Cihan ÖZKAN

Güller - Bahçeden....

2009-06-11T04:03:00.001-07:00

Çiçekler-Makro....

2009-05-21T04:22:00.000-07:00

Trilye...

2009-05-05T06:07:00.001-07:00

Makro...

2009-05-04T11:35:00.001-07:00

Polonezköy Gezisi Makro...

2009-04-19T22:58:00.000-07:00

Limon Evleri - BODRUM...

2009-04-13T00:37:00.000-07:00

İstanbulda lale zamanı...

2009-04-11T11:54:00.000-07:00

Kiraz...

2009-04-09T00:34:00.001-07:00

Bahar çiçekleri...

2009-04-07T03:38:00.001-07:00

Saray kedileri...

2009-04-07T03:15:00.000-07:00

Topkapı Sarayı bahçesindeki kedileri...

Syah Beyaz...

2009-03-25T02:00:00.000-07:00

Gren + Dof eklenmiş hali.

Bellapais-KKTC...

2009-03-24T02:43:00.000-07:00

Gotik sanatın eşsiz örneklerinden biri olan manastır, Beşparmak dağlarının eteklerinde kurulmuştur. Fransızca "Abbaye de la Paix" yani "Barış Manastırı" sözcüklerinden bugünkü adı doğmuştur. Manastırın ilk sakinleri 1187 yılında Kudüs’ten göç eden Augustinian mezhebi rahipleridir. İlk manastır binasının yapımı 1198 - 1205 yılları arasındadır. Bugün görünen yapının büyük bir kısmı Fransa Kralı III. Hugh tarafından (1267 - 1284) inşa ettirilmiştir. Avlunun etrafını çeviren revaklar ve yemekhane ise Kral IV. Hugh döneminde (1324- 1359) yapılmıştır. Kıbrıs Osmanlılar tarafından alındıktan sonra manastır, Yunan Ortodoks Kilisesine verilmiştir. Avlunun yanındaki kilise manastırın en iyi durumdaki kısmıdır. Ön yüzdeki İtalyan freskleri 15. yy’da yapılmışlardır. Avludaki iki mermer lahit bir dönemler rahipler tarafından lavabo gibi kullanılmıştır. Lahitlerin arkasındaki kapıda, Kudüs, Lüzinyan ve Kıbrıs krallıklarının armaları asılıdır. Manastırın yemekhanesi de Gotik sanatın eşsiz örneklerindendir. Orta avlunun doğusunda rahiplerin iş odaları ve meclis odaları yer almaktadır. Meclis odasının ortasındaki sütunun ise erken dönem Bizans kilisesine ait olduğu düşünülmektedir. Rahiplerin yatakhaneleri ile hazine odası üst katta yer almaktadır.

Fotoğraflar: Cihan ÖZKAN Mimar.

Heykeller Kenti Aphrodisias...

2009-03-24T02:29:00.001-07:00

Aphrodisias sıradan bir ören yeri değil. Şöyle bir baktığınızda “Hah işte antik kent dediğin böyle olur” dedirten, çok etkileyici bir yer.Antik kent 520 hektarlık bir alana yayılmış bulunmaktadır. Geyre köyü kentin üzerinde kurulu olduğundan dolayı köy tamamen kamulaştırılıp şimdiki yerine taşınmıştır.Kent ve çevresinde ilk kazılar 1904’de başlamıştır. Kazılarda ve kentin ortaya çıkarılmasında büyük rol oynayan Prof. Kenan Erim’i burada anmadan geçemeyiz. 1961’den 1990’a kadar bütün hayatını buranın kazılmasına ve ortaya çıkarılmasına adamıştır.Kenti çeviren Geç Roma dönemi surları 3,5km aşmaktadır. Girişte müzenin hemen yanında Sebasteion’un kalıntıları yer almaktadır.Tiyatro ile arasında Agoranın doğu kapısı bulunmaktaydı, depremden dolayı yıkıldığından V yy. çeşmeye çevrilmiştir.Tiyatro akropole yaslanmıştır ve Geç Helenistik dönemi yapısıdır (MÖ. 1yy) sonradan onarım görmüştür. On bin kişilik tiyatronun 27 sırası ortaya çıkarılmıştır. Orkestra ve sahne kısmı çok iyi korunmuştur. Oturma sıraları 11 dikey merdivenle kesilmiştir. Meydanın yanında Hadrianus Hamamları hamamın güney yönünü de gymnasion ve iki avlulu Bizans evinin kalıntıları görülmektedir.Ayakta kalan 14 sütunuyla bile Aphrodite Tapınağı (MÖ. 1yy) görkemliğinden pek bir şey kaybetmemiştir. Güzellik tanrıçası Aphrodite burada Anadolu’nun ana tanrıçası Kybele ile birleşerek bereketi temsil ediyordu.Tapınağın doğusunda Tetraplyon denilen anıtsal giriş kapısını görebilirsiniz.Stadion günümüze kadar ayakta kalabilmiş ve ihtişamından pek bir şey kaybetmemiş yapılardan birisidir. 362x59m olan boyutlarıyla ve otuz bin kişilik kapasitesiyle MS. 1 veya 2 yy. yapısı olmalı. Sonradan stadion’un doğu ucu gladyatör dövüşleri için arena haline getirilmiştir.Yakındaki Babadağ eteklerinde eski çağlardan kalma mermer ocakları var. Kent dönemin en etkileyici heykelcilik merkezlerindendi. Aphrodiaslı sanatçıların heykelleri antik dünyanın birçok önemli merkezinde bulunmuştur.

Fotoğraflar: Cihan ÖZKAN Mimar.

Zamanın Durduğu Yer Birgi.

2009-03-24T02:08:00.000-07:00

Ödemiş'e 9 kilometre uzaklıktaki Birgi zamana direnen tarihi kasabalardan biri. Mimar Sinan Üniversitesi öğrencileri yaz aylarında ücretsiz olarak restorasyon projeleri hazırlıyorlar. Birgi gittikçe eski harabe görünümünden uzaklaşıyor.

Kasaba, Turizm Bakanlığı tarafından dini turizm merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor. Tarihi boyunca hep mistik bir yönü olmuş. Önce Zeus'un sonra Hz. İsa'nın şehri olarak anılmış, bir Müslüman şehri olarak da dini önemini korumuş. Birgi'de tarihi eserleri gezip, Çınaraltı kahvehanelerinde lezzetli adaçayını yudumlayabilirsiniz. Üstelik kasaba, güzel Gölcük yaylasına çok yakın. Buraya giderken Gölcük'te piknik yapmak da mümkün.
Ege Bölgesi'ne özgü mimari üslubu, restore edileren tarihi binaları, kutsal kabul edilen topraklarıyla Ödemiş'in Birgi Beldesi, tarih ve doğayı sevenlerin önemli duraklarından biri.
Ödemiş'e 9 kilometre uzaklıkta, Sarıyar Deresi'nin iki yamacına kurulu Birgi, koruma altına alınan kentsel sit alanlarından biri. Eski konakları, medreseleri, türbeleri, camileri zamana direniyor. Mimar Sinan Üniversitesi öğrencilerinin yaz aylarında çalışma yaptığı, restorasyon projeleri ve rölövelerini ücretsiz hazırladığı Birgi, gittikçe eski terk edilmiş görünümünden uzaklaşıyor.

Muhteşem konakBirgi'nin kimler tarafından, ne zaman kurulduğu tam olarak bilinmiyor. M.Ö. 2. binde Lidyalıların yerleştiği Birgi, M.Ö. 546'da Pers, 334'te Helen ve 133'te Roma, 1308'de Türkmenlerin egemenliğine geçti.

Bütün bu süreç içinde hep kutsal toprak kabul edildi Birgi. Şehrin antik dönemdeki adı Dioshieron, yani Zeus'un Kutsal Yeri'ydi. Ortaçağ'da bu defa Hıristiyanlık açısından kutsal kabul edildi, adı da Christopolis, yani İsa'nın Şehri oldu. 5. yüzyılda önce piskoposluk, ardından başpiskoposluk merkezi oldu. Askeri açıdan da zaman zaman önem kazandığı, bir ara adının kale ya da burç anlamındaki Pyrgion olarak değişmesinden belliydi. Belde Türkler'in eline geçince ismi Birgi oldu.

Aydınoğlu Mehmet Bey, Birgi'yi 1308'de kurduğu Türkmen Beyliği'nin başkenti yaptı. Birgi, 1426'da kesin olarak Osmanlı'nın eline geçti. İşin ilginç yanı, bir Müslüman kenti olarak da Birgi'nin dini önemini korumasıydı. Ünlü İslam bilgini Birgivi Mehmet Efendi buralıydı. İmam Birgivi Medresesi, önemli bilim ve din merkezlerinden biri sayılıyordu.
Birgi, 1867'de Ödemiş'e bağlı bir kaza merkezi oldu. Türkiye'nin ilk belediyelerinden biri olan Birgi Belediyesi 1889'da kuruldu. 1919'da Yunan işgalini yaşayan kent, 1922'de kurtuldu, ancak ne yazık ki pek çok tarihi eser bu sırada çıkan yangında yok oldu.

Çakırağa Konağı, Birgi'nin en ünlü yapılarından biri. 1763 yılında Mustafa Şerif Çakırağa tarafından, ahşapları Venedik'ten getirilerek yapılan üç katlı bina, 18'inci yüzyıl Avrupa mimarisinin de izlerini taşıyor. Tavanlarında Küçük Menderes Havzası'nda yetişen 72 çeşit sebze ve meyve resimleri bulunuyor. Restore edilen bina, Kültür Bakanlığı'na bağlı bir müze haline getirildi.

Adaçayı çok lezzetli1312'de Aydınoğlu Mehmet Bey tarafından yaptırılan Ulu Cami, çinilerle kaplı minaresiyle ilgi odağı. Cami çivi kullanılmayan ahşap işçiliğiyle de dikkat çekiyor.
Başka güzel tarihi yapılar da var Birgi'de. İmam Birgivi Medresesi, 1762 yapımı Karaoğlu Camii, giriş kapısı Osmanlı oymacılık sanatının güzel örneklerinden olan Dervişağa Camii, Sarı Berber Mescidi, Güdük Minare, Mehmet Bey'in oğulları İsa, Hızır ve Umur Beylerle yattığı Aydınoğluları Türbesi bunlardan bazıları.

Birgi'nin ulu ağaçların süslediği caddeleri, tarihi evleri, dolaşmak ve fotoğraf çekmek için bire bir. Çınaraltı kahvehanelerinde oturup Birgililerle sohbet etmek, lezzetli adaçayını yudumlamak mümkün.

Turizm Bakanlığı tarafından inanç turizmi merkezlerinden biri olarak belirlenen beldeye gidenler, ulu servilerin gölgesinde, oğlu Birgivizade Mustafa Efendi ile yanyana yatan İslam bilgini Birgivi Mehmet Efendi'nin kabrini ziyaret edebilir. Burada namaz kılmak isteyenler için mescitler ve özel adak yerleri de bulunuyor. Belediyenin görevlendirdiği kasabın kestiği adağı burada pişirip dağıtmak mümkün. Kabristanın kutsallığına inanan pekçok kişi, çevredeki ağaçların dallarına kumaş parçaları bağlayıp taştan evler yaparak, ya da dallara beşik asarak dilek tutuyor. Ulu Cami'nin karşısındaki Sultan Şah Türbesi de ibadet için gelenlerin uğrak yerlerinden.

Birgi'ye giderken yolda piknik yapabilirsinizBirgi İzmir'in Uludağ'ı olarak bilinen Bozdağ ve Gölcük yaylasına da çok yakın. Otomobille yarım saatlik bir tırmanışla bambaşka bir doğa harikasına ulaşabilirsiniz. Yarım gün tarih, yarım gün kar ve Gölcük Gölü kıyısında piknik günübirlikçiler için ideal bir seçim olabilir. Bu programı düşünenlerin yanlarına hem mevsimlik hem de kışlık giysilerini almalarında fayda var. Bu güzellikleri saklamak için fotoğraf makinesi ve kameranızı da yanınıza almayı sakın unutmayın.

Kaynak: http://www.arkitera.com/

Fotoğraflar: Cihan ÖZKAN Mimar.

Kaynakçı.

2009-03-04T03:31:00.001-08:00

Villa iç mekan.

2009-02-19T05:00:00.000-08:00

Villa.

2009-01-19T23:31:00.000-08:00

Tone mapping.

Yeni yıl çalışmam.

2008-12-30T23:22:00.000-08:00

Knidos - DATÇA

2008-11-21T05:18:00.000-08:00

Knidos,Muğla ili Datça ilçesinde bulunan antik kent.
Knidos önce bugünkü Datça ilçe merkezinin 1.5 km kuzeydoğusunda Dalacak burnu üzerindeki Burgaz mevkiinde kurulmuştu. Sonra Yarımadanın batı ucundaki Tekir Burnu üzerine taşındı.
Knidos; bilim, mimarlık ve sanatta da oldukça ileri bir kentti.

Tarihin büyük astronomi ve matematik bilimcisi Eudoksus, doktor Euryphon, ünlü ressam Polygnotos ve dünyanın yedi harikasından biri sayılan İskenderiye Feneri’nin mimarı Sostratos burada yaşadı.
Doktor Euryphon ve öğrencileri zamanının ikinci büyük tıp okulunu Knidos’ta kurdular. Eudoksus’un geliştirdiği ve dönemin büyük buluşu olan güneş saati, ören yerinde bugün de görülebilir.
Tarihçi Strabon kenti kıyıdan Akrapolise doğru yükselen bir tiyatroya benzetir. İç ve dış limanı ikiye ayıran yarımada üzerinde özel binalar, iç limanın üzerinden Akropolis’e hafif bir eğimle yükselen yamaçlarda oluşturulan setlerde ise topluma hizmet veren binalar kurulmuş. Doğu batı yönünde uzanan 10 metre genişliğindeki 4 ana cadde setler üzerinde düz olarak yerleşmiş, caddeler arasındaki bağlantı ise merdivenlerle ve eğimli dik sokaklarla sağlanmış.
Şehir 4 km’yi bulan surlarla çepeçevre sarılmış. Askeri liman ile Akropol arasında ve güneydeki ticari limana kadar geniş bir alanı kaplıyor.

Deveboynu olarak bilinen yarımada eskiden adaymış. Baş kısmı karaya bağlanarak her iki yanında suni liman oluşturulmuş. Dolgu alanına da geçişte kullanılmak üzere bir kanal açılmış. Kuzey limanı askeri amaçla kullanılıyor, her iki yanında yuvarlak kontrol kulesi bulunuyor ve ağzı zincirle kapatılıyordu. Kontrol kulelerinden güneyde olanı bugün ayakta. Güneydeki iç liman ise daha büyük ve ticari gemilerin yanaştığı limandı.

Knidos’un biri 20.000 diğeri 5.000 kapasiteli iki tiyatrosu var. Güneyde, ticari limanın yakınındaki küçük olanı. Akropoldeki büyük tiyatro ise, taşları ve mermerleri 19. yüzyılda gemilerle götürüldüğü için bugüne ulaşamamış.

Ören yerinin en güzel noktası, her iki limana hakim konumdaki Afrodit Tapınağı’dır. Yuvarlak planlı tapınağın çapı 17 metreydi. Afrodit heykeli tapınağın ortasındaydı. Kapılar heykele açılıyordu. Şimdi heykelin sadece kaidesi görülüyor.

Bozcaada - Tavaklı İskele

2008-10-30T15:03:00.001-07:00

İlkbahar Yaz...

2008-09-21T23:08:00.001-07:00

En uzun İstanbul.

2008-07-16T01:07:00.000-07:00

Villa Perspektif çalışması...

2008-07-15T01:26:00.000-07:00

3d Studio MAX2008

Vray

Photoshop cs3

Bahçeden güller-2...

2008-07-11T02:52:00.001-07:00

Rumkale şehri - Yavuzeli

2008-06-29T13:31:00.000-07:00

Rumkale'nin tarihi.

Rumkale şehrinin kuruluşu İlk çağlara dayanmaktadır. Stratejik konumundan dolayı Asur çağından beri buraya yerleşildiği, hatta burasının Asur Kralı III. Salmanassar tarafından M.Ö. 855'te zapt edildiği bildirilen "Şitamrat" olduğu kabul edilmektedir. Fakat esaslı olarak M.Ö. 9. yüzyıl sonlarında Geç Hitit döneminde tahkim edildiği zannedilmektedir. Rumkale, M.Ö 9 yy. ortalarından itibaren Asur, Med, Pers, Roma ve Arap medeniyetlerinin yönetiminde kalmıştır. Günümüzde ayakta kalan mimari kalıntılar, Geç Roma ve Ortaçağ karakteri taşımaktadır.
Rumkale, çevresinden ve Ortaçağ ulaşım yollarının kesişme noktasında olduğundan dolayı Edessa Kontluğu'nun bölgesinde Ortaçağın en önemli kalesi olarak görülmektedir. Varlığı kesinlikle daha öncelere dayanan ve hala ayakta olan kalenin 1112 yılından sonra Ermeni Kurtig'in (Goğ Vasil) ele geçirmesiyle beraber kayıtları bulunmaktadır ve Kurtig'in ölümünden sonra 1116 tarihinde Frankların himayesine geçmiştir.
Ancak adı, Haçlı kontu Baudoin'in 1116 yılında Ermeni Goğ-Vasil'den şehri teslim almasıyla duyulmuştur . Haçlılar tarafından 1148 yılında Ermeni Katolikosu III. Grigor'a satılmış (15.000 Tahegan'a) ve kale bu tarihten itibaren 1292 yılında Melik Eşref tarafından fetholuncaya kadar Ermeni Katolikosluğu'nun merkezi olmuştur. Çevresi bütünüyle Müslümanların denetimine geçmesine rağmen, yıllarca Ermenilere merkez olma özelliğini muhafaza etmiştir.
13. yy' da Rumkale'de bir çok Yakubi bulunmaktaydı. Yakubiler kaleyi patriklik makamı olarak seçmiş, Yakubi azizi Barşavma Rumkale'de kendi adına bir manastır inşa ettirmiştir. Patrik 3. Ignace öldükten sonra Rumkaleli rahip Yakub 1283'te yeğeni Philoxenos'u patrik olarak atamış; patriğin Barşavma'da 1292'de ölmesiyle Yakubi Patrikliği çökmüştür.
Moğolların Anadolu'yu istilası sırasında Rumkale'de yaşayan Ermeni ve diğer Hıristiyan unsurlar, Moğolların yanında yer aldılar (1260). Rumkaleli Rabban Simeon gibi tabipler, Hülagu'nun hizmetine girerek sağladıkları nüfuslarını kendi şehir ve kiliselerinin menfaatlerine kullandılar.
Bu olaylar yaşanırken, Rumkale, aynı zamanda Memluklu saldırılarına da maruz kalmıştır. Memluklu hükümdarı Kalavun zamanında Baysarı'nın kumandasındaki Mısır ordusu Suriye güçleriyle birleşerek 19 Mayıs 1279'da Rumkale üzerine yürümüş ve Fırat nehri üzerinde ordugah kurmuştur. Katolikos'a elçi olarak biri Arap, diğeri Ermeni iki kişiyi gönderdiler ve Katolikos'tan kaleyi teslim etmesini, rahipleriyle birlikte Kudüs'e veya Kilikya'ya çekilmesini istediler. Katolikos bu teklifi kabul etmeyince, Memluklular yerleşimin Ermeni kesimini yağma ettiler. Ardından yerleşim iç kaleye çekilince, Memluklular Rumkale'yi terk etti. Rumkale, İlhanlıların müstahkem bir mevkii ve onlarla işbirliği yapan Ermenilerin katolikosluk merkezi olarak kaldı.
Memluklular daha sonra El-Eşref Halil zamanında (1292) Rumkale'yi ikinci defa kuşatıp şehri ve kaleyi ele geçirerek Ermeni katolikosluğuna son verdiler. Sonrasında Rumkale sultanın emri üzerine Suriye naibi Sancar Şuba tarafından tamir ettirildi ve Kal'at el-Müslimin adıyla hudut kalesi olarak teşkilatlandırıldı. Rumkale Memluklular zamanında yeniden uç kalesi olarak kullanılmışsa da, eski parlak dönemini bir daha yaşamamıştır.
Memluk sultanı bölgeyi savaşlarda Memlûklulara yardımcı olan Türkmen beylerinin idâresine verdi. Rumkale civarı yarım asır kadar Halep valisine bağlı olarak Türkmen beyleri tarafından idâre edildi. Daha sonra da Dulkadiroğulları'nın eline geçti. Melik Eşref, zafer mektuplarında ve Halep kalesi kitabesinde, "Rumkale'nin fethiyle, bütün Doğu Anadolu ve Irak'ın kapılarının kendisine açıldığını" yazmış, "Allah'ın izniyle doğudan batıya kadar bütün ülkelerin sahibi olacağız" ifadesine yer vermiştir.
Timur Han, Rumkale'yi zorlu bir muhasaradan sonra Memlûklulardan aldı(1400). Berkûk'un vefâtı ve Timur Han'ın geri çekilmesi üzerine bölge, Türkmen beylerinin hakimiyet kavgalarına sahne oldu. 1404 yılında Rumkale'de bir Memluk nâibi oturuyor, bölgede yaşayan Köpekoğullarının idâresindeki Avşar boyuna mensup Türkmenler de zaman zaman onlara yardımcı oluyor, bazen de Memluklarla savaşıyorlardı. Yerleştirilen güvercinlerle doğu hudutlarından ta Mısır'a ulaşan Memluklu haberleşme ağında önemli bir nokta ve hudut kalesi olarak tahkim edilen Rumkale, zaman zaman iktidârı kaybeden Halep nâiblerinin sığınak yeri olmuştur. Bütün bu kargaşa ortamına rağmen Rumkale, şehri ziyaret eden İbni Arabşah ve Halil Zahirî gibi seyyah-yazarların övgülerine mazhar olmaktan da geri kalmamıştır.I.Selim 24 Ağustos 1516 günü Mercidabık'ta Memlûk ordusunu yenerek Rumkale de dahil olmak üzere, Haleb'e tabi bütün kale ve şehirleri, Osmanlı ülkesine kattı. Her birine hakimler ve kadılar tayin edilip Osmanlı nizamının uygulanması sağlandı.

Mimarisi.

Günümüzde harap durumda olan ve yaklaşık 120-230 m. boyutlarındaki kalenin doğu, kuzey ve batısındaki duvarlar yüksek kayalarla çevrilidir. Kapladığı alan yaklaşık 3.500 m2 dir. Kalede bu gün görülebilen yapılar arasında Aziz Nerses Kilisesi, Barşavma Manastırı, çok sayıda yapı kalıntısı, su sarnıçları ve bir kuyu yer alır. 18. yy' ın ilk yarısında Suriyeli İbrahim Paşa'nın yönetimine giren kalenin surları harabe haline getirilmiş, Moltke 1838'de kaleyi bu durumda görmüştür. Kalenin güney yöndeki kayalık uzantısı XII. yüzyılda 30m. derinliğinde ve 20m. genişliğinde oyularak uçurum (hendek) haline getirilmiştir. Hendeğin batısında Merzuman çayı, doğudaki kayaların yanında ise taşocağı vardır.

1. Dış surlarKalenin dış surlarının uzunluğu 230 m genişliği ise 120 m. dir. Kuzey ve doğu surlarında dikdörtgen planlı Yedi burç ile kuzeyde çok sayıda mazgal pencere yer almaktadır. Surların büyük bir kısmı doğal afetler ve savaşlar sonucunda büyük ölçüde yıkılmıştır. Kalan surlar ise bölge halkının bilinçsizce davranışı,surların taşlarıyla ev yapmaları sonucu tahrip olmuştur. Kalenin kapıları taş oyma sanatının en güzel örneklerini yansıtmakta, tavan yassı taşların geometrik şekillerle en güzel örneğini vermiştir. Kuzey-güney doğrultusundaki kalenin batısında dört, doğusunda bir olmak üzere beş kapısı bulunur. Kuzey ve doğudaki surlarda yedi burç ve kuzeyde çok sayıda mazgal pencere yer alır. En sağlam burçlar surların kuzey kesimindedir.
Batı surlarda kuzeyden itibaren birinci kapı dikdörtgen planlıdır. Kuzey ve güney duvarlarında birer açıklık bulunmaktadır. İkinci kapı kareye yakın dikdörtgen planlı, doğuda çokgen iki burcu içeren yarım daire şeklinde dışa taşkın bir plan şemasına sahiptir. Örtü sistemi yıkık olan kapı; kolları iki serbest paye ve duvarlara atılmış hac tonozla örtülüdür. Döşemesi büyük ölçüde kazılmış olan kapının bugün güney duvarında zeminden yaklaşık 40 cm. yüksekliğinde bir kapısı bulunmaktadır. Bu açıklığın batısında da bir bölümü kısmen görülebilen bir yapı kalıntısı daha vardır. Nöldeke'ye göre, burada Rumkale'nin Ermenice yazılmış kitabesi, altında Selçuklu üslubunda aslan tasvirleri ve Arapça bir kitabe daha vardır. Ancak 1969'da bu kitabeden hiçbir kalıntı mevcut değildir. Kapının önünde, kalenin altındaki kayalık kısma ulaşımı sağlayan kayadan bir rampa ve kapıların arasında bir geçit bulunmaktadır. Üçüncü kapı tamamen tahrip olmuştur. Hellenkempere göre zemindeki izlerden çokgen biçiminde olduğu anlaşılmaktadır ve planda payelere oturan haç tonozlu iki birim görülür. Rampa güneyde hendeğe doğru uzanır, kayalara yaklaştıkça kuzeye, dördüncü kapıya doğru döner. Yatay dik dörtgen giriş holü çapraz tonozlaşmıştır. Son taş olarak taş bir rozet oturtulmuştur. Sol tarafta dar yuvarlak kavisli bir pencere vardır.
Kalenin doğu cephesinde yer alan beşinci kapı yaklaşık dikdörtgen planlıdır. Örtü sistemi yıkılmış olan kapının girişi güney cephededir. Lentolu dikdörtgen kapı, içte biri yuvarlak, diğeri sivri kemerli iki niş içine alınmıştır.
Kuzey ve doğu duvarda yer alan burçlar yaklaşık dikdörtgen planlıdır ve dışa bakan cephelerinde birer mazgal pencere bulunmaktadır.
Surların içinde kuzeyde Barşavma Manastırı, doğusunda bir kuyu, güneyde ise Aziz Nerses Kilisesi tespit edilebilen yapılar arasındadır. Bunların dışında işlevleri tespit edilemeyen çok sayıda yapı kalıntısı mevcuttur. Ayrıca, Nöldeke, birinci kapının olduğu kısımda bugün yerleri tespit edilemeyen bir türbe ve bir iskele bulunduğundan söz eder. Memlukluların El-Eşref Halil zamanında (1292) kuşatmada, kale tümüyle tahrip edilmiştir. Makrızi, evleri ve kalenin bu bölümünü anlatır. Evlerin bulunduğu kısım muhtemelen Memluklu döneminde "aşağı nehir" olarak adlandırılmaktaydı. Diğer yapıların tarihlendirilmesi, yapı tekniği tümünde aynı olduğundan sorunludur. Genelinde memlukluklar bölgeye egemen olduktan sonra inşa edilmiş olan bu yapılar, 12-14 yy lar arasına aittir. Bunlar içinde en eski yapı hendektir. Yapı malzemesine göre 12. yy'ın ilk yarısında inşa edilmiş olmalıdır.
Surlarda ve burçlarda örgü malzemesi moloz taş, kaplama malzemesi büyük boyutlu düzgün kesme taştır. Ayrıca kemerlerde Barşavma Manastırında görülen, tuğla görünümü verilmiş kesme taşlar kullanılmıştır.
Rumkale'nin doğu ve batıdan olmak üzere iki ana giriş kapısı mevcuttur. Doğu girişi Fırat nehriyle, batı girişi ise Merzuman çayı üzerine kurulmuştu. Bugün sadece ayaklarının kalıntısı mevcut olan köprü, kara ile irtibatı sağlamaktaydı. Bu ayaklar şuan sular altında kalmıştır. Kalenin eteklerinde aşağı şehir bulunmaktaydı.

2. Aziz Nerses KilisesiKilise, sur içinde, kalenin güneyinde yer alır. Ermeniler 1113'ten 1292'ye kadar Rumkale'yi katolikosluk makamı olarak kullanmışlardır. Kiliseyi, 1173'te Rumkale'de ölen Patrik Aziz Nerses'in yaptırdığını veya onun anısına yapıldığını kabul edersek, yapının inşa tarihi olarak 12. yy'ın sonlarını düşünebiliriz. Kilise, Rumkale Türklerinin eline geçtikten sonra 17. yy' da camiye çevrilmiştir. 18. yy' da kiliseyi iyi durumda gören Pococke, küçük ancak iyi bir işçilik gösteren yapıyı "Gotik" olarak adlandırmıştır. Kilise büyük olasılıkla Ani'li Samuel'in Tarihi'nde söz ettiği hükümdarlık kilisesi olmalıdır.Yapı günümüzde doğu cephesinin yamaca yaslanan bölümü dışında yıkıktır. Doğu cephe, apsisin pencere seviyesine kadar ayakta kalabilmiştir. Cephenin ortasındaki üç yandan silmeli çerçevenin içinde iki yanda bezemeli birer levha bulunur.
Kilise, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı, üç nefli veya üç apsislidir.Apsis cephesi de diğer cepheler gibi dıştan düzdür. İçten yarım yuvarlak apsis, ortadaki bir pencere ile dışa açılır. Pastophorium hücrelerinden güneydeki daha iyi durumdadır. Her iki hücrenin günümüze ulaşabilen bölümlerinden, dikdörtgen planlı oldukları, yarım yuvarlak birer apsisle sonlandıkları ve dışa ortadaki birer pencere ile açıldıkları anlaşılır. Pastophorium hücreleri yapının üç nefli olduğunu düşündürmekle birlikte, içi tümüyle toprakla ve yapım molozlarıyla dolu olduğundan destek sistemine rastlanamamıştır.
Batıda tümüyle toprak altında kalan beşik tonozla örtülü dikdörtgen bir bölümü görülebilen narteks yer alır. Kilisenin doğu cephesindeki süslemeli iki levha, Ermeni "kaçkarları"nın tipik motif ve üslubunu yansıtır. Yuvarlak profili ve bitkisel bezemeli iki şeridin üç yandan çevrelediği iki levhada yüksek kabartma tekniği ile yapılmış benzer bir süsleme ve üstte Ermenice bir yazıttan kalan harfler bulunur. Soldaki levhada altta; başlarını arkaya çevirmiş karşılıklı duran iki hayvan tasvirinin yer aldığı kademeli bir çerçeve vardır. Çerçevenin üzerinde simetrik rumilerden oluşan bir süslemeye yer verilmiştir. Bunun üzerinde ise, iki yanında yapraklar olan, iki ucu üçer yapraklı yonca ile sonlanan bir haçın alt kolu görülür. Sağdaki levhada aynı tipte, yine yalnız alt kolu mevcut olan bir haç vardır. Ancak alttaki süsleme farklılık gösterir. Bu bölümde, iki palmet arasına yerleştirilmiş, kanatlarını açmış, başını sağa çevirmiş ve cepheden tasvir edilmiş bir kartal motifi bulunur. Haçlar, kilise Türklerin eline geçtikten sonra tahrip edilmiş olmalıdır.
Doğu cephesindeki süsleme ve kilisenin içindeki yıkıntılar arasında bulunan, muhtemelen bir kapıya ait profilli bir taş ile pencere şebekesine ait olabilecek bir parça, yapının özgününde zengin bir taş işçiliğine sahip olduğunu gösterir.

3. Barşavma ManastırıManastır sur içinde, kalenin kuzeyinde yer alır. 13. yy' da Rumkale'de Yakubi'lerin yaşadığı, yapı faaliyetlerinin olduğu bilinir. Yakubi azizi Barşavma'nın kendi adına inşa ettirdiği manastır bunlardan biridir. Manastırın günümüzde, birbirine bitişik iki yapısından bazı bölümler ayakta kalabilmiştir. Kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda konumlanmış manastırın kuzey cephesini kaya kütlesi oluşturur. Doğudaki yapı daha iyi durumdadır. Muhtemelen kare planlı olan yapı, kare kesitli üç serbest paye ve duvarlara atılan sivri kemerlerle kare biçiminde birimlere ayrılmış ve haç tonozlarla örtülmüştür. Yapının beş birimi günümüze gelebilmiştir. Kuzeybatıdaki birim batı kütlesidir, güneydeki bölümler ise yıkılmıştır. Nöldeke, yapının üst katında kubbeli bir mekan, doğusunda bir merdiven kulesi olduğundan söz eder ve 15. yy' da inşa edildiğini daha sonraki dönemlerde değişiklik geçirdiğini, bugünkü yapının 17.-18. yy lara ait olduğunu öne sürer. Batıdaki yapı oldukça harap durumdadır. Güney cephesindeki dikdörtgen kapıdan yapıya girilir. Kapının üzerinde bir boşaltma kemeri dikkati çeker. Yapının içi toprak ve molozla dolu olduğundan herhangi bir bölüntü görülmez. Ancak, doğu duvarda sivri kemerli derin bir niş, kuzeyde ise kayalarla oyulmuş düzensiz mekanlara geçiş bulunur.Manastırın inşasında üç tür kesme taş kullanımı karşımıza çıkar. Duvarlarda kütlesel büyük bloklar halinde kesme taşlar, payelerde ve batı mekanın kapısında yörede yaygın olan düzgün kesme taşlar, kemerlerde ve örtü sisteminde ise tuğla görünümü verilmiş kesme taşlar kullanılmıştır. Her iki yapının da, manastırın günlük yaşamına ait oldukları anlaşılır. Daha düzgün bir plan şeması yansıtan doğudaki yapı toplantı salonu, batıdaki yapının kuzeyindeki kayaya oyulmuş mekanlar ise depo ve ahır olarak kullanılmış olabilir. Kalıntılar arasında paye başlığı, eşik taşı gibi mimari öğeler de dikkat çeker. Ayrıca doğu yapının doğusunda bir de kuyu bulunur.

4.Kuyu basamaklarla Fırat nehrinin seviyesine kadar inen 8m. genişliğinde ve yaklaşık 75m. derinliğindedir. Fırat nehrinden su temin etmek için yapılmış olan bu kuyunun gizli bir geçit olduğu da rivayet edilmektedir. Kuyunun silindirik iç yüzünde kayanın oyulmasıyla helozonik bir merdiven meydana getirilmiştir. Bu merdiven Fırat'ın alt seviyesine kadar inmektedir. Hz. İsa'nın havarilerinden Johannes'in (Yohanna) Hiristiyanlığı yaymak amacıyla Roma döneminde Rumkale civarında yaşadığı ve bu kuyunun içinde İncil müsveddelerini kopyaladığı ,muhafaza ettiği; daha sonra bu müsveddelerin Beyrut'a kaçırıldığı söylenmektedir. Hristiyanlarca Johannes'in mezarının Rumkale'de bulunduğuna inanılarak kutsal sayılmakta; ibadet amaçlı olarak da ziyaret edilmektedir.

5. YarKalenin güney yöndeki kayalık uzantısı XII. yüzyılda 30m. derinliğinde ve 20m. genişliğinde oyularak uçurum (hendek) haline getirilmiştir. Böylece, savunmaya yönelik olarak karayla kalenin direkt ilişkisi kesilmiştir. Günümüzde üç yanı Baraj gölüyle çevrilmiş olup, yarımada görünümündedir. Eni 15, boyu 120, yüksekliği 30 metre olan bu kısımdan toplam ( 120.15.30) = 54.000 metreküp toprak hafriyatı yapıldığı düşünülmektedir.