Satranç Köşesi

Satrançta İnternet Nesli!

2009-03-29T20:01:00.012+03:00

Eski Dünya Şampiyonu Kasparov ve son şampiyon Anand artık herkesin bildiğini bir kez daha tekrarladılar; bilgisayarlar, gelişmiş satranç programları ve internet sayesinde 13-14 yaşındaki çocuklar dünya satrancının devlerine artık meydan okuyabiliyorlar. Eskiden 30'lu yaşlarda gelen başarılar artık 13-20 yaşları arasında elde ediliyor.

Bu başarılarda şüphesiz akademik eğitimin artık 3 yaşında başlamasının da etkisi yüksek. Çevrenizdeki çocuklara bakın; sizin ancak ilkokulda yaptığınız şeyleri onlar daha 4-5 yaşında yapmıyorlar mı?

Resimde gördüğünüz sevimli kız 5 yaşındaki Eda Gümrah. Tecrübeli bir bilgisayar kullanıcısı olarak(!) internet üzerinden online satranç dersi alıyor ve dersin işlenmesi aşamasında hiç zorluk çekmiyor. Sesli haberleşme skype ile gerçekleşmekte. ICC isimli online satranç sitesinde iki tarafın da hamleleri oynatabileceği bir tahta açılır ve ders başlar. Eda'nın satrancı öğrenmesi ise normal tahtada yapılacak bir çalışmadan çok daha hızlı oluyor. Sanal tahta üzerinde çizilen oklar ve daireler, programın imkansız hamleleri engellemesi sayesinde Eda'nın mat ve rok dahil oynamayı öğrenmesi 20 dakikadan fazla sürmez. Bundan sonra yapılan ilk şey ise zamanı bol olan bir aile bireyini bulup (dedeler ideal aday ve kurbandırlar) şirin satranç takımıyla onu bir güzel yenmektir.

Saldırgan Satranç: Kuzey Gambiti

2008-12-03T13:16:00.003+02:00

Yeni başlayan satranç oyuncuları için gambitler harika bir tercihtir. Oluşacak açık konumlar sayesinde hem taktik becerimizi artırırız hem de rakibi açılıştan yakalama peşinde koşarız. Şaşırtan Satranç Açılışları 1 CD'sinde Kuzey Gambiti'ni detaylı olarak incelemiştim. 1.e4 e5 2.d4 exd4 3.dxc3 Fc4 4.cxb2 Fxb2 konumuyla oluşan Kuzey Gambiti'nde amaç hızlı gelişim. Ve işte Flaş Satranç Dersimiz: Kuzey Gambiti 2

Satrançta Taktik Ustası Olun!

2008-11-25T13:15:00.007+02:00

Satrançta hesap yeteneği başarıda en belirleyici etkenlerden biridir. Konumsal olarak pek çok bilgiye sahip olabilirsiniz ama hesap yeteneğiniz kısıtlıysa sonuç genelde hüsran olur. İşte artık bu eksiği internet üzerinden kapatabilirsiniz.
Satranç Soruları sitesinde 1 ve 2 hamlede mat soruları, değişik seviyede kombinezonlar, temalara göre sınıflandırılmış kombinezonlar çözmenizi bekliyor. Üstelik hepsi de interaktif halde. Hemen çözmeye başlayabilirsiniz! Ve unutmayın her sporcunun antrenman yaptığı gibi Büyük Ustalar bile bu tür satranç sorularını düzenli olarak çözüyor ve asla ben öğrendim çözmeme gerek yok demiyorlar. Satrançta taktik ustası olmak için tek yapmanız gereken bu siteye girmek.

Che Guevera'nın Satranç Tutkusu

2008-11-18T08:34:00.008+02:00

Artık gençliğin T-shirt'lerdeki asi bakışlı adam olarak tanıdığı ünlü devrimci Che Guevera'nın ateşli bir satranç sever olduğunu biliyor muydunuz? Che Guevera'nın elimize geçen oyunlarından bir amatör olarak oldukça iyi bir satranç oyuncusu olduğunu anlayabiliyoruz. Hakkında bilinen en ünlü iki anekdot ise şöyle.

Havana'da düzenlenen satranç turnuvası sırasında Tal ve Korchnoi simultane gösterileri düzenlemektedir. Korchnoi'un rakipleri arasında Che Guevera da vardır. Bir görevli Korchnoi'a yaklaşır ve şöyle der: "Che Gueverea tutkulu biçimde satrancı seviyor ama o kadar da kuvvetli değil. Sizle berabere yapabilse çok mutlu olurdu" Korchnoi anlayışla başını sallar. Daha sonra otele dönüldüğünde Tal sonucu sorar ve Korchnoi'un tüm oyunları kazandığını öğrenir."Ne! Che Gueverea'ya da mı kazandın?" - "Evet. Katalan'a ne oynayacağı konusunda en ufak fikri bile yoktu" Bir satranç tutkunu Korchnoi gibi bir satranç fanatiğine toslamıştır. Yandaki resim de bu oyundan alınmış.

Diğeri de sanırım 1963 yılında bir turnuvada geçer. Pachman'a yaklaşır ve şunları söyler: "Biliyorsunuz yoldaş Pachman, Bakan olmaktan memnun değilim. Sizin gibi satranç oynamayı veya Venezuela'da devrim yapmayı tercih ederdim.

" Satranç tahtasında tüm denizlerdekinden daha çok macera vardır" diye bir söz vardır. Satranç oynamanın heyecanını bir devrim yapmakla eş tutan Che Gueverea da bunun kanıtı değil mi?

Milli Takımda Yenilenme

2008-11-12T13:12:00.008+02:00

Dresden'de Satranç Olimpiyatları başlıyor. 3 kez olimpiyatlarda oynama şansı yakalamış biri olarak söyleyebilirim ki üst düzey bazı satranççılar hariç her ustanın oynamak istediği bir turnuva olimpiyatlar. Yeni Milli Satranç Takım kadromuz Gurevich, Mert Erdoğdu, Kıvanç Haznedaroğlu, Emre Can ve Mustafa Yılmaz'dan oluşuyor.

16 yaşındaki Mustafa bu olimpiyadın yıldızı olmaya aday. Şu ana kadar Türkiye adına yarışan en genç satranç sporcusu. Hem sadece genç değil, büyük olasılıkla Emre Can ile beraber Türk satrancının geleceği. Çok dikkatli takip etmesem de bir ay içerisinde siyah taşlarla 3 GM'yi yendiğine şahit oldum. Mustafa'yı merakla takip edeceğiz. İnşallah nazar değdirmeyiz.

Bir diğer genç satranç sporcusu 18 yaşındaki IM Emre Can. GM normuna sahip bu oyuncumuz da ilk GM olacak oyuncular arasında yer alıyor ve daha pek çok sene milli takımın değişmez elemanı olacak gibi.

Türk satrancı da dünya satrancına ayak uyduruyor yaş ortalamaları hızla düşüyor. Duyduğumuza göre TSF yönetimi de bu konuda radikal bir karar almış. Bir sonraki olimpiyada 20 yaşın üstünde GM olmayan oyuncular takıma alınmayacakmış!

2008-11-11T13:21:00.004+02:00

Satranç Okulu'nda nihayet Canlı Satranç yeniden açıldı. Profesyonel olmayan, hobi seviyesinde oynayan satranççılar herhangi bir kısıtlama olmadan puanlı olarak satranç oynayabilir. Kolayca üyelik açıyorsunuz ve sonra hamle başıan 1 dakikalık oyunlara başlıyorsunuz. Adresi görmeyenler için tekrar verelim: Canlı Satranç

Şah Gambitini Takmayın

2008-11-06T15:29:00.004+02:00

1.e4 e5 sonrasında 2.f4 ile beyazlar Şah Gambiti yapabilir. Bliyorsunuzdur satrançta Gambit açılışta yapılan piyon veya alet fedasıdır. Gerçi genelde gambit piyon fedası olarak bilinir ya. Eğer Muzio Gambit'e bakarsanız Gambit yapmak adına Atın feda edildiğini görürsünüz. Amaçsa açılışta gelişim üstünlüğü, merkezi ele geçirmek veya diğer sebepler olabilir. İşte biz Şah Gambiti'ne karşı 2...Fc5 oynayalım (bkz. diyagram) ve Şah Gambitini takmayalım. 3.fxe5 hamlesine 3...Vh4 sonrası da siyah kazanır. Yapacağınız şey ...d6, ...Af6 ve ...Ac6 ile rahat rahat gelişmek. Artık beyaz nasıl rok atacağını düşünmek zorunda.

Satrançta Yetenek Testi

2008-03-15T17:12:00.005+02:00

Satranç Okulu'nda "Satrançta Yetenek" konusu tartışılmaya devam ediyor. Çalışmanın önemi tabii ki kabul ediliyor ama çalışmadan çalışmaya da fark var şüphesiz. Bu nokta da kişinin zayıf yönlerini kapatması, güçlü yönlerini öne çıkarması gibi etkenler de ön plana çıkacaktır. Peki somut olarak birisinin yetenekli olduğunu anlamanın yolu var mı? Tabii ki turnuva sonuçları bir etken ama satranç tahtasının geometrisine hakim olup olmadığımızı yandaki soruyla anlayabiliriz. Yandaki konumda "Beyaz oynar kazanır" 15 dakikanın altında soruyu çözebilirseniz yetenekli olma ihtimaliniz yüksek diyebiliriz.

Satrançta Yetenek Üzerine (1)

2008-03-11T22:31:00.005+02:00

Özgür ;ASon yılların acar satranç muhabiri Özgür Akman Sabah'taki köşesinde oldukça ilgi çeken bir konuyu gündeme getirmiş. Yazıda Satrançta "Dahi doğulur mu, dahi olunur mu?" sorusuna cevap aranıyor. Şüphesiz bu soruya en doğru cevap verebilecek kişilerden birisi ünlü Polgar kardeşlerin babası Lazslo Polgar. Baba Polgar'a göre ise "Eğitim şart!" Kimse satrançta eğitimin öneminin reddedemez ama ister buna yetenek deyin, ister yatkınlık deyin, herkes belli bir seviyenin üstündeki oyuncuların farklı özellikleri olduğunu kabul eder. Konu zekayla çok ilişkilendirilen satranç olunca ise başarının IQ ile ilişkilendirilmesi de doğal bir sonuç. Satranç Okulu Forumunda bu konuda tartışma başladı. Salamura isimli kullanıcıdan da bu konuda bir yanıt gelmiş. Bu üye oyunsonlarında daha başarılı olduğunu düşünmekte ve bunu da bir yetenek olarak tanımlamakta. Buna katılmak mümkün değil. Bu olsa olsa oyunsonlarını daha iyi oynadığını ve oyunsonunu sevdiğini gösterir. Oyunsonlarını tercih ettiği için hem daha çok tecrübeye sahip hem de daha bir şevkle oynuyor ve de bu daha iyi sonuçlar almasını sağlıyor. Sonuçta pratik oyun da iyi bir öğretmendir ve oyuncu oyunsonu hakkında önemli bir çalışma yapmasa da oynayarak belli prensipleri keşfetmiş. Şimdilik konuya böyle bir giriş yapalım. İleride daha detaylı yazmaya çalışacağım.

Kıvanç bu oyunu kolay vermez(di)

2007-10-29T15:50:00.001+02:00

Avrupa Takımlar Şampiyonası'nın ilk turunda beklenmedik bir skor aldık. Beklenmedik bir yenilgi denemez çünkü Azerbaycan Takımı Mamedyarov ve Radjabov gibi iki süper Büyükustaya sahip bir takım. Yine de 4-0 yenilmek üzücü. Çok derin analize girmeden genel olarak oyunlar hakkında bir yorum yapmak gerekirse birinci masada Gurevich, Türk oyuncuların da yakından tanıdığı Mamedyarov karşısında tamamen etkisiz kaldı. Şehriyar tüm enerjisiyle şah kanadından bastırıp rakibini mat etti. İkinci masada Atalık, Radjabov'un Şah Hint Savunması'na karşı oynadı. Şu anda dünyanın en iyi Şah Hint oynayan oyuncusu olan Radjabov rakibine pek şans vermedi. Atalık oyunun sonlarına doğru konumu tutmak amacıyla kalite feda etse de çöküşü geciktiremedi. Dördüncü masada genç Barış Esen, Eczacıbaşı'ndan takım arkadaşı olan 18 yaşındaki Rauf Mamedov karşısındaydı. Sakin konumları seven Esen g3'lü sistemi tercih etti ama b3 sürüşü sonrasında zayıflayan çapraz adeta fekaletini getirdi. Vezir kanadını toparlayayım derken şah kanadı zayıfladı ve rakibin mat tehditleri karşısında terk etti.

Kısa süre önce aldığı 2 GM normuyla önemli bir başarı elde eden Kıvanç Haznedaroğlu ise şanssız bir yenilgi aldı. Puana en çok yaklaştığımız bu maçta vezir finalinde büyük olasılıkla berabere yapabilirdi ama hamle başına 30 saniyelik bir süre ile oynarken bu hiç de kolay değil. Yukarıdaki diyagramda rakibi Guseinov Kxf4 ile kalite feda etti. İlk tepkim "Kıvanç bu oyunu kolay kolay vermez. Hatta konumu toparlar sonra kazanca oynar" şeklindeydi ama kalite karşısında gerçekten iyi bir kompansasyon varmış ve baskı bir türlü ortadan kaldırılamadı.

Not: Yukarıdaki analizler neredeyse bir futbol yorumcusunun yaptığı tarzdadır. Derin analizlere girilmemiştir ve tabii ki yargılar hatalı olabilir. Ne var ki satrancı daha da popüler hale getirmek için bu tür yorumların gerekli olduğunu düşünüyorum. Bu sebeple "Ama ben o sürüşü kazanca oynadığım için yaptım. Yoksa istesem berabere yapardım. Bana haksızlık yapılmış! Böyle cahilce analiz yapılmaz" tarzı yorumlara gerek yok derim. Oyunlarınızı analizli olarak paylaşmak isterseniz Satranç Okulu veya Satranç Haberleri sitesi her zaman ustalarımıza açıktır.

Avrupa Takımlar'daki tüm oyuncularımıza başarılar dilerim. Kötü bir başlangıç yaptık ama özellikle formdaki genç oyuncularımızın katkısıyla tarihimizin en iyi sonucunu alacağımıza inanıyoruz.

Satranç Tarihinin Oynanmamış En Güzel Kombinezonu!

2007-04-16T22:08:00.000+03:00

Satranç tarihinde pek çok şaşırtıcı kombinezon satrançseverler için büyük haz kaynağı olmuştur ve hangi kombinezonun gelmiş geçmiş en iyi kombinezon olduğu kişiye göre değişir. Bu konuda benim kişisel tercihim Kasparov-Topalov 1999 oyunu. Pek çok kişi farklı oyunlar önerecektir şüphesiz. Yalnız acaba satranç tarihinin oynanmamış en çarpıcı kombinezonu olmaya hangi oyunlar aday olabilir? İşte benim kişisel tercihim: Sunye-Kasparov 1981 oyunu 41...Af3+ hamlesine oyunda Sunye 42.Şf1 kaçar ve Kasparov güzel bir kombinezonla oyunu kazanır. Gerçek güzellik ise 42.Şh1 hamlesinden sonra gizlidir. İddialı oyuncular bakalım kombinezonu görebilecek mi?

42...Fxe3! 43.fxe3 bunu görenler sevinmekte acele etmesin. Önemli olan şimdi ne yapacağınız.

43...Kdxg2!! Veriyoruz Kaleyi ama neden? 44.Axg2 sonrasında siyahın taşı kalmaz neredeyse!

Ve kombinezonun doruk noktası 44...Kg3!! Arap Matına çare yok. Tehdit 45...Kxh3 mat ve eğer g2'deki at kıpırdarsa o zaman da 45...Kg1 Arap Matı gelir. Beyaz tüm taş üstünlüğüne rağmen matı engelleyemiyor. İşte bence satranç tarihinde oynanamamış en güzel kombinezon işte bu. Siz ne dersiniz, haksız mıyım?

Tarihi gerçek: Taimanov neden Fischer'e 6-0 kaybetti

2007-04-14T20:38:00.000+03:00

1971 yılında dünya şampiyonluğu yolunda ilerleyen Fischer karşısında tüm hazırlıklara rağmen Taimanov'un 6-0 gibi inanılmaz bir skorla kaybetmesi Ruslar için adeta bir soğuk duştu. Utanç içinde ülkesine dönen Taimanov, hemen "Spor Komitesi" tarafından sorgulandı. Sonrasında ise sudan bir sebeple hem satranç arenasından hem de ünlü bir piyanist olmasına rağmen sahnelerden uzaklaştırıldı. Ülkemizde yıllarca Milli takım antrenörlüğü yapan ve Fischer ile olan maçta ve maç öncesinde kampta Taimanov'un yardımcılığını yapan GM Vasiukov, şaşırtıcı ve hiçbir yerde bilinmeyen gerçeği sayılı satranççılara özel bir sohbette açıkladı. Taimanov kamptan önce aşık olmuş ve boşanma aşamasına gelmişti. Bu sebeple de ne hazırlık esnasında ne de maç esnasında konsantre olamamıştı. İki kadını birden nasıl idare edeceğini dert eden bir erkeğin herhangi birşeyde başarılı olmasına imkan var mı ki? Ben açıklamayı mantıklı buldum ama merak ettiğim konu şu: Yarı final maçında 6-0 yenilen Larsen de mi aynı dertten muzdaripti acaba?

Rusların Fischer'e nasıl hazırladığını ve maçın gelişimini görün: Vancouver 1971

Burada da Spor Komitesi Taimanov'un ve yardımcılarının ifadesini alırken: Taimanov Sorgulaması

"Luzhin Savunması" veya "Şah Mat"

2007-04-14T09:24:00.000+03:00

Vladimir Nobokov'un yazdığı romandan beyazperdeye uyarlanan "Luzhin Savunması" nihayet TV8'de "Şah Mat" adı altında yayınlandı. Gerçekçi satranç sahneleriyle satrançseverlerin beğenisini kazanan filmde Rus Büyükusta Luzhin'i John Turturo başarılı bir şekilde canlandırıyor. Filmin sonunda Dünya Şampiyonu'nu belirleyecek son oyun ajurne edilir (maç sonra devam etmek üzere ertelenir). Tüm satrançseverler maçın sonucunu merak ederken, sinir krizi geçiren Luzhin camdan kendini atarak intihar ediverir. Kahramanımızın kaderi gibi Dünya Şampiyonluğu maçının da sonu belli olmuştur. Kocasını kaybetmesinin üzüntüsünü yaşamakta olan Natalia Luzhin'in paltosundaki analizleri görünce hakemlere başvurur ve maçı tamamlamayı talep eder. Maç saatinde satranç bilmediği halde, Natalia sakin bir şekilde hamleleri oynamaya başlar.

Diagramdaki konumda 43...Ke3+ ajurne hamlesi oynanır. 44.Şg4 f5+ 45.Şg5 Şg7! (tehdit Fe7 mat) 46.Ad5 ve sonraki diyagram oluşur (tek hamle)

Beyaz son hamlesiyle ...Fe7 tehdidini engeller ama şimdi Natalia 46...Kh3!! oynar ve taşı elinden bırakmadan önce rakibni iyice bir süzer. 47.gxh3 h6 48.Şh4 Ff2 ve mattır! Bu konum da son diyagramda görülüyor.

İşte mat konumu! Filmin satranç danışmanı GM Jonathan Speelman sayesinde oldukça gerçekçi satranç sahnelerini izlemenin keyfini yaşadık.

Kasparov'la fotoğraf çektirmenin dayanılmaz mutluluğu

2007-04-13T22:14:00.000+03:00

2004 yılında Çeşme'de düzenlenen Avrupa Takımlar Şampiyonası'nda Eczacıbaşı takımı olarak biz de vardık. Turnuva başlı başına bir heyecan ama son günlere doğru Kasparov ile fotoğraf çektirebilme yarışı da ayrı bir olaydı. Kasparov turnuvada kötü gidiyordu, geldiği ilk gün sadece çocuklarla resim çektireceğini söylemişti. Turnuva devam ederken resim çektirmek teklif dahi edilemezdi. Nihayet son gün geldi. Kasparov Huzman ile berabere kaldı. Tabii ki beyaz taşlarla tatminkar olmayan bir sonuç. Kasparov dahil herkesin yemek yediği salonda Emre Can'ın annesi Gökseli hanım herkesin şaşkın bakışları açısında Kasparov'un yanına gitti ve geri resim çektirme sözüyle döndü. Oysa Kasparov'un kitabını çeviren Ziya Ahmedov Kasparov'un annesi ile samimiyeti ilerletiyor. Artema'dan Sunay Chobanov, Kasparov'un işkadını sevgilisiyle (O zamanlar Kasparov kuzenim diyordu ama kimse yutmadı zaten) ticari bağlar kurarak resmi garanti etmeye çalışıyordu. Sonuçta resmi çektirmemizi sağlayan bir kadının cesareti oldu.

Fotoğraftakiler soldan sağa Emre Can, Eczacıbaşı Takımı Yöneticisi Reşat Alatalı, Murat Eczacıbaşı (Faruk Eczacıbaşı'nın oğlu), Kasparov (tanımayan hemen çıksın), Sunay Chobanov, Ziya Ahmedov, Selim Gürcan ve GM Vasiukov.

Bu arada son gün Kasparov herkes ile resim çektirdi. Beklenenin aksine oldukça sempatik birisiymiş.

Eyvah! Oğlum satranççı mı oluyor?

2007-04-13T21:41:00.002+03:00

Genelde satranççı babaların çocukları satrancı sevmez. Bir şekilde satrancı öğrenirler ama genelde maya tutmaz. IM Suat Soylu epey ilgilenmesine rağmen oğlu onun yolundan gitmek istemedi. Üstelik epey bir ilerleme kaydettiği halde. 2000 yılında İstanbul Olimpiyatı'nda bizi temsil eden Zeki Sayber de oğluna satranç öğretmişti. Gerçi Sayber o kadar iddialı değildi ama ordan da turnuva satranççısı çıkmadı. Eski Türkiye Şampiyonu Ateş Ülker'in çocukları da devam ediyorlar oynamaya ama çok iddialı değiller. Belki de en iyisi bu! İlla herkes şampiyon olmak zorunda değil ki! Neyse lafı uzatmayalım. Yandaki "tosun" oğlum Mert Gürcan. Annesi Özge Gürcan (Özkan) eski bir milli satranççı. Babası ise tam zamanlı olarak satrançla ilgilenen eski milli oyuncu, satranç antrenörü ve yazarı. Şimdiden düşünmeye başladık. Acaba oğlumuz satranççı olur mu? Tabii ki satrancı öğrenecektir ama ya ciddi bir ilgi gösterirse ne olacak? Velilerin çektikleri sıkıntıları görünce "tosun"un çekeceği sıkıntıları düşünmeye gelmiyor sıra. Turnuva turnuva dolaşacaksınız, iyi hocalar bulacaksınız (terzi kendi sökünü dikemez), bir sürü para harcayacaksınız vesaire de vesaire. Şimdiden daraldım düşününce bunları. En iyisi olmasın satranççı ya.

Not: Mert Erdoğdu ona olan hayranlığımdan dolayı oğluma Mert ismini verdiğimi söyleyip duruyor. İsmi benzesin de huyu benzemesin bari dedik sadece.

Avrupa Şampiyonası'nda Emre Can Fırtınası

2007-04-13T21:08:00.000+03:00

17 yaşındaki milli takım oyuncumuz IM Emre Can Avrupa Şampiyona'sında harika bir performans sergilemeye devam ediyor. 9 tur sonunda toplam 5 puanda. GM Atalık, IM Atakişi, IM Erdoğdu gibi oyuncular ise 4,5 puandalar. Son turda Emre Can GM Cvitan'ı yenerek bu seviyede bir turnuva için harika sayılabilecek bir puana ulaştı. Büyük olasılıkla Emre Büyükusta normu şansına sahiptir. Bu performansının devam etmesini diliyorum. Artık yeterince IM'miz var. Sıra artık GM'lere sahip olmaya geldi. Bu arada www.emrecan.com.tr Can'ın kişisel sitesi.