاب سعدي
***
فراش -1-
قالت رقيب كان راقب*** ما صبت سلاك كي نجيك
راني يا غاية الحراب***خفت الشيعة تجي عليك
بدات دموعها تزهزب*** قالت متهوم غير بيك
القتل و لا اللوم صاعب*** ذي عمري رخصتها ليك
***
هدة -2-
الدنيا غير قال قال*** شعنا في المدن و البوادي
قلت لها يا ضي الهلال*** تعرفي خاطري عنودي
أنا من سربة البطال*** بني عامر ذوك وردي
و انت تركي و بوك صال*** خليفة باينا الوندي
***
فراش -2-
هاذي ليلة و قل ليلة*** و احنا فيها مونسين
بالوحش قلوبنا غلالة*** هاذي عامين تامين
الشمعة دارت الدبيلة*** و قالت لي قوم يا حزين
جيب البوجي علاه تسلي*** جيب الحرجان كاملين
***
هدة -3-
قلت لها شيء حلال*** في طوعك ما نعز ولدي
أيا هو آجي تعال*** جيب البوجي ترى أيهودي
أعزم بيها بلا شعال*** زالاميت الخفيف عندي
عندي سبسي من الطوال*** شوفه ثمة حذا وسادي
سهرت الليل بالكمال و الدخن من جديد نادي
و الخضرا صافية زلال*** و المام البير و البرودي
احسب كيساتنا أشحال*** وآجي تخلص آيهودي
آت من ذا الشيء و لا تسال***و اللي خصك كل عندي
صفى ما حاجته بمال*** على عرضه إلا يسادي
***
فراش -3-
تنقر الكاس و الخلاخل*** و الخضراء زهو للملاح
البوجي في الحسوك شاعل*** و الخد قبالته وضّاح
آساقي اسقي و كون عاقل*** إسقي قلبي الراح بالراح
قالت زهرا و كيف نعمل*** والفجر أضيا و راه لاح
***
هدة -4-
الحب يذوّب الرجال*** صفة مولاه لبد ردي
نصطاد الوحش و الغزال*** ناكل من جابها زنادي
نفرز الجيفة م الحلال*** خايصة و حبارى و رمدي
الصّابر لا غنى ينال*** غير آنايا طوال وعدي
يا بنت ثراية الأغوال*** أهل قفاطن و الجريدي
من بكري يركبوا الطوال*** يحلفوا إلا براس عودي
ضحكت هي القلب مال*** وفرحت أنا أسقام سعدي
تعانقنا على هبال*** و تخالف عضدها بعضدي

إيــلــيـا أبو مــاضــي: تعـــــالـــى

2008-07-20T23:45:00.003+02:00

من الأغاني المسموعة نادرا من أغاني الهادي قلة هذا القصيد الرائع لإيليا أبو ماضي

تعالي نتعاطاها كلون التبر أو أسطع
و نسقي النرجس الواشي بقايا الرَّاح في الكاس
فلا يعرف من نحن و لا يبصرُ ما نصنع
ولا ينقلُ عند الصبح نجوانا إلى النـَّاس
***
تعـلي نسرِقُ الذات ما ساعفنا الدهر
وما دُمنا وما دامت لنا في العيش آمال
فإن مرَّ بنا الفجرُ وما أوقضنا الفجرُ
فما يوقضنا علمٌ وما يوقضنا مالُ
***
تعالي نطلِقُ الروحين من سجن التقاليد
فهذي زهرة الوادي تُذيع العطر في الوادي
وهذا الطيرُ تيَّاه فخورٌ بالأغارِيد
فمن ذا عنـَّف الزهرة أو من ذا وبَّخ الشـَّادِي
***
أراد الله أن نَعْشِق لما أوجد الحسن
وألقى الحبَّ في قلبك إذْ ألقاه في قلبي
مشيئتُه...وما كانت مشيئته بلا معنى
فإن أحببتِ ما ذنبكِ أو أحبَبْتُ ما ذنبي
***
تعـالي، إن ربّ الحب يدعونا إلى الغاب
ليمزجنا كالمـاء والخمرة في كأس
فيغدو النور جلبابك في الغاب وجلبابي
فكمْ نُصغي إلى النـَّاس... و نَعْصِي خالقَ النـَّاس

ألحان و آداء : الهادي قلة

لــيــها - ســاعــات - الهادي قلة

2008-07-17T13:39:00.003+02:00

العديد من المهتمين بالأغنية الملتزمة ما يعرفوش الهادي قلة الشاعر، ساعات نهارات من القصايد اللي كتبهم في فترته الباريسية نهديهالو متمنيا ليه الشفاء العاجل و مزيدا من العافية

ســاعــات...
نهــــارات...
تبرد في الشمس
في عزّ عمر الصيف
يغيب خيال الخلايعية...
يولـِّي طيف...
شطوطها تدوان
الموج فيها يهرِّب
تكفر منها الرُّوح
في الجسم تتغرّب

ســاعــات...
نهــــارات...
السما و الما وضو النهار
الكلام والسلام
والهوى والنوَّار
الباطل... الصواب
وعيون لحباب...ضباب
شمعة طافية...
غناية بلا قافية

ســاعــات...
نهــــارات...
تَخْلى المدينة بألوانها بديارها
تصُمْ وتبكمْ بكبارها بصغارها
بردها ودمَّارها
يوَحِّش أنوارها
بعسسها وكباراتها
بحسَّها وعياطها
دمَّها... ودموعها
بعروقها وسكاتها
بجناينها وشوكها...
تِفْرِغْ حكاياتها

ساعتها...نهارتها
الغـُربة...ونسيان الأحباب
الوحشة والكساد
مع الضباب توخّر
وكل ثنية تعمر...
وتفيق الديار...
الشارع يذَرِّي الكمون عالصغار

من همــسة
من لمــسة
من تحريكة خُمــسة

الورد يفتـّحْ و يفــوح
بخيال الغايبة
خيال الحاضرة
الغايبة ...الحاضرة
الحاضرة...الغايبة

خيال أخت الروح

شعر و ألحان و غناء الهادي قلة

سمير العيادي في أعين صديقه الشاعر و الكاتب علي اللواتي

2008-07-17T12:36:00.001+02:00

بقلم علي اللواتي

في مناسبة الإحتفال هذه بذكرى صديق عزيز ورفيق درب تخطّفته المنيّة وهو في أوج عطائه، لن أعدّد آثاره وإبداعاته المتنوّعة فهي معروفة لدى المتابعين للشّان الثقافي كما أنّ تفاصيل مسيرته الثّريّة موثّقة فيما كتبَ ونشرَ وأنجز. إنّ ما أريد أن أعْرِضَ له هنا في كلمات قليلة هو ما يمثّله سمير العيّادي بالنّسبة إلى جيله وما يمثّله هذا الجيل (وأغلب أفراده من أصدقائه) بالنّسبة إلى الثّقافة التّونسيّة.

بدأ سمير العيّادي مسيرته في منتصف الستينات ضمن ثلّة جمع بينهم الولع بالأدب والفنّ والتّوق إلى استكشاف آفاق ثقافيّة أرحبْ والبحث عن مناخات فكرية جمالية تتجاوز الرّتيب والمُسْتَهْلَك وكانوا المؤسّسين الفعليين لمرحلة جديدة من الثّقافة التّونسيّة في مختلف فروعها.لقد كان تفوّق الفقيد في دراسته الثّانويّة بمعهد خزندار يهيّؤه بتميّز لمختلف التّخصّصات العلمية لو أراد، وخاصّة تلك التي تضمن له الدّعة و الرّفاه ولكنّه اختار طريق المجازفة والإسهام مع رفقته في بناء ثقافة جديدة لم تكتفِ بالمُنْجَز في ذاته بل حاولت مناقشة مشروعيّته وتحليل شروطه وغاياته من خلال محاولات تنظيريّة ومواقف على قدر من الجرأة بمقاييس تلك المرحلة. ولعلّ سمير العيّادي كان الأكثر مجازفة من رفاقه حيث اختار التفرّغ مبكّرا للأدب وعمل بنشاط ضمن المؤسّسات والنّوادي المعنيّة به، مؤمنا بأنّ الإبداع وحده كافٍ لمنح المبدع مشروعيّةَ وجود وأنّ الفنّ رافد قويّ من روافد بناء الفرد والمجتمع .غير أنّ المجتمع الآخذَ، بدافع من عوامل مختلفة، في التّحوّل إلى نمط استهلاكيّ متسارع لا يتيح الفرصة لمخاض ثقافي حقيقيّ من شأنه أن يفضي إلى تساؤلات مؤسّسة تجدّد المشروع الثّقافي. لم يكن سمير العيّادي وآخرون مثله من جيله معتادين على الثّقافة الاستهلاكية المرتهنة لقوانين السّوق بل لعلّهم كانوا يرفضون أصلا أن تكون الثّقافة كأيّة بضاعة تَنْفُقُ سوقُها أو تَكْسُدْ ويسترزق منها الوُسطاء ويُتَعامَلُ معها بالمقاييس التّجاريّة دون سواها. إنّه من جيل يؤمن بأنّ الثّقافة أوّلا قطاع ذو أولوية، بصفته أمينا على القيم الموروثة للمجموعة والمختبر الذي تتشكّل فيه الرّؤى المستقبلية حولها. لكن الهَوَسَ بالتّجارة واسْتِشْرَاء عقليّة "البِزْنِسْ" المُنْفَلِتَة من كلّ قيمة سواها وتراجع الهمّ الثقافي من الذّهنية العامة جعلت نضال ذلك الجيل ضربا من الطّوباوية وحصيلته فولكلورا تنافسه فيه أشكال أخرى من الفولكلور المُسْتَوْرَد.

ورغم القصور، بحكم الظّروف عن تحقيق كلّ ما ما كان يحلم به سمير العيّادي وجيله من إنجازات طموحة في الأدب والمسرح والموسيقى والمسرح الغنائي، فقد استمرّ الفقيد على نشاطه في التّأليف والإخراج والتّمثيل المسرحي مع مساهمات في الدّراما التّلفزية ورفد محاولات أصدقائه المؤلّفين الموسيقيين بنصوص قيّمة حاولت إرساء تقاليد متطوّرة ولم يظفر ذلك الجهد ولا ذلك التّراكم من النّتاج بمقابل مجزٍ يسمح بالتقاط الأنفاس في معركة الحياة.

حزم سمير العيّادي أمتعته ومضى وحيدا في طريقه كما تمضي كلّ نفس لا يُؤْنِسُها مَنْ عَرَفَتْ أو أَحَبَّتْ إلى أبعدَ من حافّة القبر...فَلْتَصْحَبْهُ في سفره رحمةُ اللّه وغُفْرَانُه.

مضى سمير العيّادي ويبقي ما أنجزه في الأدب والفنّ وما اكتسبه من مودّة إخوانه وماتركه إبداعُه من صدى في نفوس النّاس، شَوَاهِدَ على حياةٍ ثريّة آمنت بالثّقافة كقضيّة وقدّمت إسهامات متنوّعة للثّقافة التّونسية، لا يَثْنِيهَا عن ذلك صعوبةُ المَسْلِك ومحدوديةُ الكَسْب والبَوْنُ بين الطّموحِ والواقع. رحمُهُ اللّه رحمة واسعة وجزاه عن جُهْدِه خيرَ الجزاء.

علي اللواتي

جويلية 2008

Hommage à Samir Ayadi

2008-07-17T12:19:00.001+02:00

Par Samira Dami
Dense et émouvant Dense et émouvant fut l’hommage rendu à l’artiste et homme de culture que fut feu Samir Ayadi. Et ce, à l’occasion de la commémoration du 40e jour de sa mort, lundi dernier, au Centre culturel international de Hammamet (CCIH).

Dans la chaleur quasi étouffante de la salle d’exposition du centre culturel, plusieurs compagnons de route du défunt, «qui est encore logé dans un coin de leurs souvenirs», comme l’a si bien dit Charles Baudelaire, se sont donné rendez-vous pour marquer leur respect à l’artiste et leur considération à l’œuvre.
Etaient présents, malgré quelques désistements de dernière minute, la plupart des protagonistes annoncés pour cet hommage dont le programme a été concocté par Ali Saïdane, un complice de la première heure du défunt.
Dans l’assistance, la famille du défunt, des artistes, plus précisément des figures du théâtre, entre autres Raouf Ben Amor, Jalila Baccar, Leïla Chebbi, des universitaires, des journalistes et critiques étaient également venus honorer dans la sobriété et l’émotion la mémoire de celui qui, aux yeux de tous, a tiré sa révérence tôt, très tôt, tant à 61 ans, il était encore dans la plénitude de son art, voire des multiples facettes de son art. Car, depuis 40 ans déjà, Samir Ayadi a marqué de son empreinte la création dans plusieurs de ses disciplines: littérature, poésie, théâtre, cinéma, télévision, animation culturelle et autres.

Lire la suite ICI

تصفيح

2008-07-16T21:02:00.004+02:00

طقوسٌ
وَوَشْمٌ على رُكبة الطفلة الذّاهلة
وسجنٌ بسبع قلاع
وسجَّانه الخوف يوغل في القلب و الذّاكره
طقوسٌ
و يوم كئيبٌ
وغيمٌ
يخيِّمُ في ساحة الحي
والأنهج الفارغة
وللريح صوت السياط
تُهدِّدُ بالنوء و العاصفه
وكان الرجالُ مضوا كادحين
ولمْ يبقَ بالبيت إلا النساءُ
و بعض الصغار جروا لاعبينْ
حُفاةً ببرد الفناءْ
و سبع عجائز جئنَ
ليغتلنَ حبًّا يجيءُ
وقد لا يجيء
إلى الطفلة الواعدهْ
و يخنُقنَ في الجسد الطـَّالع الرغبةَ الواردهْ
و يسدُدْنَ كلَّ المنافذ قبل هبوب الهواء

طقوسٌ
وصمتٌ مُريبٌ
وبنتٌ كما برعمٌ مخمليٌ
يموتُ على شفتيها السؤالُ
وتُرْبِكـُها نظرةُ النِّسوةِ الماكرهْ
وجدَّتُها
ضَيَّعَتْ فجأةً وجهها المطمئنَّ
و لمستَها الحانِيَهْ
وجاءتْ . .
تسوقُ الصَّبيةَ مثل
زبانية قاسيه
تُغَمْغِمُ قولاً غريبًا
و تلعنُ أُمَّ البنات
وساعة أن بشـَّرتْها بها القابِلَه
وما لم تجِئْهُ البُنَيَّةُ بَعْدُ
من الإِثْمِ في الحُبِّ... تدعو
بحُسْنِ المآلِ
إذْ حلـَّت الليلةُ الحاسِمَه

طقوسٌ
ونوْلٌ بجُدّادِهِ
و يأتين بالطفلة الذّاهله
لِتُجرَحَ سبْعًا على ركْبَةٍ راجِفه
و تقفِز سبعًا على النَّوْلِ مدفوعةً
و تأكُلُ مُقْرفَةَ
زبيباتها السبع قد غُمِّسَتْ
في دماء الجُرُوح
وتُحجِمُ حينًا فيُرغِمْنها آمِراتٍ
فتقفز.. تعثر في النير..
بين خيوط النسيج
و ترتدُّ كيْما تُعيد المرور
وتربكها الآمراتُ
يُردِّدْنَ :
كوني جدارًا إزاءه.. قولي:
إذا مسَّني ارتَدَّ دونَ
فحولته النّاهضة
و تمضي البُنيةُ دون
براءتها السابقة

ويدفعنها خارج الغرفة المغلقة
يهنِّئْنَ أمَّ الفتاةِ
على العفَّة الدَّائمه
و ينشُرْنَ بين العشيرةِ
أنَّ الصبية عذراء قد حُصِّنتْ
من "الجنس" و العار و الألسن القادحه
مُصَفَّحَةً ليس توطأ من غير تعويذة الفتح
إن حَلـَّتِ الليلة الحاسمة.

جميلة الماجري
ديوان النساء
تونس 1997

Où sont passés les bijoux de la couronne Husseinite ?

2008-07-16T15:23:00.005+02:00

Certains se rappellent certainement le dossier télévisuel présenté il y a très longtemps sur les bijoux de la dynastie husseinite. Les bijoux de la couronne ont toujours suscité la curiosité, le rêve et la convoitise. Le rapport des princes, princesses et courtisans de la cour husseinite aux bijoux et les pierres précieuses était à la limite maladif. Entre l’accumulation des princes et la convoitise des parvenus les bijoux de la couronne étaient à l’origine de pas mal de drames. Jusqu’au dernier prince husseinite, Mohamed Lamine Bey les membres de cette dynastie n’a jamais caché ses goûts pour les joailleries ni ses dépenses tapageuses en montres bracelets bagues et autres saphir et diamants.

Au lendemain de sa destitution, Lamine bey a quitté Sa résidence Royale en jebba en fleur de lin blanche (kamraya) accompagné de son épouse. Longtemps la rumeur publique a été alimentée par les histoires les plus sensationnelles sur le destin des joyaux de la couronne husseinite, sachant que chaque prince enrichissait ce fond par un grand nombre d’acquisitions payé par les finances de l’état.

Certains historiens spécialisés dans l’histoire de la dynastie essaient d’exhumer ce dossier assez épineux de notre histoire contemporaine.

Ci après fac-similé d’une page d’une longue liste d’inventaire des acquisitions en orfèvrerie et argenterie de S.A. Mohamed Lamine Pacha Bey. Le montant de ces achats se chiffre à environ 260 millions de Francs de l’époque.

عندما يغني الهادي قلة لتوفيق الجبالي...حاجة أخرى

2008-07-15T19:03:00.003+02:00

ينضـّف عرضك

حياتـي بدونك...
دبّـوزة جفال

أنت الكانويطة
و أنا الدلال

نعرف ماعونك
ما هوشي تيفال

عاد خلـِّي صابونك
من غير شكـَّال

حيـاتي بدونك
بدونك حياتي
دبوزة جفال
***
الممنوع من الصّرف

ماذا إذن
حيث التي
هذا الذي في
لوعتي....

إذ ربما
يكون لو
باتت على
صيرورتي

قد جاء في أخواتها
أخبار ليت و فعلتي

أصبحت سوف كلما
بحروف جرّي و همزتي

أنا اللبيب إشارة
من صرف حبي لجملتي

كاد الهوى
في نحوها
لكنها سيدتي

الطـّرح و الضرب معـًا
صفرٌ و هذي قسمتي