ΙΧΝΗΛΑΣΙΕΣ

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΡΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕ!!!!

2009-12-31T18:46:00.003+02:00

Άϊντε μπρε, άλλος ένας χρόνος πάει.

Μπαίνουμε σε καινουρια δεκαετία κιόλας, σαν να μηδένισε το κοντέρ ένα πράγμα και να ξαναγραφει από την αρχή.
Το βράδυ θα αρχίσουμε να λέμε τι καναμε στον χρόνο που έφυγε, τι θελουμε στον καινούριο, οι λέξεις που θα έχουν την τιμητική τους θα έιναι «Υγεία, Αγαπη, Ευτυχία» , ματς-μουτς, αχ θέλεις έναν κουραμπιέ, αχ φάε και από τα μελομακάρονα, μμμμ! τι ωραίες δίπλες, γαμωτο, τι ώρα θα έρθουν και οι κουμπαροι, ο δίπλα ο αχωνευτος παπάρας έχει ρεβεγιόν απόψε προβλέπεται να μας τα κανει τούμπανο, δεν βαριέσαι, άστονα να χαρεί κι αυτός λιγο που έγινε η μούρη του σαν αποξηραμένο φυτό, άναψε ταλαμπάκι,α ανψε τα κεράκια, πάρε μια «σαμπάνια», άσε κατω τους κουραμπιέδες…

Ανάψαμε και το τζάκι απόψε, τι κι αν έξω έχει 20 βαθμούς, χλίδα λέμε, white christmas (από τα γιαούρτια που έπρεπε να έχουμε ρίξει σε πολλούς και τα λουστήκαμε εμείς), last christmas I gave you my heart and you gave τρία μετρα κέρατο, let it snow-let it snow τι snow και σαφρίδια ριγανάτα, εδώ ανθίζουν οι κερασιές Γεναρη μηνα γαμω την ατυχία μας…

Που λες, εντάξει, εμείς οι σχεδόν «πρώην», κουτσά στραβα επιβιώσαμε και φέτος, κάπως θα την βγαλουμε ακόμη, με μια καταθλιψούλα, με λιγο ιντερνετάκι, με κανα δυο τρείς μπουκάλες τσίπουρα η βίσκυα –μόνοι οι πιο τυχεροί, μοναχότεροι με παρέα οι πιο διαλλακτικοί, με συγκαταβαση οι υπόλοιποι- , τα πιτσιρίκια θα χαρούν που πήραν και φέτος τα παιγνίδια τους και όχι ένα κομμάτι καρβουνο που αφηνει ο Αγιοβασίλης στα σκανταλιάρικα παιδιά, η τηλεόραση θα παίξει πάλι «εορταστικά προγράμματα» για εγκλωβισμένους και απελπισμένους, όλα μια χαρά.

Σαν να μην πέρασε μια μερα που λεει και το άσμα.

Αλλοτρίωση – επιβίωση κι όλα καλά.
Ο «προβληματισμός» μου είναι στους «νυν» και στο πως θα την βγάλουν.
(Ποιος προβληματισμός δηλαδη, που τετοιες μερες τρέχω και ανασα δεν παίρνω, που χρόνος για προβληματισμούς;;;)
Κάτι μου λέει λοιπόν, πως θα βρουν τον τρόπο και θα μας εκπλήξουν για ακόμη μια φορά.
Τουλάχιστον αυτό θέλω να πιστεύω.
Εδώ είμαστε και θα τα δούμε.
Βαριέμαι να εξηγώ, αλλά είστε γατόνια θα καταλάβετε.
Είμαι σίγουρος

Εν κατακλείδι λοιπόν, ένα το συμπέρασμα:

ΜΗΝ ΜΑΣΑΤΕ ΡΕ, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΑΣΧΗΜΑ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ, ΘΑ ΓΙΝΟΥΝ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ.
Κανονίστε να είμαστε κάπου κοντα να μην χάσουμε τις εξελίξεις και το «θέαμα».
Τσιρότα, γάζες, οινόπνευμα, μάσκες, αραιωμένο Maalox, αθλητικά παπούτσια, καλό θα είναι να σας βρίσκονται πρόχειρα

Μεχρι τότε όμως, την δουλειά μας εμείς (οι κάπως πουρο-έτσι), ξέρετε τώρα.
Ομφαλοσκοπήσεις, απολογισμοί πεπραγμένων, ψυχο-ισοζύγια, «τέταρτες» και «πέμπτες» σκέψεις (πάνε οι «δεύτερες» και οι «τρίτες», ανεβήκαμε επίπεδο), δημιουργική γκρίνια, ΧΙΟΥΜΟΡ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ, καθαρό μυαλό και συνεχή προσπάθεια αντοχής.
Μόνο να καταφερουμε να βρουμε ΚΑΙ τον τρόπο να μην μένουμε μονο στα «ισοζύγια πεπραγμένων» αλλά να πλουτίσουμε όπως μπορούμε ο καθένας το «πράττειν».

Τα ξερετε τώρα, να μην τα ξαναλέω.

Και τώρα, ο κλασσικός κλισεδιάρικος μικροαστικός επίλογος, που αν δεν τον πεις, σε κράζουν οι mainstream γιατί και καλά γίνεσαι κυνικός και ελιτιστής, ενώ όταν τον λες, ούτε να σε φτυσουν οι upstream, επειδή λέει γίνεσαι αστούλης του κερατα, ένας ακόμη του συσρμού, ψευτο-κουλτουριάρης και δήθεν αλτρουϊστής.

Ρε δεν με χέζετε λέω ‘γω χρονιάρες μερες…

ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΛΑ, ΧΡΟΝΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΑ,
ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ ΝΑ ΤΡΕΧΟΥΜΕ,
ΝΑ ΒΡΟΥΜΕ ΚΙ ΕΤΟΥΤΗ ΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ, ΔΥΝΑΜΗ ΝΑ ΑΝΤΕΧΟΥΜΕ.

ΤΣΑΚΙΣΤΕ ΤΑ ΜΕΛΟΜΑΚΑΡΟΝΑ ΛΕΜΕ ΡΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕ!

Φιλούρες στα ,μελωμένα μούτρα σας από τους λύκους- Ιχνηλάτες.

"Η πόλη μου είναι μια άλλη πόλη"

2009-12-30T01:25:00.009+02:00

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΥΚΕΣΑΣ, «Το τσίρκο των ψύλλων»,
εκδ. Μεταίχμιο, σελ. 357, 2009

Φαίνεται από την πρώτη ακόμη ματιά. Τέσσερις σελίδες με περιεχόμενα χωρισμένα σε πέντε κεφάλαια, καθένα από τα οποία διαιρείται σε πολλά υποκεφάλαια έκτασης λίγων μόνο σελίδων. Το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να εντάσσεται στην κατηγορία του μυθιστορήματος, αλλά τα στοιχεία που το συνθέτουν οργανώνονται στη βάση της μικρής φόρμας.
Έτσι παρέχεται στον αφηγητή η ευχέρεια να ελίσσεται ανεμπόδιστα ανάμεσα σε φαινομενικά ασύνδετα πρόσωπα, χρονικά επίπεδα και περιστατικά, με έναν τρόπο που μπορεί στην αρχή να δημιουργεί την εντύπωση του μπερδεμένου παζλ, αλλά σχετικά γρήγορα αποκαθιστά την αίσθηση του ενιαίου συνόλου. Με άλλα λόγια, στιγμιότυπα που μοιάζουν μεμονωμένα αποδεικνύονται αφηγηματικές ψηφίδες ενός μυθιστορηματικού μωσαϊκού ή, ακριβέστερα, αφηγηματικές πινελιές μιας μυθιστορηματικής τοιχογραφίας της σύγχρονης νεοελληνικής πραγματικότητας.
Η μετάβαση από το επιμέρους και αποσπασματικό στο συνολικό και ενιαίο γίνεται με το σταδιακό ξεδίπλωμα του αφηγηματικού μίτου που αφορά μια δολοφονία. Πιο συγκεκριμένα, ο ηγούμενος της Μονής Αγίας Αθανασίας βρίσκεται δολοφονημένος έξω από την εκκλησία κάποιου χωριού της Χαλκιδικής. Ένας δαιμόνιος αστυνομικός αναλαμβάνει να λύσει το μυστήριο. Ποιος είναι ο δολοφόνος; Μήπως ο σαλός που τριγυρίζει ανάμεσα στα χωράφια συνομιλώντας με τα πουλιά ή ο ιερέας της εκκλησίας με το σκοτεινό παρελθόν και το βεβαρημένο ποινικό μητρώο; Ποια εμπλοκή έχει, αν βέβαια έχει, ο αγιογράφος μοναχός ή η δικηγόρος της μονής μαζί με τους δύο αφοσιωμένους φίλους της ή ο διακεκριμένος πανεπιστημιακός δάσκαλος της βυζαντινής αρχαιολογίας; Ποιο ειδικό βάρος διατηρούν γεγονότα που συνέβησαν τριάντα ή σαράντα χρόνια πριν από το φονικό; Και τελικά, ποια σχέση έχει με την υπόθεση το κατεξοχήν πρωταγωνιστικό πρόσωπο της αφήγησης, ο Κύρος Λαύρος, μαζί με τον αθίγγανο φίλο του;
Μέσα από το θρυμματισμένο αυτό αφηγηματικό υλικό αναδύεται μια κερματισμένη κοινωνική πραγματικότητα ατομικών κόσμων, ερμητικής μοναξιάς και ένοχων μυστικών, που συρράπτονται σε ενιαίο σύνολο με κυρίαρχη συγκολλητική δύναμη τον ατομικό μεγαλοϊδεατισμό, την ηθική εκπόρνευση και τον εύκολο πλουτισμό. Είναι το ιδεολογικό χαρμάνι που προέκυψε από την ανάμειξη της εθνικοθρησκευτικής παράδοσης με τις νεοφιλελεύθερες αξίες, για να παγιώσει νέες μορφές δημαγωγίας, ευτέλειας και αριβισμού - που με τον πιο απροκάλυπτο τρόπο εκφράστηκαν στο πρόσφατο σκάνδαλο του Βατοπεδίου.
Με αυτή την έννοια, δεν είναι καθόλου τυχαίο που η δράση εξελίσσεται στη Θεσσαλονίκη. Στη Θεσσαλονίκη που περισσότερο από κάθε άλλη πόλη ασχημονεί στο ιστορικό παρελθόν και στο φυσικό της κάλλος. Στη Θεσσαλονίκη που περισσότερο από κάθε άλλη πόλη ανταλλάσσει το κοσμοπολίτικο πνεύμα με τον φοβικό εθνικισμό και τη θρησκευτική μισαλλοδοξία. Στη Θεσσαλονίκη που περισσότερο από κάθε άλλη πόλη εμπιστεύεται την πορεία της προς το μέλλον στους θασιώτες της πιο οπισθοδρομικής συντήρησης. Ό,τι απομένει ύστερα απ’ όλα αυτά, είναι μια πόλη-φάντασμα, μια πόλη-έκτρωμα, μια πόλη-τέρας. Αμεριμνησία προτιμά να την ονομάσει ο αφηγητής. Και δικαίως.
Αλλά η Θεσσαλονίκη; Πού είναι η Θεσσαλονίκη;
«Η πόλη μου είναι μια άλλη πόλη» ακούμε τον ήρωα να μονολογεί με παράπονο. Η αληθινή πόλη πάει, χάθηκε. Τη ρήμαξαν τύποι σαν τον πανεπιστημιακό δάσκαλο της βυζαντινής αρχαιολογίας, τη μεγαλοδικηγόρο και τον ηγούμενο της μονής, που μετέχουν στις κυρίαρχες αξίες, τις υπηρετούν και τις αναπαράγουν, τη στιγμή που τύποι σαν τον σαλό, τον ήρωα και τον αθίγγανο θέτουν τον εαυτό τους εκτός, πληρώνοντας βέβαια το αναπόφευκτο τίμημα της επιλογής τους.
Αλλά αν έτσι έχουν τα πράγματα, τότε οφείλω να επισημάνω ότι ξενίζει το τέλος του μυθιστορήματος. Φαίνεται κατά τι ανακόλουθο ή, από μια άλλη οπτική, συγκαλυμμένα διδακτικό και σε κάθε περίπτωση ελαφρότερο του αναμενόμενου. Ας σημειώσω και μια πρόσθετη αδυναμία, σχετική προφανώς με την δημοσιογραφική ιδιότητα του συγγραφέα: υπάρχουν σημεία στα οποία η αφήγηση μοιάζει να αποτελεί άλλοθι για την έκφραση ενός στοχαστικού και κριτικού λόγου ή και να ακυρώνεται πλήρως από αυτόν, όπως στο μη αριθμημένο κεφάλαιο («Διάλειμμα: Μια περιήγηση στην Αμεριμνησία»).
Θα ήταν όμως άδικο να μείνω σε αυτά. Γιατί «Το τσίρκο των ψύλλων», πέρα από τις αρετές στη γλώσσα και στην πλοκή, είναι από τα λίγα μυθιστορήματα που ακουμπάνε με τόση τόλμη την επικαιρότητα, από τα ακόμη πιο λίγα που συνδυάζουν τη λογοτεχνική αξία με τον πολιτικό προβληματισμό, και από τα ελάχιστα που καταφέρνουν να απεικονίσουν με τέτοια εμβρίθεια τη νεοελληνική πραγματικότητα.

Και αυτά νομίζω ότι αρκούν, και μάλιστα με το παραπάνω.

Το πνεύμα των ημερών

2009-12-26T10:39:00.002+02:00

- Θέλω να μου πεις ένα ωραίο παραμυθάκι, μπαμπά, για να κοιμηθώ γλυκά γλυκά. Να, όπως τα παραμύθια που μου λέει κι η μαμά μου. Τη Σταχτοπούτα, την Πεντάμορφη και το Τέρας, τον Παπουτσωμένο Γάτο, τη Χιονάτη και τους εφτά Νάνους, τον κακό το Λύκο και τα τρία Γουρουνάκια.
- Καλά, θα σου πω. Αλλά όχι τέτοια. Ένα άλλο, δικό μου. Είναι για τον καιρό. Που λέω στην τηλεόραση τι καιρό θα κάνει, κι εσύ, όταν με βλέπεις, φωνάζεις «ο μπαμπάς μου, ο μπαμπάς μου», κι εγώ χαίρομαι που σ’ ακούω. Να δεις που θα σ’ αρέσει πολύ.

Από αρχές Σεπτεμβρίου, Οκτώβριος, Νοέμβριος, Δεκέμβριος, τελειωμένος πια και ο Ιανουάριος. Σύνολο πέντε. Αν βγάλουμε κάτι μικρές ψιχάλες, πέντε ολόκληρους μήνες είχε να βρέξει κανονικά. Όπως τουλάχιστον έβρεχε παλιά. Αλλά τώρα τίποτα. Λίγη πάχνη το πρωί και ολημερίς λιακάδα. Ένας ξεπλυμένος ήλιος. Πουθενά στον ορίζοντα σύννεφα. Άφαντη κι η βροχή, ούτε μια νιφάδα χιόνι. Σκόνη και ξεραΐλα. Σκόνη και ξεραΐλα μες στο καταχείμωνο…
Στην αρχή δεν έδωσαν σημασία. Συνηθισμένοι από τις αναποδιές του καιρού, πάει δέκα-δεκαπέντε χρόνια συνέχεια το ίδιο βιολί, καπάκι ο ένας καύσωνας μετά τον άλλο, ύστερα δύο μήνες παγωνιά και χιόνια, στη συνέχεια μια σύντομη περίοδος που ξέχυναν καθημερινά οι ουρανοί τα υπόλοιπα νερά του χρόνου, και κατόπιν ξανά από την αρχή τα ίδια. «Η υψηλότερη θερμοκρασία από το καλοκαίρι του 2003», «Τόσο πολύ χιόνι έχει να ρίξει από το χειμώνα του 1988», «Το ύψος της βροχής που έπεσε χθες στην Αττική πλησιάζει τη μεγαλύτερη τιμή που κατέγραψε ποτέ η μετεωρολογική υπηρεσία στο λεκανοπέδιο», άρχισαν να ψελλίζουν δεξιά κι αριστερά στα κανάλια, στους σταθμούς και στις εφημερίδες. Ότι δηλαδή κάτι δεν πάει καλά. Στην πραγματικότητα, για να έχουν να λένε και να ησυχάζουν. Παραδέχονταν το πρόβλημα, ανακούφιζαν την ανησυχία και χαίρονταν με την ειλικρίνειά τους. Παραπέρα όμως δεν μπορούσαν και δεν θέλανε να πάνε. Δεν τους βόλευε να πάνε.
Στο κάτω κάτω, κάτι γινόταν ακόμη. Έπιανε το θερμόμετρο 43 βαθμούς, βάζανε στο τέρμα τα κλιματιστικά, κουβαλούσαν τους γέρους στα δημόσια κτίρια, ανοίγανε τα σιντριβάνια, πίνανε παγωμένο τσάι και, όταν ευκαιρούσαν, πετάγονταν στις παραλίες. Έπεφτε η βαρυχειμωνιά, ανάβανε στο φουλ τα καλοριφέρ, ρίχνανε στους δρόμους αλάτι, βγάζανε τα εκχιονιστικά, μοίραζαν σούπα στους απόρους και, όταν τα πράγματα έφταναν στο απροχώρητο, κλείνανε και τα σχολεία. Τα κουτσοβόλευαν.
Τέτοιο όμως ξεχειλωμένο καλοκαίρι, μεσοστρατίς χειμώνα, πρώτη φορά τούς τύχαινε. Στράφι η διήμερη στο χωριό, γκρίνιαζαν τα σαλέ, χριστοκαντήλιαζαν οι πετρελαιάδες, παραπονιούνταν τα εμπορικά της Εγνατίας και της Τσιμισκή, δυσφορούσε κι ο κοσμάκης. Γιατί Χριστούγεννα περίμεναν, Χριστούγεννα ήρθαν και Χριστούγεννα δε χαίρονταν. Αναμμένο τζάκι και ψημένα κάστανα και φωτεινές ευχετήριες επιγραφές και αραδιασμένες σε πλατείες φάτνες και χιόνια στο καμπαναριό, φαντάσου με δεκατρείς και δεκαπέντε και δεκαέξι και δεκαεννιά βαθμούς Κελσίου, χριστουγεννιάτικη συσκευασία σε θερινή εκπτωτική προσφορά.
Να, όπως κάνουν στην Αυστραλία, που έχει το Δεκέμβρη καλοκαίρι και είναι όλοι μαζεμένοι στις παραλίες και βγαίνουν με ταχύπλοα από τη θάλασσα οι Αϊ-Βασίληδες και μοιράζουν στον κόσμο δώρα και τους τραβάνε φωτογραφίες με τις γυμνές κοπέλες. Τους βλέπεις μετά στην τηλεόραση και αναρωτιέσαι τι σόι Χριστούγεννα είναι αυτά. Κι όσο να πεις, εκεί το έχουν παράδοση και έθιμο να τα γιορτάζουν έτσι. Εδώ τι γίνεται;
Πήγαιναν λοιπόν οι άνθρωποι στα μαγαζιά, αγόραζαν μάλλινα, τραγουδούσαν τα παιδιά «Καλήν εσπέραν άρχοντες», μαζεύονταν οι συγγενείς στο γιορτινό τραπέζι, ψήνανε στο φούρνο γεμιστές γαλοπούλες, βάζανε φλουριά στις βασιλόπιτες, αντάλλασσαν ευχές για τον καινούριο χρόνο, κάνανε δηλαδή ό,τι συνήθιζαν να κάνουν πάντα στις γιορτές, αλλά και πάλι γιορτές δεν καταλάβαιναν. Όσο κι αν υποκρίνονταν, ένιωθαν ότι κάπου είχαν λάθος. Λες κι έπαιζαν στο θέατρο. Καλοί στους ρόλους τους. Δε λέω, πολύ καλοί. Ωστόσο από άλλη παράσταση τα σκηνικά, από άλλη τα κοστούμια.
Απορούσαν. Είκοσι, τριάντα, πενήντα χρόνια; Τέτοιο πράγμα δε θυμούνταν ξανά να τους έχει συμβεί. Άρχισαν σιγά σιγά να προβληματίζονται. Φυσικό φαινόμενο ή ανθρώπινη παρέμβαση; Προσωρινή ανωμαλία του καιρού ή μόνιμη κατάσταση; Θα φτάσουν για το καλοκαίρι τα αποθέματα νερού ή με το δελτίο θα το πίνουν; Μπορεί και το ένα, μπορεί και το άλλο, απαντούσαν σιβυλλικά οι επιστήμονες, αλλά τεκμηριωμένη απάντηση δεν ήταν ακόμη σε θέση να τους δώσουν.
Τέλειωσαν όμως οι διακοπές, ξεκίνησε πάλι ο κόσμος τις δουλειές του, πρωινό ξύπνημα, τα παιδιά στο σχολείο, ψάξιμο για πάρκινγκ, η φάτσα του συναδέλφου και η γκρίνια του αφεντικού, ψώνια στο σουπερμάρκετ, τα παιδιά από το σχολείο, διάβασμα, τρέχα φροντιστήρια, βραδινά τηλεοπτικά μικροσκάνδαλα, βαθύς ύπνος. Περνούσε γρήγορα ο καιρός, λουσμένος με πρωινές πάχνες και χειμωνιάτικες λιακάδες. Ήσυχα, σχεδόν ευτυχισμένα.
Όσο περνούσαν οι μέρες άρχισαν να αποξεχνιούνται ή, πιο σωστά, να συνηθίζουν. Κι εδώ που τα λέμε, καλύτερα περνούσαν έτσι. Ούτε χιονιάς αλλά ούτε και κάψα. Ούτε να λερώνονται τα ρούχα, ούτε να καθαρίζουν όλη την ώρα τα μπαλκόνια, ούτε να κουβαλάνε ομπρέλες, ούτε να πλένουν συνέχεια το αυτοκίνητο, ούτε να πληρώνουν τα μαλλιοκέφαλά τους στα πετρέλαια. Στο κάτω κάτω, ένας ήπιος χειμώνας ήταν μόνο. Τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο. Δε χρειάζονταν λοιπόν υπερβολές. Κι αν, αν λέμε, συνέχιζε έτσι ο καιρός, όλο και κάποια λύση θα ’βρισκαν στο τέλος οι επιστήμονες.
Τελικά το αποφάσισαν. Πιο καλά ήταν έτσι. Κουβέντα δεν ξανακούστηκε. Ουφ! Ησύχασαν.

(Είναι από το προηγούμενο βιβλίο μου, "Το παραμύθι του ύπνου". Το θυμήθηκα όταν είδα από πολύ πρωί τον ήλιο να αστράφτει. Δυστυχώς, ταιριάζει απόλυτα με την περίσταση...)

Ευχές

2009-12-25T00:25:00.007+02:00

Χρόνια σας πολλά απ' όλους μας

(Το σχέδιο έγινε από τη Ζωή, η εικονιζόμενη τρίτη στη σειρά)

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Ευχές σφήνα (ζήλεψα κι εγώ):

Ο Βενιαμίν της οικογένειας, έφτιαξε αυτό για το blog

Αν και μικρότερος, εβαλε τον εαυτό του προτελευταίο. Κάτι θελει να πει μάλλον...

Καλες γιορτές σε όλους.

11. "Η προσωπική μου Χιροσίμα και το ιδιωτικό μου Ναγκασάκι"

2009-12-23T22:48:00.006+02:00

Αποβραδίς είχα προνοήσει να κρύψω το χαπάκι σε μια συσκευασία με ασπιρίνες, μην τύχει και με υποψιαστούν οι άλλοι στη δουλειά. Το έβγαλα με προφύλαξη και το κατάπια αμέσως, χωρίς να το αφήσω να λιώσει εντελώς στη γλώσσα, αλλά μια δυσάρεστη αίσθηση πρόλαβε κι απλώθηκε σε όλη τη στοματική μου κοιλότητα. Ήταν σαν να τρως ένα ξερό κομμάτι ασβέστη.
Ακολούθησα νοητά τη διαδρομή της υγρής μάζας από το στενόμακρο σωλήνα του οισοφάγου ως τον ασκοειδή θύλακα του στομάχου. Τη φαντάστηκα να αποσυντίθεται στα χημικά της στοιχεία και να απελευθερώνει εντός μου μια τεράστια δύναμη μεγατότων. Λες κι είχα μια πυρηνική βόμβα στην κοιλιά μου έτοιμη να συντρίψει όλες τις Χιροσίμες και όλα τα Ναγκασάκια του μυαλού μου. Ένιωσα την ισχύ της πυρηνικής έκρηξης να διαπερνά το είναι μου και το ωστικό κύμα να μεταδίδεται διαμέσου του αίματος από τα πόδια μέχρι το κεφάλι. Ήξερα καλά τι επρόκειτο να συμβεί μέσα μου τις επόμενες ώρες.
Ύστερα από ένα σαραντάλεπτο θα ένιωθα τα άνω και κάτω άκρα μου να ατονούν, το μυαλό μου να μουδιάζει και τα συναισθήματά μου να νεκρώνονται. Δε θα έπαυα να έχω συνείδηση του εαυτού μου, αλλά κάποιες διανοητικές ικανότητες, όπως η κρίση και η βούληση, θα περιέρχονταν σε κατάσταση ελεγχόμενης και μηχανικής υπολειτουργίας, ενώ κάποιες άλλες όπως η φαντασία και η μνήμη θα χειραγωγούνταν πλήρως. Ο χώρος της πρώτης θα κυριευόταν από ψυχεδελικούς εφιάλτες και η δεύτερη θα θρυμματιζόταν σε μικρά μικρά κομμάτια αποσυντεθειμένων αναμνήσεων χωρίς καμία ενότητα και λογική.
Στη συνέχεια τα εγκεφαλικά κέντρα που είναι υπεύθυνα για την κίνηση του σώματος, την ικανότητα της αντίληψης και την εκφορά του λόγου θα εξασθενούσαν κάτω από την πίεση διαδοχικών χημικών επιθέσεων που θα καταλάμβαναν όλες τις νευρικές οδούς της εισαγωγής αισθητηριακών ερεθισμάτων και της εξαγωγής εγκεφαλικών εντολών, με αποτέλεσμα να βρίσκομαι σε μια σχετική απόσταση από την εξωτερική και την εσωτερική μου πραγματικότητα. Πρόκειται για μια απόσταση ασφαλείας του εγώ από εμένα, του μυαλού από την ψυχή και της γνώσης από την αλήθεια που οχυρώνει ένα νέο χώρο βίωσης και συνείδησης των πραγμάτων. Έναν χώρο που με αρέσει να τον ονομάζω «το βασίλειο της λήθης».
Αλλά είχα αρκετό χρόνο για να φτάσω σε αυτό το επίπεδο και στο μεταξύ όφειλα να οργανώσω τη λειτουργία μου με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην κινώ τα περίεργα βλέμματα και τα κακεντρεχή σχόλια των άλλων υπαλλήλων, κυρίως του Στεργίου. Κούνησα το κεφάλι μου πάνω κάτω και προσπάθησα να επανέλθω. Κοίταξα μπροστά μου κι είδα τη χάρτινη στοίβα να με περιμένει. Τράβηξα το πρώτο έγγραφο από κάτω και άρχισα να το διαβάζω χωρίς να έχω καθόλου όρεξη. Έπεσα σε ό,τι χειρότερο θα μπορούσε να μου τύχει: πρόσκληση ενδιαφέροντος για αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας. Δεν πρόλαβα να φτάσω ούτε μέχρι τη μέση, όταν άκουσα το τηλέφωνο του γραφείου μου να χτυπάει. Πρώτος, δεύτερος, τρίτος χτύπος, καμία αντίδραση από μέρους μου. Το σήκωσα στον τέταρτο, όπως ακριβώς προβλέπεται από τον εσωτερικό κανονισμό.
«Αποστόλου Θάνος, 2cΒ6. Σε τι θα μπορούσα να σας φανώ χρήσιμος;»
«Ελάτε αμέσως, σας παρακαλώ. Σας περιμένω στο γραφείο μου» ακούστηκε η φωνή του προϊσταμένου.
Κοκάλωσα. Περίμενα ότι αργά ή γρήγορα θα συνέβαινε κι αυτό, αλλά θα προτιμούσα να γίνει οποιαδήποτε άλλη ώρα εκτός από αυτήν. Όχι μόνο γιατί θα ήθελα να είχαν ξεκαθαρίσει προηγουμένως κάποια πράγματα, ώστε να ξέρω τι ακριβώς συμβαίνει, αλλά κυρίως γιατί κάτω από την επίδραση του χαπιού ήμουν πιο τρωτός και αδύναμος, λιγότερο ευέλικτος και ικανός για να αντεξεπέλθω στη δοκιμασία. Συν τοις άλλοις, υπήρχε και ο κίνδυνος να αρχίσω ανά πάσα στιγμή να κομπιάζω, να ιδρώνω και να τραυλίζω. Κοίταξα το ρολόι αγχωμένος. Είχα τριάντα πέντε λεπτά ακόμη μέχρι τα πρώτα ορατά συμπτώματα. Θα έπρεπε να βιαστώ.
Άνοιξα το τελευταίο συρτάρι και έβγαλα τη σακούλα με τα κεράσια. Σηκώθηκα με δυσκολία και περπάτησα σέρνοντας τα πόδια μου στο διάδρομο. Πέρασα μπροστά από το γραφείο σου και έριξα ένα άδειο βλέμμα. Ήμουν ακόμη σε θέση να θυμάμαι για ποιο λόγο έλειπες και επιτάχυνα το βήμα μου, για να προφυλάξω τον εαυτό μου από εκείνες τις ανεπιθύμητες σκέψεις, μνήμες ή αισθήματα, που μόνο κακό θα μπορούσαν να μου κάνουν σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή.
Εννιά ζευγάρια μάτια είχαν καρφωθεί πάνω μου και με κοιτούσαν γεμάτα οίκτο, αδιαφορία, συμπάθεια, πιθανώς και χαιρεκακία. Δεν ήθελα βέβαια να δείξω μπροστά τους καμία αδυναμία και συνέχισα με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα μέχρι το γραφείο του προϊσταμένου. Χτύπησα την πόρτα, παρ’ ότι με έβλεπε πίσω από το τζάμι. Άνοιξα με δισταγμό και βρέθηκα μπροστά του.
«Καθίστε, σας παρακαλώ».
Κινήθηκα προς την καρέκλα που μου υπέδειξε κι ακούμπησα μαλακά τη σακούλα που κρατούσα στο πάτωμα.
«Τι έχετε εκεί;»
«Είχα υποσχεθεί να σας φέρω μερικά κεράσια. Είναι η ρίζα που με την ευγενική μεσολάβησή σας έλαβα από την εταιρεία πριν από μερικά χρόνια. Το δενδρύλλιο έγινε ολόκληρο δέντρο και αυτά εδώ είναι τα κεράσια του. Σας τα φέρνω ως έκφραση ειλικρινούς ευχαριστίας».
«Καλοσύνη σας».
Τέντωσε το χέρι προς το μέρος μου. Στην αρχή ξαφνιάστηκα, αλλά όταν κατάλαβα το νόημα της χειρονομίας, σήκωσα τη σακούλα, για να του τη δώσω. Ένιωσα κάποια αδυναμία στον καρπό, αλλά τελικά δε δυσκολεύτηκα. Έκανε μέρος ανάμεσα σε κάποια έγγραφα και την ακούμπησε πάνω στο γραφείο του. Κράτησε μπροστά του μόνο ένα έγγραφο.
«Δε νομίζω να τα έχετε ραντίσει. Μπορεί να μας κατηγορούν οι οικολόγοι, αλλά αυτή η ποικιλία χρειάζεται πολύ λιγότερα φυτοφάρμακα από τα συμβατικά είδη».
«Σας διαβεβαιώνω πως δεν τα ράντισα ούτε μια φορά εδώ και τρία χρόνια».
«Πολύ ωραία».
Έβγαλε ένα κεράσι, το σκούπισε προσεκτικά με ένα χαρτομάντιλο και το έφερε στο στόμα. Το δάγκωσε στην άκρη. Τα ζουμιά κύλησαν στο σαγόνι του κι έσταξαν πάνω στο έγγραφο. Έκανα να σηκωθώ για να τον βοηθήσω, αλλά με εμπόδισε με μια αυστηρή κίνηση του χεριού του.
«Μην μπαίνετε, σας παρακαλώ, στον κόπο» μου είπε με γεμάτο στόμα και έβγαλε ένα δεύτερο χαρτομάντιλο. Καθάρισε το πρόσωπό του και σκούπισε ένα προς ένα όλα τα δάχτυλα.
Φαίνεται ότι του άρεσε και πήρε ακόμη ένα.
«Νόστιμα, ε;» σχολίασε.
«Έτσι είναι όλα. Μεγάλα, ζουμερά και νόστιμα» συμφώνησα.
«Θα ξετρελαθεί η γυναίκα μου. Ξέρετε, της αρέσουν πολύ τα κεράσια».
«Τότε, μπορώ να σας φέρνω όποτε θέλετε. Αρκεί να μου το λέτε».
«Να είστε καλά. Και μια που είπα για τη γυναίκα μου. Θέλω να εκφράσω για ακόμη μια φορά τη λύπη μου για το τραγικό συμβάν».
«Σας ευχαριστώ» του απάντησα και χαμήλωσα το κεφάλι.
«Έχω όμως τη δυσάρεστη υποχρέωση να σας υπενθυμίσω ότι εδώ είναι γραφείο και καλά θα κάνετε να τα αφήσετε όλα στην άκρη. Είχατε μια ολόκληρη βδομάδα στη διάθεσή σας, για να εκτελέσετε το καθήκον σας απέναντι στη σύζυγό σας, να θρηνήσετε την απώλειά της και να τιμήσετε τη μνήμη της. Αλλά τώρα που επιστρέψατε, περιμένω από εσάς να είστε το ίδιο ακμαίος και αποδοτικός. Ξέρω ότι δεν είναι τόσο εύκολο, αλλά σκεφτείτε, σας παρακαλώ, τι εικόνα δίνετε στους άλλους υπαλλήλους. Όχι μόνο μας ήρθατε ατημέλητος και αξύριστος, όχι μόνο κόβετε άσκοπες βόλτες στο διάδρομο, αλλά πληροφορούμε κιόλας πως έχετε μείνει πολύ πίσω στις διορθώσεις σας. Λυπάμαι που σας το λέω, αλλά είστε σε πλήρη αποδιοργάνωση και δε μου αρέσει καθόλου να σας βλέπω έτσι».
Δε χρειάστηκε πολλή σκέψη για να καταλάβω από πού προέρχονταν οι πληροφορίες του. Όλοι ξέρουν ποιος είναι ο αληθινός ρόλος του Στεργίου στο τμήμα.
«Έχετε δίκιο. Είμαι όμως διατεθειμένος να μείνω όσο χρειάζεται, για να τελειώσω όλες μου τις διορθώσεις. Ακόμη κι ως αργά το βράδυ».
Ένα χαμόγελο ικανοποίησης απλώθηκε στα χείλη του, αλλά γρήγορα ξαναπήρε το σοβαρό του ύφος.
«Έχω εδώ το κείμενό σας. Αυτό που γράψατε με τίτλο “Η οπωροφόρα επανάστα¬ση”».
Με μεγάλη έκπληξη συνειδητοποίησα ότι το έγγραφο που μόλις είχε χρησιμοποιήσει σαν τραπεζομάντιλο πάνω στο γραφείο του ήταν το δικό μου κείμενο. Ενοχλήθηκα αλλά προσπάθησα να μην του το δείξω.
«Το διάβασα με μεγάλη προσοχή και διαπίστωσα ότι κάνατε δύο διορθώσεις. Θα ήθελα, σας παρακαλώ, να μου εξηγήσετε το λόγο».
Έσπρωξε το κείμενο προς το μέρος μου. Είχε τρεις κόκκινες σταγόνες, που έμοιαζαν να είναι αίμα. Αγχώθηκα στην αρχή, αλλά γρήγορα επανέκτησα την ψυχραιμία μου. Όσο η συζήτηση στρεφόταν γύρω από γλωσσικά ζητήματα, το παιχνίδι παιζόταν στο δικό μου γήπεδο και δεν είχα κανένα λόγο να φοβάμαι. Επέλεξα με προσοχή τα λόγια μου και του είπα:
«Προτίμησα τον όρο “διαφοροποίηση” για να αποφύγω τους αρνητικούς συνειρ¬μούς, τους οποίους δυστυχώς γεννά σε αρκετούς η έννοια της τροποποίησης. Υπάρχει, βλέπετε, ακόμη η προκατάληψη σε βάρος των μεταλλαγμένων ειδών».
«Και το δεύτερο;»
«Λέτε για την αφαίρεση του κόμματος στην περίοδο “Πρόκειται για ένα ακόμη θαύμα της γενετικής μηχανικής, που υπόσχεται να δώσει τα αμέσως επόμενα χρόνια λύση στις αυξανόμενες διατροφικές ανάγκες του αναπτυγμένου και κυρίως του υπανάπτυκτου κόσμου”»;
«Ναι, γι’ αυτό λέω».
«Με την αφαίρεση του κόμματος ευρύνεται το νόημα. Το θαύμα που θα δώσει λύση στις αυξανόμενες διατροφικές ανάγκες δεν είναι μόνο τα νέα οπωροφόρα υβρίδια που προωθεί στο εμπόριο η εταιρεία μας, αλλά κι όλη η γενετική μηχανική στο σύνολο των εφαρμογών της. Έτσι προβάλλουμε όχι μόνο τα συγκεκριμένα υβρίδια οπωροφόρων δέντρων αλλά και τις γενικότερες επιστημονικές εξελίξεις που υλοποιούνται στον τομέα της βιοτεχνολογίας».
Περίμενα με αγωνία την αντίδρασή του. Ουσιαστικά το κείμενο αυτό ήταν το μόνο υπερασπιστικό μέσο που διέθετα μπροστά σε ένα πλήθος ενοχοποιητικών στοιχείων που το τελευταίο διάστημα σωρεύονταν σαν χιονοστιβάδα εναντίον μου. Είχα τέτοιο άγχος που άρχισαν να τρέμουν τα χέρια μου και αναγκάστηκα να αφήσω αμέσως το έγγραφο πάνω στο γραφείο του, για να μη γίνω αντιληπτός.
Ο προϊστάμενος το πήρε και αφού έριξε μια τελευταία ματιά, το τσαλάκωσε και το πέταξε επιδεικτικά στο καλάθι των αχρήστων.
Έμεινα να τον κοιτάω άφωνος. Δε χωρούσε καμιά παρερμηνεία η στάση του: επρόκειτο για την καταδικαστική απόφαση που μόλις είχε εκφωνηθεί σε βάρος μου με τον πλέον συμβολικό αλλά αδιαμφισβήτητο τρόπο.
Δίστασα για λίγο και τελικά τον ρώτησα:
«Μήπως δε σας άρεσε;»
«Ποιο; Το κείμενο;»
«Ναι, για το κείμενο σας μιλάω».
«Μην το παίρνετε έτσι. Το κείμενο που γράψατε είναι πολύ καλύτερο απ’ ό,τι θα περίμενα».
Ξαφνιάστηκα από την απάντησή του. Σκέφτηκα ότι μπορεί να το πέταξε γιατί ήταν λερωμένο, ίσως μάλιστα και να μου ζητούσε ένα καθαρό αντίτυπο. Βρήκα λοιπόν το θάρρος κι επέμεινα:
«Επιτρέψτε μου. Αλλά αν πράγματι σας άρεσε, τότε για ποιο λόγο το πετάξατε;»
«Εκτέλεσε ήδη την αποστολή για την οποία γράφτηκε».
Δεν κατάλαβα τι εννοούσε. Νόμιζα ότι η αποστολή του ήταν να δημοσιευτεί σε κάποια εφημερίδα. Δε θα είχα αντίρρηση ακόμη κι αν αυτό γινόταν χωρίς το όνομά μου.
«Δηλαδή, δεν πρόκειται… θέλω να πω, δε σκοπεύετε να το δημοσιεύσετε;»
«Να το δημοσιεύσουμε; Πώς σας πέρασε από το μυαλό; Τρεις από τις μεγαλύτερες εφημερίδες και δύο τηλεοπτικά κανάλια χρηματοδοτούνται από κονδύλια της εται¬ρείας μας. Έχουμε μισθώσει ορισμένους από τους καλύτερους δημοσιογράφους, έστω κι αν κάποιοι ανάμεσά τους τυχαίνει να το αγνοούν. Δεν υπάρχει λοιπόν κανένας λόγος να εναποθέτουμε τη διαφώτιση της κοινής γνώμης για τόσο σοβαρά ζητήματα σε έναν απλό υπάλληλο της εταιρείας, ακόμη κι αν αυτός γράφει τόσο ωραία όσο εσείς».
Τρεις ώρες χρειάστηκα για να το γράψω συν οι ελπίδες που έτρεφα τόσες μέρες, συν ο καβγάς που είχα μαζί σου. Κι όλα αυτά, μόνο και μόνο για να ακούσω ότι είμαι ένας απλός υπάλληλος της εταιρείας που τυχαίνει να γράφει ωραία.
«Τότε μπορείτε να μου πείτε γιατί μου ζητήσατε να το γράψω;» ύψωσα λίγο τη φωνή μου.
«Μη βιάζεστε, σας παρακαλώ, και προπαντός μην εκνευρίζεστε. Για το καλό σας το λέω».
Κάτι μέσα μου επαναστατούσε, αλλά κατάφερα μετά βίας να το συγκρατήσω. Ο προϊστάμενος συνέχισε να μιλάει.
«Υπάρχει, βλέπετε, ένα ακόμα θέμα που πρέπει να το συζητήσουμε. Ξέρω ότι δεν είναι η πιο κατάλληλη στιγμή για σας, αλλά τα χρονικά περιθώρια που έχω στη διάθεσή μου στενεύουν επικίνδυνα».
«Σε ποιο θέμα αναφέρεστε;»
«Στο γάμο σας».
Ξεροκατάπια και έσκυψα το κεφάλι.
«Τι ακριβώς θέλετε να μάθετε για το γάμο μου;»
«Γνωρίζατε ότι απαγορεύεται από τον εσωτερικό κανονισμό αυτό που κάνατε;»
«Ναι, το γνώριζα».
«Τότε γιατί το κάνατε;»
«Πείτε το νεανική επιπολαιότητα. Έτσι κι αλλιώς, δεν νομίζω ότι ήταν τίποτα παραπάνω. Θέλω να πω ότι αναγνωρίζω το λάθος μου. Άλλωστε, το παραδέχτηκα και στην έκθεση αυτο-αξιολόγησης».
«Σκεφτείτε όμως να κάνανε όλοι εδώ μέσα τέτοια λάθη. Πιστεύετε ότι θα μπορούσε το τμήμα μας να παραμείνει πρώτο σε αποδοτικότητα ανάμεσα σε άλλα και μάλιστα πολύ μεγαλύτερα τμήματα της εταιρείας;»
Έφερα στο μυαλό μου την εικόνα της Ελένης στην τουαλέτα κι ένιωσα πως ό,τι γινόταν εκείνη τη στιγμή σε εκείνο το γραφείο ήταν η τελευταία πράξη από το θέατρο του παραλόγου στο οποίο έπαιρνα κι εγώ μέρος σαν κομπάρσος όσα χρόνια εργαζόμουν σε αυτή την εταιρεία. Δεν άντεξα άλλο και αντέδρασα.
«Αυτό φαντάζομαι ότι ισχύει για όλους μας. Ακόμη και για εσάς».
«Ασφαλώς κι ισχύει. Αλλά γιατί το λέτε; Μήπως έχετε διαφορετική άποψη για μένα;»
«Το λέω γιατί δεν πιστεύω ότι εφαρμόσατε με τόσο τυπικό τρόπο τον εσωτερικό κανονισμό πριν από δύο περίπου ώρες στην τουαλέτα. Ή μήπως κάνω λάθος;».
Κι όμως δε διέκρινα καμία έκπληξη ή ανησυχία στο πρόσωπό του. Σαν να του μιλούσα για μια ακόμη διόρθωση που είχα κάνει στο κείμενό μου.
«Να είστε σίγουρος ότι τον τήρησα κατά γράμμα» μου απάντησε με αργή και σταθερή φωνή.
«Εγώ όμως που έτυχε να βρίσκομαι στις αντρικές τουαλέτες σχημάτισα άλλη εικόνα» επέμεινα κοιτώντας τον στα μάτια.
Συνέχιζε να είναι το ίδιο ατάραχος.
«Έχω υπόψη σε τι αναφέρεστε. Φρόντισα να μάθω. Γι’ αυτό τις έχουμε τις κάμερες σε όλο το τμήμα. Επιμένω πάντως στην απάντηση που σας έδωσα».
Άρχισα να εξοργίζομαι. Δεν είχε κανέναν ενδοιασμό να παρουσιάζει το πλέον καταφανές ψέμα του σαν να ήταν η πιο φυσική αλήθεια. Αποφάσισα να τα παίξω όλα για όλα. Έπρεπε να του δείξω ότι είχα στο μανίκι μου αρκετούς κρυμμένους άσους και ότι, αν χρειαζόταν, θα μπορούσα ανά πάσα στιγμή να προστατεύσω τον εαυτό μου.
«Τον τηρήσατε και με την Ελπίδα; Ή, θα το αρνηθείτε κι αυτό με την ίδια ευκολία».
Ένα πλατύ χαμόγελο διαγράφηκε στα χείλη του. Μου φάνηκε πως ήταν, όπως ακριβώς το περιέγραψε ο Δημάκης. Βαλσαμωμένο.
«Μην το παίρνετε προσωπικά. Στα μάτια μου η σύζυγός σας ήταν μια απλή υπάλληλος, όπως κι όλες οι άλλες. Ό,τι κι αν πιστεύετε, σας λέω με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο ότι και σε αυτή την περίπτωση ήμουν τυπικότατος στην τήρηση του κανονι¬σμού. Αυτό είναι ίσως το τελευταίο μάθημα που πρέπει να μάθετε εδώ μέσα».
Δεν ήθελε πολύ μυαλό για να αντιληφθώ ότι τα λόγια του υπαινίσσονταν με βεβαιότητα την απόλυση μου. Αξιολόγησα τη θέση μου: με σένα νεκρή, δε θα μπορούσε να σταθεί υπόθεση σεξουαλικής παρενόχλησης σε κανένα δικαστήριο. Υπήρχε βέβαια και η Ελένη, αλλά δεν ήμουν καθόλου σίγουρος για την πρόθεσή της να κινήσει νομική διαδικασία σε βάρος του, πολύ δε περισσότερο τώρα που, σύμφωνα με την εκτίμησή μου και σε αντίθεση μ’ όσα έλεγε η ίδια, θα αναλάμβανε τη θέση του προϊσταμένου. Σαν να ξεφούσκωσε η οργή μου και μαζεύτηκα ηττημένος στην καρέκλα μου.
«Να σας εξηγήσω όμως τι ακριβώς θέλω να πω, για να μην παρεξηγήσετε τα λόγια μου. Υπάρχει ένας εσωτερικός κανονισμός που ισχύει για όλους τους υπαλλήλους εδώ μέσα, και για μας ασφαλώς τους προϊσταμένους και για τους διευθυντές και για τους μεγαλομετόχους της εταιρείας. Αλλά ειδικά για τους προϊσταμένους υπάρχει κι ένας άλλος κανονισμός, όπως υπάρχει κι ένας άλλος για τους διευθυντές, κι ένας άλλος για τους μεγαλομετόχους. Είναι όμως άγραφοι αυτοί οι κανονισμοί, ισχύουν εθιμικώ δικαίω, κι ορίζουν ότι έχουμε το δικαίωμα, ίσως μάλιστα και το καθήκον, να προβαίνουμε με την απαιτούμενη πάντα προσοχή και προφύλαξη κι αφού προηγουμένως έχουμε σταθμίσει όλα τα ενδεχόμενα, σε μικρές ή μεγάλες παραβιάσεις του επίσημου κανονισμού, προκειμένου να διασφαλίσουμε την πιστή τήρηση του από τους υφισταμένους μας. Αυτό συμβαίνει, όπως άφησα να εννοηθεί, και στη σχέση των διευθυντών με τους προϊσταμένους και των μεγαλομετόχων με τους διευθυντές. Είναι ο άγραφος νόμος της επιβολής και της δύναμης, που κάθε μηχανισμός εξουσίας από αυτόν που ασκείται μέσα στην οικογένεια μέχρι αυτόν που ασκείται μέσα στο κράτος, πρέπει να τηρεί απαρέγκλιτα, αν θέλει να συνεχίσει να ασκείται».
Σταμάτησε για λίγο και πήρε ένα απολογητικό ύφος.
«Γι’ αυτό αναγκάζομαι να έρχομαι στη δουλειά με τη Mercentes, παρ’ ότι θα προτιμούσα να την κρατάω καθαρή στο γκαράζ του σπιτιού μου. Γι’ αυτό αναγκάζομαι να πηγαίνω πού και πού με καμιά υπάλληλο, αν και δεν έχω στην ηλικία μου καμιά όρεξη για τέτοια. Γι’ αυτό αναγκάζομαι να βάζω τις φωνές στον Στεργίου, παρ’ όλη τη συμπάθεια που τρέφω απέναντί του. Είναι τα μικρά κι όχι πάντα ευχάριστα προνόμια ή υπό μία άλλη έννοια είναι τα άτυπα καθήκοντα που με βαραίνουν ως προϊστάμενο, προκειμένου να συντηρώ τις φρούδες ελπίδες και τις αφελείς προσδοκίες των υπαλλήλων μου».
«Δε σας καταλαβαίνω».
«Κοιτάξτε τους» μου έδειξε τους συναδέλφους έξω από το παράθυρό του. «Κάνετε μεγάλο λάθος, αν νομίζετε ότι εργάζονται μόνο για το μισθό τους. Καθένας από αυτούς ελπίζει ότι σε λίγα χρόνια θα έχει το δικό μου αυτοκίνητο και ότι θα είναι σε θέση να παραβιάζει τον εσωτερικό κανονισμό χωρίς να νιώθει, όπως τώρα, υπόλογος απέναντι σε μένα. Είναι αυτονόητο ότι δε μιλάω για παραβιάσεις που αφορούν αυτή καθαυτή την εργασία τους, αλλά την εν γένει συμπεριφορά και λειτουργία τους ως προσώπων. Γιατί δεν παύουν, όσο κι αν δε μας αρέσει αυτό, να υπάρχουν και ως πρόσωπα».
«Θέλετε να πείτε ότι γίνονται παραβιάσεις του εσωτερικού κανονισμού εν γνώσει σας;»
«Αν γίνονται λέει; Ο Χριστοφόρου βγαίνει κάθε μήνα με άλλη υπάλληλο της εταιρείας, οι δυο μεταφραστές που μας έμειναν είναι ομοφυλόφιλοι και μαθαίνω ότι σκέφτονται να παντρευτούν τον άλλο χρόνο στο εξωτερικό, η Χατζηγιάννη έχει δεσμό με τον Κωνσταντινίδη, εσείς ήσασταν παντρεμένος με τη Μαλαματή και διατηρούσατε παράλληλη σχέση με την Αλεξίου, ο Λεοντιάδης χρησιμοποιεί το ηλεκτρονικό δίκτυο της εταιρείας, για να επισκέπτεται σε καθημερινή βάση από το σπίτι του πορνοσελίδες, η Παπαπέτρου ενημερώνεται για το ωροσκόπιο από το τηλέφωνο της εταιρείας και ο Στεργίου ήταν τις προάλλες στο αυτόφωρο για τα επεισόδια στο γήπεδο του Παναθηναϊκού».
«Μα, αφού τα ξέρετε όλα αυτά, γιατί δεν παίρνετε τα μέτρα σας;»
«Αυτό που δεν έχετε καταλάβει είναι πως μια διοίκηση δεν μπορεί να ασκείται μόνο δια της τιμωρίας, όπως γινόταν παλιότερα, αλλά κυρίως δια του φόβου της τιμωρίας και ακόμη καλύτερα δια της προσδοκίας κάποιων μελλοντικών προνομίων. Αρκεί να δείτε τι είναι διατεθειμένοι να κάνουν και να πουν, προκειμένου να διασκεδάσουν τους φόβους και να εξασφαλίσουν την εύνοιά μου. Αλλά τι σας λέω τώρα; Αφού κι εσείς τα ίδια κάνετε, κι ίσως μάλιστα περισσότερο από όλους τους άλλους».
Τον κοίταξα ενοχλημένος.
«Μην με παρεξηγείτε, δεν σας μέμφομαι. Αν μάλιστα θέλετε τη γνώμη μου, πολύ καλά κάνατε, που αναφέρατε στην έκθεση αυτο-αξιολόγησης το γάμο σας με την κυρία Μαλαματή. Να είστε σίγουρος ότι θα ήταν πολύ χειρότερη η θέση σας, αν δεν προβαίνατε σε αυτήν την ομολογία. Εγώ, έτσι κι αλλιώς, τα ήξερα όλα. Μου δώσατε όμως την ευκαιρία να εκτιμήσω την ειλικρίνεια και την αποφασιστικότητά σας».
«Είπατε ότι τα ξέρατε; Από ποιον τα ξέρατε;»
«Δυο τρεις μού έφερνε ο Στεργίου σκισμένες σελίδες από το καλάθι των αχρήστων σας που λέγανε για μανιτάρια, πορτοκάλια και μανταρίνια στα ελληνικά και στα αγγλικά. Μυστικός κώδικας, ε; Πολύ ευφάνταστο. Οι υποψίες μου επιβεβαιώθηκαν πριν τέσσερις περίπου μήνες με τη βοήθεια του Χριστοφόρου, που άφησε κάποιους σχετικούς υπαινιγμούς. Φαντάζομαι ότι το έμαθε από την Αλεξίου, γιατί την ίδια ακριβώς περίοδο είχαν ένα πολύ σύντομο φλερτ. Μετά την Αλεξίου στράφηκε στη γυναίκα σας, αλλά αυτή τον απέρριψε. Ήταν, βλέπετε, αρκετά αφοσιωμένη σε σας. Οπότε πληγώθηκε ο εγωισμός του κι αποφάσισε να πάρει την εκδίκησή του. Τι πιο λογικό; Στη θέση του κι εσείς το ίδιο δε θα κάνατε;»
Προσπάθησα να αποφύγω την απάντηση κι έστρεψα αλλού το θέμα.
«Μου κάνει φοβερή εντύπωση η ικανότητά σας να τα θυμάστε όλα αυτά και μάλιστα με τόσες λεπτομέρειες. Εγώ, πάλι, έχω μια εξαιρετικά επιλεκτική μνήμη».
«Μη σχηματίσετε την εσφαλμένη εντύπωση ότι τα ξέρω όλα. Το σίγουρο είναι ότι υπάρχουν πολλά ακόμη που αγνοώ. Γιατί για κάποιον περίεργο λόγο, που αδυνατώ να κατανοήσω, οι σημερινοί άνθρωποι έχουν γίνει αρκετά ιδιόρρυθμοι και διαστροφικοί. Πάντως, αρκεί που νομίζετε πως τα ξέρω όλα ή εν πάση περιπτώσει ότι μπορώ με κάποιον τρόπο να τα μάθω. Από εκεί και πέρα φροντίζω κι εγώ βέβαια, όταν διαπιστώνω σημάδια χαλάρωσης, να διεγείρω μέσα σας την ενοχή, την ανησυχία και τον φόβο, προκειμένου να σας κρατώ σε διαρκή κατάσταση απολογίας. Γι’ αυτό επινόησα ένα ανύπαρκτο τμήμα της εταιρείας, όπως είναι η υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου, και γι’ αυτό συνέταξα την επιστολή που λάβατε σήμερα το πρωί».
«Ανύπαρκτο; Είπατε… είπατε ανύπαρκτο;»
«Ναι, έτσι ακριβώς».
«Θέλετε να πείτε ότι δεν υπάρχει;»
«Ναι, θέλω να πω ότι δεν υπάρχει».
«Κι όμως αν με ρωτούσατε, θα ήμουν έτοιμος να περιγράψω πώς είναι τα γραφεία και το υπαλληλικό προσωπικό αυτής της υπηρεσίας!»
«Μη σας ξαφνιάζει καθόλου. Δεν είστε, άλλωστε, ο μόνος. Το ίδιο ακριβώς νομίζουν κι όλοι οι άλλοι συνάδελφοί σας».
Το πρώτο ξάφνιασμα έδωσε τη θέση του στην απορία. Ανάμεσα σε όλους τους υπαλλήλους του τμήματος ήμουν ο μόνος που μάθαινε από τον ίδιο τον προϊστάμενο ότι η υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου δεν υπήρχε παρά μόνο ως δημιούργημα της φαντασίας του. Αλλά για ποιο λόγο να ρισκάρει ενώπιόν μου μια τέτοια αποκάλυψη, αν πράγματι σχεδίαζε να με απολύσει; Εκτός βέβαια και αν δε σχεδίαζε να με απολύσει, οπότε άλλαζαν τα πράγματα. Σαν να πήρα λίγο θάρρος και προχώρησα ακόμη περισσότερο.
«Μπορείτε, σας παρακαλώ, να μου λύσετε μια ακόμη απορία».
«Αρκεί να μη χρονοτριβούμε».
«Ίσως σας φανεί παράξενο, αλλά λόγω επαγγελματικής διαστροφής επιμένω σε οτιδήποτε αφορά την εκφορά του λόγου. Παρατήρησα λοιπόν ότι στο κείμενο της επιστολής σας η προσφώνηση ήταν μόνο στο αρσενικό γένος, παρ’ ότι έμαθα ότι παραλήπτες της ήταν και οι γυναίκες υπάλληλοι του τμήματος. Υποθέτω ότι επρόκειτο για αβλεψία. Έτσι δεν είναι;»
«Νομίζω ότι σας έδωσα ήδη την απάντηση ή τουλάχιστον την υπαινίχτηκα» μου είπε με αυστηρό τόνο «αλλά απ’ ό,τι φαίνεται δεν αντιλαμβάνεστε πλήρως το νόημα των λόγων μου. Καταλάβετε, επιτέλους, ότι η επιδίωξη της τελειότητας και της νομιμοφροσύνης προδίδουν αδυναμία και ανασφάλεια και ως εκ τούτου προσιδιάζουν στη δική σας θέση και στο δικό σας ρόλο. Εγώ από την άλλη, οφείλω να αποπνέω αίσθημα δύναμης, αυτοπεποίθησης και αλαζονείας, που ανάμεσα σε όλους τους άλλους δείκτες μετριέται και με γνώμονα αυτές τις ηθελημένες ή αθέλητες αβλεψίες, τα εκούσια ή ακούσια ατοπήματα, τις μικρές ή μεγάλες παραβιάσεις του εσωτερικού κανονισμού. Λάβετε επίσης υπόψη ότι τέτοιου είδους λεπτομέρειες επιτελούν και μια πρόσθετη αλλά ιδιαίτερα σημαντική λειτουργία: αποσπούν το ενδιαφέρον, αποπροσανατολίζουν τη συζήτηση, προκαλούν σύγχυση και τελικά μετακινούν το θέμα από το πεδίο των σχέσεων εξουσίας και καταπίεσης στο χώρο της ηθικής, της γλώσσας κτλ. Με όλα αυτά θέλω να σας πω ότι ασφαλώς κι ήταν εν γνώσει μου το λάθος, αλλά δεν είχα κανένα λόγο να το διορθώσω».
Έκανε μια μικρή παύση, με κάρφωσε στα μάτια και συνέχισε.
«Αλλά όλα αυτά είναι εξαιρετικά ανούσια τη στιγμή που εκκρεμούν πολύ πιο σοβαρά ζητήματα τα οποία σας αφορούν άμεσα. Δείχνετε όμως πολύ κουρασμένος. Αναρωτιέμαι αν μπορείτε να με παρακολουθήσετε».
Του έγνεψα θετικά, παρ’ ότι ένιωθα τα λόγια του να χοροπηδούν μες στο μυαλό μου.
«Είστε σίγουρος;»
«Ασφαλώς» του απάντησα και τεντώθηκα στην καρέκλα μου, κάνοντας απεγνωσμένες προσπάθειες για να κρατήσω τη νηφαλιότητά μου.
«Η επιστολή που λάβατε είχε κι έναν ακόμη σκοπό, και μάλιστα πολύ σημαντικότερο. Ξέρετε ότι την άλλη βδομάδα συνταξιοδοτούμαι. Κλείνω τριάντα πέντε χρόνια σε αυτή την εταιρεία κι είναι νομίζω καιρός να ξεκουραστώ λιγάκι. Σκέφτομαι λοιπόν να αποσυρθώ στο πατρικό μου το χωριό και να φυτεύω στον κήπο μου ντομάτες και αγγουράκια και φασόλια βιολογικής καλλιέργειας. Προηγουμένως όμως έχω την υποχρέωση να προσφέρω στον καινούριο διευθυντή την ευχέρεια να προβεί σε όσες εκκαθαρίσεις θεωρεί αναγκαίες, για να διαμορφώσει το δικό του στιλ διοίκησης. Πράγμα που σημαίνει ότι κάποιοι υπάλληλοι θα φύγουν και κάποιοι άλλοι θα έρθουν. Αυτά έχει η ζωή και δεν πρέπει να σας στεναχωρεί καθόλου».
Ήξερα πολύ καλά πού το πήγαινε. Ένας κόμπος δέθηκε γύρω από το λαιμό μου. Καθόμουν απέναντί του ανήμπορος και αδύναμος, περιμένοντας την τυπική ανακοίνωση της απόλυσής μου. Το μόνο παρήγορο ήταν πως κάτω από την επίδραση του χαπιού δεν ένιωθα την αναμενόμενη ένταση. Τα συναισθήματα μου είχαν αρχίσει να ατονούν, όπως ακριβώς ένιωσα ότι συνέβη με τους γευστικούς κάλυκες της στοματικής μου κοιλότητας κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού γεύματος.
«Πριν από λίγα λεπτά συνέταξα την πρόταση που θα υποβάλω εγγράφως προς το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας. Χωρίς να λέω ότι θα γίνει κατ’ ανάγκη αποδεκτή, πιστεύω ότι θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην επιλογή του διαδόχου μου. Σας κάλεσα λοιπόν για να σας ενημερώσω ότι προτείνω ανεπιφύλακτα να είστε εσείς αυτός που θα καταλάβει τη θέση μου. Σας μελετώ εδώ και πολύ καιρό και νομίζω ότι σας ξέρω πολύ καλά. Έχετε όλα τα προσόντα για να αντεπεξέλθετε στα καθήκοντα και να συνεχίσετε το έργο μου. Οφείλω να ομολογήσω ότι διατηρούσα μια τελευταία επιφύλαξη, αλλά με το κείμενο που γράψατε περάσατε με άριστα κι αυτές τις εξετάσεις. Συγχαρητήρια».
Τον κοίταξα με κάποιον ενδοιασμό. Όσο κι αν θα ήθελα να τον πιστέψω, ήταν δύσκολο να δεχτώ ότι εννοούσε αυτά που έλεγε. Νόμιζα ότι με περιπαίζει και περίμενα να αρχίσει όπου να ’ναι να γελάει κοροϊδευτικά σε βάρος μου. Αλλά, όχι. Η έκφρασή του διατηρήθηκε σοβαρή και το ύφος του πρόδιδε συγκατάβαση και συνενοχή. Τελικά, ήταν ακριβώς όπως μου τα έλεγε. Με είχε ρίξει στην Κόλαση για να μου προσφέρει έναν θρόνο στον Παράδεισο.
«Αυτό όμως δε σημαίνει ότι θα αφήσετε στη μέση τις διορθώσεις που εκκρεμούν. Έγινα σαφής;»

(συνέχεια: Δευτέρα 5.1.10,
ώρα: 23:00,
τίτλος: "Η απόσταση ασφαλείας",
έκταση: 1.850λ.)

Χρωστούμενη καλημέρα

2009-12-22T09:42:00.004+02:00

Εκείνες τις λίγες στιγμές που μου σκάει ο ουρανός ένα συννεφιασμένο χαμόγελο στα μούτρα,

την ώρα που νυσταγμένες σάκκες κουβαλάνε την πιτσιρικαρία σχολείο, μανάδες μαθαίνουν τα πρωινά νεα της γειτονιάς κι οι πατεράδες τους τίτλους των εφημερίδων,

όσο διαρκεί εκείνη η ατμόσφαιρα υποτονικής ελπίδας,

λίγο πριν η ασχήμια της πόλης καταλάβει πως ξύπνησε,

όσο οι μοναχικές γουλιές του πρωινού καφέ πασχίζουν να ισορροπήσουν το χθες που έρχεται με το αύριο που έφυγε ήδη,

την ώρα που τα φωτεινά λαμπιόνια στα μπαλκόνια μετατρέπουν το νυχτερινό γιορτινό καμουφλάζ σε μια ματαιόδοξη επιφάνεια πραγματικότητας μιας ετήσιας ασχήμιας,

όσο η υγρασία του πρωινού νοτίζει το μαυρο μου ξεθωριασμένο τζην και το ξεφτισμένο μαυρο μου κασκώλ,

σαν προειδοποιητικά σινιάλα και πατιέντερες παράδοσης,

απέναντι από το πουθενά του δρόμου μου και στο μισοξυπνισμένο μόνιμα ημερήσιο τίποτα της προσφοράς του χρόνου που ρουφάει συναισθήματα,

στα δευτερόλεπτα μιας ρουφηξιάς τσιγάρου και στις σκέψεις – δαχτυλίδια καπνού που σβύνουν στον αέρα,

σπονδή στους φίλους που δεν βλέπεις αλλα ξέρεις πως δεν χάνονται και είναι εκεί για να ανάβουν και να καίγονται,

στα μηνύματα που μου έστειλαν πριν δεκα μέρες άνθρωποι – σελιδοδείκτες μοναχικών αναζητησεων και προσωπικών Γολγοθάδων, με ευχές

και που τα άνοιξα μόλις χθες,

σ’ αυτά όλα ξαναθυμαμαι την αξία μιας ΚΑΛΗΜΕΡΑΣ.

Δεν ξεχνάω ούτε τι με συν-κινεί, ούτε που χρωστάω κομματια ψυχής,

απλά ντρέπομαι περισσότερο

…………

Για όλους εκείνους που εθελοντικά, οφειλέτης τους δηλώθηκα

Ένα καθόλου ελαφρό θέμα

2009-12-19T20:44:00.004+02:00

Οι μέρες ενδείκνυνται για ελαφρά θέματα. Σεβαστό αλλά δε θα το τηρήσω.

Χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα έληξε κι αυτή η παγκόσμια σύνοδος για το περιβάλλον. Ο Ομπάμα μπορεί να εγκατέλειψε – στα λόγια τουλάχιστον – τη γαϊδουρινή επιμονή του προκατόχου του, αλλά οι ουσιαστικές αντιρρήσεις προήλθαν αυτή τη φορά από την πλευρά της Κίνας.
Απ’ όταν πρωτοξεκίνησε η προσπάθεια (στο Ρίο αν θυμάμαι), το μείζον πρόβλημα αφορά τα ποσοστά. 15% ή 20%, 30% ή 25% στην εκπομπή ρύπων; Λες κι είναι στατιστικό πρόβλημα. Αλλά ακόμη κι αν είναι τέτοιο, αυτοί που στην πραγματικότητα δε θα πληγούν είναι όσοι το προκαλούν. Ο απλός καταναλωτής θα καταβάλει τα «πράσινα τέλη», αλλά η πολυεθνική θα μεταφέρει τις ρυπογόνες παραγωγικές μονάδες της, σε όσες καθυστερημένες γωνιές του πλανήτη αδυνατούν να φτάσουν τα όρια των ρύπων που τους επιβάλλονται.
Πρόκειται για την ταξική διάσταση του θέματος, που επιμελώς συγκαλύπτεται εδώ και πολλά πολλά χρόνια, με τη συνέργεια δυστυχώς και του οικολογικού κινήματος. Η ευθύνη των λίγων διασπείρεται στους πολλούς, βαραίνει όλους και, τελικά, διαλύεται σε ένα νεφέλωμα συλλογικής ενοχής. Ίδια η ευθύνη του εργοστασιάρχη με την ευθύνη των γιωταχήδων. Υπάρχουν μάλιστα και έρευνες που βεβαιώνουν ότι τα ΙΧ συμμετέχουν σε πολύ μεγάλο βαθμό στην έκλυση επικίνδυνων αερίων.
Φταις λοιπόν γιατί το αγόρασες. Φταις λοιπόν γιατί το κινείς. Αλλά με αυτό τον τρόπο ένα ιδεολογικό, κοινωνικό, οικονομικό φαινόμενο, όπως η παραγωγή, η πώληση και η χρήση αυτοκινήτων, εμπίπτει αποκλειστικά και μόνο στην αρμοδιότητα της ατομικής ευθύνης. Ο καπιταλισμός αποσείει τις ευθύνες του, μεταθέτοντας τες στις ατομικές μας πλάτες. Που σημαίνει ότι η ιδεολογία δίνει τη θέση της στην ηθική, το κέρδος της αυτοκινητοβιομηχανίας κρύβεται πίσω από την απληστία του οδηγού, η πολιτική αντίδραση γίνεται χρήση ποδηλάτου.
Όλοι λοιπόν φταίμε. Κι εγώ όσο κι η Monsanto. Την αίσθηση αυτή εισέπραξα βλέποντας μαζεμένους όλους τους αντιπροσώπους στη Σύνοδο της Κοπεγχάγης. Αλλά όπως πάντα, οι μικρές και αδύναμες χώρες που ευθύνονται λιγότερο για την πρόκληση της καταστροφής, είναι αυτές που υποφέρουν περισσότερο από τις συνέπειές της. Κάποιοι μάλιστα από τους παριστάμενους, εκπρόσωποι νησιών του Ειρηνικού, ενδεχομένως να μην παρευρίσκοναι στην επόμενη φιέστα. Απ’ ό,τι λέγεται, θα έχουν βουλιάξει ως τότε τα νησάκια τους.
Φαντάζομαι ότι κάτι ανάλογο θα συμβεί και σε κοινωνική κλίμακα. Δε θέλει, άλλωστε, πολύ μυαλό.

10. "Η διαφοροποιημένη μνήμη"

2009-12-17T14:21:00.002+02:00

Έμεινα με την εντύπωση ότι υπήρχε κάποιο γλωσσικό λάθος στα λόγια της Ελένης. Διάβασα ξανά και ξανά τις δύο τελευταίες προτάσεις και τις έλεγξα όσο πιο σχολαστικά μπορούσα:
- Θάνο: το όνομά μου σε θέση κλητικής προσφώνησης,
- τι σου συμβαίνει: ευθεία ερώτηση μερικής άγνοιας,
- η Ελπίδα: κύριο όνομα σε θέση υποκειμένου,
- πέθανε: το ρήμα με την κυριολεκτική του σημασία,
- πριν από μια βδομάδα: επιρρηματικοί προσδιορισμοί που δηλώνουν το χρονικό διάστημα εφτά ημερών.
Όσο κι αν έψαξα, δεν βρήκα ούτε ένα λάθος. Λες κι έπαιρνε η γλώσσα την εκδίκησή της, ή καλύτερα, η πραγματικότητα διαμέσου της γλώσσας. Γιατί μπορεί να διαπίστωνα μια ορατή αντίθεση ανάμεσα σε αυτά που έλεγε η Ελένη και σε αυτά που θα ήθελα να λέει, αλλά από καθαρά φιλολογική άποψη η αντίθεση αυτή δεν στοιχειοθετούσε την ύπαρξη κάποιου γραμματικού ή συντακτικού λάθους που να αλλοιώνει το αληθινό νόημα των λεγομένων της και να δικαιολογεί οποιαδήποτε διορθωτική παρέμβαση εκ μέρους μου.
Και το αληθινό νόημα των λεγομένων της ήταν ότι είχες πεθάνει εδώ και μια βδομάδα, παρ’ όλο που δεν ήθελα να το πιστέψω.
Σήκωσα το κεφάλι και αναζήτησα την Ελένη στο βάθος του τμήματος με την κρυφή ελπίδα κάποιας διάψευσης. Ότι δηλαδή ήταν ένα κακόγουστο αστείο ή μια παιδιάστικη έκφραση ζηλοφθονίας με τη μορφή απειλής που εκ παραδρομής γράφηκε σε χρόνο παρελθοντικό κι όχι σε μέλλοντα. Την είδα να με κοιτάζει με ένα βλέμμα ανησυχίας, συμπάθειας και κατανόησης. Δεν είχα πλέον καμία αμφιβολία ότι εννοούσε αυτά που έλεγε.
Ήταν αλήθεια, λοιπόν. Αυτό πρόδιδε η απορία του Δημάκη στην ερώτηση που του υπέβαλα. Αυτό φανέρωνε η αδικαιολόγητη απουσία σου σήμερα από το γραφείο. Αυτό επιβεβαίωναν οι αναπάντητες κλήσεις προς το κινητό σου. Η μόνη ένσταση που θα μπορούσα να διατυπώσω, αφορούσε εκείνο το λάθος στην ημερομηνία της ανάρτησης, αλλά τώρα πια καταλάβαινα ότι δεν υπήρχε κανένα τέτοιο λάθος. Το κείμενο είχε γραφτεί εδώ και μια βδομάδα, όσο κι αν με βόλευε να πιστεύω ότι αναρτήθηκε το προηγούμενο μόλις βράδυ.
Για μερικά λεπτά της ώρας παραδόθηκα στη σκοτοδίνη της πιο οδυνηρής μου ημικρανίας. Όλα βραχυκύκλωσαν μες στο μυαλό μου και μόνο η δική σου η μορφή αναδύθηκε ακουμπισμένη πάνω στο πληκτρολόγιο του υπολογιστή, την ώρα που στρατιές από μυρμήγκια επιχειρούσαν μια ακόμη μαζική επίθεση στην περιοχή της πλάτης και του στήθους μου. Σηκώθηκα απότομα από την καρέκλα και άρχισα να βηματίζω πάνω κάτω στο διάδρομο.
Δεξί πόδι, βαθιά εισπνοή από τη μύτη, αριστερό πόδι βαθιά εκπνοή από το στόμα. Πήγα κι ήρθα δυο-τρεις φορές, τεντώνοντας το κορμί μου και πιάνοντας τη μέση μου, δήθεν για να ξεμουδιάζω, και διένυσα μια απόσταση τριάντα δύο περίπου μέτρων. Σιγά σιγά άρχισα να συνέρχομαι. Σ’ το είπα ότι αντέχω στα δύσκολα.
Κι ας μπερδεύομαι ανάμεσα σε ερωτήσεις μερικής ή ολικής άγνοιας, μεταφορικές ή κυριολεκτικές σημασίες κι επιρρηματικούς προσδιορισμούς του χρόνου. Ποιου χρόνου; Ποιας διάρκειας; Πόσων ημερών; Μια μαύρη τρύπα ο χρόνος κι η διάρκεια κι οι μέρες, που στροβιλιζόταν διαρκώς μες στο μυαλό μου, προετοιμάζοντας εδώ κι αρκετές ώρες το μεγάλο big bang μιας αποκάλυψης που κατά βάθος μπορεί και να γνώριζα, αλλά προτιμούσα να υποκρίνομαι ότι αγνοώ. Και να που έγινε η έκρηξη, για να αρχίσει η εκ του μηδενός αναδημιουργία του κόσμου μου, αλλά στο εξής οριστικά και αμετάκλητα χωρίς εσένα.
Χτες το βράδυ λοιπόν σου μιλούσα και μου απαντούσες, αλλά χτες το βράδυ ήταν πριν από μια βδομάδα και στο μεταξύ ένα κενό μνήμης και μια μαύρη τρύπα που αλλοιώνει τα χρονικά διαστήματα, διαγράφει τις ενδιάμεσες μνήμες και συγχέει τους επιρρηματικούς προσδιορισμούς τους.
Ίσως βέβαια να πρόκειται για άμυνα. Ένας ψυχικός μηχανισμός ηθελημένης αυτοπαραπλάνησης ή, με άλλα λόγια, μια παγιωμένη τακτική, για να αποσπώ το μυαλό μου και να ξεχνιέμαι από τα προβλήματά μου, όσο καιρό δεν έχω τη δύναμη και τις αντοχές για να τα υπομένω.
Θυμάμαι τότε με το ατύχημα. Όταν βγήκα από το νοσοκομείο, άρχισα να συντάσσω επιστολές προς τη Μαρία. Μέσα σε τρεις μήνες μαζεύτηκαν στο συρτάρι μου καμιά δεκαριά ερωτικά γράμματα που υπόσχονταν ότι θα της είμαι πιστός για πάντα, ότι θα ζούμε ευτυχισμένοι στο φοιτητικό μου δωμάτιο και ότι θα ξενοιάσει οριστικά από τις μικροπρέπειες του χωριού.
Όμως μετά την εξεταστική του Φεβρουαρίου όλα άλλαξαν. Πέρασα τα μαθήματα, έκανα παρέες, γνώρισα τη Δέσποινα, άρχισε να μπαίνει η άνοιξη. Έπιανα το στυλό και δεν έφτανα ούτε μέχρι την τρίτη αράδα. Λες κι ήταν βαρίδια οι λέξεις, σειρά τη σειρά βούλιαζα μες στο λευκό χαρτί τους. Άνοιγα το συρτάρι με τις φυλαγμένες επιστολές κι ένιωθα να με τραβάει ένα ασήκωτο βάρος. Πνιγόμουν κάτω από το βάρος χιλιάδων λέξεων.
Δεν είχα άλλη επιλογή από το να αδειάσω το συρτάρι. Έτσι απλά σαν να ήταν το πιο φυσικό πράγμα του κόσμου, χωρίς δράματα κι υστερίες, χωρίς πολλή σκέψη και ηθικούς ενδοιασμούς. Νομίζω ότι η στιγμή κατά την οποία στεκόμουν πάνω από τον κάδο απορριμμάτων με τις ανεπίδοτες επιστολές στο χέρι, σηματοδοτούσε τον ανώδυνο συμβιβασμό μου με την οδυνηρή πραγματικότητα του θανάτου της Μαρίας, που κατά βάθος γνώριζα ότι συνέβη αλλά είτε δεν άντεχα είτε δεν ήθελα ως τότε να αποδεχτώ.
Όμως στη δική σου την περίπτωση τα πράγματα δεν ήταν τόσο εύκολα. Δεν είχα την πολυτέλεια να απομονώνομαι στο σπίτι μου ούτε να συντάσσω ερωτικές επιστολές ούτε να ξεχνιέμαι διαβάζοντας τους Αχαρνής του Αριστοφάνη. Ήμουν στη δουλειά ανάμεσα σε κόσμο πίσω από μια υψωμένη στοίβα με έγγραφα, έχοντας μόνο μια χαώδη, συγκεχυμένη και σκοτεινή μνήμη. Έλπιζα στον ανώδυνο συμβιβασμό μου με την οδυνηρή πραγματικότητα του θανάτου σου χωρίς όμως να ξέρω ποια θα είναι η συμβολική χειρονομία που θα τον σηματοδοτούσε μια για πάντα. Εξάλλου δεν υπήρχαν ερωτικές επιστολές κρυμμένες στο συρτάρι μου, παρά μόνο κάτι μεγάλα και ομοιόμορφα κεράσια. Μια ολόκληρη σακούλα από διαφοροποιημένα κεράσια, όλα άνοστα και χωρίς κουκούτσια.
Αλλά είχα, επίσης, και την πληροφορία του θανάτου σου. Ήταν η μόνη κραταιή βεβαιότητα, το μόνο σταθερό σημείο αναφοράς μέσα στο στροβιλισμό της άγνοιας, της πλάνης και των αμφιβολιών, που σχημάτιζαν από το πρωί μια μαύρη τρύπα στο κεφάλι μου. Ένα τόσο σοβαρό περιστατικό δε θα μπορούσε παρά να έχει κεντρική θέση ανάμεσα σε ό,τι μου συνέβη τις τελευταίες μέρες, έτσι που καθετί να ξεκινά από και να καταλήγει σε αυτό. Συνειδητοποίησα λοιπόν πως δε χρειαζόταν να κάνω τίποτα άλλο από το να ακολουθήσω το παράδειγμά σου. Εννοώ το παράδειγμα του ιχνηλάτη που κινείται από τα πιο κοντινά προς τα πιο μακρινά σημάδια, ώσπου, τελικά, να βρει αυτό που αναζητάει. Η μνήμη μου ήταν γεμάτη από τέτοια ασαφή, συγκεχυμένα κι απειλητικά σημάδια, αλλά έπρεπε οπωσδήποτε να ανακαλύψω αυτό που αναζητούσα. Και για άλλη μια φορά αναζητούσα εσένα.

Λοιπόν, ήμουν ένα πτώμα. Περπατούσα στο πεζοδρόμιο, σέρνοντας τα βήματά μου. Δυσκολευόμουν ακόμη και να καταλάβω σε ποια περιοχή βρισκόμου¬ν. Έψαχνα στους δρόμους, στις πινακίδες και στις πολυκατοικίες ένα διακριτικό σημάδι που να μου θυμίζει κάτι. Τελικά, αναγνώρισα από μακριά το κτίριο της εταιρείας και αντιλήφθηκα με ανακούφιση ότι κατευθυνόμουν στη δουλειά μου. Κοίταξα το ρολόι: πλησίαζε 6:30 π.μ. Είχε μόλις αρχίσει να χαράζει η νέα μέρα. Ήταν Παρασκευή 2 Μαΐου.
Όλη τη νύχτα που προηγήθηκε τριγυρνούσα στους δρόμους. Σαν να μου είχε συμβεί κάτι πολύ δυσάρεστο. Ίσως ένα ψυχολογικό σοκ, μπορεί και μια παροδική απώλεια της μνήμης. Ξεκίνησα από το σπίτι μας στη Δροσιά κατά τις 11.20 και διένυσα μια απόσταση δέκα χιλιομέτρων μέχρι τον Άγιο Στέφανο σε εφτά ώρες και δέκα πρώτα λεπτά. Δεν είναι βέβαια κανένα σπουδαίο ρεκόρ, αλλά μη φανταστείς ότι πάω και για μαραθωνοδρόμος. Μην ξεχνάς ότι είχα μαζί μου κι εκείνη τη σακούλα με τα κεράσια που όσο να ’ναι με δυσκόλευε στο περπάτημα.
Βγαίνοντας από το σπίτι μας είδα την κερασιά και θυμήθηκα την υπόσχεση που έδωσα εδώ και αρκετό καιρό στον προϊστάμενο. Ήθελα να του πάω μια σακούλα με κεράσια, με αφορμή την προώθηση στην αγορά του υβριδίου που με δική του μεσολάβηση έχουμε φυτέψει εδώ και κάποια χρόνια στην αυλή μας. Ανέβηκα στη σκάλα. Όλα τα κλαδιά ήταν φορτωμένα με μεγάλα, κόκκινα και ομοιόμορφα κεράσια. Κάποια κεράσια λιώσανε στα χέρια μου και μου πιτσίλισαν το σακάκι. Ήταν ακόμη σκοτάδι, στραβοπάτησα και έπεσα. Ευτυχώς δε χτύπησα, αλλά τα παπούτσια μου γέμισαν με λάσπες. Σηκώθηκα, τίναξα τα ρούχα μου, πήρα τη σακούλα και ξεκίνησα αμέσως την πορεία μου, χωρίς όμως να ξέρω πού πηγαίνω.
Φορούσα τα ίδια ρούχα από την προηγούμενη μέρα. Κάποια στιγμή κατά τις 11:00μ.μ. σκέφτηκα να τα βγάλω, για να πέσω στο κρεβάτι. Το πρωί θα επέστρεφα στη δουλειά ύστερα από εφταήμερη άδεια, που εξαιτίας σου αναγκάστηκα να πάρω, κι ας είχαμε αποφασίσει να την κρατήσουμε όλη για τις καλοκαιρινές μας διακοπές στην Πάρο. Έφερα στο μυαλό μου τη στοίβα με τα αδιόρθωτα έγγραφα της άλλης μέρας και με έπιασε ταχυπαλμία από το άγχος. Σαν να άκουσα έναν ήχο από πληκτρολόγιο κι αισθάνθηκα τον διαπεραστικό πόνο μιας ακόμη ημικρανίας να σχίζει στα δύο το κεφάλι μου. Έπρεπε επειγόντως να πάρω τα χάπια μου.
Δύο τέτοια χάπια την ημέρα με γεμάτο το στομάχι, το ένα το πρωί και το άλλο το βράδυ, μου συνέστησε ο γιατρός, και μόνο σε πολύ οριακές περιστάσεις ακόμη ένα. Την πρώτη φορά που τον επισκέφτηκα με έβαλε να ξαπλώσω σε ένα ιατρικό κρεβάτι και μου ζήτησε να του μιλήσω για τα παιδικά μου χρόνια. Εγώ του έλεγα ό,τι μου ερχόταν στο μυαλό κι εκείνος με άκουγε με φανερό ενδιαφέρον κρατώντας σημειώσεις. Του μίλησα για τους φίλους μου, για το Κιλιμάντζαρο, για τον πατέρα μου, για τη δουλειά μου και για σένα. Σε δύο συνεδρίες πρόλαβα και τού τα είπα όλα, ακόμη και για τη Μαρία. Διέγνωσε ψυχωτικά επεισόδια και μου πρότεινε αυτή τη φαρμακευτική αγωγή, με την επισήμανση ότι μπορεί να προκαλέσει κάποιες παροδικές παρενέργειες στη λειτουργία της μνήμης.
Όλως περιέργως, τα ψυχωτικά επεισόδια που παρουσίαζα σχετίζονταν με σένα. Άκουγα συνέχεια τον ήχο του πληκτρολογίου σου στο σπίτι κι είχα την εντύπωση ότι βρισκόσουν στο γραφείο του υπογείου. Σου μιλούσα και νόμιζα ότι μου απαντούσες. Ήταν μάλιστα φορές που στήναμε στα καλά καθούμενα καυγάδες. Επέστρεφα θυμωμένος στο κρεβάτι και σε περίμενα όλη νύχτα να πλαγιάσεις στο πλευρό μου, αλλά ξυπνούσα και δεν σε έβρισκα κοντά μου. Κατέβαινα κάτω στο υπόγειο. Ο υπολογιστής σου ήταν κλειστός και η καρέκλα σου παρέμενε άδεια.
Αυτό συνέβαινε για αρκετές μέρες. Την Πέμπτη, την Τετάρτη, την Τρίτη, την Δευτέρα και την Κυριακή. Σχεδόν μια ολόκληρη βδομάδα έλειπες από το σπίτι. Κάθε βράδυ κατά τις 11:30μ.μ., προτού να πάω για ύπνο, άκουγα τον ήχο από το πληκτρολόγιό σου. Άνοιγα την πόρτα του υπογείου και σε συμβούλευα σε ήπιο τόνο αλλά με δυνατή φωνή να μην αργήσεις. Μου απαντούσες ότι όπου να ’ναι θα ανέβεις. Περίμενα, περίμενα, αλλά δεν ερχόσουν. Κατέβαινα κάτω ανήσυχος για να σε βρω και δεν ήσουν πουθενά.
Έλειπες κι ολόκληρο το Σάββατο, αλλά, για να είμαι ειλικρινής, είχαμε τόσες πολλές επισκέψεις που δεν έγινε ιδιαίτερα αισθητή η απουσία σου. Ήρθε ο προϊστάμενος, ο Δημάκης, οι δύο συνάδελφοί σου από το μεταφραστικό, ο Στεργίου, ο Χριστοφόρου, η Χατζηγιάννη, η Παπαπέτρου, ο Κωνσταντινίδης, ο Λεοντιάδης, ακόμη και η Ελένη. Κάθισαν όλοι μαζί στο σαλόνι και αρχίσανε να κουβεντιάζουνε για σένα. Πρώτη φορά τους άκουγα να εκφράζονται με τόσο κολακευτικά λόγια. Όταν εξάντλησαν το θέμα, πιάσανε τον καιρό και το ποδόσφαιρο. Ξέρεις τώρα, η μόνιμη αντιπαράθεση Στεργίου-Λεοντιάδη για τον Παναθηναϊκό και τον Ολυμπιακό.
Ήρθε κι η ξαδέρφη σου η Μαρία, για να με βοηθήσει. Υποδεχόταν τον κόσμο, τακτοποιούσε τις καρέκλες, πρόσφερε καφέδες και μάζευε τα ποτήρια. Αν δεν την έβλεπα με τα ίδια μου τα μάτια, δε θα μπορούσα να πιστέψω πόσο ευγενική, πρόθυμη κι ικανή είναι. Στεκόμουν σε μια άκρη και την παρατηρούσα με απορία, προσπαθώντας να καταλάβω αν κάνει λακκάκια στο πηγούνι και στα μάγουλα, όταν γελάει κι αν μαγειρεύει καλό στιφάδο ή εκείνη την καρυδόπιτα που ξέρεις πόσο πολύ μου αρέσει. Πιστεύω ότι θα το μάθω πολύ σύντομα και για κάποιον αδιευκρίνιστο λόγο έχω το προαίσθημα ότι δεν πρόκειται να απογοητευτώ γι’ άλλη μια φορά.
Τους καφέδες τούς έψηνε η μάνα μου, παρά την προχωρημένη ηλικία της. Νομίζω ότι της έκανε καλό, γιατί βρήκε έναν τρόπο να ξεχνιέται. Ο πατέρας μου καθόταν σοβαρός και αμίλητος σε μια γωνιά. Πού και πού τον έβλεπα να κουνάει το κεφάλι σε όποιον του έπιανε κουβέντα και τον άκουγα να επαναλαμβάνει μονότονα τη φράση «αυτά έχει η ζωή».
Ο δικός σου ο πατέρας κρατιόταν με το ζόρι στα πόδια του και δυο τρεις φορές κόντεψε να σωριαστεί στο πάτωμα, αλλά όταν του πρότεινα να τον βοηθήσω να ξαπλώσει στο κρεβάτι, κάτι ψέλλισε μέσα από τα δόντια κι έφυγε από κοντά μου. Για κάποιο λόγο, που δε γνωρίζω ακόμα, είναι χολωμένος μαζί μου, αλλά ελπίζω ότι πολύ σύντομα θα λυθεί η παρεξήγηση.
Αντίθετα, η μητέρα σου δεν μου κακομίλησε ούτε μια φορά. Ακριβέστερα, δεν μίλησε σε κανέναν σε όλη τη διάρκεια της μέρας. Καθόταν μόνη στο τραπέζι της κουζίνας και κάθε φορά που περνούσα από μπροστά της κολλούσε το βλέμμα της απάνω μου. Απέφευγα να την κοιτάξω, γιατί ερχόταν στο μυαλό μου η μάνα της Μαρίας και μ’ έπιαναν αμέσως οι ταχυπαλμίες.
Η προηγούμενη μέρα ήταν πολύ δύσκολη. Σου μιλάω για την Παρασκευή 25 Απριλίου. Από τα ξημερώματα άρχισαν να χτυπάνε τα κουδούνια και να μπαινοβγαίνει κόσμος στα δωμάτιά μας. Εγώ καθόμουν σε έναν καναπέ ακούνητος και κάποια στιγμή πέρασαν από μπροστά μου δυο τραυματιοφορείς μ’ ένα σκεπασμένο σώμα. Δίπλα μου στέκονταν όρθιοι δύο αστυνομικοί με πολιτικά και με ρωτούσαν χαμηλόφωνα για σένα, χωρίς όμως να είμαι σε θέση να τους δώσω ικανοποιητικές απαντήσεις. Ύστερα από λίγο με πήρανε μαζί τους και με επιβίβασαν σε ένα περιπολικό. Τη στιγμή που με έβαζαν στο πίσω κάθισμα κοίταξα το σπίτι μας και παρατήρησα ότι υπήρχε μια κόκκινη κορδέλα που έφραζε την είσοδό του.
Με οδήγησαν σε ένα κλειστό δωμάτιο με έναν μεγάλο καθρέφτη, κι άρχισαν να με ρωτάνε για το γάμο και για τη δουλειά μας, για ποιο λόγο δεν κάναμε παιδιά, γιατί είχα δηλώσει το όνομα «Μαρία» στην εταιρεία, αν τα πήγαινα καλά μαζί σου ή αν διατηρούσα κάποια εξωσυζυγική σχέση. Φαίνεται ότι αυτή τη φορά τούς τα είπα αρκετά καλά κι ύστερα από ένα εικοσάλεπτο με αφήσανε ελεύθερο να φύγω. Απ’ όσο έμαθα, το ιατροδικαστικό πόρισμα έκανε λόγο για «αυτοκτονία».
Με απασχόλησε ιδιαίτερα το νόημα της λέξης. Αναρωτιόμουν αν επρόκειτο για την κυριολεκτική ή για τη μεταφορική της σημασία. Θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να εννοούν ως αυτοκτονία το αρειμάνιο κάπνισμά σου ή την πολύωρη, κάποτε και ολονύκτια, έκθεσή σου στην ακτινοβολία του υπολογιστή. Κατά βάθος βέβαια ήξερα ότι άλλο πράγμα εννοούσαν.
Κι αυτό το λέω γιατί αργά τη νύχτα συνέβη κάτι που δε νομίζω ότι είχε καμία σχέση με το κάπνισμα ή με την έκθεσή σου στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Ήταν περίπου 2:00 π.μ., όταν ξύπνησα τρομαγμένος από κάποιον εφιάλτη. Έβλεπα στον ύπνο μου το δικό σου όνειρο, ότι δηλαδή τα κεράσια μας δεν ήταν κεράσια, αλλά έμβρυα που κρέμονταν από τον ομφάλιο λώρο της μαμάς τους. Για κάποιον λόγο άρχισαν να πέφτουν ένα ένα από το δέντρο και να σκάνε σαν νερόφουσκες πάνω στο γκαζόν μας. Όλη η αυλή είχε μετατραπεί σε μια λίμνη αίματος, που βάθαινε ολοένα και περισσό¬τερο και έφτανε πια ως το πλατύσκαλο της εξώπορτας.
Τρόμαξα τόσο πολύ που άπλωσα το χέρι μου προς το δικό σου μέρος, ίσως από μια ασυναίσθητη ανάγκη για ασφάλεια, αλλά δεν σε βρήκα στο κρεβάτι για να σε αγκαλιάσω. Ψαχούλεψα καλύτερα το μαξιλάρι και το στρώμα. Δεν ήσουν εκεί. Σηκώθη¬κα κακόκεφος. Μου είχες πει ότι θα έρθεις, αλλά για ακόμη μια φορά προτίμησες τον υπολογιστή σου.
Περπάτησα στο σκοτεινό διάδρομο. Επικρατούσε απόλυτη σιγή. Άρχισα να κατεβαίνω, μετρώντας ένα προς ένα τα σκαλοπάτια των ορόφων. Τα βρήκα στο σύνολο τριάντα δύο, όσα δηλαδή και τα βήματα που χρειάζομαι στην άσκηση αυτοκυριαρχίας. Άνοιξα την πόρτα του γραφείου σου, η λάμπα ήτανε σβηστή και μόνο η οθόνη του υπολογιστή σου φώτιζε αμυδρά το χώρο. Διέκρινα στο ημίφως τη μορφή σου: είχες ακουμπήσει το κεφάλι στο πληκτρολόγιο και τα χέρια σου ήταν κρεμασμένα. Φαντάστηκα ότι κοιμόσουν.
Ήρθα κοντά σου και σε χάιδεψα, χωρίς να με αντιληφθείς. Κοίταξα στην οθόνη και διαπίστωσα ότι βρισκόσουν πάλι στο ιστολόγιό σου. Έριξα μια ματιά στο καινούριο κείμενο που είχες αναρτήσει με ημερομηνία 25 Απριλίου. Είχε τίτλο: Δροσιά, Μέρες του 2008 μ.Χ. και ξεκινούσε κάπως έτσι: Στην οδό Ελπίδας –πρώτη πάροδος δεξιά / Τώρα υψώνεται το μέγαρο της Εταιρείας Γενετικών Μεταλλάξεων / Γραφεία ενοικιάσεως εργαζομένων και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα…
Άγγιξα το λαιμό σου και μια αίσθηση παγωνιάς διαπέρασε όλο το κορμί μου. Σαν να τρόμαξα λιγάκι και τινάχτηκα απότομα από τη θέση μου. Ένιωσα τα πόδια μου να πλατσουρίζουν σε μια υγρή μάζα. Έσκυψα να δω καλύτερα. Ήταν μια μικρή λίμνη αίματος. Πολύ θα ήθελα να προέρχεται από την κερασιά μας, αλλά ήξερα πολύ καλά ότι άλλη ήταν η πηγή της. Σταγόνα σταγόνα έπεφτε το αίμα από τις κομμένες φλέβες των χεριών σου, σαν τα έμβρυα κεράσια του δέντρου μας.
Σε ανασήκωσα από το πληκτρολόγιο. Δεν αντέδρασες. Σε αγκάλιασα. Δεν ανταποκρίθηκες. Σε κράτησα για λίγο στα χέρια μου και σε κοίταξα στα μάτια. Μπορεί να ήταν η φαντασία μου, αλλά παρατήρησα μια μικρή αλλοίωση στα χαρακτηριστικά του προσώπου σου: σαν να είχες πάρει την όψη της Μαρίας. Τρομοκρατήθηκα τόσο που άρχισα να ουρλιάζω.
Πλησίαζε 11μ.μ. Έβλεπα τηλεόραση. Άκουσα το πληκτρολόγιο του υπολογιστή σου και φαντάστηκα ότι θα βρισκόσουν στο γραφείο του υπογείου. Άνοιξα από πάνω την πόρτα και σου είπα ότι πηγαίνω για ύπνο. Μου απάντησες ότι θα έρθεις σε λίγο. Διέκρινα κάποια ενόχληση στον τόνο της φωνής σου. Τώρα τελευταία αρπάζεσαι με το παραμικρό. Ίσως γιατί ξέρεις ότι δε θέλω να χαραμίζεις άσκοπα το χρόνο σου. Έτσι κι αλλιώς, κανείς δεν μπαίνει στο ιστολόγιό σου κι υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να έχουμε μπλεξίματα με την εταιρεία. Δεν ήθελα όμως να μαλώσουμε ξανά και γι’ αυτό το θέμα. Πήγα λοιπόν και ξάπλωσα χωρίς να δώσω συνέχεια. Πρέπει να με πήρε αμέσως ο ύπνος. Μετά;
Κι όμως έχει μετά. Σκέφτομαι πόσο βολικό θα ήταν να υπήρχε στη θέση του ένα κενό μνήμης ή μια μαύρη τρύπα γνώσης ή ακόμη και η ηλεκτρονική λειτουργία της αναίρεσης με το συνδυασμό κάποιων κουμπιών από το πληκτρολόγιο. Κι αντί για όλα αυτά τι υπήρχε; Υπήρχε ένα μετά, που μόλις το τακτοποίησα σε ένα βαθύ συρτάρι μνήμης, όπως ακριβώς αυτό στο οποίο έβαλα το πρωί τα κεράσια μου. Μεγάλα και ομοιόμορφα κεράσια, αλλά άνοστα και χωρίς κουκούτσια.
Πάντως πρέπει να παραδεχτείς ότι αντέχουνε, δεν είναι δηλαδή σαν τα άλλα που χαλάνε αμέσως. Υπό μία έννοια είχε δίκιο ο Δημάκης, όταν έλεγε ότι τα έχουν βαλσαμώσει. Είναι νεκρά από την πρώτη στιγμή που βρέθηκαν στο άνθος τους. Μόνο έτσι μπορούν να συντηρούνται για κάμποσο καιρό, χωρίς να ξινίζουνε στη γεύση. Όπως ακριβώς κι οι μνήμες μου.
Αλλά τα κεράσια τα είχα κλεισμένα στο δεύτερο συρτάρι του γραφείου μου, ενώ οι μνήμες ήταν ακόμη ανοιχτές μες στο μυαλό μου. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, θα ήταν αδύνατο να ανταποκριθώ στα εργασιακά μου καθήκοντα. Σκέφτηκα ξανά τη λύση των χαπιών. Μπορεί να διαλύουν το μυαλό μου και να κουρελιάζουν το κορμί μου, αλλά τουλάχιστον με βοηθάνε να κλείνω, έστω και βεβιασμένα τις ανοιχτές υποθέσεις με το πρόσφατο παρελθόν.
Γιατί πρέπει να καταλάβεις ότι εσύ επέλεξες να συνεχίσεις στο παρελθόν, ενώ εγώ προτίμησα να συνεχίσω στο παρόν. Και στο παρόν είχα άλλες δύο τουλάχιστον ώρες εργασίας μπροστά μου και μια στοίβα με αδιόρθωτα έγγραφα πάνω στο γραφείο μου. Άλλωστε, δεν ξεμπέρδεψα ακόμη με όλα τα προβλήματά μου. Είχα μάλιστα το προαίσθημα ότι τα πιο δύσκολα θα τα έβρισκα μπροστά μου από δω και πέρα.
Πήρα ένα χαπάκι, λοιπόν. Τι άλλο θα μπορούσα να κάνω; Μου λες εσύ που τα ξέρεις όλα; Τι;

(συνέχεια: Τετάρτη 23.12.09,
ώρα: 23:00,
τίτλος: "Η προσωπική μου Χιροσίμα και το ιδιωτικό μου Ναγκασάκι",
έκταση: 4.160λ.)

Απόσπασμα

2009-12-16T00:18:00.001+02:00

Γύρισα δυο και τρεις φορές για να το ξαναδιαβάσω. Μου άρεσε πολύ. Είναι από το μυθιστόρημα «Το τσίρκο των ψύλλων» του Απόστολου Λυκεσά (Μεταίχμιο, 2009). Σκέφτηκα να το μοιραστούμε.

«Ο Κύρος Λαύρος έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό. Δεν απαιτεί τίποτα από τους άλλους, αυτό όμως δεν είναι ο μόνος λόγος που δε συναναστρέφεται τους γύρω του με τη συχνότητα που εκείνοι θα επιθυμούσαν. Αυτή η ιδιότυπη “νευρική ανορεξία πλεονεξίας” ακούγεται ως προσόν, ένα πλεονέκτημα ασκητικής φύσεως. Όμως από παλιά δεν είχε θετικές συνέπειες για όσους διάβηκαν μ’ αυτή την αρχή τη ζωή τους. Το πλεονέκτημα της αυτονομίας και της συνεπακόλουθης ανεξαρτησίας δεν αναγνωρίζεται πάντα και απ’ όλους ως προτέρημα. Δημοσίως βέβαια άπαντες το εκτιμούν. Ιδιωτικώς όμως το αποφεύγουν, στην καλύτερη περίπτωση, και στη χειρότερη πολεμούν ανάλογες διαθέσεις. Η ακούσια μοναξιά, από την άλλη, δικαιολογείται ακόμα και με προφάσεις. Αλλά η κατ’ επιλογή μοναχικότητα προκαλεί αποστροφή. Διότι, ας το παραδεχτούμε, οι αυτάρκεις δε γίνονται εύκολα ανεκτοί. Υπάρχει μια σύνθετη λέξη, συνηθισμένη κάποτε στα χωριά και στις λαϊκές συνοικίες, η οποία απέδιδε με ακρίβεια τα συναισθήματα των άλλων για τέτοιες περιπτώσεις ανθρώπων: τους “μονόχνοτους”. χαρακτηρισμός που συνεπαγόταν ιδιότητες όπως “δυσκολοχώνευτοι” ή “μπλαζέ”, ή οποιεσδήποτε άλλες επιλογές και συνήθειες πέραν του συρμού.
Στις μέρες μας, επιπλέον, τέτοιες στάσεις, ακόμα και εν σπέρματι, ως απλό ενδεχόμενο, καταπολεμούνται ακαριαία από τους οικείους μόλις τις αντιληφθούν. Κατ’ αρχάς είναι αποδεκτό ότι το ρηθέν “άρπαξε να φας και κλέψε να ’χεις” έχει ουσιαστικό περιεχόμενο, δεν είναι λόγια του αέρα. Επιπλέον με τον ευδαιμονισμό να έχει επικρατήσει, η επιφάνεια των πραγμάτων, επενδυμένη με το μανδύα της επιστημονικοφανούς ορολογίας "δημόσιες σχέσεις", θεωρείται η πλέον ιδανική χλωρίδα στην οποία μπορεί να ανθήσει η ευτυχία. Το ευγενές και το λιτό πάνε κόντρα στην επικρατούσα αρχή της απληστίας, άρα βαθαίνουν την πολυπλοκότητα, δημιουργούν απαιτήσεις και οδηγούν αναπόφευκτα σε μονομανίες και πλείστες όσες συνεπακόλουθες δυστυχίες. Φυσιολογικό είναι μόνο να διεκδικείς πάντα κάτι από τους άλλους τους οποίους, φυσικά, σιχαίνεσαι, ξέρεις ότι σε σιχαίνονται, αλλά συνεχίζετε να ανταλλάσσετε μεταξύ σας συνεχώς χαμόγελα. Οι αβρότητες λειτουργούν σας τον ΟΗΕ στο Κόσοβο, διασφαλίζουν την ειρήνη με μια δόση από τη διακίνηση πορνών ή ναρκωτικών, δηλαδή με το αζημίωτο.
Είναι παράδοξο, αλλά ισχύει: οι περισσότεροι επιδιώκουν να έχεις ακόμα και παράλογες απαιτήσεις απ’ αυτούς, αφού, παρά τη δυσφορία τους, έτσι αποτιμάται και αποδεικνύεται η δική τους αξία. Δηλαδή δε φτάνει που τα πράγματα είναι άσχημα, όποιος δεν τα κάνει χειρότερα είναι ήδη δακτυλοδεικτούμενος. “Δε θέλει να είναι υποκριτής, δικαίωμά του. Ποιο ο λόγος να αποκαλύπτει ότι οι άλλοι είναι;”»

σελ. 13-15

Χρόνια πολλά παλιοκότα...

2009-12-14T11:15:00.005+02:00

Που θα πάει ρε; Τελικά τι παίζει;
Να το πάρουμε απόφαση;
Να ετοιμάσουμε τα καταφύγια;
Να βγαλουμε διαβατήρια;
Να ζητήσουμε πολιτικό άσυλο;
Να λουφάξουμε;
Να το βουλώσουμε;
Να πείσουμε τον εαυτό μας με αυθυποβολή πως όλα πάνε καλα;
Να διατηρήσουμε την ψευδαισθηση πως όλα θα φτιάξουν «υπομονη και βγαινουμε από το τούνελ»;
Να το παιξουμε μικροαστοί νοικοκυραίοι κοιτάζοντας το σπιτάκι μας, τα παιδάκια μας, το αυτοκινητάκι μας, τον/την σύντροφό μας και να πάνε να πηδηχτούν οι υπόλοιποι;
Να βρούμε μια δημιουργική απασχόληση;
Να μπλεχτούμε με κανενα «κοινωνικό έργο» ή με καμιά μη κυβερνητική οργάνωση για να παρέχουμε "κοινωνική αρωγή", συμβιβαστικά, δίνοντας έτσι «πόντους» και άλλοθι» σε διάφορους μουλωχτούς αριβίστες και σκατοεγωίσταρους;
Να το ρίξουμε στην φιλανθρωπία και στον αλτρουϊσμό;
Να φάμε το παραμύθι της γενικευμενης κρίσης;
Ενταξει, κρίση δεν διαφωνώ, αλλα ΚΡΙΣΗ ΓΙΑ ΠΟΙΟΥΣ ΓΑΜΩ ΤΟ ΦΕΛΕΚΙ ΜΟΥ;
Πόσα Cayenne;
Πόσα jeep;
Πόσα παρκαρισμένα αυτοκίνητα έξω από τα σκυλομάγαζα τα Σαββατοκύριακα; Ποιοι συμπολίτες σε «κρίση» τα οδηγούν;
Πόσα πιτσιρίκια με κινητα των 500 ευρώ, παπούτσια «μάρκα», ρούχα «φίρμα», gadgets «μοδάτα»;
Ποιοι γονείς τα συνδράμουν;
Τραγελαφικά πράγματα ρε πστη μου.
Μετα «φταίνε» οι «μπάχαλοι» και οι "πιτσιρικάδες" που τα παίρνουν στο κρανίο και δεν αφήνουν κολυμπηθρόξυλο όρθιο.
Μωρ’ τι μας λέτε;
Όλοι όσοι ευθυνονται για ετούτη την μπίχλα, πάλι στο απυρόβλητο; Μονιμα σε «ασυλία»;
Όχι ρε φίλε, «δεν φταίμε όλοι μας»
Δεν πάει έτσι.
Αν υπάρχουν χίλιοι από «εμάς» που φέρουν μερίδιο «ευθύνης», υπάρχουν και εκατοντάδες χιλιάδες που δεν φταίνε σε τίποτα.
Με ποια λογική λοιπόν ζητα κανείς «συναίνεση», «πολιτική ορθότητα», «ώριμη αντίδραση» και άλλα τέτοια όμορφα;
Τι να κατσουμε να γράφουμε τώρα, είναι γνωστά από όλους.
Μεγαλώνουν τα παιδία σου και η θηλειά σε σφίγγει όλο και περισσότερο. Βλέπεις το μέλλον να έρχεται τρέχοντας και σε πιάνει πανικός
Σκέφτεσαι σε 4-5 χρόνια, πως θα θέλεις 300 ευρώ τουλάχιστον για το φροντιστήριο του παιδιού σου, μπας και γράψει «καλά» για να περάσει σε «σχολή», μη τυχόν και μείνει άνεργο χωρίς να έχει ένα πτυχίο και ένα Master. Διότι, τι άνεργος θα είσαι αν δεν έχεις και δυο – τρια πτυχία;
Άσε δε που για να τα σπουδάσεις, θα πρέπει να βαρέσεις και κανένα εξτρά δανειάκι γιατί αλλιώς δεν βγαίνει.
Κι ακολουθούν από πίσω και τα μικρότερα βλαστάρια σου.
Το σπίτι θα εξοφληθεί όταν θα έχεις πάρει σύνταξη, αν καταφέρεις να φτάσεις ως εκεί. Για να πάρεις δε την σύνταξη, θα πρέπει πλέον να τσακιστούν τα κόκαλα σου στον κάθε εργοδότη, τόσο ώστε ΑΝ τελικά φτάσεις στο «νήμα», να μην σου μένει και πολύ «ζωή» να ξεκουραστείς. Στιμμένες λεμονόκουπες δηλαδή, κανονικότατα.
Και εντάξει, στο «Δημόσιο» δεν σου τσακίζεται το «σώμα» αλλά σου στεγνώνει η ψυχή και ο νους.
Το «αντιστάθμισμα» της μονιμότητας. Οι μόνιμες βλάβες.
Αλλά τα είπαμε: Έτσι λέει είναι ο καπιταλισμός.
Σωστό.
Για πόσο καιρό όμως αντέχεις ακόμη να κάνεις τον μαλάκα; Ε; Για πες μου
Πόσα κιλά ξεφτίλας αντέχει ακόμη η πλάτη σου δουλευταρά μου;
Πόσο προσκύνημα και τεμενάδες αποδίδει η γυμνασμένη σου μέση, παικταρά μου;
Ο θάνατός σου- η ζωή μου έγινε το καθημερινό μότο.
Μισθοί της πείνας, συντάξεις για πασατέμπο, ανεργία, ακρίβεια, ανασφάλεια, μιζέρια, «σφίξιμο», η ζωή παραδίνει καθημερινά εδάφη στην επιβίωση και αφήνει σπαρμένα πτώματα και τηγανισμένα μυαλά στα πεζοδρόμια, ούτε καν στα «κινέζικα» δεν μπορείς πια να πας να ψωνίσεις-δεν σου φτάνουν, φοράς τρύπια παπούτσια από τον Μάρτιο και πρέπει να προσέχεις πως κάθεσαι να μην φαίνονται οι τρύπες από κάτω, μπαλώνεις τα παντελόνια και τα δίνεις για «μεταποίηση» για να την βγάλεις πιο οικονομικά, κοιτάς να αγοράζεις μόνο τα απαραίτητα και μάλιστα από προσφορές, πίνεις τσάϊ ληγμένο από το 2008, δεν πας το αυτοκίνητο ούτε για σέρβις, ούτε στο ΚΤΕΟ, δανείζουμε ο ένας τον άλλον μπας και την σκαπουλάρουμε, οι ανάγκες αυξάνονται σε όσους έχουν οικογένειες και υποχρεώσεις, οι διέξοδοι όμως κλείνουν. Παρακαλάς να έχεις τουλάχιστον την υγειά σου για να μπορείς να τρέχεις. Έτσι και αρρωστήσεις, απλά ΤΗΝ ΓΑΜΗΣΕΣ!
Ο συνδικαλισμός και τα σωματεία δεν μπορούν πια να σου δώσουν ούτε στάλα ελπίδας, οι «σύντροφοι» έχουν μπει σε τροχιές ξένες για σένα και ξένες για την πραγματικότητα όπως την αντιλαμβάνεσαι, πνίγεσαι καθημερινά αφού ακόμη και στην δουλειά όλα λειτουργούν ερήμην σου, κανείς δεν ενδιαφέρεται για το «αντικείμενο» αλλά μόνο για το μισθό.
Δεν έχεις τι να πεις, δεν έχεις σε ποιόν να τα πεις, δεν βλέπεις πια τηλεόραση, δεν συζητάς, η «διαλεκτική» πλέον απλά σου δημιουργεί ένα ενοχλητικό βούισμα στα αυτιά και στο μυαλό, δεν μπορείς να διαβάσεις ούτε καν εφημερίδα χωρίς η οργή και η σιχασιά να σου δέσουν κόμπο τον λαιμό.
Μένουν τα λογοτεχνικά βιβλία στο ράφι αδιάβαστα, της ποίησης καταχωνιασμένα, τα πολιτικά σε στοίβες, μόνο το «άϊ σιχτίρ» έρχεται κάθε πέντε λεπτά στο στόμα, ακόμη και όταν κατουράς, σαν μόνιμο τικ ένα πράγμα, το κάνεις ασυναίσθητα.
Ξέχασες να γελάς ρε μαλάκα, ξέχασες να παίζεις, ξέχασες να μιλάς, μόνο γρυλίζεις και το μάτι σου την μια είναι θολό και την άλλη γυαλίζει υπερβολικά και «πεταρίζει» Λες να κατέβεις «κάτω» να διαδηλώσεις, αλλά ξέρεις από πριν πως σε έχουν γραμμένο, τα παιδιά σου λένε «μπαμπά φοβάμαι», ξέρεις ότι θα είσαι ξένος πια, θα σε κοιτάνε οι μεν σαν ασφαλίτη», οι δε σαν «υποκινητή», δεν θα μπορείς να σταθείς πουθενά, δεν θα έχεις από πουθενά «κάλυψη», τα τηλέφωνα των δικηγόρων που έπαιρνες μαζί σου δεν ξέρεις καν αν ισχύουν πια.
Θες να ουρλιάξεις, να τα βγάλεις από μέσα σου, να συγκρουστείς, στα παπάρια σου αν είναι «ορθό» ή αν έχει «νόημα», δεν σε ενδιαφέρει, δεν ζητάς ουσία, ζητάς να τα γαμήσεις όλα, μόνο και μόνο γιατί ΕΤΣΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΜΠΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΙ ΜΠΡΟΣΤΑ ΤΙΠΟΤΕ ΕΠΙ ΤΕΛΟΥΣ, αλλά σκατά στα μούτρα σου, ούτε αυτό δεν μπορείς να κάνεις πια.
Βάζεις στο «ζύγι» το να παίξεις με τα παιδιά σου ή να παίξεις με το «παιδί» μέσα σου και τελικά, κάθεσαι στα αυγά σου.
Στολίζεις το «δέντρο», ανάβεις και τα λαμπάκια που είναι μερικά καμένα αλλά κάνεις πως δεν τα βλέπεις, κρεμάς τα χριστουγεννιάτικα στολίδια που είναι τα ίδια εδώ και 3 – 4 χρόνια και «όλα καλά».
Εντάξει έκανες και «αντίσταση» φέτος, δεν λέω.
Αντί για χριστουγεννιάτικα τραγουδάκια, έβαλες να παίζει Llewellyn – Celtic Legend.
Έτσι, Κέλτικη εορταστική αγριάδα, όχι μαλακίες

(Κοτάρα!

ΟΥ ΡΕ!)

Το πρόσωπο του κακού

2009-12-12T19:54:00.001+02:00

SALIM BACHI, «Σκοτώστε τους όλους!», εκδ. Νεφέλη,
μτφ. Κατερίνα Γούλα, σελ. 138, 2009

Ένας πωρωμένος, ένας σχιζοφρενής, ένας λυσσασμένος, ένας παράφρονας. Η στερεότυπη εικόνα του τρομοκράτη, και ειδικότερα του φονταμενταλιστή τρομοκράτη, όπως αυτή διαμορφώθηκε από το δυτικό κόσμο κατά τα τελευταία χρόνια, καθρεφτίζει το ολοκληρωτικό κακό στην πιο εωσφορική εκδοχή του και διεκδικεί με έναν σχεδόν τρομοκρατικό τρόπο την απόλυτη αντικειμενικότητα. Οπότε κάθε ερμηνευτική προσέγγιση που δεν περιέχει ξεκάθαρες δηλώσεις ιδεολογικής νομιμοφροσύνης, που δεν αναπαράγει πιστά την κρατούσα εικόνα και που δεν επαναλαμβάνει αυτολεξεί τα θέσφατά της, είναι τουλάχιστον ύποπτη ως φίλα προσκείμενη.
Από την άλλη, πρέπει να παραδεχτούμε ότι είναι δύσκολο. Είναι δύσκολο να δει κανείς τον τρομοκράτη έξω από την τρομοκρατική του ενέργεια. Είναι δύσκολο να αναζητήσει κανείς το δίκιο του τρομοκράτη έξω από το άδικο της πράξης του. Είναι δύσκολο να αναγνωρίσει κανείς την λογική του τρομοκράτη πίσω από τον παραλογισμό της στάσης του. Έτσι κι αλλιώς, η ετυμηγορία έχει από πριν εκδοθεί σε βάρος του, και είναι γραμμένη με το αίμα των αθώων θυμάτων του. Όσο πιο πολλά τα θύματα, τόσο πιο βαρύ, τόσο πιο ηχηρό το κοινωνικό ανάθεμα. Ποιος λοιπόν θα τολμήσει να αναζητήσει πέρα από το πρόσωπο του απόλυτου κακού το αληθινό πρόσωπο του τρομοκράτη;
Κι όμως διαβάζω στο οπισθόφυλλο του μυθιστορήματος Σκοτώστε τους όλους: «Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, ένας καμικάζι παίρνει τον έλεγχο ενός αεροπλάνου και το ρίχνει επάνω στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου της Νέας Υόρκης. Ο Σαλίμ Μπασί αναπλάθει τη ζωή αυτού του ανθρώπου, τις σκέψεις του και τις αμφιβολίες του λίγες ώρες πριν από την τραγωδία».
Ομολογώ ότι εκπλήσσομαι. Ο συγγραφέας δεν επέλεξε απλώς ως θέμα μια τυχαία τρομοκρατική ενέργεια και δεν επέλεξε απλώς ως κεντρικό ήρωα έναν τυχαίο τρομοκράτη. ο συγγραφέας επέλεξε ως θέμα τη χειρότερη τρομοκρατική ενέργεια και ως κεντρικό ήρωα τον χειρότερο τρομοκράτη. Την ενέργεια και το πρόσωπο που άλλαξαν μεμιάς τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε την τρομοκρατία και τον τρομοκράτη. Που σημαίνει ότι όσο έγραφε το μυθιστόρημά του, ο Σαλίμ Μπασί δεν είχε στα χέρια του μόνο ένα στιλό ή ένα πληκτρολόγιο. είχε και μια καυτή πατάτα. Πιο καυτή δε θα μπορούσε να υπάρξει. Κι όμως κατάφερε να την κρατήσει από την 1η ως την 138η σελίδα του βιβλίου του, χωρίς ούτε μια στιγμή να καεί.
Ας τα πάρουμε από την αρχή. Σε ένα ξενοδοχείο του Πόρτλαντ φτάνει ένας Άραβας, με το πλαστό όνομα Σαν Χουάν. Το βράδυ προσπαθεί να ξεχαστεί και αναζητά συντροφιά. Πηγαίνει λοιπόν σε μια ντισκοτέκ, περιπλανιέται για αρκετή ώρα παρέα με μια γυναίκα στους δρόμους της πόλης και, τελικά, επιστρέφει στο ξενοδοχείο. Την άλλη μέρα επιβιβάζεται σε ένα αεροπλάνο, απαγγέλλοντας αποσπάσματα από το κοράνι, κατεβαίνει στο αεροδρόμιο της Βοστώνης και ξαναπαίρνει ένα άλλο αεροπλάνο, απαγγέλλοντας πάλι αποσπάσματα από το κοράνι. Ύστερα από λίγη ώρα αποκτά με τη βοήθεια των δεκαοχτώ συνεργατών του τον έλεγχο του αεροπλάνου και το οδηγεί ίσια προς τους δίδυμους πύργους.
Είναι ο ονομαζόμενος Πιλότος, που κατάγεται από την Αλγερία, που σπούδαζε πυρηνική φυσική στη Γαλλία, που εντάχθηκε στην Οργάνωση, που εκπαιδεύτηκε στο Αφγανιστάν, που συνάντησε τον Οσάμα μπιν Λάντεν, που διδάχτηκε για έξι μήνες το χειρισμό αεροπλάνων και που με επαγγελματική ακρίβεια έφερε σε πέρας την τρομοκρατική επίθεση.
Όλη η αφήγηση περιστρέφεται γύρω από το πρόσωπο του. Ανασύρονται οι σκέψεις, οι στοχασμοί, οι αναμνήσεις και τα συναισθήματά του, μέσα από τα οποία σκιαγραφείται το πορτρέτο ενός ανθρώπου που είναι πολύ λιγότερο πωρωμένος, σχιζοφρενής, λυσσασμένος και παράφρονας απ’ όσο θα θέλαμε να πιστεύουυμε. Πιο πολύ μοιάζει να είναι ένας τραγικός άνθρωπος, μια διαλυμένη ύπαρξη, ένα άτομο σε πλήρη σύγχυση, που αναλαμβάνει να εκτελέσει την πιο αποτρόπαιη, την πιο ακραία πράξη θρησκευτικού φανατισμού, ενώ κατά βάθος ξέρει ότι αυτό που πάει να κάνει έρχεται σε αντίθεση με τις διδασκαλίες της θρησκευτικής του πίστης. Κι όμως το περίεργο είναι ότι μετέχει σε μια οργάνωση που μισεί, ότι συνεργάζεται με ανθρώπους που απεχθάνεται και ότι εκπονεί ένα σχέδιο που κατά βάθος δεν αποδέχεται.
Πίσω από τη στάση του δεν φαίνεται να υπάρχει τόσο ένα συγκροτημένο ιδεολογικό πλαίσιο ή μια φανατική διάθεση εκδίκησης για τα δεινά που υφίσταται ο αραβικός κόσμος από τους δυτικούς. Αυτό που κυρίως υπάρχει είναι ένας πυκνός υπαρξιακός ζόφος, το αθροιστικό και μακροχρόνιο αποτέλεσμα των διαδοχικών ψυχολογικών, κοινωνικών, επαγγελματικών και ερωτικών ακρωτηριασμών που άδειασαν τον μέσα του κόσμο απ’ οποιαδήποτε ελπίδα, αξία, επιθυμία και συναίσθημα, για να τον αφήσουν έτσι νεκρό να σέρνει το σαρκίο του στα τζαμιά του Παρισιού κι ύστερα στο Πακιστάν και στο Αφγανιστάν, ένα έρμαιο στα χέρια της οργάνωσης που αναλαμβάνει με φοβερή ιδιοτέλεια να του προσφέρει αποκούμπι, ένα εγώ χωρίς υπερεγώ, μια λογική χωρίς ψυχή, ένα σώμα χωρίς πνεύμα
Πρόκειται για την απόλυτη αλλοτρίωση, που μάλιστα φέρει την τραγική διάσταση της ξεκάθαρης επίγνωσής της. Ο συγγραφέας αποδίδει την κατάστασή της με τον πιο ανάγλυφο τρόπο: με ένα λόγο θρυμματισμένο, με μια σκέψη που προσπαθεί να κρατήσει τον ειρμό της, με μια συνείδηση που αγωνίζεται να διαμορφώσει άποψη ανάμεσα σε αντικρουόμενες ιδέες, με μια μνήμη που μετεωρίζεται ανάμεσα σε ελάχιστες στιγμές χαράς και σε ένα πλήθος τραυματικών αναμνήσεων και κυρίως με μια οπτική γωνία που σαν να απηχεί σε τρίτο πρόσωπο τη φωνή του ήρωα, για να φανερώσει το μέγεθος της απόλυτης αποξένωσής του. Κι όλα αυτά ενταγμένα σε ένα εχθρικό και αφιλόξενο περιβάλλον που διαμορφώνεται από σκοτεινές εικόνες έρημων δρόμων, απρόσωπων κτιρίων, βομβαρδισμένων περιοχών και κατεστραμμένων πόλεων.
Αρκεί να προσέξουμε τη σύνταξη κι αμέσως θα αντιληφθούμε πόσο προσεκτικά και μελετημένα εκφέρεται ο αφηγηματικός λόγος. Έτσι ο μικροπερίοδος λόγος των πρώτων σελίδων σταδιακά χαλαρώνει, μακραίνει και πλαταίνει για να εξελιχτεί σε χαώδεις περιόδους χωρίς συνέχεια και αλληλουχία που εκτείνονται από τη μέση του βιβλίου σε ολόκληρες παραγράφους, για να φτάσουν κάποτε και σε ολόκληρα κεφάλαια. Εδώ φαίνεται πόσο αρμονικά συντονίζεται η μορφή του λόγου με το περιεχόμενό του, προκειμένου να υποστηρίξει τη δράση του, αφού το αρχικό άνοιγμα και η τελική διάσπαση της δομής των περιόδων αφήνουν να διαφανεί καλύτερα ο κλιμακούμενος φόβος, η σύγχυση κι η αγωνία που κατακλύζουν την ψυχή του ήρωα όσο πλησιάζει η στιγμή της πράξης του.
Όλες αυτές οι γλωσσικές και αφηγηματικές ιδιομορφίες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν σοβαρά, ενδεχομένως και αξεπέραστα, μεταφραστικά προβλήματα, που παρ’ όλα αυτά ξεπερνιούνται με άνεση και επιτυχία από τη μεταφράστρια. Η γλώσσα κρατά τους κατάλληλους κάθε φορά ρυθμούς και αποδίδει τη ζωντάνια και την ηθελημένη σύγχυση του αφηγηματικού λόγου, ενώ στα κατάλληλα σημεία διανθίζεται από τα αναγκαία επεξηγηματικά σχόλια για την ευκολότερη κατανόησή του.

9. "Εμείς οι άλλοι"

2009-12-10T22:35:00.003+02:00

Το ήξερε λοιπόν ότι ήσουν εσύ. Το ήξερε αλλά δεν έλεγε τίποτα. Το ήξερε αλλά δεν έκανε τίποτα. Μήπως από καλοσύνη, μήπως από κατανόηση, μήπως από αλληλεγγύη; Δεν ήμουν τόσο αφελής, για να πιστεύω ότι θα μπορούσε να συμβαίνει κάτι τέτοιο. Εδώ υπήρχε μία από τις πλέον σοβαρές παραβιάσεις του εσωτερικού κανονισμού, όπως ορίζεται από την παράγραφο 9 του άρθρου 5, και σε καμία περίπτωση δε θα το άφηνε να περάσει έτσι. Κάτι άλλο είχε στο μυαλό του. Ήμουν σίγουρος. Αυτό, άλλωστε, φανέρωνε και η επιστολή που μου απηύθυνε.
Δε σου μιλάω για τον Δημάκη. Αυτός είναι ένας αποτυχημένος. Ίσως από καλοσύνη, ίσως από κατανόηση, ίσως από αλληλεγγύη, όπως θα έλεγες κι εσύ. Εγώ πάντως το αποδίδω σε λόγους αδυναμίας και ανικανότητας. Εννοώ την αδυναμία να διαπραγματευτεί με τον εαυτό του τις επιφυλάξεις του και την ανικανότητα να διαπραγματευτεί με τους άλλους τον εαυτό του. Κι αυτό, κατά τη γνώμη μου, αποτελεί τον ορισμό μιας εξ ολοκλήρου ανώριμης και αντιεπαγγελματικής συμπεριφοράς.
Την ξέρω αυτή τη στάση. Λίγο πολύ την έχουμε περάσει όλοι σε μια ορισμένη φάση της ζωής μας. Αναφέρομαι στα χρόνια της αλαζονικής νιότης, τότε που νομίζαμε ότι όλα είναι εύκολα και ότι αρκεί μια απλή παραίτηση, για να θέτουμε, όποτε θέλουμε, τον εαυτό μας εκτός διαπραγμάτευσης. Αλλά αναρωτιέμαι πόσες τέτοιες παραιτήσεις έχουμε την ευκαιρία και την αντοχή να υποβάλλουμε στη δουλειά και στη ζωή μας για να βρούμε, τελικά, αυτό που αναζητάμε. Όχι, δεν είναι η παραίτηση η λύση. Η λύση είναι να μείνεις και να το παλέψεις, όπως ακριβώς έκανα κι εγώ όλα αυτά τα χρόνια στην εταιρεία.
Δε σου μιλάω λοιπόν για τον Δημάκη. Για τον προϊστάμενο σου λέω τόση ώρα. Για τον προϊστάμενο που ελέγχει τους όρους της διαπραγμάτευσης με αποκλειστικό κριτήριο τους όρους του εσωτερικού κανονισμού, έστω κι αν, απ’ ό,τι κατάλαβα στην τουαλέτα, δεν τους τηρούσε και τόσο πιστά ο ίδιος. Πάντως είχε από την εταιρεία την αρμοδιότητα, που μεταφράζεται σε δύναμη και εξουσία, να το κάνει για όλους τους άλλους. Κι αυτό με αφορούσε, γιατί στα μάτια του ήμουν δυστυχώς πάντα ένας από αυτούς τους άλλους.
Από αυτούς τους άλλους που είναι συνέχεια σκυμμένοι πάνω από κάτι έγγραφα και είναι συνέχεια κολλημένοι μπροστά από μια οθόνη. Δέκα άτομα στο τμήμα και μία ακόμη εσύ έντεκα, χώρια ο Δημάκης που αποφάσισε να θέσει τον εαυτό του για πάντα εκτός. Έντεκα οι άλλοι που είναι αυτοί, που είμαστε, τελικά, εμείς, ή εμείς που είμαστε αυτοί κι είναι, τελικά, οι άλλοι.
Τι είμαστε, λοιπόν, εμείς; Να σου πω εγώ τι πιστεύω ότι είμαστε: μια αόριστη αντωνυμία είμαστε, γένους μόνο κατά σύμβαση αρσενικού ή θηλυκού, γένους στην πραγματικότητα ουδετέρου, που προσπαθεί να βγει στην επιφάνεια, να αποκτήσει φύλο και να υπάρξει ως πρόσωπο. Εσύ διάλεξες το ιστολόγιο για την προσπάθειά σου, η Αλεξίου τις τουαλέτες κι εγώ τη δουλειά μου. Ο καθένας όπως ξέρει κι ο καθένας όπως μπορεί. Δε θα κρίνω εγώ τις αδυναμίες των άλλων, αλλά όταν οι αδυναμίες αυτές στρέφονται εναντίον της δικής μου προσπάθειας, και κυρίως όταν αυτό συμβαίνει από την ίδια μου τη σύζυγο, τότε τα πράγματα αλλάζουν. Έχω κάθε δικαίωμα να κρίνω. Εννοώ, να σε κρίνω και να σε επικρίνω.
Έχουμε λοιπόν και λέμε: το ήξερες ότι το αμέσως επόμενο διάστημα συνταξιοδοτείται ο προϊστάμενος. το ήξερες ότι όλες οι εκθέσεις ήταν με το μέρος μου. το ήξερες ότι έλαβα τρεις φορές την εύφημη μνεία του υπαλλήλου της χρονιάς. Διεκδικούσα αυτή τη θέση, τη χρειαζόμουν και την ήθελα. Διόρθωσα χιλιάδες ηλίθια έγγραφα για να τη δικαιούμαι, κατέρριψα όλα τα ρεκόρ αποδοτικότητας για να τη δικαιούμαι, τήρησα σχεδόν κατά γράμμα τον εσωτερικό κανονισμό για να τη δικαιούμαι. Κι όμως αντί να ετοιμάζομαι για να κάτσω στην αναπαυτική πολυθρόνα του προϊσταμένου συνέχιζα να κάθομαι στην ηλεκτρική καρέκλα του γραφείου μου και μάλιστα με μια στοίβα αδιόρθωτα έγγραφα να υψώνεται μπροστά στα μάτια μου και με τον κίνδυνο της απόλυσης να κρέμεται ολοένα και πιο απειλητικός πάνω από το κεφάλι μου.
Τι ήμουν, λοιπόν, εγώ; Να σου πω εγώ τι ένιωθα ότι ήμουν: μια αόριστη αντωνυμία ήμουν σε θέση πάντα αντικειμένου που πάσχισε κάποτε να εξελιχτεί σε κύριο όνομα γένους αρσενικού, αλλά διατηρούνταν τώρα στην κατάσταση ενός υπό διόρθωση εκφραστικού λάθους που από στιγμή σε στιγμή θα γινόταν κόκκινη μουντζούρα στο ολοκάθαρο κείμενο της εταιρείας.
Αλλά ακόμη κι έτσι, δεν πέρασε ποτέ από το μυαλό μου η ιδέα να τα παρατήσω. Κατά βάθος είχε και μια διεστραμμένη γοητεία αυτό που μου συνέβαινε. Με αναστάτωνε αλλά και με διέγειρε. Με απογοήτευε αλλά και με πείσμωνε. Με διέλυε αλλά και με ανασυγκροτούσε. Τελικά, μου έδινε έναν ισχυρό λόγο για να συνεχίσω να αγωνίζομαι, να διεκδικώ και να διαπραγματεύομαι και με τον εαυτό μου και με τους άλλους.
Και τώρα που το σκέφτομαι καταλαβαίνω ότι αυτό είναι ό,τι πιο σημαντικό κέρδισα όχι μόνο από την εταιρεία αλλά κι από την ιστορία που είχα πιο παλιά. Ό,τι εξασφάλισα ως υπεραξία από το αίμα που ξεράθηκε πάνω στην άσφαλτο ενός επαρχιακού δρόμου. Ό,τι αποκόμισα ως πρόσοδο από τα δάκρυα που στέγνωσαν μέσα στις σελίδες των Αχαρνέων του Αριστοφάνη. Ό,τι αποταμίευσα ως οικονομία από το άταφο πτώμα της Μαρίας στο νεκροταφείο του χωριού μου και από τη μορφή της μαυροφορεμένης μάνας της έξω από το παράθυρο του σπιτιού μου.
Ναι, ξέχασα να σου το πω κι αυτό, αλλά ήρθε και με βρήκε η μάνα της. Δύο μερόνυχτα στεκόταν ακίνητη έξω από το διαμέρισμα που νοίκιαζα στα Γιάννενα. Σήκωνα το κεφάλι από τις σημειώσεις της συμφοιτήτριάς μου, τραβούσα λίγο την κουρτίνα και την έβλεπα στο απέναντι πεζοδρόμιο με το κεφάλι στραμμένο προς το μπαλκόνι μου. Φοβόμουν ότι από στιγμή σε στιγμή θα ερχόταν να μου χτυπήσει την πόρτα, αλλά δεν χτυπούσε. Έλπιζα ότι από στιγμή σε στιγμή θα αποφάσιζε να φύγει, αλλά δεν έφευγε.
Ένιωθα σαν να ήμουν ένας ελεύθερος πολιορκημένος. Έξω δεν τολμούσα να βγω, για να μην την αντικρίσω και μέσα με έζωναν τα δηλητηριώδη φίδια. Δεν ήξερα πια τι να κάνω. Άνοιγα το βιβλίο και ξεχνιόμουν με τους Αχαρνής του Αριστοφάνη. Έπλεκα δικά μου στιχάκια πάνω στους στίχους του Αριστοφάνη, για να ξορκίσω τις αναμνήσεις και να εξευμενίσω τις Ερινύες μου.

Φανταζόμουν ότι βρισκόμουν πάνω στη σκηνή μαζί με τη Μαρία. Εγώ ήμουν ο Δικαιόπολις και η Μαρία ο Νίκαρχος, ο φοβερός ο συκοφάντης. Το σκηνικό ήταν στημένο σε περίακτους κι απεικόνιζε μια απότομη πλαγιά με ένα εξόγκωμα στην άκρη, πλατάνια και θάμνους κάτω χαμηλά. Ο χορός, αποτελούμενος από τους παιδικούς μου φίλους, στεκόταν ακίνητος κι άκουγε το διάλογό μας.

Έλεγε η Μαρία:
«Σε κάλεσα εδώ στην ερημιά, μονάχοι να τα πούμε. Το νιώθω πια, δε με ζητάς, την πλάτη μου γυρίζεις. Ψάχνω να βρω μια απάντηση και με τις απορίες μένω».

Εγώ της απαντούσα:
«Πάψε να υποκρίνεται και μην κάνεις την αθώα. Τα ψέματά σου τα έμαθα, κανένα δε γελάνε. Πως δήθεν ο πατέρας μου τις νύχτες ξεπορτίζει, την αγκαλιά της μάνας σου να βρει, στην κλίνη της να ανέβει».

Έπαιρνε ξανά το λόγο η Μαρία:
«Έτσι είπα, όπως το λες, και δεν το παίρνω πίσω. Εσύ όμως άλλα μου ’ταζες παλιά και τώρα μου τα αλλάζεις. Στους άλλους φαίνεσαι καλός μα στα δικά μου μάτια ίδιος ο Λάμαχος, κι ας κάνεις τον εχθρό του».

Απαντούσα:
«Βάζω όλους τους θεούς για μάρτυρες κι αυτό το δίτροχό μου άρμα, εγώ δεν σου ’χω τάξει τίποτα που τώρα να το αλλάζω. Απ’ το μυαλό σου τα έβγαλες, να με έχεις του χεριού σου. Βλέπω, της μάνας σου τα χνάρια ακολουθείς και εμένα αυτά δε μου αρέσουν. Πάμε λοιπόν να φύγουμε, στα σπίτια μας να πάμε. Οι δρόμοι μας χωρίζουνε, καιρός να βρεις μονάχη τον δικό σου».

Με τέτοια διασκέδαζα τους φόβους και αποκοίμιζα τη συνείδησή μου για δυο ολόκληρες μέρες. Την τρίτη μέρα ξέμεινα από τροφή, τσιγάρα κι έμπνευση και την επόμενη μέρα θα έδινα το πρώτο μάθημα της εξεταστικής. Δεν πήγαινε άλλο αυτή η κατάσταση, δεν άντεχα, κάτι θα έπρεπε να κάνω. Πήρα λοιπόν με μισή καρδιά τηλέφωνο στην αστυνομία και τους ζήτησα να έρθουν για να τη μαζέψουν. Είπα ότι είναι μια τρελή στο δρόμο που κάνει σαν χαμένη. Όταν εμφανίστηκε το περιπολικό, σηκώθηκα και παραφύλαξα πίσω από τις κουρτίνες. Τη στιγμή που την έβαζαν στο αυτοκίνητο γύρισε μια τελευταία φορά και κοίταξε προς το παράθυρό μου.
Πρόσωπο δεν διέκρινα. Μόνο δυο μαύρες κόγχες πίσω από ένα σβησμένο βλέμμα. Το βλέμμα αυτό με στοίχειωσε μια και καλή, για πάντα. Δε μου έφτανε η Μαρία, θα είχα στο εξής και τη μητέρα της, τη μια με τα νυφιάτικα, την άλλη μες στα μαύρα. Ας είναι, σκεφτόμουνα, σε κάθε άνθρωπο αναλογούν δύο άγγελοι, ο ένας είναι του Θεού κι ο άλλος του Διαβόλου. Είχα τον νεκρό άγγελο και το ολοζώντανο δαιμονικό μου. Έτσι πορευόμουνα όλα αυτά τα χρόνια. Με αγγέλους και δαιμονικά παρέα.
Τι έγινε η μάνα της, πού χάθηκε, αν πέθανε δεν ξέρω και, για να είμαι ειλικρινής, ούτε που ενδιαφέρθηκα ποτέ να μάθω. Ίσως να την μετέφεραν σε κανένα νοσοκομείο, μπορεί να πέθανε σε κάποιο άσυλο απόρων, ίσως και να βρίσκεται ακόμα σε κάποιο ψυχιατρείο. Εγώ πάντως τα κατάφερα. Άντεξα κι έφτασα εδώ που είμαι.
Έφτασα και δεν έχω την πρόθεση να αφήσω κανέναν να με γυρίσει πίσω. Το τονίζω: κα-νέ-ναν. Είμαι αποφασισμένος να κάνω τα πάντα. Το τονίζω: τα πά-ντα. Ό,τι δηλαδή χρειάζεται για να προστατεύσω τον εαυτό μου κι από σένα κι από τον προϊστάμενο κι από οποιονδήποτε άλλον.
Στην προκειμένη βέβαια περίπτωση, προείχε το θέμα του προϊσταμένου. Κάθισα και το βασάνισα για αρκετή ώρα στο μυαλό μου, προσπαθώντας να βάλω τα δεδομένα σε μια σειρά. Διαπίστωσα ότι τρία ήταν τα κύρια ζητήματα που με αφορούσαν άμεσα. Τα αριθμώ για λόγους σαφήνειας:
Ζήτημα 1ο: Ήξερε για τη συζυγική μας σχέση. Εγώ ο ίδιος το είχα ομολογήσει πριν από ένα μήνα στην έκθεση αυτο-αξιολόγησης που του υπέβαλα. Παρ’ όλα αυτά δεν κλήθηκα ακόμη σε απολογία κι ούτε επιβλήθηκε σε βάρος μου οποιαδήποτε πειθαρχική κύρωση.
Ζήτημα 2ο: Γνώριζε ποιος κρύβεται πίσω από τα συκοφαντικά δημοσιεύματα. Του το αποκάλυψε ο Δημάκης εδώ και δεκαεφτά μέρες. Παρ’ όλα αυτά δεν κλήθηκες ακόμη σε απολογία κι ούτε επιβλήθηκε σε βάρος σου οποιαδήποτε πειθαρχική κύρωση.
Ζήτημα 3ο: Μου απηύθυνε σήμερα το πρωί μια επιστολή στην οποία με καλούσε να επιδείξω αληθινό πνεύμα συνεργασίας, γύρω όμως από ένα θέμα για το οποίο ήμουν βέβαιος ότι κατείχε πλήρη και ακριβή γνώση.
Ύστερα από αρκετή σκέψη, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι αν η επιστολή που έλαβα συντάχτηκε με βάση όλα τα παραπάνω δεδομένα, τότε εντός της διασταυρώνονταν, περιέχονταν και συμπυκνώνονταν οι γνώσεις, οι προθέσεις, και οι σκοποί βάσει των οποίων εξύφαινε ο προϊστάμενος το σχέδιό του. Άρα, πουθενά αλλού δε θα μπορούσα να βρω τις απαντήσεις που αναζητούσα παρά μόνο σε αυτά που έλεγε ή ακόμη καλύτερα, σε αυτά που δεν έλεγε, αλλά άφηνε να εννοηθούν.
Την πήρα στα χέρια μου και τη διάβασα ξανά και ξανά. Αφιέρωσα πάνω από ένα τέταρτο, αλλά οι δύο βασικές απορίες που είχα από την πρώτη ανάγνωση παρέμεναν ακόμη αναπάντητες.
- Γιατί το όνομά μου υπήρχε μόνο στο φάκελο;
- Γιατί η προσφώνηση ήταν διατυπωμένη μόνο στο αρσενικό γένος;
Έστρεψα μηχανικά το κεφάλι μου προς το γραφείο σου και σε φαντάστηκα να κάθεσαι στην άδεια σου καρέκλα και να με κοιτάς απορημένη με ένα αμυδρό χαμόγελο ειρωνείας στο πρόσωπό σου. Ήξερα πολύ καλά τι θα σκεφτόσουνα. Ότι όλα αυτά είναι επουσιώδη. Ότι άσκοπα δαπανώ το χρόνο μου. Ότι είμαι εκνευριστικά σχολαστικός. Κι όμως, θα έσφαλες για ακόμη μια φορά. Μάθε, επιτέλους, ότι οι απαντήσεις στα ερωτήματα που υπέβαλα ήταν πολύ πιο σημαντικές από όσο θα μπορούσες να συλλάβει το επιπόλαιο μυαλό σου.
Αρκεί να σκεφτείς πως αν η επιστολή απευθυνόταν αποκλειστικά σε εμένα, θα αυξάνονταν κατακόρυφα οι πιθανότητες της απόλυσής μου, ενώ αν απευθυνόταν και σε όλους τους άλλους υπαλλήλους, τότε θα μειώνονταν σε σημαντικό βαθμό. Οπότε πάση θυσία θα έπρεπε να μάθω. Να μάθω αν έλαβαν την επιστολή αυτή κι οι άλλοι. Αλλά από ποιον; Μία και μόνη ευκαιρία είχα με τον Δημάκη, κι όμως την άφησα να πάει χαμένη.
Κοίταξα γύρω μου. Πάνω σε καρέκλες και πίσω από γραφεία υπήρχαν ανθρώπινα πρόσωπα που στην αντίληψή μου δεν ήταν τίποτα παραπάνω από το ζωντανό διάκοσμο του χώρου εργασίας. Αναρωτήθηκα ποια ερώτηση, ποια απορία, ποια αγωνία θα μπορούσε να χωρέσει μέσα στο καθεστώς της αναγκαστικής ανεκτικότητας που επέβαλε ανάμεσά μας ο εσωτερικός κανονισμός και αμέσως εγκατέλειψα την προσπάθεια. Αν εξαιρέσουμε εσένα, που έλειπες, ίσως και την Ελένη, για την οποία όμως διατηρούσα πλέον αρκετές επιφυλάξεις, δεν υπήρχε κανείς εκεί μέσα στον οποίο θα μπορούσα να υποβάλω, χωρίς να παρεξηγηθώ ή χωρίς να κινήσω υποψίες, την απλή ερώτηση αν έλαβε μια επιστολή όμοια με τη δική μου.
Από την άλλη, έχει και μια λογική βάση αυτή η κατάσταση. Μάλιστα τώρα που το σκέφτομαι καλύτερα συνειδητοποιώ ότι σε τέτοιους χώρους εργασίας η απόλυτη αποστασιοποίηση, η παγερή αδιαφορία και η διακριτική περιφρόνηση δεν είναι μόνο προϋπόθεση αυξημένης αποδοτικότητας, αλλά και κανόνας εργασιακής επιβίωσης και επαγγελματικής επιτυχίας. Φαντάζομαι, για παράδειγμα, ότι θα ήμουν πολύ πιο ασφαλής και ήσυχος, αν δεν είχα επιδιώξει τόσο επιπόλαια και παρορμητικά να σπάσω την κρούστα της αποστασιοποίησης, της αδιαφορίας και της περιφρόνησης, τότε που σε είδα για πρώτη φορά στην εταιρεία. Ναι, δε διστάζω να ομολογήσω ότι το έχω μετανιώσει. Ξέρω ότι σε πονάει, αλλά δεν είναι η πρώτη φορά που σου το λέω.
Όπως λοιπόν ήταν τα πράγματα, δεν είχα καμία άλλη επιλογή από το να απευθυνθώ στην Ελένη. Αλλά και μόνο στην ιδέα, σαν να επαναστατούσε κάτι μέσα μου. Είχα μια αρνητική προδιάθεση απέναντί της, που δεν ήταν βέβαια χωρίς λόγο και αιτία. Το αντίθετο μάλιστα. Μην ξεχνάς πως ό,τι είδα να συμβαίνει στην τουαλέτα, αρκούσε και με το παραπάνω για να αρχίσω να αμφιβάλλω για τις αληθινές προθέσεις της.
Έχουμε τα ίδια περίπου χρόνια στην εταιρεία και πέρσι πήρε τον τίτλο της “υπαλλήλου της χρονιάς”. «Σου έκλεψα τα πρωτεία» θυμάμαι ότι μου είχε πει γελώντας. Το προσπέρασα χωρίς να δώσω σημασία. Ήμουν, βλέπεις, ακόμη απασχολημένος με τις εφηβικές μου ονειρώξεις στις τουαλέτες των μικροβιολογικών κι ούτε που περνούσε από το μυαλό μου η ιδέα ότι μπορεί την ίδια ακριβώς περίοδο να είχε αρχίσει να καταστρώνει στις τουαλέτες της εταιρείας τα δικά της σχέδια για τη θέση του προϊσταμένου.
Θεμιτό από μία άποψη. Ο καθένας δικαιούται να ονειρεύεται, να προσδοκά και να διεκδικεί, αρκεί βέβαια να μην το κάνει με ανέντιμα μέσα. Όμως από την ως τώρα διαγωγή της δεν διαπίστωνα να έχει οποιοδήποτε ηθικό ενδοιασμό στις επιλογές της. Δεν αναφέρομαι μόνο στις τουαλέτες. Υπήρχε κάτι άλλο, πιο ανησυχητικό, που όσο το σκεφτόμουνα άρχισε να μου φαίνεται απολύτως εύλογο και πιθανό. Εννοώ το εξής: ποιος μου έλεγε ότι η κυρία Ελένη Αλεξίου δεν είχε κάποια εμπλοκή και στη δική μας υπόθεση;
Τόσο καιρό ζούσε στη σκιά σου και με περίμενε. Περίμενε σε εκείνο το φτηνό ξενοδοχείο της Ομόνοιας, στις 7:00 μ.μ. της πρώτης Παρασκευής κάθε μήνα, τότε που σου έλεγα ότι βγαίνω με τον ανύπαρκτο φίλο μου από το στρατό. Μπορεί να κατάλαβε κάτι για σένα, πιθανώς από γυναικεία διαίσθηση, ίσως και να με ακολούθησε κάποια μέρα μέχρι το σπίτι μας. Θυμάμαι ότι την τελευταία φορά που βγήκαμε φερόταν αρκετά περίεργα.
«Και τι κάνει η “πώς-την-είπαμε;”» με ρώτησε, όταν ντυνόταν. «Μαρία» αποκρίθηκα ανυποψίαστος. «Α! Μαρία. Νόμιζα ότι τη λένε αλλιώς». «Πώς αλλιώς;» απόρησα. Είδα ένα ειρωνικό χαμόγελο να διαγράφεται στα χείλη της κι άλλαξε αμέσως κουβέντα, αποφεύγοντας να μου απαντήσει.
Αν λοιπόν είχε δίκιο ο Δημάκης, όταν έλεγε ότι ο προϊστάμενος γνώριζε για τη συζυγική μας σχέση εδώ κι αρκετό καιρό, κι αν με αυτό εννοούσε ότι κατείχε τη σχετική πληροφορία πριν ακόμη από τη δική μου αποκάλυψη, τότε από κανένα άλλο άτομο δε θα μπορούσε να το έχει μάθει παρά μόνο από την ίδια. Αυτός, άλλωστε, θα ήταν ο αποτελεσματικότερος τρόπος, για να με απομακρύνει από την κούρσα της διαδοχής, ίσως και να με θέσει οριστικά εκτός εταιρείας. Με αυτό το σκεπτικό, φαινόταν απολύτως κατανοητή η αμέλεια του προϊσταμένου να λάβει μέτρα και να επιβάλει κυρώσεις εναντίον σου και εναντίον μου. Προφανώς συνέλεγε με μεθοδικότητα στοιχεία και προετοίμαζε με υπομονή το κατηγορητήριο, ώστε την κρίσιμη στιγμή να καταφέρει σε βάρος μας το συντριπτικό πλήγμα που θα εξυπηρετούσε τους σχεδιασμούς της ευνοουμένης του.
Άνοιξα τον υπολογιστή μου εκνευρισμένος. Δεν θα το άφηνα να περάσει έτσι, κι ούτε είχα χρόνο να περιμένω, για να επαληθευτούν οι υποψίες μου. Άλλωστε, ήμουν σχεδόν σίγουρος ότι είχα απόλυτο δίκιο.
Η οθόνη γέμισε από έναν κατάσπαρτο αγρό. Ανάμεσα σε κάτι τεράστια καλαμπόκια φαινόταν ένας στρουμπουλός αγρότης να χαμογελάει ευχαριστημένος. Μου θύμισε το χαμόγελο που είχα το πρωί μπροστά στον καθρέφτη της τουαλέτας, ψεύτικο και υποκριτικό. Μια λεζάντα εξηγούσε: «Πρότυπη φυτεία Βέρμουντ στο Κεντάκι. Βραβείο εσοδείας 2007», το ηλεκτρονικό καλωσόρισμα της μητρικής εταιρείας που προφανώς είχε προλάβει να εγκαταστήσει στους υπολογιστές μας ο Δημάκης, προτού να φύγει οριστικά από την εταιρεία.
Το εικονίδιο με το πρόγραμμα πλοήγησης βρισκόταν δίπλα στο πρόσωπο του αγρότη. Το πίεσα αρκετές φορές με μίσος. Πολύ θα ήθελα να στραπατσάρω την ευτυχισμένη αυτή μούρη, αλλά ο αγρότης από το Βέρμουντ του Κεντάκι συνέχιζε να μου χαμογελάει αμέριμνος. Μπήκα στο Internet κι άνοιξα το ηλεκτρονικό πρόγραμμα της προσωπικής μου αλληλογραφίας. Δεν βρήκα ούτε ένα μήνυμα από σένα. Υπήρχε μόνο ένα spam που με πληροφορούσε ότι έχω κερδίσει 1.000.000 ευρώ, αρκεί να… κτλ. κτλ. Διέγραψα το ενοχλητικό μήνυμα κι επέλεξα τη λειτουργία της σύνθεσης νέου μηνύματος. Έγραψα, παραλλάσσοντας τα λόγια του Δημάκη το εξής:

«Με πόσα πηδήματα του προϊσταμένου, νομίζεις ότι μπορείς να εξαγοράσεις τη θέση του;»

Το έστειλα στην εταιρική διεύθυνση της Ελένης, γιατί δεν γνώριζα το προσωπικό της e-mail κι ούτε είχα καμιά διάθεση για να καθίσω να το ψάξω. Ήξερα βέβαια ότι έπαιζα με τη φωτιά, γιατί θα μπορούσε εύκολα να ανοίξει το μήνυμά μου και κάποιος τρίτος, αλλά, αν το καλοσκεφτείς, δεν είχα και τίποτα να χάσω. Ό,τι ήταν να γίνει, θα γινόταν με ή χωρίς αυτό το μήνυμα. Τα πάντα εξελίσσονταν ερήμην μου σαν να επρόκειτο για έτοιμο σενάριο, που γράφτηκε εδώ και πολύ καιρό από το χέρι έμπειρου συγγραφέα και με την έγκριση ενός δαιμόνιου παραγωγού. Για μένα όρισαν το ρόλο του χαμένου κι όφειλα να τον υποδυθώ μέχρι τέλους με απόλυτη αληθοφάνεια. Δεν μου έμενε τίποτα άλλο από την επικείμενη πτώση. Ας ήταν τουλάχιστον αξιοπρεπής.
Τη φανταζόμουν να διαβάζει απορημένη το μήνυμά μου. Την έφερα στο μυαλό μου να κοιτάει γύρω της ανήσυχη και φοβισμένη και να προσπαθεί να καταλάβει ποιος ήταν ο άγνωστος συντάκτης, τι ήθελε να πει και ποιον σκοπό είχε. Είχα όμως αποφασίσει να μη δώσω συνέχεια, ακόμη κι αν μου απαντούσε.
Δεν πέρασε ούτε ένα λεπτό, όταν έλαβα την απάντησή της. Άνοιξα το μήνυμα.
«Θάνο, ξέρω ότι είσαι εσύ» έγραφε κι υπέβαλε πρόσκληση για συνομιλία.
Απόρησα με τη βεβαιότητά της, αλλά δεν της απάντησα. Δύο λεπτά αργότερα μου ξανάστειλε άλλο μήνυμα.
«Σε παρακαλώ, Θάνο, απάντησέ μου…» κι υπέβαλε ξανά πρόσκληση για συνομιλία.
Έπαψε να με καλύπτει η ανωνυμία και δεν είχα πλέον κανένα λόγο να κρύβομαι. Ήμουν αναγκασμένος να ανταποκριθώ θετικά στο αίτημά της. Αστείο δεν είναι; Τα γραφεία μας δεν απείχαν ούτε δώδεκα μέτρα και εμείς συνομιλούσαμε διαμέσου ενός κόμβου που βρισκόταν κάποιες δεκάδες χιλιόμετρα μακριά μας.

«Τι εννοείς;» ξεκίνησε πρώτη.
«Πρώτα θέλω να ξεκαθαρίσουμε κάτι άλλο».
«Ό,τι θες, αρκεί να μπορώ να σε βοηθήσω».
«Πες μου: έλαβες το πρωί μια επιστολή από την εταιρεία για εκείνη την υπόθεση με τα συκοφαντικά δημοσιεύματα;»
Ήμουν σίγουρος πως η απάντησή της θα ήταν αρνητική.
«Την έχω λάβει από την αρχή της βδομάδας, όπως άλλωστε κι όλοι οι άλλοι εδώ μέσα».
Δεν το περίμενα. Ήταν ένα απρόβλεπτο δεδομένο που ερχόταν σε αντίθεση με το σενάριο που είχα κατασκευάσει στο μυαλό μου. Μπορεί, τελικά, τα πράγματα να μην ήταν όσο άσχημα φοβόμουν. Ένιωσα να φεύγει κάποιο βάρος από πάνω μου. Από την άλλη, δεν ήμουν κανένας αφελής. Το ότι ήταν αποδέκτης της επιστολής δε μείωνε ούτε κατ’ ελάχιστο τις υποψίες ότι ενεργούσε σε βάρος μου, για να πάρει τη θέση του προϊσταμένου.
«Σειρά σου τώρα. Εξήγησέ μου τι εννοούσες» συνέχισε η Ελένη.
«Καταλαβαίνεις πολύ καλά τι εννοούσα».
«Κι όμως, δεν καταλαβαίνω».
«Μη μου πεις ότι αναζητούσες με τον προϊστάμενο στις τουαλέτες του τμήματος το λογότυπο για τα νέα προϊόντα της εταιρείας».
«Είσαι άδικος».
«Εσύ;»
«Τι εγώ;»
«Εσύ τι είσαι;»
«Σου πέρασε ποτέ από το μυαλό ότι ίσως και να είμαι απελπισμένη;»
«Απελπισμένη; Με ένα βλέμμα θα μπορούσες να έχεις όλους τους άντρες στα πόδια σου. Αυτό δεν έκανες τόσα χρόνια; Γιατί λοιπόν πήγες και διάλεξες ειδικά αυτόν;»
«Γιατί ξέρει να κάνει τους άλλους απελπισμένους».
«Δηλαδή;»
«Δηλαδή, δεν έχει. Αυτό δε συνέβη και με την Ελπίδα;»
«Τι θέλεις να πεις;»
«Δεν ξέρεις;»
«Για να σε ρωτάω, σημαίνει ότι δεν ξέρω».
«Μου κάνει εντύπωση».
«Τι;»
«Το ήξερε για εσάς και την εκβίαζε».
«Από πότε το ήξερε και από ποιον το ήξερε;»
«Ρώτα τον. Πάντως το ήξερε. Όπως ήξερε και για ένα δικό μου λάθος στην προηγούμενη διαφημιστική καμπάνια και, επίσης, με εκβίαζε».
«Εσύ ήξερες για μένα και την Ελπίδα;»
«Ναι, εδώ κι αρκετό καιρό».
«Γιατί λοιπόν να μην υποθέσω ότι από σένα έλαβε τη σχετική πληροφορία;»
«Ελπίζω να μην έχεις την εντύπωση ότι ζήλευα. Στο είχα ξεκαθαρίσει από την αρχή ότι το μόνο που με ενδιέφερε μαζί σου ήταν να περνάω καλά».
«Δεν εννοώ αυτό ακριβώς».
«Τότε πού πάει το μυαλό σου;»
«Στη θέση του προϊσταμένου που αδειάζει τις επόμενες μέρες».
«Είσαι πολύ λίγος κι είσαι πολύ γελασμένος, αν νομίζεις ότι θα ήμουν τόσο φτηνή. Στο λέω μια για πάντα να το ξέρεις: ποτέ μα ποτέ δεν έτρεφα φανερά ή κρυφά τέτοιες φιλοδοξίες. Ως προς αυτό μπορείς να πεις ότι μοιάζω με την Ελπίδα».
«Να σε πιστέψω;»
«Δεν έχεις κανένα λόγο για να μη με πιστέψεις».
«Τότε πες μου τι ακριβώς έγινε με την Ελπίδα και τον προϊστάμενο. Την εκβίαζε με τον ίδιο τρόπο στις τουαλέτες;»
«Δεν ξέρεις στα αλήθεια ή με δουλεύεις;»
«Όχι, δεν έχω ιδέα. Εξαφανίστηκε από χτες το βράδυ, χωρίς να μου πει τίποτα, και δε σου κρύβω ότι ανησυχώ».
«Θάνο, τι σου συμβαίνει; Η Ελπίδα πέθανε εδώ και μια βδομάδα».

(συνέχεια: 17.12.09,
ώρα: 23:00,
τίτλος: "Η διαφοροποιημένη μνήμη",
έκταση: 3.200λ.)

Όλα τα ξέχασε μα σου 'μαθε τρεις λέξεις

2009-12-08T21:04:00.005+02:00

Ο Νίκος Κουνενής είναι φίλος. Τιμή μου. Το κείμενό του δημοσιεύτηκε στο πρώτο τεύχος του περιοδικού Litterra terra, Δεκέμβριος 2009. Το αναδημοσιεύω, προσυπογράφοντάς το.

Όλα σου τα ’μαθα μα ξέχασα μια λέξη, Δημήτρης Μπουραντάς, εκδ. Πατάκη, 2008

Σεμνά και ταπεινά
«Όλα σου τα ’μαθα μα ξέχασα μια λέξη» (εκδ. Πατάκη), είναι ο παντογνωστικός τίτλος του πρώτου πεζογραφικού – και αρκούντως ευπωλήτου- πονήματος του πανεπιστημιακού Δημήτρη Μπουραντά, στο οποίο ο κεντρικός ήρωας είναι, υποθέτω, το άλτερ έγκο του. Για να ενισχύσει την εντύπωση που δημιουργεί ο τίτλος για τον ίδιο και το δημιούργημά του, o συγγραφέας διευκρινίζει σεμνά στο αυτί του βιβλίου του: «Ο Δημήτρης Μπουραντάς θεωρείται ο πλέον διακεκριμένος καθηγητής του Μάνατζμεντ και της Ηγεσίας στην Ελλάδα, με διεθνή αναγνώριση (…) και διευθύνει δυο μεταπτυχιακά (…) εξαιρετικής φήμης και υψηλού κύρους απ’ όπου έχει αποφοιτήσει μεγάλος αριθμός στελεχών ελληνικών και πολυεθνικών επιχειρήσεων. Πολλές εργασίες του έχουν δημοσιευτεί στα πιο έγκυρα διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Στην Ελλάδα έχει εκδώσει πέντε βιβλία από τα οποία ένα διδάσκεται στο Λύκειο (Σ.Σ. Οι “Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων”, το διαβόητο ΑΟΔΕ, μάθημα εξεταζόμενο στις Πανελλήνιες εξετάσεις. Στο εν λόγω εγχειρίδιο θα επιστρέψω παρακάτω, τόσο επειδή οι “αρχές” του συναντιούνται, σχεδόν αυτολεξεί, και στο ανά χείρας πεζογράφημα, όσο και επειδή τυχαίνει να το κατέχω επαρκώς, αφού, ο δύσμοιρος, είμαι αναγκασμένος να το διδάσκω εδώ και μια δεκαετία). Τα βιβλία του “Μάνατζμεντ” (εκδόσεις Μπένος) και “Ηγεσία: ο δρόμος της διαρκούς επιτυχίας” (εκδόσεις Κριτική) είναι τα ελληνικά best sellers στο χώρο τους».

Για τη φουκαριάρα τη μάνα της
Το βιβλίο ξεκινάει παρουσιάζοντάς μας την πανευτυχή ηρωίδα, ονόματι Άννα, να εκλέγεται, εν έτει 2003, καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, παρόντος του συγκινημένου μέντορά της, καθηγητή της Διοικητικής «Επιστήμης» και της Ηγεσίας, Νίκου Αλεξίου. Στις τρεις πρώτες σελίδες του πρώτου κεφαλαίου παρουσιάζεται η αναγόρευση και η εντυπωσιακή – εντός και εκτός της χώρας- καταξίωσή της κοπέλας. Στις επόμενες έξι ωστόσο την παρακολουθούμε να συνειδητοποιεί αίφνης τα μύρια όσα κακά συμβαίνουν στον πολύπαθο κόσμο μας και να οδηγείται σε πλήρες προσωπικό αδιέξοδο. Το αποτέλεσμα είναι μια βαριά κατάθλιψη, την οποία ουδείς ψυχίατρος της συμπρωτεύουσας καταφέρνει να αντιμετωπίσει. Η ηρωίδα ταξιδεύει άρον άρον στην Αθήνα και παραδίδει τα σκισμένα (κυριολεκτικά) πτυχία της στον εμβρόντητο Αλεξίου.
Εν συνεχεία γυρίζουμε έξι χρόνια πίσω και πληροφορούμαστε κάμποσα τόσο για τον αυτοδημιούργητο γκουρού της Ηγεσίας και του Μάνατζμεντ όσο και για τη φοιτήτρια, τότε, Άννα. Η άμοιρη έχει περάσει από τον παράδεισο στην κόλαση, καθώς ο πατέρας της – έντιμος και ανθηρός επιχειρηματίας- περνάει αιφνιδίως, από την κερδοφορία στη χρεοκοπία και, ευλόγως ζοριζόμενος, πεθαίνει από έμφραγμα. Τέρμα οι ευκολίες, το κορίτσι πρέπει να κερδίσει πλέον μόνο του τη ζωή. Παρά το γεγονός ότι στην αρχή δεν γουστάρει, μετά από πιέσεις της μαμάς της και μιας καθηγήτριάς της κάμπτεται και αποφασίζει να σπουδάσει Διοίκηση Επιχειρήσεων. Στο πρώτο μάθημα ακροάται τον σούπερμαν καθηγητή, που μαγνητίζει με μια τεράστια συλλογή πομπωδών κοινοτοπιών το φοιτητικό κοινό, καταφέρνοντας να μαγέψει μέσα σε λίγα λεπτά ακόμα και τους καχύποπτους-και άκρως επιθετικούς- αριστερούς συνδικαλιστές. Παρά ταύτα, η ηρωίδα δεν ενδίδει: φαίνεται διατεθειμένη να αντισταθεί με κάθε τρόπο στην ανυπέρβλητη γοητεία του γκουρού της Ηγεσίας. Αμ δε! Εντός ολίγων σελίδων, και αφού η ίδια θα βάλει την ουρά στα σκέλια και θα ζητήσει τη συνδρομή του, ο τύπος θα την πείσει να ακολουθήσει τον δρόμο του- πείθοντάς την πως είναι ο δικός της δρόμος- ούτως ώστε η κοπέλα να εκτοξευτεί εκρηκτικά προς την κορυφή.
Κάπου εδώ αρχίζει μια σχέση πάθους που οι αναγνώστες θα υποψιαστούν ότι τα κίνητρά της είναι ερωτικά. Όντως, έτσι έχουν τα πράγματα, όπως θα αποκαλυφθεί πολλά χρόνια και καμιά διακοσαριά σελίδες αργότερα. Προς το παρόν, ωστόσο, οι δυο ήρωες- και κυρίως ο καθηγητής- δεν επιτρέπουν στα συναισθήματά τους να εκφραστούν, αφού τα τελευταία ενδέχεται να επισκιάσουν αξίες ανώτερες του έρωτα, όπως αυτές του μάνατζμεντ, της επιτυχίας κ.λπ. Προς το παρόν λοιπόν ο Νίκος και η Άννα αποφασίζουν (από μόνος του ο καθένας) να κάνουν την καρδιά τους κόμπο και να στοχοπροσηλωθούν στο θεμελιώδες: τη συνεχή αναρρίχηση, συνδυασμένη με άφθονη φιλοσοφία της αμπέλου, υπό την μορφή ενός χύμα συγκριτισμού, σερβιρισμένου σε πολλές χορταστικές δόσεις από τον ανυπέρβλητο Αλεξίου. Το όλο πακέτο συνοδεύεται από τις απαραίτητες «προοδευτικές» πινελιές, ούτως ώστε το μάνατζμεντ να εμφανιστεί σαν ένα είδος κοινωνικοπολιτικοοικονομικής (βιο)θεωρίας των πάντων. Στις μεταφλυαρίες του Αλεξίου τα πάντα έχουν τη θέση τους: Εθνική Αντίσταση, εξεγέρσεις Νομικής και Πολυτεχνείου, Παγκοσμιοποίηση, Νίτσε, Πινκ Φλόιντ, Μαρξ, Φρόιντ, Κίκεργκορ κ. ά. συναντιούνται με ακαδημαικές καριέρες, επιχειρηματικές στελεχοποιήσεις, θεωρίες πωλήσεων και οργάνωσης της εργασίας, σε μια καταπληκτική και απολύτως αχταρμιαία σύνθεση. Και παντού- σαν τσιμέντο που συνενώνει όλα τα διαφορετικά αυτά υλικά μετατρέποντάς τα σε μια συμπαγή σύνθεση- συναντάμε την κορωνίδα της κοινοτοπίας: την ηθική και αξιολογική, τάχα μου, προτροπή του συρμού που όλα τα σφάζει και όλα τα μαχαιρώνει: «να είσαι ο εαυτός σου!». Λες και ο σίριαλ κίλερ, ο βασανιστής, ο βιαστής, ο παιδεραστής, ο σαδιστής, ο υποκριτής, ο εγωπαθής, ο αντικοινωνικός, ο σταρχιδιστής, ο εκμεταλλευτής, το ψώνιο, ο γλύφτης, ο αναρριχησίας, ο απατεώνας και άλλοι πολλοί δεν είναι «οι εαυτοί τους» όταν συμπεριφέρονται ανάλογα με τις ισχύουσες ψυχοκοινωνικές τους ταυτότητες, αλλά κάποιοι άλλοι, που δεν έχουν προς το παρόν «εαυτό» κι αν τελικά καταφέρουν να τον βρουν, θα την ψάξουν διαφορετικά την υπόθεση και θα σπουδάσουν, ας πούμε, μάνατζμεντ.

Από τη θεωρία στην πράξη
Η Αννούλα, λοιπόν, αφομοιώνει σταδιακά τις θεωρητικές αρχές που θα την οδηγήσουν στην κορυφή. Για να ενισχύσει δε την προσπάθειά της διαβάζει και ένα διήγημα γραμμένο από τον Αλεξίου, το οποίο σε στυλ ελληνικής δραματικής ταινίας του ’60 μας παρουσιάζει την ιστορία του φτωχού και δύσμοιρου Δημητράκη που εγκαταλείπει το χωριό του, γίνεται καραβανάς και τελικά σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο, κάνει δυνατά μεταπτυχιακά και αναδεικνύεται (και αυτός!) καθηγητής της Διοίκησης. Πολύ αργότερα, προς το τέλος του βιβλίου, η Άννα θα κάνει την κοσμοϊστορική ανακάλυψη ότι πίσω από το παραπλανητικό όνομα Δημήτρης κρύβεται, ποιος άλλος , ο μέντοράς της και θα γράψει κι αυτή ένα διήγημα με ήρωα τον Δημήτρη. (Και τα δυο διηγήματα είναι προφανές ότι έχουν προκύψει από την ίδια πένα, αλλά τι να ψάχνει κανείς τώρα).
Για να μπει στα βαθιά η Άννα, βεβαίως, δεν αρκεί να διαβάζει. Πρέπει να εξασκηθεί και στην πράξη. Ο Αλεξίου λοιπόν της βρίσκει δουλειά στο τμήμα πωλήσεων ενός πολυκαταστήματος όπου η κοπέλα φυσικά διαπρέπει. Σφραγίζει μάλιστα την εντυπωσιακή επιτυχία της με τις απολύσεις δυο υπαλλήλων. Ιδού πώς θέτει το ζήτημα ο Μπουραντάς: «Η απόλυση της Άντζελας και του Αντώνη σε συνδυασμό με την προαγωγή της Χριστίνας δημιούργησαν μια ευχάριστη έκπληξη σε όλους τους εργαζόμενους». Εύγε, εύγε, ζωή σε λόγου τους.
Τέλος πάντων η ηρωίδα καταφέρνει, όπως ήδη γνωρίζουμε, να γίνει πανεπιστημιακός και να πάθει κατάθλιψη, ο ήρωας όμως τη σώζει τελικά γνωρίζοντάς της έναν φίλο του ψυχοθεραπευτή. Νίκος και Άννα ανεβαίνουν πλέον με σταθερό βηματισμό τα σκαλοπάτια της επιτυχίας, διδάσκουν και συμμετέχουν σε διεθνή σεμινάρια και συνέδρια για το μάνατζμεντ και πάει λέγοντας. Σε ένα από τα ταξίδια, ωστόσο, η Άννα δεν αντέχει και εκμυστηρεύεται επιτέλους τον έρωτά της στον γκουρού. Αυτός ξανοίγεται επίσης αλλά δεν το προχωράει ούτε τώρα το πράγμα- μη μαγαρίσουμε κοτζάμ μάνατζμεντ για τον έρωτα- και τελικά η κοπέλα, τρελαμένη πια από την πολύχρονη αναμονή, τον επισκέπτεται στο δωμάτιό του και κλειδώνει την πόρτα από μέσα, οπότε, υποθέτουμε, βγάζουν επιτέλους τα μάτια τους.
Εφόσον λοιπόν όλα πλέον βαίνουν κατ’ ευχήν έρχεται το πλήρωμα του χρόνου: ο γκουρού και η προστατευόμενή του αναλαμβάνουν να παίξουν έναν πραγματικά κοσμοιστορικό ρόλο. Στήνουν μια ομάδα με ταλαντούχα και κοινωνικώς ευαίσθητα στελέχη επιχειρήσεων και εκπονούν τη θεωρία που θα σώσει την Ελλάδα, τους Έλληνες, ίσως- ίσως και τον κόσμο ολόκληρο.

Γιάπινγκ!
Η θεωρία- πανάκεια συνδέει, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, μέγα πλήθος πλίνθων και κεράμων, σε υπερβατική βάση. Πρόκειται για μια νέα διοικητική-ηγεσιακή βιοσοφία που συνδέει και ίσως… ξεπερνάει οτιδήποτε σχεδόν υπήρχε πριν απ’ αυτήν: Φιλοσοφία, κοινωνολογία, πολιτική οικονομία, ψυχανάλυση κ.α! Στο κέντρο των πάντων τοποθετούνται πλέον η επιχείρηση και τα επιχειρηματικά στελέχη- ηγέτες. Διότι «η επιχείρηση αναδεικνυόταν πλέον ως σημαντικός οικονομικός και κοινωνικός ταυτόχρονα θεσμός, καθώς παραδοσιακοί θεσμοί αιώνων όπως η εκκλησία, η οικογένεια, τα κόμματα, το σχολείο, έφθιναν συνεχώς». Όπως άλλωστε αναφέρεται και στο «ΑΟΔΕ», ίσως το πιο αυθαίρετο και προχειρογραμμένο βιβλίο της Τρίτης Λυκείου, «η επιχείρηση είναι ένας θεσμός ίσης σημασίας με την οικογένεια» και «τουλάχιστον ίσης σημασίας με τους θεσμούς του σχολείου και της δικαιοσύνης», σημαντικότατο δε ρόλο «στις σχέσεις μεταξύ φίλων και συναδέλφων» οφείλει να παίζει το…Μάρκετινγκ. Έξοχα μαθήματα σε δεκαεφτάχρονα παιδιά που ακόμη προσπαθούν να κατανοήσουν τον κόσμο και τη θέση τους μέσα σ’ αυτόν. (Έχει πολλά ακόμη μαργαριτάρια αυτό το εγχειρίδιο- σε ένα από τα πιο τρανταχτά ο Μαξ Βέμπερ εμφανίζεται να έχει γεννηθεί σαράντα τέσσερα χρόνια μετά…τον θάνατό του) αλλά η ανθολόγησή τους ξεφεύγει από τα όρια αυτού του κειμένου.
Εν κατακλείδι, αυτό που αντιλαμβάνεται κανείς διαβάζοντας το βιβλίο είναι ότι ήρωας πολλά ξέχασε, παρέλειψε ή σκοπίμως ανακάτεψε ώστε να μη βγάζουν κανένα νόημα άξιο σοβαρού σχολιασμού, κατάφερε ωστόσο να μάθει στην ηρωίδα τις τρεις λέξεις κλειδιά της προσωπικής αλλά και κοινωνικοπολιτικής πραγματικότητας της χώρας και του κόσμου ολόκληρου: Ηγεσία, Μάνατζμεντ, Επιτυχία!
Στη γλώσσα, το στήσιμο των χαρακτήρων και τις αφηγηματικές τεχνικές που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας δεν θα αναφερθώ, καθώς γι’ αυτές μιλάει συνοπτικά και με πραγματική ειλικρίνεια ο ίδιος στον πρόλογο- προσωπικό του μανιφέστο: «το μυθιστόρημα αυτό δεν θέλει να δρέψει λογοτεχνικές δάφνες». Πάλι καλά.

Νίκος Κουνενής

‘Εχω γρίπη (;) Γκούχου-γκουχ-γκρόϊνκ(!!;;;)

2009-12-07T12:40:00.006+02:00

Ο μεγαλος (10 ετών) γιός, πέρασε ένα τετραήμερο με βήχα, πυρετό μέχρι 39 και μισό, αλλά από το Σάββατο είναι περδίκι.
Όσο όμως είχε πυρετό, ήταν κλασσικός αγκαλίτσας, γουτσου-γουτσού, χαδάκια, με κόκκινα μάγουλα, με κόκκινα αυτιά, σαν εκείνο το παιγνίδι τον «Φωτεινούλη» που τον επαιρνες αγκαλιά και φώτιζε η κεφάλα του.
Χόρτασε λοιπόν αγκαλιτσες και χάδια και είπε να γίνει καλά.
Και με κόλλησε εμένα ,να μην πω τίποτε για τον πατέρα του μεσα το βρωμόπαιδο…
Από Σαββατο βράδυ, με γαργάλαγε ο λαιμός, Κυριακή ξύπνησα «κάπως», να τα βηχαλάκια, πήγαμε και σε μια επίσκεψη εορτάζοντος, να οι κομάρες, να ο πονοκέφαλος, να η «κατάπτωση», να και τα «δέκατα».
Όχι, εμβόλιο δεν κάναμε και ούτε θα κάνουμε.

Ξάπλωσα κομμάτια λοιπόν, όρεξη για τίποτα, κάτι πήρε το ματι μου για κάτι συλλήψεις, για κατι κυνηγητά, για κάτι «πεσίματα», χώμα εγώ ένα με το κρεββάτι, να ζητάω από την σύζυγο να με τρίψει λίγο στο πονεμένο μου σώμα και αυτή να λέει «δεν ντρέπεσαι, έιναι τα παιδιά μπροστά», να θελω να γελάσω και να βήχω, να θέλω να μιλήσω και να βήχω, να θέλω να-αντε μην πώ- και να βήχω…
Έπεσα για ύπνο, και έβλεπα κάτι γουρούναι να κάνουν γκροϊνκ, να πεφτουν με μηχανές πάνω σε άτομα, κάποιοι να ψήνουν γουρουνοπουλα στην σουβλα και να τρώνε πανσέττες, άδεια μπουκάλια μπύρας να πηγαίνουν μόνα τους για ανακύκλωση, μέσα στον ύπνο μου να βλέπω στην εκπομπή του Θεοδωράκη έναν Πέτρο με μαντήλι στο προσωπο, έναν ματατζή Λεωνίδα με full-face στο πρόσωπο, ένα μαγαζί με κάτι ΓΑΜΑΤΑ κομπολόγια, να άλλαζει η εστίαση του πονεμένου εγκεφάλου μου και να βλέπω τωρα το εσώφυλλο του Animals των Pink Floyd, εμενα να κυλιέμαι στην λάσπη και να γουρουνίζω, την λάσπη να παίρνει μορφή ροπαλοφόρου ΜΑΤατζή και να με κοπανάει, γκρόϊνκ αυτός, γκουχ και γκρόϊνκ εγώ, ροπαλιά αυτός, βήξιμο και φτάρνισμα εγώ, γαμω τους εφιάλτες λέμε…
Πονάει όλο το θεσπέσιο κορμί μου, οι αγύμναστοι μου μύες, η κεφάλα μου, βήχω, έχω τσακίσει τις καραμέλες Halls, έχω καπνίσει ΜΟΝΟ δύο τσιγάρα από χθες το μεσημερι, έχω την εντύπωση πως αρχίζει και μου φυτρώνει μια ροζ στριφογυριστή ουρά, θέλω να σκεφτώ και βήχω, θέλω να μιλήσω και βήγω, θέλω να γραψω και βήχω, θέλω να διαβάσω και βήχω, θέλω να – άντε να μην πω- και βήχω.
Αν κατέβω τώρα στο κέντρο και φορέσω την μάσκα για να μην κάνω διασπορά μικροβίων, τι πιθανότητες έχω να με μαζέψουν για «αλλοίωση χρακτηριστικών προσώπου»;
Άσε που είμαι και εξασθενημένος για να τρέξω αν χρειαστεί και τα αντανακλαστικά μου είναι εντελώς χάλια.
Δεν πάω πουθενα λέμε κι ας πείτε ότι θέλετε.

Αψού μου – γείτσες- ευχαριστώ πολύ

... την γκαντεμιά μου μεσα…

Μην πατήσετε refresh στην σελίδα αν δεν έχετε βαλει μασκα, γαμώ την γουρουνογρίπη τους και τα γουρούνια γενικώς και αορίστως.
Γκρόϊνκ-γκουχου-γκουχ…

Στην Ε.

2009-12-06T00:58:00.005+02:00

για τους όλους του Νοέμβρηδες που έφυγαν,

για όλους τους Δεκέμβρηδες που μένουν...

Εργάζεται τετράωρο σε μεγάλο σούπερ μάρκετ. Είναι μονίμως πρόσχαρη και χαμογελαστή με τους πελάτες. Όσο ήταν έγκυος τη βάζανε να κουβαλάει ντενεκέδες με τυριά. Γιατί αυτό είναι το πόστο της. Πίσω από το ψυγείο με τα αλλαντικά και τα τυριά. Ούτε που πέρασε από το μυαλό της να τους πει ότι κόντεψε να χάσει το παιδί από τα βάρη. Εκεί μέσα δεν πρέπει να διαμαρτύρεται, ούτε καν να παραπονιέται. Τρία χρόνια είναι ήδη ημι-απασχολούμενη, αλλα κάποια στιγμή ελπίζει να την πάρουν για κανονικό ωράριο, έστω κι αν φτάνει τις εννιά ή και τις δέκα ώρες.
Στο μεταξύ συνεχίζει να χαμογελάει στους πελάτες, κάθε φορά που τους ζυγίζει τρία τέταρτα μορταδέλα ή μισό κιλό κεφαλογραβιέρα, και τούς ρωτάει αν θέλουν κάτι άλλο. Στις σπάνιες περιπτώσεις που δεν έχει πελατεία, τριγυρνάει στους διαδρόμους με τα γεμάτα ράφια, κάνοντας ότι τακτοποιεί τα προϊόντα. Της αρέσει να στέκεται μπροστά στα είδη καθημερινής φροντίδας και στις παιδικές τροφές και να φαντάζεται ότι θα αγοράσει ένα after save για τον άντρα της ή μια πιο ακριβή κρέμα φρούτων για το παιδί της.
Για την ώρα δεν μπορεί. Δεν μπορεί να κάνει τίποτα άλλο από το να φαντάζεται. Γιατί πέντε αιώνες μετά τον Μεσαίωνα, δυόμισι αιώνες μετά τη γαλλική επανάσταση, έναν σχεδόν αιώνα μετά από την οκτωβριανή επανάσταση κι ο μισθός της δεν ξεπερνά τα τριακόσια πενήντα ευρώ το μήνα. Ναι, τόσα ακριβώς της δίνουν.
Κι όμως αν βρεθείτε μπροστά στο πόστο της, μην την κοιτάξετε με οίκτο. Είναι πολύ αξιοπρεπής, για να αντέξει την ανώδυνη κατανόησή σας. Ίσως μάλιστα θα ήταν καλύτερα να μην την κοιτάξετε καθόλου, για να μην την αναγκάσετε να σας χαμογελάσει ψεύτικα.
Εγώ πάντως προτιμώ να την έχω στο μυαλό μου με το άλλο, το ζεστό χαμόγελό της. Το αληθινό.

Αλλά τότε δεν εργαζόταν πίσω από ένα ψυγείο με αλλαντικά και τυριά, σε ένα μεγάλο σούπερ μάρκετ τέσσερις ώρες την ημέρα για τριακόσια πενήντα ευρώ το μήνα με ένα άνεργο σύζυγο και δυο μικρά παιδιά στο σπίτι.

8. "Ένα βαλσαμωμένο γαρύφαλλο"

2009-12-03T18:45:00.003+02:00

Με τρόμαζε η ιδέα του γεμάτου εστιατορίου. Πάντα τρομάζω, όταν κατεβαίνω εκεί κάτω, ζαλίζομαι από την πολυκοσμία, ιδρώνω και τα χάνω. Με το που μπαίνω νιώθω ένα αμυδρό μούδιασμα στην κορυφή του αυχένα, που προχωράει, κατεβαίνει και μυρμηγκιάζει όλη την περιοχή της ωμοπλάτης και του στήθους. Ώσπου να κάτσω σε ένα τραπέζι, αισθάνομαι ότι βρίσκομαι κάτω από την απόλυτη κυριαρχία των πιο επιθετικών, κόκκινων μυρμηγκιών του Αμαζονίου.
Από την μικρή εμπειρία που έχω, μπορώ να σου πω ότι όσο περισσότερο προσπαθώ να καταλάβω τι είναι αυτό που μου συμβαίνει ή να πείσω τον εαυτό μου ότι δεν υπάρχει κανένας αντικειμενικός λόγος για να πιέζομαι, τόσο χειρότερα γίνονται τα πράγματα. Η μόνη λύση είναι να στρέψω την προσοχή μου σε άλλα θέματα, κατά προτίμηση γλωσσικής φύσης: για παράδειγμα, βρίσκω μια ορθογραφική ιδιοτυπία, έναν γραμματικό κανόνα, κάποιο συντακτικό φαινόμενο και το βασανίζω από όλες τις πλευρές, ώστε να περάσουν τα πρώτα κρίσιμα λεπτά και να αρχίσω σιγά σιγά να ξεχνιέμαι.
Σήμερα όμως ήμουν τόσο απορροφημένος από το γαρύφαλλο του Δημάκη, που δεν είχα τίποτα διαθέσιμο στην άκρη του μυαλού μου. Με το που μπήκα στο εστιατόριο βρέθηκα ανάμεσα σε ένα πλήθος από εβδομήντα περίπου ανθρώπους που κοιτούσαν, κουβέντιαζαν, γελούσαν κι έτρωγαν, ενώ εγώ στεκόμουν απέναντί τους ευάλωτος κι αδύναμος, απροστάτευτος και μόνος. Ένιωσα ένα ρίγος να μουδιάζει την κορυφή του αυχένα μου και να κατεβαίνει σιγά σιγά προς τα κάτω.
«Αδιάσειστες ενδείξεις» ήρθε ανέλπιστα στη σκέψη μου η φράση που μουντζούρωσα το πρωί σε εκείνη την επιστολή. Προχώρησα βιαστικά μπροστά από τον μπουφέ. Είχαν το ίδιο ακριβώς γεύμα που περιέγραψες σε εκείνη την ανάρτησή σου: κατσικίσιο κρέας με πατάτες, φέτα και ντοματοσαλάτα. Στάθηκα για λίγο και σκέφτηκα. Δεν χρειάστηκε πολύ για να αντιληφθώ ότι ανάμεσα στους δύο όρους του ονομαστικού συνόλου υπάρχει μια ορατή νοηματική αντίφαση. Γέμισα το δίσκο μου με πιάτα, κι ας μην πεινούσα καθόλου.
Περπάτησα με αργό βήμα στον κεντρικό διάδρομο. Αν είναι αδιάσειστες, δεν μπο¬ρεί να είναι μόνο ενδείξεις. Έφτασα στη μέση της αίθουσας. Αν είναι ενδείξεις, δεν μπορεί να είναι τόσο αδιάσειστες. Στράφηκα τρομαγμένος προς όλες τις κατευθύνσεις κι ένιωσα να με κυκλώνει ένα μπερδεμένο κουβάρι από συγκεχυμένους ήχους, θαμπά πρόσωπα κι απειλητικές ενέργειες. Έχασα το χρώμα μου και άρχισα να τρέμω. Τελικά, ή είναι ενδείξεις ή είναι αδιάσειστες. Και τα δυο μαζί δεν ταιριάζουν. Ξανακοίταξα σε όλη την αίθουσα. Το σωστό είναι ή επαρκείς ενδείξεις ή αδιάσειστες αποδείξεις. Μεμιάς ξεκαθάρισαν όλα στο μυαλό μου.
Είχα τις επαρκείς ενδείξεις και τις αδιάσειστες αποδείξεις ότι ο Δημάκης ήταν αυτός που έβαλε το γαρύφαλλο μέσα στο συρτάρι σου. Μια αίσθηση βεβαιότητας με διαπέρασε κι ένιωσα ότι δεν είχα κανένα λόγο να φοβάμαι. Έψαξα προσεκτικά γύρω μου και τον είδα να κάθεται μόνο σε μια καρέκλα με σκυμμένο το κεφάλι. Μου θύμισε τα γλωσσικά λάθη στα κείμενα της εταιρείας, που όσο καλά κι αν κρύβονται ανάμεσα στις άλλες λέξεις, δεν παύουν να διασαλεύουν τη γλωσσική τάξη. Κατευθύνθηκα με αποφασιστικότητα προς το τραπέζι του. Υπήρχε μια άδεια καρέκλα απέναντί του, την τράβηξα κι έκατσα χωρίς να τον ρωτήσω.
Δίπλωνε μια χαρτοπετσέτα σε σχήμα καραβιού, όπως κάνουν στις χειροτεχνίες τους τα μικρά παιδιά της πρώτης τάξης του δημοτικού. Κατασκεύαζε το καράβι, το χαλούσε και το ξανακατασκεύαζε. Φαινόταν τόσο αφοσιωμένος, που αμφιβάλλω αν αντιλήφθηκε την παρουσία μου. Καταλληλότερη ευκαιρία δε θα μπορούσε να υπάρξει.
Κατέβασα προσεκτικά το χέρι μου κάτω από το τραπέζι και πήρα προσεκτικά από την τσέπη μου το γαρύφαλλο, το έκλεισα με προφύλαξη στο εσωτερικό της παλάμης και κάνοντας πως αναζητώ την αλατιέρα το απέθεσα με συνωμοτικό ύφος μπροστά του. Αν το σκεφτείς, είχε κάτι το υπερρεαλιστικό η εικόνα: ένα γαρύφαλλο πλάι σε ένα ξεδιπλωμένο καράβι.
Πίστευα ότι θα ξαφνιαζόταν, αλλά δεν διέκρινα κανένα σημάδι ταραχής, έκπληξης ή ενόχλησης στο πρόσωπό του. Συνέχισε μάλιστα για λίγο ακόμη να ασχολείται με την επανακατασκευή του καραβιού κι, όταν τέλειωσε, πήρε στα χέρια του το γαρύφαλλο κι άρχισε να το περιεργάζεται.
«Τέσσερις μέρες το κουβαλούσα στην τσάντα μου και μία ακόμη η σημερινή πέντε» είπε σαν να μονολογούσε. «Στην αρχή είχα την απορία, αλλά τώρα είμαι απολύτως βέβαιος ότι είναι γενετικά τροποποιημένο. Τα φυσικά είναι αδύνατο να αντέξουν πάνω από τρεις μέρες, κι αυτό είναι σαν να το έκοψαν σήμερα το πρωί. Κοίταξέ το: φαίνεται φρέσκο και ζωντανό, κι ας είναι νεκρό από την πρώτη στιγμή που άνθισε πάνω στο λουλούδι. Λες και το έχουν βαλσαμώσει».
Γύρισα από υποχρέωση για να το δω, χωρίς όμως να πάρω το λόγο.
«Το διάβασα τις προάλλες. Παρεμβαίνουν στον γενετικό τους κώδικα και προσθέτουν ένα γονίδιο από το σινάπι που λειτουργεί σαν ορμονικός υποδοχέας. Έτσι τα άνθη αποκτούν αναισθησία στο αιθυλένιο, την ορμόνη που ευθύνεται για το μαρασμό τους. Το ίδιο νομίζω ότι συμβαίνει και με τις ντομάτες. Τις αφήνεις δέκα μέρες στο ντουλάπι και ωριμάζουν χωρίς να σαπίζουν. Ύστερα τρώμε βαλσαμωμένες ντομάτες, όπως αυτές που έχεις στη σαλάτα σου».
Τι σου ’ρχεται στο μυαλό, όταν ακούς τη λέξη «βαλσαμωμένος»; Σε μένα τουλάχιστον εικόνες από βαλσαμωμένους λαγούς και κουκουβάγιες που βρίσκεις σε εστιατόρια κυνηγών της επαρχίας ή σκηνές με μούμιες από ταινίες περιπέτειας και τρόμου. Όπως μπορείς να καταλάβεις, με έπιασε αμέσως αναγούλα. Έκρυψα τη δυσφορία μου για την αγένειά του και κάρφωσα με το πιρούνι μου ένα κομμάτι κρέας.
«Καλό το μάθημα της βοτανολογίας, αλλά αν ήθελα να μάθω πώς γίνεται η γενετική διαφοροποίηση στα γαρύφαλλα και τις ντομάτες υπάρχουν πιο αξιόπιστες πηγές. Ας μην κρυβόμαστε όμως άλλο πίσω από το δάχτυλό μας. Γνωρίζεις πολύ καλά ότι για άλλο λόγο ήρθα».
Σήκωσε το κεφάλι του και με κοίταξε με απορία στα μάτια.
«Τι εννοείς;».
Το στόμα μου ήταν γεμάτο με κρέας, αλλά προσπάθησα να του μιλήσω όσο πιο καθαρά μπορούσα.
«Σε είδα το πρωί στο γραφείο της κ. Μαλαματή. Είμαι απολύτως βέβαιος ότι ήσουν εσύ, οπότε δεν ωφελεί να το αρνείσαι. Στο κάτω κάτω δε χρειάζεται να ανησυχείς, αφού δεν πρόκειται να αναφέρω τίποτα στον προϊστάμενο. Έχω όμως την περιέργεια να μάθω».
Ένα αμυδρό χαμόγελο διαγράφηκε στα χείλη του. Θα έλεγες ότι φανέρωνε κάποια πίκρα, ίσως κι ειρωνεία.
«Μόνο από περιέργεια;»
Κούνησα αρνητικά το κεφάλι. Μου φάνηκε εντελώς άγευστο το κρέας, σαν να μασούσα λάστιχο. Δοκίμασα τη φέτα.
«Μπορεί να σου φαίνεται περίεργο, αλλά ίσως κι από ενδιαφέρον για σένα. Κατά κάποιο τρόπο μου θυμίζεις τον εαυτό μου πριν από πολλά πολλά χρόνια. Έτσι ακριβώς ήμουνα κι εγώ: δεν ενδιαφερόμουν για τον εσωτερικό κανονισμό, δεν ανεχόμουν τους περιορισμούς του και δεν υπολόγιζα τις συνέπειες της παραβίασής τους. Αν λοιπόν μπορώ να σε προστατεύσω από λάθη στα οποία λόγω επιπολαιότητας υπέπεσα κι ο ίδιος, είμαι απολύτως διατεθειμένος να το κάνω. Αρκεί να είσαι ειλικρινής απέναντί μου, όπως κι εγώ άλλωστε».
Το χαμόγελο δεν έφυγε από τα χείλη του, αλλά τώρα πια φανέρωνε μόνο πίκρα.
«Το αληθινό πρόβλημα» πήρε το λόγο «δεν είναι ποιος θα προστατεύσει εμάς από τους άλλους, αλλά ποιος θα προστατεύσει τους άλλους από εμάς».
Ένιωσα έναν υπαινιγμό να αιωρείται σε βάρος μου, χωρίς να μπορώ να προσδιορίσω το αληθινό περιεχόμενο ή τον ακριβή του λόγο. Κατάπια τη φέτα, που ήταν το ίδιο άνοστη με το κρέας, και πήρα με το πιρούνι μια πατάτα.
«Ξέρεις με ποιον τρόπο επιβιώνει ο νεοσσός των μαύρων γερακιών;» συνέχισε «Το βράδυ κοιμάται αγκαλιά με το αδελφάκι του, για να μην κρυώνει κι όταν ξημερώνει του επιτίθεται με το ράμφος και το ταράζει στις τσιμπιές. Το μικρό, που είναι αδύναμο να προστατεύσει τον εαυτό του, παραιτείται από τη διεκδίκηση της τροφής κι ύστερα από λίγες μέρες πεθαίνει είτε από την πείνα είτε από τα τραύματα. Όλο αυτό το διάστημα οι γονείς τους στέκονται πάνω από τα κεφάλια τους και τα παρατηρούν αμέτοχοι. Αμέτοχοι, βλοσυροί και περήφανοι».
Δεν υπήρχε καμία διαφορά στη γεύση. Ό,τι κι αν έτρωγα, νόμιζα ότι ήταν το ίδιο πράγμα.
«Δεν καταλαβαίνω όμως τι σχέση έχουν όλα αυτά με ό,τι σε ρώτησα. Σου υπενθυμίζω ότι συμφωνήσαμε να είμαστε απολύτως ειλικρινείς. Δε νομίζεις λοιπόν ότι είναι ώρα να αφήσεις τις αλληγορίες και να μου μιλήσεις πιο καθαρά;»
Πήρα ένα δεύτερο κομμάτι κρέας.
«Θέλεις να πεις ότι δεν ξέρεις;»
Απόρησα με την ερώτησή του.
«Τι είναι αυτό που θα έπρεπε να ξέρω;»
«Λογικά θα έπρεπε να τα ξέρεις όλα. Ακόμα και για ποιο λόγο άφησα αυτό το γαρύφαλλο στο βιβλίο της Ελπίδας».
Κούνησα αρνητικά το κεφάλι, χωρίς να πάρω το λόγο.
«Δυσκολεύομαι να σε πιστέψω». Με κοίταξε στην αρχή με δυσπιστία, αλλά στη συνέχεια σαν να το σκέφτηκε καλύτερα και συμπλήρωσε:
«Έχει βέβαια και μια λογική βάση η άγνοιά σου. Μετά από όσα έγιναν, είναι φυσικό να έχεις χάσει κάποια επεισόδια ή να βρίσκεσαι σε κάποια σύγχυση. Θα σου τα πω, λοιπόν. Τουλάχιστον αυτά που σχετίζονται με τη δική μου συμμετοχή. Είναι καλύτερα να τα μάθεις από μένα παρά από οποιονδήποτε άλλον».
Στράφηκα και τον κοίταξα με ενδιαφέρον.
«Πριν από δέκα εφτά ακριβώς μέρες με κάλεσε ο προϊστάμενος στο γραφείο του και μου ανέθεσε να συγκεντρώσω πληροφορίες για ένα ιστολόγιο. Ήθελε να εντοπίσω την ταυτότητα του διαχειριστή, ή καλύτερα της διαχειρίστριας, με την κωδική ονομασία “ixnilatissa”. Δε κατάλαβα για ποιο λόγο και, για να είμαι ειλικρινής, δε με ενδιέφερε καθόλου. Το αντιμετώπιζα σαν να ήταν ένα μαθηματικό πρόβλημα, όπως οι ασκήσεις με τις δευτεροβάθμιες εξισώσεις που κάναμε στην πρώτη λυκείου. Η εκφώνηση μου έδινε όλα τα δεδομένα. Όφειλα να ανακαλύψω τον “άγνωστο x”. Έτσι τον ονόμασα».
Κατάπια το μασημένο κρέας.
«Δεν ήταν δύσκολο. Στην αρχή έκανα αναζήτηση και βρήκα το ίδιο nickname σε διάφορα σχόλια που άφησε ο ίδιος χρήστης σε άλλα ιστολόγια. Σε ένα λοιπόν από αυτά υπήρχε το σχόλιο της “ιχνηλάτισσας” και από κάτω η απάντηση του διαχειριστή που ονόμαζε τον “άγνωστο x” με το αληθινό του όνομα. Με το όνομα “Ελπίδα”».
Με έπιασε ένας ελαφρός βήχας.
«Ύστερα εντόπισα τη διεύθυνση I.P. του κόμβου και επισκέφτηκα την ιστοσελίδα του παροχέα. Δεν δυσκολεύτηκα να παρακάμψω τα συστήματα ασφαλείας και να αποκτήσω πρόσβαση στη βάση δεδομένων των συνδρομητών. Βρήκα πέντε εγγραφές με το όνομα “Ελπίδα”, πήρα διευθύνσεις, κωδικούς κι επώνυμα. Μου φάνηκε πολύ περίεργο, αλλά το ένα από αυτά συνέπιπτε με το επώνυμο της κ. Μαλαματή».
Ο βήχας άρχισε να δυναμώνει.
«Δεν μου άρεσε καθόλου αυτό. Άλλο να ψάχνεις έναν “άγνωστο x” κι άλλο να πέφτεις πάνω στη συνάδελφό σου την Ελπίδα. Σκέφτηκα να τα παρατήσω, αλλά ο προϊστάμενος με πίεζε αφόρητα. Μια τα ρούχα μου, μια το σκουλαρίκι μου, μια η αποδοτικότητά μου, από την πρώτη στιγμή που πάτησα το πόδι μου εδώ μέσα όλο με μένα τα βάζει. Δύο μέρες περιθώριο μου έδωσε. Την τρίτη θα έπρεπε να του αποκαλύψω την ταυτότητα του “άγνωστου x”. Αλλιώς, “δε θα έπρεπε να είμαι σίγουρος για τη θέση μου στην εταιρεία” όπως χαρακτηριστικά είπε. Δεν ήξερα πώς να το χειριστώ. Αλλά εσύ που είσαι παλιότερος, μπορείς να μου πεις τι θα έκανες στη θέση μου;»
Λέξη δεν μπορούσα να αρθρώσω από το βήχα, αλλά ίσως και να ήταν καλύτερα έτσι. Ούτε κι εγώ ήξερα τι θα έκανα, αν ήμουνα στη θέση του.
«Θέλοντας και μη, συνέχισα. Προσπάθησα να συνδεθώ όσο βρισκόταν on line, αλλά διαπίστωσα πως κατά τις ώρες εργασίας του γραφείου ο χρήστης παρέμενε εκτός δικτύου, πράγμα που σήμαινε ότι είχαμε κοινό ωράριο. Αποφάσισα να δοκιμάσω εκτός εργασίας. Προσπάθησα αμέσως μόλις επέστρεψα στο σπίτι μου και τα κατάφερα με την πρώτη. Ο χρήστης ήταν συνδεδεμένος. Παρακολούθησα, χωρίς βέβαια να το ξέρει, όλες τις κινήσεις του στο διαδίκτυο και διαπίστωσα πως οι κωδικοί του συνδρομητή με το όνομα Ελπίδα και με το επώνυμο Μαλαματή με οδηγούσαν κατευθείαν στο ιστολόγιο “ixnilasies.blogspot.com” και το διαχειριστή με το nickname “ixnilatissa”».
Χτύπησα με την παλάμη μου το στήθος και έβηξα δυνατά. Μικρά σωματίδια αλεσμένου κρέατος περιέλουσαν ολόκληρο το πιάτο μου. Έβηξα, ξαναέβηξα ώσπου καθάρισε ο λαιμός μου. Πήρα δυο τρεις βαθιές ανάσες και σκούπισα τα χείλη μου. Κοίταξα το δίσκο και τον έσπρωξα μακριά μου με αηδία.
«Αλλά υπήρχε και κάτι άλλο που με παραξένεψε ακόμη περισσότερο. Στα στοιχεία του συνδρομητή, ο τόπος κατοικίας που αναφερόταν ήταν διαφορετικός από αυτόν που έχει δηλώσει η κυρία Μαλαματή στην εταιρεία. Έχει δηλώσει την Καλλιθέα και στη λίστα του παροχέα αναφέρεται η Δροσιά, πράγμα που επιβεβαιώνεται και από τον κόμβο της σύνδεσης. Δροσιά, Δωδεκανήσου 114. Εδώ βέβαια υπάρχει μια διαβολική σύμπτωση, αφού η ίδια ακριβώς διεύθυνση έχει καταχωρηθεί ως τόπος κατοικίας κι από έναν άλλον υπάλληλο. Νομίζω ότι είναι περιττό να σου πω από ποιον, γιατί φαντάζομαι ότι θα το ξέρεις πολύ καλύτερα από μένα. Έτσι δεν είναι;»
Σταμάτησε για λίγο και συνέχισε μιμούμενος τον τόνο της φωνής μου: «Στο κάτω κάτω δε χρειάζεται να ανησυχείς, αφού δεν πρόκειται να αναφέρω τίποτα στον προϊστάμενο. Έχω όμως την περιέργεια να μάθω».
Ήξερε ότι είμαστε ζευγάρι. Το ήξερε κι έπαιζε μαζί μου. Προφανώς το απολάμβανε κιόλας. Δεν ήξερε βέβαια ότι το ομολόγησα κι ο ίδιος στην πρόσφατη έκθεση αυτό-αξιολόγησης, αλλά δεν είχα κανένα λόγο να του το πω. Ήθελα πρώτα να διαπιστώσω πού ακριβώς το πήγαινε. Από το μυαλό μου πέρασε ήδη η ιδέα του εκβιασμού. Υπέθεσα ότι από στιγμή σε στιγμή θα μου ζητούσε κάποιο ποσό, για να μη φανερώσει στον προϊστάμενο την ταυτότητά σου. Μπορεί να σου φανεί περίεργο, αλλά όπως εξελίσσονταν τα πράγματα, το σενάριο αυτό ίσως και να ήταν το λιγότερο κακό από οποιοδήποτε άλλο. Εγώ πάντως θα το προτιμούσα.
«Του το είπες για μένα;» ρώτησα, κάνοντας τον θυμωμένο.
«Δε χρειάστηκε να του πω τίποτα. Το ήξερε ότι είστε ζευγάρι. Το ήξερε εδώ και πολύ καιρό, όπως μου ανέφερε. Άλλωστε, δεν νομίζω ότι ήταν αυτό που τον απασχολούσε».
Εδώ και πολύ καιρό; Δηλαδή, από πότε; Η δική μου ομολογία έγινε στην τελευταία έκθεση αυτό-αξιολόγησης, δηλαδή πριν από ένα περίπου μήνα. Να φανταστώ ότι το ήξερε από πριν; Ναι, αλλά τότε από ποιον το έμαθε; Στο θέμα αυτό ήμασταν εξαιρετικά προσεκτικοί και δεν έπεσε ποτέ στην αντίληψή μου κάτι που να φανερώνει πως υπάρχει κάποιος στο τμήμα που είτε το ξέρει είτε το υποψιάζεται. Οπότε αδίκως ανησυχούσα.
Έστρεψα το ενδιαφέρον μου ξανά προς τον Δημάκη. Η αφήγησή του είχε φτάσει στο πιο κρίσιμο σημείο.
«Έπρεπε να δεις πώς φωτίστηκε το πρόσωπό του, όταν τον ενημέρωσα για τον “άγνωστο x”. Σηκώθηκε από τη θέση του και με ξεπροβόδισε από το γραφείο του. Στεκόταν στην πόρτα, όσο απομακρυνόμουν. Γύρισα και τον είδα. Είχε το χαμόγελο ικανοποίησης που δείχνει ο δάσκαλος όταν βλέπει το μαθητή να ακολουθεί το δικό του τρόπο στη λύση μιας μαθηματικής άσκησης. Τη στιγμή ακριβώς εκείνη πέρασα μπροστά από το γραφείο της Ελπίδας. Μετέφραζε κάποιο κείμενο, αλλά σήκωσε το κεφάλι και μου χαμογέλασε. Αν συνέκρινες τα δύο χαμόγελα θα μπορούσες αμέσως να αντιληφθείς τη διαφορά: το ένα έμοιαζε με αυτό το βαλσαμωμένο γαρύφαλλο, ενώ το άλλο είχε την αθωότητα και την ομορφιά του αληθινού».
Ήταν η χειρότερη δυνατή εξέλιξη. Τόση ώρα διατηρούσα την υποψία ότι σχεδίαζε να με εκβιάσει. Υπολόγιζα ότι με 10.000 ή το πολύ με 15.000 ευρώ θα μπορούσα να εξασφαλίσω τη σιωπή του. Αποδείχτηκε όμως ότι έσφαλα. Η αποκάλυψη της ταυτότητάς σου κατέρριπτε πλήρως το σενάριο του εκβιασμού.
Προσπάθησα να εκτιμήσω την κατάσταση με βάση τα νέα δεδομένα: Ο προϊστάμενος ήξερε από εμένα ότι είμαστε παντρεμένοι και ήξερε από τον Δημάκη ότι είσαι η συντάκτρια των δυσφημιστικών κειμένων σε βάρος της εταιρείας. Ασφαλώς πρόκειται για δύο χωριστά ζητήματα, που παρ’ όλα αυτά θα μπορούσαν να εκληφθούν από την υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου, που αργά ή γρήγορα θα αναλάμβανε την υπόθεση, ως ενιαία. Με την ομολογία μου προσπάθησα να αποτρέψω μια τέτοια εξέλιξη και να ελαφρύνω τη θέση μου, αλλά δεν ήμουν καθόλου βέβαιος ότι θα αρκούσε. Το πιο πιθανό θα ήταν να μου καταλογιστεί ευθύνη είτε για συμμετοχή στη σύνταξη αυτών των κειμένων, έστω και αν αυτό δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, είτε για τη μη παρεμπόδισή τους, έστω και αν δεν μπορούσα να κάνω τίποτα. Και στην μια και στην άλλη περίπτωση, ήμουνα σίγουρα χαμένος.
Έπιασα το κεφάλι μου με τα δύο χέρια και στήριξα τους αγκώνες μου στο τραπέζι. Εταιρεία, διορθώσεις, μισθός γκρεμίζονταν μπροστά στα μάτια μου και στη θέση τους έμεναν μόνο απλήρωτες δόσεις, υποθηκευμένα ακίνητα και βιογραφικά σημειώματα σε φροντιστήρια μέσης εκπαίδευσης. Το είχα προαισθανθεί από το πρωί που διάβασα την επιστολή ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, αλλά πού να φανταστώ ότι θα έπαιρναν τέτοια τροπή τα πράγματα, και μάλιστα τόσο γρήγορα.
Υπήρχε όμως ένα ακόμη θέμα που με απασχολούσε: αν πραγματικά ήξερε ο προϊστάμενος ότι η Ελπίδα κρυβόταν πίσω από το ιστολόγιο, τότε για ποιο λόγο απηύθυνε την επιστολή σε μένα και ποιο σκοπό είχε η διενέργεια της έρευνας που εξήγγειλε για την ταυτότητα του διαχειριστή; Όσο το σκεφτόμουν, τόσο πιο περίεργο μου φαινόταν, σχεδόν ύποπτο. Ο Δημάκης συνέχισε να μιλάει, έστω κι αν δεν τον πολυπρόσεχα.
«Γύρισα σπίτι, αλλά ήταν αδύνατο να ησυχάσω. Ήρθα σε αυτή τη δουλειά για να ελέγχω, να υποστηρίζω και να αναβαθμίζω τα ηλεκτρονικά συστήματα της εταιρείας και όχι για να εξαγοράζω με μικρές προδοσίες τα χαμόγελα του προϊσταμένου μου. Κάθισα λοιπόν κι έγραψα ένα mail στην Ελπίδα, για να ξέρει τι ακριβώς συνέβη. Ήθελα να την προφυλάξω, όσο ακόμη υπήρχε χρόνος, αλλά, όπως αποδείχτηκε, ήταν ήδη πολύ αργά. Πάντως, μου απάντησε μία ώρα αργότερα».
«Σου απάντησε, είπες;»
«Ναι, μου απάντησε».
«Πότε;»
«Έχει μια βδομάδα περίπου. Την περασμένη Πέμπτη. Το βράδυ ακριβώς που…».
«Στο μεταξύ;»
«Τι εννοείς;»
«Στο μεταξύ, λέω. Είχες κάποια επικοινωνία;»
Πήρε μια έκφραση απορίας το πρόσωπό του, σαν να μην κατάλαβε την ερώτηση, σαν να μην ήξερε ή σαν να μην ήθελε να μου απαντήσει. Το διάλειμμα τελείωνε και είχα ακόμη αρκετές απορίες που γύρευαν με πιεστικό τρόπο μια λογική εξήγηση.
«Γιατί μου τα είπες όλα αυτά;» τον ρώτησα. Μόνο μια ερμηνεία φαινόταν πλέον να ευσταθεί: Η επιστολή στάλθηκε μόνο σε μένα, για να δικαιολογήσει την απόλυση που σε λίγη ώρα θα μου κοινοποιούνταν κι επισήμως. Ο ίδιος ήθελε να αποσείσει τις ευθύνες ή να διασκεδάσει τις ενοχές του για ό,τι επρόκειτο να μου συμβεί.
«Δε θέλω τίποτα. Ούτε από σένα ούτε από κανέναν εδώ μέσα. Το πρωί υπέβαλα την παραίτησή μου. Εκκρεμούν κάτι τυπικές διαδικασίες και μια εκκαθάριση από το λογιστήριο. Από στιγμή σε στιγμή θα φύγω. Δεν αντέχω άλλο εδώ μέσα. Θα ψάξω να βρω αλλού δουλειά».
Μου φαινόταν αδιανόητο. Άλλοι στη θέση του θα ανυπομονούσαν να εξαργυρώσουν τα αργύρια της προδοσίας τους, ενώ αυτός, που δεν έκανε καμία προδοσία, αναλάμβανε την ευθύνη της και δήλωνε αποφασισμένος να πληρώσει το τίμημά της.
«Για ποιο λόγο;» επέμεινα.
Με κοίταξε κατάματα και χωρίς να χαμηλώσει τα μάτια, μου είπε:
«Ίσως γιατί δε θέλω να καταντήσω σαν και σένα».
Το μάτι μου κόλλησε στο πιάτο με το κρέας. Οι επαρκείς ενδείξεις κι οι αδιάσειστες αποδείξεις που ως εκείνη τη στιγμή διατηρούσα είχαν για τα καλά διαψευστεί. Έμεναν μόνο οι αδιάσειστες ενδείξεις. Είχα λοιπόν τις αδιάσειστες ενδείξεις ότι το πιάτο με τον κίτρινο πολτό που βρισκόταν μέσα στο δίσκο μου ήταν κάποτε το μεσημεριανό μου γεύμα.
Συνήλθα από τον ήχο που σήμανε τη λήξη του διαλείμματος. Όσοι είχαν απομείνει στο εστιατόριο πετάχτηκαν αμέσως από τις καρέκλες τους, αλλά εγώ παρέμεινα στη θέση μου ακίνητος. Τον άρπαξα από το μπράτσο, ενώ ετοιμαζότανε να φύγει.
«Κάτι τελευταίο. Μπορεί κανείς να αλλάξει την ημερομηνία μιας ανάρτησης σε ένα ιστολόγιο; Να την πάει, ας πούμε, εφτά μέρες πίσω; Πες μου. Είναι πολύ σημαντικό για μένα να ξέρω. Υπάρχει τεχνικά μια τέτοια δυνατότητα;»
«Όλα μπορούν να γίνουν. Ακόμη κι αυτό» μου απάντησε κι απομακρύνθηκε.
Δέκα λεπτά αργότερα καθόμουν ολομόναχος σε ένα άδειο εστιατόριο. Το καραβάκι αρμένιζε στην ξύλινη επιφάνεια του τραπεζιού κι ένα βαλσαμωμένο γαρύφαλλο λιαζότανε αμέριμνο στην πλώρη του. Τα άρπαξα με θυμό και τα έκλεισα δυνατά στη χούφτα μου. Άνοιξα την παλάμη: ένα μαδημένο γαρύφαλλο μέσα σε ένα τσαλακωμένο καραβάκι. Καθάρισα ξανά τα χέρια μου, μάζεψα τα πιάτα και σηκώθηκα να φύγω.
Μπήκα τελευταίος στο τμήμα. Οι πιο πολλοί βρίσκονταν ήδη στις θέσεις τους. Ένιωσα το βλέμμα του προϊσταμένου να καρφώνεται στην πλάτη μου. Πέρασα μπροστά από το γραφείο του Δημάκη, αλλά ήταν άδειο. Πέρασα μπροστά από το δικό σου το γραφείο, κι ήταν επίσης άδειο.
Επέστρεψα στο δικό μου το γραφείο, σκεφτικός και βαρύθυμος. Πάνω στη στοίβα με τα αδιόρθωτα έγγραφα, βρήκα μια λευκή σελίδα. Την πήρα στα χέρια μου και τη διάβασα. Ήταν το mail που του έστειλες. Προφανώς μου το άφησε προτού να φύγει. Έψαξα να βρω κάποια ημερομηνία, αλλά δεν υπήρχε στη φωτοτυπία που μου έφερε. Έγραφε τα εξής:

«Καλέ μου Αλέξανδρε, στο πρόσωπό σου αναγνωρίζω εμένα και τον άντρα μου, όταν ήμασταν πιο νέοι. Πόσοι αιώνες πέρασαν από τότε; Δε θυμάμαι να σου πω. Σε χρόνια πάντως μετράω μόλις εννιά. Εγώ λοιπόν κι ο άντρας μου γεράσαμε μέσα σε εννιά χρόνια. Εσύ, πόσο θα αντέξεις; Είναι πέρα και πάνω απ’ τις δυνάμεις σου. Αυτός ούτε που το πάλεψε. Εμένα με νίκησαν. Εσύ φυλάξου. Ακούς; Φυλάξου.

Υ.Γ. Να ξέρεις ότι δε σου καταλογίζω καμιά ευθύνη κι ότι ούτε σου κρατάω καμιά κακία. Μόνο ένα παράπονο έχω. Ένα παράπονο και για σένα και για μένα και για τον άντρα μου και για όλους τους άλλους εκεί μέσα. Αλλά, όπως σου είπα, είναι πέρα και πάνω απ’ τις δυνάμεις μας. Έτσι δεν ήταν πάντα;»

(συνέχεια: 10.12.09,
ώρα: 23:00,
τίτλος: "Εμείς οι άλλοι",
έκταση: 3.600λ.)

Ιδιωτική συζήτηση

2009-12-01T02:14:00.002+02:00

«Καλά ούτε ένα ελπιδοφόρο μήνυμα;» αντέδρασε η Εύη στην πολύ ενδιαφέρουσα ιδιωτική επικοινωνία που είχαμε. Δεν είχε κι απόλυτο άδικο, έστω και αν βιάστηκε ζητώντας τα αδημοσίευτα τμήματα του βιβλίου να φάει την κρυάδα της. Πολλές φορές με απασχόλησε το ζήτημα. Άλλωστε, με βάση τα προηγούμενα βιβλία, το «μήνυμα» που κομίζω κάθε άλλο παρά «ελπιδοφόρο» είναι. Προφανώς, κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην προκειμένη περίπτωση.
Αλλά μπορούμε στη λογοτεχνία να μιλάμε πλέον για μήνυμα, όταν καθετί που γράφεται αποτελεί ένα ανοιχτό αισθητικό και ιδεολογικό σύμπαν, πράγμα που σημαίνει ότι είναι από άδικο ως αδύνατο να συμπιέζεται στον περιορισμένο χώρο ενός και μόνο ενιαίου μηνύματος; Άρα, εννοούσε την αίσθηση. Την αίσθηση που αποκομίζει ο αναγνώστης. Οπότε προφανώς είχε δίκιο.
Από την άλλη, όσο σεβαστός κι αν είναι ο αναγνώστης, πρέπει ως συγγραφέας να προσαρμόζεσαι στις απαιτήσεις της δικής του αίσθησης, επιθυμίας ή ανάγκης; Ασφαλώς και δεν μπορείς να γράφεις ερήμην του, γιατί στην αντίθετη περίπτωση θα ήταν προτιμότερο να το κρατάς στο συρτάρι σου. Φροντίζεις όμως αυτή η αναπόφευκτη προσαρμογή, να έχει πάντα κάποια όρια και να υπακούει σε κάποια μέτρα.
Πρόκειται για εκείνα τα όρια και εκείνα τα μέτρα εντός των οποίων δεν αισθάνεσαι ότι προδίδεις το συγγραφικό, το ιδεολογικό και το αισθητικό σου εγώ, γιατί στην αντίθετη περίπτωση ξεπέφτεις σε έναν λογοτεχνικό λαϊκισμό, που είναι ολοφάνερος στη ροζ παρα-λογοτεχνία. Με άλλα λόγια, το λογοτεχνικό έργο, όπως και κάθε άλλο καλλιτεχνικό δημιούργημα, πρέπει να είναι αισθητικό, ιδεολογικό καθρέφτισμα πρωτίστως του δημιουργού και δευτερευόντως να συνυπολογίζει, πάντα εντός ορίων και μέτρων, το κριτήριο του κοινού. Μόνο έτσι νομίζω ότι μπορείς να αποβείς ωφέλιμος και για σένα τον ίδιο και για τον αναγνώστη σου.
Και τελικά, τι είναι ελπιδοφόρο και τι όχι; Μπορεί ένα ευχάριστο κλείσιμο να είναι αληθινά ελπιδοφόρο, όταν αντίκειται στην πραγματικότητα που υποτίθεται ότι σκιαγραφεί; Νομίζω πως όχι. Μάλιστα η επιλογή αυτή, που σε αρκετές περιπτώσεις καταλήγει λογοτεχνική μανιέρα, είναι αρκετά επικίνδυνη, κυρίως για ιδεολογικούς λόγους. Στον αντίποδα έχω την άποψη πως η ίδια η πράξη της αμφισβήτησης είναι αφεαυτής ελπιδοφόρα, ακόμη και αν εκφέρεται με τα πιο μελανά χρώματα.

- Καλό σας μήνα -

ΟΛΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ…

2009-11-29T00:50:00.005+02:00

("Βλάχικο" βιντεάκι - αφιέρωση για τους Νοέμβρηδες που έφυγαν και τους Δεκέμβρηδες που ακολουθούν... )

στις μεθυσμένες κουβέντες πάνω από γεμάτα τασάκια και άδεια ποτήρια
στα τρανταχτά γέλια σε έρημα από ψυχές μαγαζιά γεμάτα κόσμο
στα βουβά δάκρυα μπαλκονάτων καταθλίψεων και high definition αδιεξόδων
στους λυγμούς και τα αναφιλητά όσων έχασαν την ζωή μέσα από τα χέρια τους

στα χαμόγελα της ξενοιασιάς που αντιστέκονται στην σοβαροφάνεια
στις αγκαλιές που ατελώς ανοίγουν λιμάνια και παρηγοριές
στα μυαλά που καίνε πυρωμένες αρνήσεις πυρπολώντας το είναι τους για πλάκα
στα σημειώματα που γράφτηκαν και ποτέ δεν δόθηκαν
στις συγγνώμες που απλά δεν ζητήθηκαν
σε όσους μια ζωή επιστρέφουν αλλά ακόμη δεν ήρθαν
στους απόντες που ποτέ δεν έφυγαν
στους παρόντες που ποτέ δεν ήταν

σε ότι ήταν και έπαψε σ’ότι ήρθε και δεν υπήρξε
σε ότι ακόμη χαμπάρι δεν πήραμε
στην καλημέρα του αγνώστου που καθρεπτίζει φόνο στα μάτια και ασχήμια στο νου
στην σιγουριά του χαμού και στις χαμηλές αυτοεκτιμήσεις-καύσιμο
στο γελοίο του σίγουρου και στις ψευδαισθήσεις μια ανύπαρκτης ευτυχίας

στους χαρούμενους που δεν νοιάζονται
στους θλιμμένους που δεν παραδέχονται
στις άδειες τσέπες και τους γεμάτους σκληρούς δίσκους
σε εκείνους που δίπλα στο τζάκι βλέπουν τις πρώτες νιφάδες στο ψηλότερο χωριό

σε εκείνον που ψάχνει παιδικά σαμπουάν στο super-market δίπλα από τα μωρομάντηλα
στον περίσσιο ύπνο με τους εφιάλτες να βρέχουν ξαπλωμένες συνειδήσεις
στα ξενύχτια για την απόλαυση των χιλιοστόλεπτων ανατολής

Σε όλα τα αβέβαια, στα αλαφροΐσκιωτα και στων στοιχειωμένων τις ανάσες,
στους Νοέμβρηδες που πέρασαν και στους Δεκέμβρηδες που ακολουθούν,

ένα μοναχά το ακλόνητο, το βέβαιο, το αδιαπραγμάτευτο, το σωτήρια αναπόφευκτο

ακόμη και χωρίς εμάς,

ΟΛΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ…

7. "Οι ατίθασες λέξεις"

2009-11-27T00:28:00.005+02:00

Κατά τη μία ειδοποίησα τον Στεργίου για να έρθει να παραλάβει το κείμενο με τη σήμανση του κατεπείγοντος. Του το έδωσα με κρυφό καμάρι, αλλά κόπηκε απότομα η χαρά μου, όταν τον είδα να παρατηρεί με απορία τη στοίβα με τα αδιόρθωτα έγγραφα που υψωνόταν σχεδόν απείραχτη πάνω στο γραφείο μου. Έψαξα να βρω μια πρόχειρη δικαιολογία, αλλά τελικά δεν την χρειάστηκα, γιατί έφυγε χωρίς να μου πει τίποτα. Τον είδα μόνο τη στιγμή που απομακρυνόταν να κοιτάει προς το μέρος μου με τη γωνία του ματιού του και να κουνάει ειρωνικά το κεφάλι του. Ήμουν σίγουρος ότι σε λίγα λεπτά θα ήταν ενήμερος κι ο προϊστάμενος. Ύστερα από πέντε ώρες στο γραφείο, είχα διορθώσει δύο μόνο έγγραφα, από τα οποία το ένα ήταν το δικό μου. Χειρότερα δεν θα μπορούσαν να είναι τα πράγματα.
Δίπλα μου ο Δημάκης εργαζόταν απερίσπαστος στον υπολογιστή του. Έμεινα να τον παρατηρώ για λίγο αφηρημένος. Φαινόταν τόσο νέος, τόσο ήρεμος, τόσο αθώος, σαν να μην τον άγγιζε τίποτα από όσα συνέβαιναν εδώ μέσα. Κατά βάθος μπορεί και να τον ζήλευα. Δεν είχε στοίβες με αδιόρθωτα έγγραφα πάνω στο γραφείο του, ούτε απάτητα Κιλιμάντζαρα στις σκοτεινές γωνίες του μυαλού του, ούτε εξαφανισμένες Ελπίδες στις μαύρες τρύπες της μνήμης του. Μόνο μια λεία οθόνη είχε κι ένα πληκτρολόγιο με υπάκουα γράμματα, που ποτέ στους έξι μήνες που ανέλαβε υπεύθυνος των ηλεκτρονικών συστημάτων της εταιρείας δεν τα πίεσε με βιασύνη κι άγχος, λες και δεν ενδιαφερόταν για τους δείκτες της αποδοτικότητας και την εύφημη μνεία του υπαλλήλου της χρονιάς. Από καθαρά επαγγελματική άποψη ο τρόπος του δεν ήταν βέβαια ο πλέον ενδεδειγμένος, όπως άλλωστε φανέρωνε και η ατημέλητη αμφίεσή του, αλλά δε σου κρύβω ότι θα ευχόμουν να βρισκόμουνα στη θέση του. Κάποτε ήμουν κι εγώ έτσι, ξένοιαστος, αδιάφορος κι αυτάρκης, ή τουλάχιστον κάπως έτσι. Από τότε όμως έχουν αλλάξει πολλά στη ζωή μου. Πάρα πολλά.
Κοίταξα τη χαρτούρα. Ξέρεις ότι απαγορεύεται να επιστρέφω αδιόρθωτα έγγραφα ή να τα αφήνω στη μέση για την άλλη μέρα. Διατηρώ βέβαια το δικαίωμα να μένω παραπάνω από το κανονικό ωράριο, αλλά με τους σημερινούς ρυθμούς δε θα τελείωνα ούτε μέχρι το βράδυ. Έφερα στο μυαλό μου τη βλοσυρή μορφή του προϊσταμένου να μου ζητάει εξηγήσεις και να μου κουνάει επιδεικτικά το χέρι, και τράβηξα αγχωμένος το πρώτο έγγραφο από κάτω. Δεν υπήρχε άλλη λύση από το να πέσω με τα μούτρα στις διορθώσεις. Αν μη τι άλλο, ήταν κι αυτός ένας τρόπος για να απασχολήσω το μυαλό μου. Δεν ξέρω για σένα, αλλά εμένα τουλάχιστον με βοηθάει να ξεχνιέμαι.
Θυμάμαι τότε που έγινε το ατύχημα με τη Μαρία. Ήμουν στο τρίτο εξάμηνο της σχολής και ένιωθα να με παίρνει από κάτω. Με είχε πιάσει κατάθλιψη και ξανάρχισα ύστερα από πολύ καιρό να γράφω παντού down. Όπως καταλαβαίνεις, απουσίαζα από τις περισσότερες παρακολουθή¬σεις και έχασα κάθε επαφή με τα μαθήματα. Δεν το έβαλα όμως κάτω κι ούτε προτίμησα τη βολική στάση της παραίτησης, όπως φαντάζομαι ότι θα έκαναν οι πιο πολλοί στη θέση μου. Πήγα λοιπόν και μάζεψα απ’ όλους τους γνωστούς και φίλους σημειώσεις και βιβλιογραφία, κλείστηκα στο δωμάτιό μου, στρώθηκα στο διάβασμα και σε μία μόνο εξεταστική κατάφερα να περάσω περισσότερα μαθήματα απ’ όσα είχα περάσει σε όλο το προηγούμενο έτος, και μάλιστα με πολύ καλύτερους βαθμούς. Συν τοις άλλοις, μπόρεσα να συνέλθω, να πατήσω στα πόδια μου και να συνεχίσω κανονικά τη ζωή μου.
Πήρα το στιλό και άρχισα να διαβάζω το έγγραφο που είχα μπροστά μου. Ήταν ένα διαφημιστικό έντυπο με μεγάλους τυπογραφικούς χαρακτήρες. Σε τρία λεπτά το είχα ξεπετάξει. Τράβηξα το επόμενο. Πρότυπη φόρμα εμπορικής συμφωνίας που θα έπρεπε να τη μεταφέρω από την καθαρεύουσα στη δημοτική: «Ο κάτωθι υπογεγραμμένος…, κάτοχος του υπ’ αριθμόν…. αστυνομικού δελτίου, εκπροσωπών νομίμως την εταιρεία…». Δεν με πήρε πάνω από δώδεκα λεπτά. Έφερα μπροστά μου το επόμενο κείμενο.
Έβαλα τα δυνατά μου και μέσα σε πενήντα οχτώ λεπτά διόρθωσα άλλα οκτώ έγγραφα. Υπολόγισα ότι κατά μέσο όρο διέθεσα γύρω στα επτά με επτάμισι λεπτά για το καθένα. Ήταν ένα νέο προσωπικό ρεκόρ κι ένιωσα ένα αίσθημα ικανοποίησης να με πλημμυρίζει. Έστω και κάτω από αυτές τις συνθήκες, διατηρούσα τη φόρμα μου κι ήμουν σε θέση να πετυχαίνω τους σκοπούς μου. Αν μάλιστα συνέχιζα με τον ίδιο ρυθμό, μπορεί και να μην χρειαζόταν να μείνω στο γραφείο πέρα από το κανονικό ωράριό μου.
Μου αρέσει κατά βάθος αυτή η δουλειά, όσο ανούσια ή βαρετά κι αν είναι τα πιο πολλά από τα έγγραφα που διορθώνω. Δεν ξέρω αν το νιώθεις κι εσύ, αλλά έχουν κάτι το μυστήριο και μαγικό οι λέξεις. Όσο κι αν τις περιφρονούμε, όσο κι αν τις κακομεταχειριζόμαστε, με αυτές υπάρχουμε, με αυτές αναγνωριζόμαστε, με αυτές λειτουργούμε, και μάλιστα όχι μόνο εμείς, αλλά κι οτιδήποτε μας περιβάλλει. Τελικά ό,τι υπάρχει έξω από μας ή μέσα σε μας, συνέχεται, συντάσσεται και νοηματοδοτείται με τις λέξεις, από τις λέξεις και για τις λέξεις, οργανωμένο σε επιμέρους κείμενα με τίτλο «ο Θάνος», «η Ελπίδα», «η σχέση τους», «το σπίτι τους», «η δουλειά τους», «το μέλλον τους», που είναι απλά υποκεφάλαια του μεγάλου κειμένου της ζωής μας.
Αλλά κακά τα ψέματα, είναι σαν τα μωρά παιδιά οι λέξεις. Ιδιότροπες, ατίθασες και πεισματάρες. Ξεχνιέσαι λίγο και ένα μικρό λαθάκι μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω στα νοήματα και στις ιδέες, ακόμη και στα πιο σημαντικά και εκτενή κείμενα. Τότε ακριβώς είναι που παρεμβαίνω εγώ, όχι με την ιδιότητα του μπάτσου της γλώσσας, όπως συχνά σου αρέσει να με αποκαλείς υποτιμητικά, αλλά με τη στοργή του συνετού κι υπεύθυνου γονιού, που νοιάζεται αληθινά για τα παιδιά του. Και νοιάζομαι πάει να πει ότι τις αγαπάω, χωρίς όμως να τις πολυχαϊδεύω, άρα όταν κρίνω πως χρειάζεται να τις αλλάξω θα τις αλλάξω, όταν κρίνω πως χρειάζεται να τις διορθώσω θα τις διορθώσω. Πάντα βέβαια για το καλό τους.
Όπως πριν από έναν μήνα περίπου σε εκείνο το κείμενο της μετάφρασής σου στο οποίο βρήκα όχι ένα, όχι δύο αλλά τρία σοβαρά λάθη: «υποβώσκει η πιθανότητα» έγραψες, ενώ ήθελες να γράψεις «υποφώσκει». «οι επιπτώσεις της ανάμειξης γονιδιακού υλικού» έγραψες, ενώ έπρεπε να γράψεις «τα αποτελέσματα». «επιστημονικός συνεργάτης της εταιρείας» έγραψες, ενώ ήθελες να γράψεις «ανεξάρτητη επιστημονική πηγή». Αναρωτιέμαι πώς σου ξέφυγαν τόσα λάθη, αλλά θέλω να πιστεύω ότι επρόκειτο για απλές αβλεψίες. Ίσως η κούραση της στιγμής, ύστερα από τόσα και τόσα κείμενα που μεταφράζεις κάθε μέρα.
Από την άλλη, αρχίζω να πιστεύω ότι δικαιολογημένα σε σχολιάζουν οι άλλοι μεταφραστές για τις απροσεξίες σου. Παραπονιέσαι που τόσα χρόνια παραμένεις τρίτη τη τάξει ανάμεσα στους τρεις μεταφραστές και που ποτέ δε σε χρησιμοποίησαν για τη διερμηνεία αλλά από όσο μπορώ να κρίνω δεν έχεις καθόλου δίκιο. Αν σε κάθε κείμενο που μεταφράζεις υπάρχουν τόσα πολλά λάθη, όχι μόνο δεν μπορείς να ελπίζεις σε βελτίωση της θέσης σου αλλά ούτε καν στη διατήρησή της. Αργά ή γρήγορα θα κάνεις το μεγάλο λάθος, που θα αναγκάσει τον προϊστάμενο να εφαρμόσει τον εσωτερικό κανονισμό. Και όπως ξέρεις, ο εσωτερικός κανονισμός προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρές κυρώσεις στην περίπτωση της επιβεβαιωμένης ανεπάρκειας κάποιου υπαλλήλου.
Γιατί, όπως οι γλωσσικοί κανόνες, έτσι κι ο εσωτερικός κανονισμός υπάρχει για να προστατεύει την τάξη. Την τάξη του λόγου στο κείμενο της εταιρείας. Την τάξη της οργάνωσης στη λειτουργία της εταιρείας. Την τάξη της εργασίας των υπαλλήλων στην πρόοδο της εταιρείας. Έξω από την τάξη, παραφυλάει το λάθος. Και, όπως φαντάζομαι ότι πολύ καλά γνωρίζεις, το λάθος χρήζει πάντα διόρθωσης. Ειδάλλως είτε διαγράφεται και ξεχνιέται είτε παγιώνεται και γίνεται κανόνας. Αλλά εγώ που τόσα χρόνια εφαρμόζω απαρέγκλιτα τους γλωσσικούς κανόνες στα κείμενα της εταιρείας, στο λέω με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, μια και καλή για να το βάλεις στο μυαλό σου: δεν υπάρχει καμία περίπτωση σε αυτήν εδώ την εταιρεία να αφήσουν να παγιωθεί κάποιο λάθος. Είναι ο απαράβατος κανόνας τους.
Έκανα να πιάσω το δέκατο έγγραφο, αλλά με πρόλαβε ο ήχος του διαλείμματος. Ήταν σαν να προσγειώνομαι απότομα στην πραγματικότητα. Στην οδυνηρή πραγματικότητα των λαθών που μαζεύονταν έξω από τα κείμενα των διορθώσεών μου, με πρώτο και καλύτερο την απουσία σου από τη δουλειά και δεύτερο και εξίσου σοβαρό την επιστολή που μου διαβίβασαν το πρωί.
Μακάρι να αρκούσε ένα απλό στιλό ή η ηλεκτρονική εντολή της αναίρεσης, για να μπορέσω να τα διαγράψω όλα μια και καλή. Να ξεκινήσω πάλι από την αρχή τη μέρα μου χωρίς έγνοιες και κενά μνήμης. Να έρθω με το αυτοκίνητο, να πιάσω αμέσως τις διορθώσεις, να διακόψω για μεσημεριανό, να τελειώσω τις διορθώσεις και να επιστρέψω στο σπίτι. Να είσαι εκεί και να με περιμένεις σαν να μην συνέβη τίποτα. Τίποτα παραπάνω από μια απλή αδιαθεσία. Ένα κρύωμα ίσως. Και γιατί όχι, μπορεί και τα πρώτα σημάδια μιας εγκυμοσύνης. Ποιος μου λέει ότι δεν ήταν πιθανό να έχει γίνει κάτι τέτοιο; Σα να πήρα λιγάκι θάρρος. Ήταν η κατάλληλη στιγμή για να πάψουν οι υποθέσεις και τα σενάρια. Έπρεπε επιτέλους να ενεργήσω.
Περίμενα δυο τρία λεπτά ώσπου να αδειάσει εντελώς το τμήμα και μετά σηκώθηκα κι έλεγξα την αίθουσα. Είχαν όλοι κατέβει στο εστιατόριο. Κατευθύνθηκα με βιαστικά βήματα προς την τουαλέτα, γιατί παρέχει τη μεγαλύτερη ασφάλεια γι’ αυτό που σχεδίαζα να κάνω. Είχα αποφασίσει να σου τηλεφωνήσω, παρά τον κίνδυνο που, απ’ ό,τι καταλαβαίνεις, διέτρεχα.
Έκλεισα πίσω μου την πόρτα, κατέβασα το καπάκι και κάθισα στο καλυμμένο στόμιο της λεκάνης. Είχα το κινητό από το πρωί στην αθόρυβη λειτουργία και το έβγαλα με την ελπίδα ότι θα έβρισκα κάποιο μήνυμα ή τουλάχιστον κάποια κλήση από σένα. Δεν υπήρχε τίποτα. Αναρωτιόμουν αν θα έπρεπε να θυμώσω ή να τρομάξω.
Σχημάτισα το νούμερο του κινητού σου. Ήταν εκτός λειτουργίας. Άκουσα μια ψυχρή γυναικεία φωνή να με ενημερώνει ότι θα μπορούσα να αφήσω μήνυμα μετά το χαρακτηριστικό ήχο. Πήρα μια ανάσα και προσπαθώντας να ακουστώ όσο το δυνατό πιο ήρεμος είπα με σταθερή και αποφασιστική φωνή:
«Εγώ είμαι. Λείπεις από τη δουλειά και ανησυχώ. Ειδοποίησέ με, σε παρακαλώ, για να ξέρω. Κάνε μου μια αναπάντητη ή, καλύτερα, στείλε μου ένα μήνυμα, όταν μπορέσεις. Θα περιμένω».
Ύστερα κάλεσα τον αριθμό του σταθερού μας. Το άφησα να χτυπάει για αρκετή ώρα, χωρίς να το σηκώσεις. Προσπάθησα ξανά και ξανά. Κανένα αποτέλεσμα. Δεν ήξερα πια τι να υποθέσω.
Κι άλλες φορές όταν μαλώναμε, κατέβαζες τα μούτρα. Όπως πριν από κανένα μήνα με εκείνα τα λάθη στο κείμενο που μετέφρασες. Σου είπα ότι δεν είμαι υποχρεωμένος να συμμαζεύω κάθε φορά τις μαλακίες σου κι έκανες δύο ολόκληρες μέρες για να μου μιλήσεις. Αλλά τουλάχιστον, τότε ήξερα τι ακριβώς συμβαίνει. Ερχόσουνα στη δουλειά, γυρνούσαμε στο σπίτι, κοιμόμασταν κάτω από την ίδια στέγη. Σε έβλεπα.
Σπάω το κεφάλι μου να θυμηθώ, τι είναι αυτό που σε πείραξε τόσο πολύ στο χτεσινό καβγά μας. Στο κάτω κάτω εγώ θα έπρεπε να είμαι θυμωμένος, που έκανες σαν υστερική όταν διάβασες το κείμενό μου για την «οπωροφόρα επανάσταση».
«Δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα αυτά που γράφεις. Νομίζω ότι κατά βάθος το ξέρεις κι εσύ ο ίδιος. Αν έχεις, και νομίζω ότι έχεις, τη στοιχειώδη εντιμότητα, δε θα τους το δώσεις. Δεν θα επιτρέψεις στον εαυτό σου να πέσεις κι άλλο, να φτάσεις τόσο χαμηλά» μου είπες με έναν τόνο παράκλησης κι απελπισίας. Έχεις πάντα μια τάση να υπερβάλλεις στις αντιδράσεις σου και να δίνεις μια διάσταση τραγικότητας ακόμη και στα πιο απλά ζητήματα. «Το έχω ήδη δώσει εδώ κι αρκετές μέρες» σου απάντησα αποφασιστικά. «Τώρα περιμένω μόνο να το εγκρίνουν» συμπλήρωσα.
Το τσαλάκωσες και μου το πέταξες στα μούτρα. Άρχισες να ουρλιάζεις. Οι γνωστές ιδεολογικές εμμονές σου. Ότι οι παρεμβάσεις στο γενετικό υλικό των φυτικών και ζωικών ειδών θα επιφέρουν την ολοκληρωτική ανατροπή της οικολογικής ισορροπίας. Ότι το υποσιτιστικό πρόβλημα του Τρίτου Κόσμου είναι ένα εύκολο άλλοθι για τους αφελείς. Ότι η ανάμειξη γονιδιακού υλικού καθιστά τους φυσικούς μηχανισμούς αναπαραγωγής της ζωής έρμαιο στην ασυδοσία του κεφαλαίου. Δεν είχα καμιά διάθεση να ακούω τα ίδια και τα ίδια. Γύρισα την πλάτη κι έφυγα. Ό,τι και να σου έλεγα, θα πήγαινε στο βρόντο.
Πάντως, δε σου κρύβω ότι πικράθηκα. Δικαίωμά σου είναι να πιστεύεις ό,τι θέλεις. Δικαίωμά σου είναι να θυμώνεις στα καλά καθούμενα. Δικαίωμά σου είναι να μου κρατάς μούτρα για δύο τρεις μέρες. Αλλά δεν έχεις κανένα δικαίωμα να σχίζεις τα γραπτά μου. Δεν έχεις κανένα δικαίωμα να με προσβάλλεις. Δεν έχεις κανένα δικαίωμα να απουσιάζεις αδικαιολόγητα από το γραφείο. Επιτέλους, πρέπει κάποτε να αντιληφθείς ότι δεν έχεις μόνο δικαιώματα αλλά κι υποχρεώσεις. Υποχρεώσεις που σε βαραίνουν με δεσμεύσεις και σου επιβάλλουν περιορισμούς τόσο απέναντι σε μένα όσο κι απέναντι στην εταιρεία. Αν είχες την απαιτούμενη υπευθυνότητα δε θα χρειαζόταν να σου υπενθυμίζω ό,τι είναι γνωστό σε άλλες γυναίκες, ακόμη και πολύ μικρότερες από εσένα.
Καθόμουν και κοιτούσα τη σβησμένη οθόνη του κινητού με την ελπίδα να τη δω ξαφνικά να ανάβει. Κάποια κλήση από εσένα, ένα μήνυμα ότι λυπάσαι για τη συμπεριφορά σου, μια εξήγηση για την απουσία σου, κάτι τέλος πάντων. Κατά βάθος ήξερα ότι μάταια χάνω το χρόνο μου, τη στιγμή που μια ολόκληρη στοίβα παρέμενε αδιόρθωτη πάνω στο γραφείο μου. Ήταν μάλιστα τέτοια η πίεση που ένιωθα, ώστε σκεφτόμουν να θυσιάσω ακόμα και το μεσημεριανό μου διάλειμμα, για να προλάβω να τελειώσω.
Τη στιγμή όμως που ετοιμαζόμουνα να φύγω, άκουσα μια πόρτα να ανοίγει στις γυναικείες τουαλέτες. Παραξενεύτηκα γιατί τέτοια ώρα θα έπρεπε όλοι να είναι κάτω στο εστιατόριο, όπου επίσης υπάρχουν τουαλέτες. Ξανακάθισα στη λεκάνη κι προσπάθησα να αντιληφθώ τι συμβαίνει. Ήταν, πράγματι, κάποια εκεί μέσα, αλλά, κατά περίεργο τρόπο, δε βρισκόταν μόνη της. Δε χρειάστηκε καν να περιμένω για να βεβαιωθώ. Άκουγα ήδη με σχετική καθαρότητα ψιθύρους, γέλια και βογκητά. Κατάλαβα αμέσως περί τίνος πρόκειται κι άρχισα να το διασκεδάζω.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που συμμετείχα ως ωτακουστής σε κάτι τέτοιο. Αλλά στην προηγούμενη περίπτωση ήταν πολύ διαφορετικά τα πράγματα. Άλλωστε, πάνε πολλά χρόνια από τότε.
Είχα πάει σε μια γνωστή μου για σημειώσεις. Ήταν η περίοδος αμέσως μετά το νοσοκομείο, όταν ετοιμαζόμουνα για τις εξετάσεις του τρίτου εξαμήνου. Έμενε στην εστία κι ήταν από τις φοιτήτριες που δε σήκωναν κεφάλι από τα βιβλία. Δεν έχανε παράδοση για παράδοση, έπιανε πάντα μπροστινό κάθισμα, κρατούσε συνέχεια σημειώσεις και δεν είδα ποτέ να πέφτει η βαθμολογία της κάτω από οχτώ. Την αντιπαθούσα, έστω κι αν δεν μου είχε δώσει κανένα δικαίωμα.
Ήταν αρκετά νωρίς όταν πέρασα.
Τα δωμάτια εκεί είναι στενάχωρα κι οι τοίχοι τους από χαρτόνι. Με δυσκολία χωράει ένα κρεβάτι, ένα γραφείο, μια κρεμαστή βιβλιοθήκη και μια μικρή ντουλάπα. Μου πρότεινε καρέκλα και μου πρόσφερε καφέ.
Τη στιγμή που καθόμουνα ακούστηκε ένας δειλός θόρυβος. Κάτι σαν τρίξιμο. Δεν έδωσα σημασία. «Νομίζω ότι θα βάλει τους Αχαρνείς του Αριστοφάνη». Το τρίξιμο επαναλήφθηκε με σταθερό και κλιμακούμενο ρυθμό. «Διάβασε καλά το τρίτο και τέταρτο επεισόδιο». Ένα ταλαιπωρημένο στρώμα αγκομαχούσε από το διπλανό δωμάτιο. «Ιστορικό πλαίσιο, πραγματολογικά και ερμηνευτικά στοιχεία…». Λαχανιάσματα και βογκητά χρωμάτιζαν το λόγο της. «Μεγάλη προσοχή στη μετρική. Αν θέλεις να σου εξηγήσω…». Είχε κοκκινίσει σαν παντζάρι, λες και μου εκμυστηρευόταν τις πιο κρυφές φαντασιώσεις της.
Σε αυτές τις περιπτώσεις το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να βρεις κάποιο αστείο, για να σπάσεις την αμηχανία και να βγάλεις τον άλλον από τη δύσκολη θέση, αλλά εγώ προτίμησα να κάνω το χαζό, σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Ίσως γιατί είχα ακόμη τις μαύρες μου, αλλά πιο πολύ γιατί ήθελα να παίξω με τις σεμνότυφες ενοχές της. Την άφησα λοιπόν να μου εξηγεί τα στοιχεία μετρικής στους Αχαρνείς του Αριστοφάνη, ενόσω οι πρωταγωνιστές του ζωντάνευαν ανάμεσά μας με ακάλυπτους φαλλούς, γυμνά στήθη και προκλητικές βωμολοχίες. Δυο τρεις φορές την είδα να κουμπώνει και να ξεκουμπώνει αμήχανη το τελευταίο κουμπί από το πουκάμισό της. Ήταν φανερό ότι μέσα της γινόταν πόλεμος, αλλά εγώ προτίμησα, κατά την υπόδειξη του Αριστοφάνη, να υιοθετήσω τη στάση του ειρηνόφιλου.
Αλλά τότε, όπως σου είπα, ήταν αλλιώς. Ήταν τα χρόνια μιας ξένοιαστης νιότης, χωρίς ωράριο και προϊσταμένους, χάρτινες στοίβες και υπηρεσίες έρευνας. Χωρίς, τελικά, εσωτερικούς κανονισμούς. Και αυτό ήταν που με ξάφνιαζε πιο πολύ απ’ όλα. Το ότι δηλαδή υπήρχαν κάποιοι συνάδελφοι στο τμήμα που δεν φαίνονταν να ανησυχούν μπροστά στην πιθανότητα να γίνουν αντιληπτοί και δεν έδιναν δεκάρα για τις προβλεπόμενες από τον εσωτερικό κανονισμό κυρώσεις. Προσπάθησα μάταια να καταλάβω ποιοι ήταν. Το μόνο που έφτανε πλέον στα αυτιά μου ήταν κάτι υπόκωφοι ήχοι, ανακατεμένοι με βογκητά και λαχανιάσματα. Δε σου κρύβω ότι άρχισα να ερεθίζομαι.
Από την άλλη, δεν είχα καθόλου όρεξη να χάσω εξαιτίας τους το διάλειμμα. Δέκα ολόκληρα λεπτά έκανα υπομονή, περιμένοντας τους να τελειώσουν αλλά αυτοί συνέχιζαν ακάθεκτοι. Δεν ήταν, βλέπεις, σαν και εμάς που στο τρίλεπτο γυρίζουμε σιωπηλοί και αμήχανοι τις πλάτες. Άρχισα να νευριάζω. Η στοίβα με τα αδιόρθωτα περίμενε, τη στιγμή που εγώ προσπαθούσα να χειριστώ, κλεισμένος στις τουαλέτες της εταιρείας, τον εφηβικό πριαπισμό μου.
Δεν άντεξα άλλο και ενέργησα με μια αποφασιστικότητα που εξέπληξε ακόμη και μένα τον ίδιο: σήκωσα το χέρι και χωρίς να το πολυσκεφτώ πάτησα το καζανάκι. Μπορεί να μοιάζει με επιπόλαιη αντίδραση, αλλά έτσι κι αλλιώς θα αντιλαμβάνονταν την παρουσία μου, αν αποφάσιζα να φύγω. Συν τοις άλλοις, είχα και την περιέργεια να μάθω ποιοι είναι.
Προφανώς τους το έκοψα στο καλύτερο, γιατί άκουσα ένα επιφώνημα έκπληξης συνοδευμένο από μια βρισιά. Κάτι μου θύμιζε αυτή η φωνή, αλλά δεν μπορούσα ακόμη να την αναγνωρίσω με ακρίβεια. Πήγα λοιπόν και μισάνοιξα την πόρτα από τις αντρικές τουαλέτες για να τους δω να φεύγουν από δίπλα.
Πρώτα είδα την Ελένη να απομακρύνεται βιαστικά, σιάζοντας τα μαλλιά της. Δεν μου έκανε εντύπωση ούτε και με πείραξε ιδιαίτερα. Ίσα ίσα που την υποπτευόμουνα κιόλας. Ήξερα ότι κατά καιρούς διατηρεί διάφορες παράλληλες σχέσεις. Δικαίωμά της. Άλλωστε, ποτέ δε μου υποσχέθηκε αλλά ούτε και διεκδίκησα αποκλειστικότητα. Με ποιον όμως ήταν; Δεν μπορούσα να φέρω στο μυαλό μου κανέναν άλλον, πέρα από τον Χριστοφόρου και με πολύ μικρό βαθμό πιθανότητας το Λεοντιάδη. Απέκλεια πλήρως το ενδεχόμενο να είναι άτομο εκτός τμήματος, δεδομένων των αυστηρών απαγορεύσεων που επιβάλλονται στη μετακίνηση των υπαλλήλων ανάμεσα στους ορόφους.
Κι όμως έπεσα εντελώς έξω. Δεν είχα πλησιάσει ούτε κατ’ ελάχιστο την ταυτότητα του προσώπου, αλλά παρ’ όλα αυτά ήμουν απολύτως δικαιολογημένος. Γιατί δεν νομίζω ότι υπάρχει άνθρωπος που θα μπορούσε να πιστέψει ότι ένα γερόντιο των εξήντα επτά ετών, που αντιμετωπίζει προβλήματα με την πίεση και με την καρδιά του και χαρακτηρίζεται από μια αρρωστημένη εμμονή στην απαρέγκλιτη τήρηση του εσωτερικού κανονισμού, όπως ο προϊστάμενος, θα έβγαζε τα μάτια του με την υφισταμένη του κυρία Αλεξίου στις τουαλέτες του τμήματος και μάλιστα με επιδόσεις ζηλευτές, ακόμα και από έναν υγιή σαρανταδυάρη, όπως εγώ.
Άρχισα να αντιλαμβάνομαι ποιο νόημα είχε η ανοχή που έδειχνε απέναντί της το τελευταίο διάστημα και με έπιασε μεγάλη ανησυχία. Με δεδομένη την επικείμενη συνταξιοδότησή του, ό,τι συνέβη πριν από λίγο στις τουαλέτες αποτελούσε πειστήριο μιας εύνοιας προς το πρόσωπο της Αλεξίου, που κάποια στιγμή θα στρεφόταν εναντίον μου.
Από την άλλη, υπήρχε σε όλα αυτά μια θετική διάσταση, που δεν άργησα να τη συνειδητοποιήσω: εντελώς ανέλπιστα είχα πλέον έναν κρυμμένο άσο στο μανίκι μου που θα μπορούσα, όποτε ήθελα και αν βέβαια χρειαζόταν, να τον εμφανίσω μπροστά στη μούρη του.
Περίμενα ακόμη ένα πεντάλεπτο και αποφάσισα να βγω. Όπως είχαν τα πράγματα, δεν θα έπρεπε να επιστρέψω στο γραφείο μου, τουλάχιστον μέχρι να τελειώσει το διάλειμμα, γιατί θα με έβλεπαν. Έπλυνα βιαστικά τα χέρια μου στο νιπτήρα και πέρασα στο διάδρομο με κατεύθυνση προς την έξοδο. Σχεδίαζα να κατέβω αμέσως στο εστιατόριο. Τη στιγμή όμως που περνούσα μπροστά από το γραφείο του Δημάκη είδα κάτι που με έκανε να σταματήσω απότομα.
Στην πλάτη της καρέκλας είχε κρεμασμένο το σακάκι του. Πρόσεξα ότι ήταν ανοιχτόχρωμο προς το χακί κι έφερε μια μικρή βγαλμένη γλώσσα που ήταν καρφιτσωμένη στο πέτο. Στο μυαλό μου ήρθε ο άγνωστος που είδα το πρωί να αφήνει το γαρύφαλλο ανάμεσα στις σελίδες του λεξικού που είχες στο συρτάρι σου. Προσπάθησα να θυμηθώ πώς ήταν ο σωματότυπός του. Όσο παράλογο κι αν φάνταζε το σενάριο αυτό, δεν μπορούσα παρά να αναγνωρίσω πως η μορφή του Δημάκη ταίριαζε απολύτως με την εικόνα του αγνώστου που είχα συγκρατήσει στο μυαλό μου.
Πήγα στο γραφείο σου, άνοιξα το τρίτο συρτάρι και έβγαλα το γαρύφαλλο από το βιβλίο. Βημάτισα με αποφασιστικότητα προς την έξοδο. Κάποια πράγματα θα έπρεπε επιτέλους να αρχίσουν να ξεκαθαρίζουν – και πρώτα απ’ όλα αυτό.

(συνέχεια: 3.12.09,
ώρα: 23:00,
τίτλος: "Ένα βαλσαμωμένο γαρύφαλλο",
έκταση: 3.600λ.)

Οπότε;

2009-11-24T23:02:00.003+02:00

Μερικές φορές νιώθεις πως ό,τι και να πεις θα πάει στράφι. Οπότε το βουλώνεις. Πικραίνεσαι, οργίζεσαι, αλλά το βουλώνεις. Τους βλέπεις να εξοντώνουν ό,τι απέμεινε ακόμη όρθιο, αλλά ξέρεις πως δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Το πολύ πολύ μια κάποια ανάρτηση σε ένα κάποιο μπλοκ. Έτσι για να τα ’χεις και συ καλά με τη συνείδησή σου…
Θυμάμαι πέρσι το φθινόπωρο που προσπέρασα ένα κομβόι από δαύτους. Καμιά δεκαριά τζιπ στη σειρά και απάνω στο καπό του πρώτου ένα ματωμένο αγριογούρουνο, δεμένο στα τέσσερα. Έβγαλα από το παράθυρο την ανοιχτή παλάμη για τα δέοντα. Μαλακία μου, αλλά τι να κάνω;
«Χτύπησες τίποτα» ρώτησα έναν προχτές το πρωί, που βγήκα για περπάτημα. Είχε ανά χείρας το όπλο κι αποφάσισα να πάω με τα νερά του.
«Μόνο μια κυρά-Μάρω (αλεπού). Περνούσε εδώ παρακάτω κι είπα να δοκιμάσω το σημάδι μου».
Έτσι, ακριβώς. Είπε να δοκιμάσει το σημάδι του. Τώρα το ζωντανό αντί να τρέχει αμέριμνο στις πλαγιές, κείτεται ψόφιο γεμάτιο σκουλίκια και μύγες. Γιατί αυτός ήθελε να δοκιμάσει το σημάδι του.

Το αστείο είναι πως έτυχε να γειτονεύω μαζί τους ηλεκτρονικά. Το έφερε έτσι, η ρουφιάνα η τύχη. Ένα τόσο δα πρόθεμα απόσταση. Blogspot εμείς, gr αυτοί. Το ixnilasies κοινό. Πού και πού έρχονται κάποιοι κατά λάθος κι από δω. Φαντάζομαι ότι θα το διαβάσουν και θα σκεφτούνε «ακόμα ένας μαλάκας οικολόγος». Αλλά το είπα από την αρχή: Μερικές φορές νιώθεις πως ό,τι και να πεις θα πάει στράφι. Οπότε;

Απίστευτος Διονύσης Τσακνής. Θα τον "εκτελέσω"...

2009-11-22T13:56:00.005+02:00

Το άκουσα μόλις χθες αν και κυκλοφορεί μήνες τώρα.

Με χτύπησε στο "δόξα πατρί"

Όλες οι δουλειές του Τσακνή μου αρέσουν, αλλα και η γενικότερη πολιτική του σταση πανω στα πράγματα, όποτε τυχαίνει να την μαθω.

Είναι και "πατριώτης μου", ε, έχει και αυτό μια βαρύτητα, όσο και να πεις.

Το ακούτε από το Gcast στα Ηχο-χναρια αριστερά στο blog.

Δύο - τρις "πρόβες" και είπα "Γιατί όχι στο κάτω κάτω; Η σοβαροφάνεια της διαδικτυκής περσόνας μας μάρανε"

Αν κλείσετε λοιπόν τα "Ηχνο-χνάρια" και βαλετε να δειτε το βιντεάκι, θα ακούσετε και μια Βλαχικη "εκτέλεση" του τραγουδιού, με όσο γινεται σιγανή φωνή μην μας πάρουν και χαμπάρι τα μικρά, να μου "φεύγει" κάπου και με ηχητικό background τα πιτσιρίκια να φωνάζουν.

Σιγά τα ωα.

Ας μην με παρουν στο νεο X- Fucktor στην τελική...

(ΧΟ, χο,χο. Θα ξεσαλώσει ο Πάνος, ΑΝ ΒΕΒΑΙΑ ΠΡΩΤΑ ΒΡΕΙ ΚΟΜΠΙΟΥΤΕΡ ΠΟΥ ΝΑ ΠΑΙΖΕΙ ΤΑ ΒΙΝΤΕΑΚΙΑ!!!)

Κάντε κλικ εδώ!

"Εξαιρετικά επείγον" λέμε...

2009-11-20T12:13:00.009+02:00

Μετά την θιγμένη παρέμβαση του Κου Συμβούλου για την αναρτηση του Πάνου (πατήστε εδώ) αλλά ΚΥΡΙΩΣ για το δικό μου σχόλιο, με προτροπή του Πάνου και με πλήρη συμφωνία δικιά μου, είπαμε να βαλουμε ΟΛΟΚΛΗΡΗ την "συμβουλευτική παρέμβαση" για να κρίνει όποιος ενδιαφέρεται.

Επειδή όμως είναι μεγάλη λέω να βαλω καλύτερα ένα link.

Κινδυνεύω βεβαια να "ταμπελοποιηθώ" αφού στο link προηγείται η τοποθέτηση -σχολιασμός της Γραμματείας Εκπαιδευτικών του ΠΑΜΕ Κεφαλλονιάς - Ιθάκης, αλλα εντάξει, δεν θα ειναι η πρώτη φορά.

Ιδού (θυμίζω πως το έγγραφο είναι ΚΑΤΩ από την θεση του ΠΑΜΕ):

http://www.kefaloniaphotonews.gr/articles.asp?id=1028

Δείτε κι αυτό που αν κατλαβαίνω καλά την γραφή, ανήκει στην "αντιπερα όχθη":

http://epikairos-politis.blogspot.com/2009/11/blog-post_17.html

Θα ακολουθησει και σχόλιο μου αργότερα.

6. "Εσύ, η μισή ελπίδα μου"

2009-11-19T22:25:00.007+02:00

Προσπάθησα να θυμηθώ αν μου έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν κάτι τέτοιο. Παραδέχομαι ότι δυσκολεύομαι να συγκρατήσω τα πολυψήφια νούμερα από τους κωδικούς των ΑΤΜ και του συναγερμού και από τον αριθμό της ταυτότητας και του φορολογικού μου μητρώου. Παραδέχομαι, επίσης, πως αν με ρωτήσεις το τηλέφωνο του κινητού σου, την ημερομηνία του γάμου μας, τον ταχυδρομικό κωδικό του σπιτιού μας δε θα είμαι σε θέση να σου δώσω ακριβή απάντηση.
Αλλά δεν πιστεύω ότι οι δυσκολίες αυτές σχετίζονται με το πρόβλημα που αντιμετωπίζω από το πρωί κι ούτε θα μπορούσαν να περιγράψουν την κατάσταση στην οποία βρίσκομαι όλη μέρα. Ίσως μάλιστα να μην είναι τίποτα παραπάνω από μια απλή κλίση του μυαλού μου προς τη θεωρητική γνώση ή μια ασυνείδητη άμυνα που έχω αναπτύξει από παιδί ακόμη μπροστά σε οτιδήποτε εκλαμβάνω ως περιττό ή ασήμαντο, προκειμένου να επικεντρώνομαι απερίσπαστος σε ό,τι αληθινά με ενδιαφέρει.
Εξάλλου κάποια άλλα ζητήματα μπορώ να τα φέρω στο μυαλό μου ανά πάσα στιγμή, ακόμα και με τις πιο απίθανες λεπτομέρειες. Θυμάμαι, για παράδειγμα, το πρώτο ραντεβού μας, κι ας έχουν περάσει εννιά ολόκληρα χρόνια από τότε.
Ήταν Σάββατο απόγευμα. Φορούσες πέδιλα, τζιν κι ένα λευκό εξώπλατο μπλουζάκι. Τα μαλλιά σου ήτανε χυτά κι έφταναν σχεδόν μέχρι τη μέση. Χαμογελούσες και το πρόσωπό σου έλαμπε, άστραφτε από ευτυχία. Ήσουν κάτι παραπάνω από όμορφη τη μέρα εκείνη, ήσουν μαγευτική.
Είχαμε πάει στην Πλάκα. Περπατήσαμε στα στενά χέρι με χέρι για αρκετή ώρα κι ύστερα καθίσαμε σε ένα καφενεδάκι. Παραγγείλαμε καφέ. Ήταν αρχές Σεπτεμβρίου και μόλις είχες επιστρέψει από τις διακοπές σου. Μιλούσες ενθουσιασμένη για το κάμπινγκ στη Σκιάθο, τη φίλη σου τη Νίκη και το νυχτερινό μπάνιο στις Κουκουναριές, αλλά δεν έδειχνα το ενδιαφέρον που θα περίμενες.
«Τι έχεις;» με ρώτησες. Δεν είχα τίποτα. Ήθελα μόνο να ακούω τη φωνή σου. Να ακούω τη φωνή σου και να σε κοιτάω. Αυτά μου έφταναν, και με το παραπάνω.
Αντίκρυ μου ήταν η Ακρόπολη. Ακριβέστερα η μισή Ακρόπολη. Η άλλη μισή έμενε κρυμμένη πίσω από τα χυτά μαλλιά σου. Προσπάθησα να φανταστώ πώς θα φαινόταν ολόκληρη, χωρίς να τα καταφέρω. Αλλά ας ήταν, όπως ήταν, μισή ή ας μην φαινόταν και καθόλου. Αφού είχα μάτια μόνο για σένα. Πάντα είχα μάτια μόνο για σένα.
Έστω κι αν αυτό μου στοίχισε πολύ ακριβά.
Δεν λέω βέβαια για την κρυμμένη Ακρόπολη. Λέω για την κρυμμένη τη ζωή μου, την άλλη μισή, την αόρατη, αυτή που σκέπασες από την πρώτη στιγμή του γάμου μας μες στο πυκνό σκοτάδι.
Βέβαια, ήταν και δικό μου λάθος. Τότε ένιωθα ακόμα άτρωτος κι είχα την αυταπάτη ότι θα μπορούσα να τα αντιμετωπίσω όλα, ίσως και να τα αλλάξω. Όχι μόνο γιατί σε αγαπούσα, αλλά και από μια αντιδραστική διάθεση, από έναν εγωιστικό παρορμητισμό, από μια νεανική επιπολαιότητα. Δεν ήθελα να αποδεχτώ το δικαίωμα της εταιρείας να παρεμβαίνει στον ιδιωτικό μας βίο και να απαγορεύει με ολόκληρα κατεβατά από άρθρα και παραγράφους του εσωτερικού κανονισμού τις φιλικές σχέσεις και τους ερωτικούς δεσμούς, τις κουμπαριές και τους γάμους μεταξύ των υπαλλήλων της, λες κι είμαστε αναλώσιμο υλικό ή περιουσιακό της κτήμα ή σαν αυτά τα υβρίδια κερασιάς που δεν έχουνε κουκούτσια.
Τώρα όμως, κι ύστερα από όσα μεσολάβησαν, δε σου κρύβω ότι άρχισα να αναθεωρώ τη στάση μου. Σε μερικά πράγματα ίσως και να χρειάζεται, τελικά, να ρίχνουμε λίγο νεράκι στο κρασί μας. Όχι πολύ κι ούτε πάντα, αλλά μόνο όσο και μόνο όταν χρειάζεται, για να τα βγάζουμε πέρα. Αλλιώς δε γίνεται. Υπάρχουν, βλέπεις, και οι εσωτερικοί κανονισμοί.
Δε λέω, στην αρχή είχε το γούστο του και κάναμε την πλάκα μας. Αντέχαμε ακόμα, γιατί ήμασταν και πιο νέοι. Όπως τον πρώτο καιρό μετά το γάμο μας που περνούσες μπροστά από το γραφείο μου αδιάφορη, ψυχρή και απρόσιτη, αλλά όταν έφτανες στην κολώνα έστρεφες ξαφνικά το κεφάλι και μου έκλεινες με παιχνιδιάρικη διάθεση το ένα μάτι. Ή όπως τότε που καθόμασταν με τους συναδέλφους στο εστιατόριο και με απόλυτη σοβαρότητα σε ρωτούσα για την καταγωγή, τις σπουδές και την οικογενειακή σου κατάσταση, κι ας έβλεπα ότι κόντευες να ξεκαρδιστείς στα γέλια. Ή όπως εκείνο το απόγευμα που τηλεφώνησε ο προϊστάμενος στη δική μου τη γραμμή κι έκανες το λάθος να το σηκώσεις εσύ. Τα έχασες στην αρχή, και λίγο έλειψε να τα κάνεις μαντάρα. «Το παίρνω εγώ», μπήκα αμέσως στη μέση, «Μαρία» συμπλήρωσα τονίζοντας ιδιαίτερα το όνομα, για να τα κουκουλώσω.
Θυμάσαι τα ραβασάκια μας; Όταν ήθελα κάτι, σου έγραφα: «Αρκτικόλεξα: “συντομογραφία που σχηματίζεται από τα αρχικά γράμματα πλήρων λέξεων” (Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, 2001, σελ. 202), πρβλ. ΔΕΗ: Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού», που πάει να πει: μην ξεχάσεις να πληρώσεις το λογαριασμό του ρεύματος. Όταν ήθελες κάτι, μου έγραφες: «Σημασίες αγγλικών λέξεων στα ελληνικά: mushroom: μανιτάρι, orange: πορτοκάλι, tangerine και mandarin: μανταρίνι, όλα κοινά ουσιαστικά όπως και το apple», που πάει να πει: μην ξεχάσεις να περάσεις από το μανάβη.
Κουράστηκα όμως να ζω με σένα αλλά χωρίς εσένα. Κουράστηκα να ξεκινάμε από το σπίτι σαν ζευγάρι και να φτάνουμε στη δουλειά σαν συνάδελφοι. Κουράστηκα να σε φλερτάρει ο Χριστοφόρου κι εγώ να υποδύομαι τον άνετο και το φιλικό μαζί του. Κουράστηκα να ακούω από τους άλλους για τα συχνά λάθη που κάνεις στα κείμενα των μεταφράσεών σου χωρίς να μπορώ ούτε να σε υπερασπιστώ αλλά ούτε και να σε κατηγορήσω.
Μαζί σου δεν υπάρχει τίποτα το ακέραιο, το πλήρες και το ολοκληρωμένο. Όλα μισά τα νιώθω: μισή αλήθεια, μισό παρόν, μισή ζωή.
Εσύ υποτίθεται ότι ζεις κάπου στην Καλλιθέα, μαζί με τη συνταξιούχο εκπαιδευτικό μητέρα σου, που υποφέρει από αρθριτικά, και τον απόστρατο του ναυτικού πατέρα σου, που πάσχει από ανίατη ασθένεια. Εγώ ζω στο σπίτι μας στη Δροσιά κι υποτίθεται ότι είμαι παντρεμένος με κάποια Μαρία. Κατάγεται από ένα χωριό της Μακεδονίας και δουλεύει ως γραμματέας σε ένα λογιστικό γραφείο. Είναι ψηλή και ξανθιά, έχει γαλανά μάτια, σαρκώδη χείλη και φακίδες. Κοκκινίζει σαν παντζάρι κάθε φορά που ακούει σόκιν ανέκδοτα και όταν γελάει σχηματίζονται λακκάκια στο πηγούνι και στα δυο της μάγουλα. Της αρέσουν οι ερωτικές μπαλάντες, χαλαρώνει βλέποντας μεσημεριανές εκπομπές και διαβάζοντας ελαφριά λογοτεχνία και μαγειρεύει εξαιρετικό στιφάδο.
Όμως δε σου φαίνεται περίεργο, που απ’ όλα τα γυναικεία ονόματα δε βρήκαμε άλλο για να επιλέξουμε από το όνομα «Μαρία»; Θα μου πεις ότι έτυχε. Έτυχε να λένε Μαρία την ξαδέρφη σου που με συνόδευσε σε εκείνο το χορό του σωματείου εργαζομένων της εταιρείας. Αλλά αναρωτιέμαι γιατί να μη μας τύχει κάποια άλλη ξαδέρφη σου με το όνομα Κωνσταντίνα, Γεωργία, Ζωή ή ακόμα καλύτερα Ελπίδα, αφού δε λείπουν ούτε αυτά τα ονόματα από το στενό συγγενικό σου κύκλο. Έτυχε το ένα κι έτυχε το άλλο και να που τώρα έτυχε να ζω παρέα με τα άταφα πτώματα του παρελθόντος. Γιατί επισήμως και σύμφωνα με την παραποιημένη ληξιαρχική πράξη που προσκόμισα στην εταιρεία, για να λάβω το επίδομα που δικαιούμαι, δεν είμαι παντρεμένος μαζί σου αλλά με τη Μαρία, τη γραμματέα στο λογιστικό γραφείο που κατάγεται από ένα χωριό της Μακεδονίας και μαγειρεύει εξαιρετικό στιφάδο.
Έλα όμως, σε παρακαλώ, και στη δική μου θέση. Έλα, τουλάχιστον για λίγο. Μια Ελπίδα η μισή γυναίκα μου και μια Μαρία η άλλη μισή. Μια άταφη νεκρή Μαρία, που στοιχειώνει τη μνήμη μου και βρικολακιάζει τη ζωή μου. Κάθε μέρα σκαρφαλώνω φοβισμένος σε στοίβες από εταιρικά έντυπα και, όταν κοιτάω κάτω, δεν βλέπω εσένα, αλλά τη Μαρία να με περιμένει, ντυμένη πάντα με το άσπρο νυφικό της. Εσύ δεν είσαι εκεί, ακόμα κι όταν βρισκόμαστε στον ίδιο χώρο. Πάντα έχεις κάτι άλλο, πιο σοβαρό και πιο επείγον για να κάνεις. Τώρα τελευταία το ιστολόγιο, πιο πριν την καθαριότητα του σπιτιού και πιο παλιά… πιο παλιά είχες το ζήτημα του παιδιού. Εξετάζοντας πλέον τα πράγματα από μια σχετική απόσταση, είμαι σε θέση να κρίνω ότι το ζήτημα αυτό επηρέασε με τον πιο καταλυτικό τρόπο τη σχέση μας.
Κι άλλοι αντιμετωπίζουν πρόβλημα υπογονιμότητας κι άλλοι δυσκολεύονται να αποκτήσουνε παιδιά, αλλά δε νομίζω ότι κάνουν έτσι. Τους απασχολεί, τους στεναχωρεί, τους πονάει, αλλά δεν τους απορροφά πλήρως, δεν τους αποσπά εντελώς, δεν τους διαλύει ολοκληρωτικά. Δε σου κρύβω ότι πολλές φορές πέρασε από το μυαλό μου η ιδέα ότι πάσχεις από ένα είδος νευρωτικής εμμονής, από μια μορφή ψυχοπαθολογικής ιδεοληψίας. Γιατί όσο κι αν προσπάθησα να κατανοήσω ή να δικαιολογήσω αυτό που σου συμβαίνει, έμενα πάντοτε με τα αναπάντητα «γιατί» των υπερβολών σου.
Θυμάμαι ότι σου το είπα. Σου πρότεινα μάλιστα και τη λύση της υιοθεσίας.
«Δεν καταλαβαίνεις;» μου απάντησες «Τι άνθρωπος είμαι εγώ, που ό,τι κι αν κάνω δε νιώθω ακόμα άνθρωπος; Που δουλεύω, που τρώω, που κοιμάμαι, που υπάρχω, νομίζεις ότι φτάνει; Ένα παιδί είναι για μένα η μόνη λύση. Μια εγκυμοσύνη θα έχω και δυο γέννες θα κάνω. Προτού να το γεννήσω, θα με έχει ξαναγεννήσει άνθρωπο. Που σημαίνει ότι δεν είμαι, όπως με θέλουν, ότι δεν είμαι, όπως είμαι, μια άσπορη κερασιά, δηλαδή ένα υβρίδιο, ένα πράγμα, ένα object, ένα res, που λέτε κι εσείς οι φιλόλογοι στα λατινικά».
Ακόμη δεν μπορώ να ξεχάσω τι τραβήξαμε: εγώ με τα πορνοπεριοδικά στις τουαλέτες των μικροβιολογικών και εσύ στα ιατρικά κρεβάτια με τα πόδια ανασηκωμένα. Για τέσσερα χρόνια τα γενετικά μας όργανα έγιναν ένα επιστημονικό εργαστήριο. Πρώτη εξωσωματική, δεύτερη εξωσωματική. Κανένα αποτέλεσμα. Επέμενες για τρίτη, αλλά αντέδρασα. Δεν ήθελα να υποβλη¬θούμε ξανά σε μια τέτοια δοκιμασία κι ούτε θεώρησα συνετό να ξοδεύουμε τα χρήματά μας, τη στιγμή που, όπως μας διαβεβαίωναν οι γιατροί, δε συνέτρεχε πλέον κανένα οργανικό πρόβλημα. Μόνο ότι θα έπρεπε να ηρεμήσουμε, μας έλεγαν συνέχεια.
Να ηρεμήσουμε λοιπόν. Αλλά μια κουβέντα ήταν. Ένας ατέλειωτος Φλεβάρης έγινε η ζωή μας. Είκοσι οχτώ μέρες είχαν οι δικοί μας μήνες, με τις ενδείξεις του θερμόμετρου να μετρούν το χρόνο. Τριάντα εφτά, τριάντα εφτά και ένα, τριάντα εφτά και δύο… «Έλα» μου φώναζες και είτε μαστόρευα το αυτοκίνητο είτε κλάδευα τα δέντρα είτε κοιμόμουν στον ξενώνα, θα έπρεπε να έρθω. Έσφιγγα την καρδιά μου, έκλεινα τα μάτια μου και άφηνα ελεύθερη τη φαντασία μου. Στην αρχή πήδηξα όσες ήξερα και δεν ήξερα, μετά επικεντρώθηκα στη μορφή της Ελένης και στο τέλος κόλλησα στο άταφο πτώμα της Μαρίας.
Δεν άντεχα άλλο, δεν μπορούσα άλλο, πνιγόμουνα. Προσπάθησα να σου το πω. Αν είναι να έρθει, ας έρθει από μόνο του. Μεγαλύτερο κακό κάνουμε, που το εκβιά¬ζουμε. Αλλά εσύ δεν έπαιρνες από λόγια. Με έβλεπες απρόθυμο και σε έπιαναν τα παράπονα κι οι γκρίνιες σου. Ότι κατά βάθος δε θέλω και ότι είμαι ανώριμος και ότι εξαιτίας μου παραμένεις άτεκνη στα τριάντα εφτά σου χρόνια. Τότε άρχισαν τα νεύρα κι οι καβγάδες μας, οι σιωπές και τα όνειρά σου. Τότε άρχισα κι εγώ να ξαναβγαίνω με την Ελένη, ύστερα από οχτώ ολόκληρα χρόνια. Ξέρω ότι δε με τιμάει καθόλου αυτό που έκανα και ομολογώ ότι ντρέπομαι ακόμη και που σου το λέω, αλλά δεν έχω πλέον κανένα λόγο να στο κρύβω.
Δεν ήμουν βέβαια κανένας αφελής για να ελπίζω ότι στο πρόσωπο της Ελένης θα μπορούσα να βρω την αγάπη που εσύ μου στέρησες ή, για να το πω μ’ έναν ξεπερασμένο λογοτεχνισμό, ένα ασφαλές αγκυροβόλι για να αράξει το κουρασμένο μου σκαρί στις καταιγίδες που στα καλά καθούμενα λυσσομανούσες. Θες ο χρόνος που μεσολάβησε, θες οι απογοητεύσεις που δοκίμασε, θες τα νέα δεδομένα της ζωής της, πάντως είχε αλλάξει. Αντί για το ευγενικό κορίτσι που θυμόμουνα, βρήκα μια προσγειωμένη γυναίκα, που ήξερε τι ήθελε από τους άντρες κι είχε τα μέσα για να το εξασφαλίσει. Μπορεί η σεξουαλική δραστηριότητά της να είχε κάτι το μηχανικό, το κυνικό και το ψυχαναγκαστικό, αλλά δεν μ’ ενοχλούσε καθόλου. Ο έρωτας μαζί της ακόμη και όταν εξελισσόταν σε μια λυσσαλέα πράξη επιβολής και εξουσίας ή ακόμη και όταν έμοιαζε όχι με αμοιβαία επαφή αλλά με έναν από κοινού αυνανισμό είχε πάντα τη λειτουργικότητά του: έδινε έστω και μια προσωρινή εκφόρτιση σε ένα μπλοκαρισμένο συναισθηματικό και ψυχικό δυναμικό, που αισθανόμουν από καιρό να λιμνάζει μέσα μου σε ελώδη πια κατάσταση.
Κι επειδή φαντάζομαι ότι θα σπεύσεις να μου καταλογίσεις ευθύνες και να εκδώσεις ερήμην μου καταδικαστικές αποφάσεις, νιώθω την ανάγκη να σου υπενθυμίσω ξανά ότι αναφέρομαι στην περίοδο κατά την οποία ενώ ζούσες δίπλα μου, δεν ήσουνα στην πραγματικότητα μαζί μου. Ήταν τότε που αντί να αντιμετωπίζεις κατάματα τα προβλήματα της αληθινής ζωής μας και τις όποιες δυσλειτουργίες και δυσχέρειες της σχέσης μας, προτίμησες μια τρόπον τινά σύγχρονη εκδοχή αναχωρητισμού, καταφεύγοντας στην ασφάλεια του εικονικού σου κόσμου.
Ιχνηλατούσες, όπως σου άρεσε να λες. Απορώ πώς σου ήρθε να ονομάσεις έτσι το ιστολόγιό σου. Ας το έλεγες «Η αργόσχολη» ή «Δεν έχω τι να κάνω» ή «Μου αρέσει να σπάω τα νεύρα του άντρα μου» ή «Βρήκα λόγο να μην μαγειρεύω, να μην πλένω και να μην σκουπίζω» ή εν πάση περιπτώσει, αν ήθελες κάτι πιο σοβαρό, ας το ονόμαζες «Το ιπτάμενο χαλί μου» ή «Το διαμαντένιο κάστρο των ονείρων μου» ή «Ο Τιτανικός μου» ή «Η ανέλπιδη Ελπίδα μου». Όπως και να ’χει, πιο πολύ θα ταίριαζε από αυτό που πήγες και διάλεξες. Γιατί οι «ιχνηλασίες», προϋποθέτουν κάποια ίχνη, προϋπο¬θέτουν και κάποιον ιχνηλάτη. Αλλά απάντησέ μου, σε παρακαλώ, με απόλυτη ειλικρίνεια: εσύ ποια ίχνη αναζητάς, πού τα αναζητάς και γιατί τα αναζητάς, καθισμένη στην πολυθρόνα του γραφείου σου και κλεισμένη στο υπόγειο του σπιτιού μας τρεις και τέσσερις και πέντε ώρες κάθε μέρα;
Από την άλλη, ξέρεις ποιο είναι το πιο ωραίο; Το πιο ωραίο είναι ότι ενώ εσύ έψαχνες στο υπόγειο του σπιτιού μας τα χνάρια των άλλων, εγώ έψαχνα στο ισόγειο του σπιτιού μας τα δικά σου χνάρια. Μάθε λοιπόν ότι δυο και τρεις φορές τη μέρα έμπαινα στο ιστολόγιό σου για να διαβάσω τις αναρτήσεις και να δω αν σου έγραψαν κανένα σχόλιο. Παρ’ όλες δηλαδή τις επιφυλάξεις που διατηρούσα γι’ αυτό που έκανες, ήμουν υπό μία έννοια κι εγώ ένας ιχνηλάτης, και συνεχίζω δυστυχώς ακόμη να είμαι. Ένας μοναχικός, ταλαιπωρημένος και χαμένος ιχνηλάτης, που δεν έπαψα στιγμή να αναζητώ πίσω από τα ηλεκτρονικά αποτυπώματα που αφήνεις, τα αχνά σημάδια της δικής σου παρουσίας στη ζωή μου.
Αυτό ακριβώς αποφάσισα να κάνω κι εκείνη τη στιγμή από τη δουλειά, παρ’ ότι ήξερα ότι ανά πάσα στιγμή υπήρχε ο κίνδυνος να γίνω αντιληπτός. Διατηρούσα όμως την αμυδρή ελπίδα ότι όλο και κάποιο χαμένο ίχνος μπορεί και να εντόπιζα, για να καταλάβω πού οφείλεται η σημερινή αδικαιολόγητη απουσία σου. Άνοιξα λοιπόν τον υπολογιστή, πήρα μια βαθιά ανάσα και σχημάτισα τη διεύθυνση του ιστολογίου: ixnilasies.blogspot.com.

Μπήκα στην αρχειοθήκη και ανέτρεξα στην πρώτη ανάρτηση. Ήθελα να τα πάρω, όσο ήταν δυνατό, με τη σειρά, για να σχηματίσω μια ενιαία εικόνα.
Τίτλος: «Είμαι εδώ»

«Μια ανάγκη. Δεν ξέρω ποια ακριβώς. Πάντως, ενυπάρχει στις σιωπές της θλίψης μου. Να ’μαι, λοιπόν. Εδώ. Στην ανυπαρξία της ηλεκτρονικής μου ύπαρξης. Εγώ η “ιχνηλάτισσα” κι εσείς τα χνάρια μου. Καλώς σας βρήκα».

Καλώς σας βρήκα; Ποιους βρήκες; Αφού αδιάβαστα μένουν τα πιο πολλά από αυτά που γράφεις. Βγάζεις τα εσώψυχά σου με αντάλλαγμα σχόλια μηδέν. Κι αν στη χάση και στη φέξη βλέπεις κανένα σχόλιο και χαίρεσαι, να ξέρεις ότι τις περισσότερες φορές είναι από μένα. Ναι, είναι από μένα. Γιατί εγώ είμαι το σταθερό κοινό σου. Γιατί εγώ είμαι ο πιο πιστός αναγνώστης σου. Γιατί εγώ είμαι ο ανώνυμος σχολιαστής σου. Καιρός να το μάθεις κι αυτό. Εγώ και μόνο εγώ. Θες από καλοσύνη, θες από οίκτο, θες από ενδιαφέρον, πάντως δεν ήθελα να αφήνω στη θλίψη της σιωπής τις σιωπές της θλίψης σου.

Διάβασα την επόμενη ανάρτησή σου. Κάτι σχετικό με το Πολυτεχνείο.
Τίτλος: «Εγώ αύριο δε γιορτάζω»

«Πάνε τριάντα τέσσερα χρόνια από τότε. Τρίχρονα μωρά και βυζάξαμε απ’ τα συνθήματά της, εξεγερμένοι έφηβοι και ριγήσαμε απ’ τα ιδανικά της, καταληψίες φοιτητές και ξενυχτήσαμε με τα τραγούδια της. Στο μεταξύ τίποτα σχεδόν δεν άλλαξε. Μόνο που άσπρισαν τα μαλλιά μας και γέμισε με ρυτίδες το πρόσωπό μας. Μεγαλώσαμε. Συστήσαμε γενιά. Της μεταπολίτευσης η χαμένη γενιά. Η πιο χαμένη απ’ όλες. Η πιο λίγη απ’ όλες. Η πιο προδοτική απ’ όλες. Που νόμισε αλλά δεν πίστεψε. Που αντέδρασε, αλλά δεν αγωνίστηκε. Που γιόρτασε αλλά δεν τίμησε. Όχι, εγώ αύριο δε γιορτάζω το Πολυτεχνείο. Εγώ αύριο ξανασκυλεύω το Πολυτεχνείο. Εγώ κι όλοι οι όμοιοί μου».

Αυτές οι εμμονές θα σε φάνε. Ένα γκρεμισμένο τείχος απέμεινε από την Αριστερά που έχεις στο μυαλό σου και εσύ σκύβεις ακόμα και μαζεύεις από κάτω διαλυμένα τούβλα και θρυμματισμένους σοβάδες και σπασμένες πέτρες, για να ξανασηκώσεις το νέο σιδηρούν παραπέτασμα των νικημένων ιδεών σου. Γιατί το ξέρεις κατά βάθος και η ίδια ότι είναι νικημένες. Και τώρα μόλις αντιλαμβάνομαι για ποιο λόγο σε συγκινεί τόσο πολύ η πρώτη μεταπολεμική γενιά των ποιητών. Σε συνδέει μαζί τους το βίωμα της ήττας. Αλλά ο δικός τους εμφύλιος πόλεμος έχει τελειώσει εδώ και έξι δεκαετίες, ενώ ο δικός σου συνεχίζεται ακόμα αδελφοκτόνος κι αναρωτιέμαι ως πού θα πάει.

Προσπέρασα βιαστικά όλα τα άλλα κείμενα. Δεν είχα καμία όρεξη να χάνω το χρόνο μου με τις υπαρξιακές περιπλοκές, τις ιδεολογικές συγχύσεις και τις πολιτικές νεκρολογίες σου. Με ενδιέφεραν μόνο οι τρεις επίμαχες αναρτήσεις, αυτές που δημιούργησαν το πρόβλημα με την εταιρεία και όξυναν τις μεταξύ μας σχέσεις.

Η πρώτη πρέπει να ήταν τον περασμένο Δεκέμβριο. Έψαξα στο αρχείο σου και τη βρήκα.
Τίτλος: «Καλή μας χώνεψη»

«Λοιπόν, σήμερα το μεσημεριανό μου περιλάμβανε γενετικά τροποποιημένο κατσικίσιο κρέας (γνωστό και ως “Tracy”) που φέρει ανθρώπινο γονίδιο, φέτα που παρασκευάζεται από εμπλουτισμένο με ανθρώπινο γονίδιο γάλα, πατάτες που φέρουν γονίδιο σκορπιού και ντομάτα που φέρει γονίδιο ψαριού. Σας φαίνεται περίεργο, ε; Περιμένετε λίγο και αργά ή γρήγορα θα τα δοκιμάσετε κι εσείς – αν δεν τα έχετε ήδη δοκιμάσει. Καλή μας χώνεψη, λοιπόν…»

Θυμάμαι την έκπληξη, που ένιωσα όταν το πρωτοδιάβασα. Ασφαλώς και δεν θα είχα καμία ένσταση αν ήθελες να ασχοληθείς με ζητήματα διατροφής. Θα μπορούσες, για παράδειγμα, να γράφεις πώς μαγειρεύονται τα γιουβαρλάκια, να προτείνεις συνταγές για το παστίτσιο ή να μάθεις από κάποια αναγνώστριά σου ποια υλικά χρειάζεται η καρυδόπιτα που ξέρεις πόσο πολύ μου αρέσει. Συν τοις άλλοις, θα αύξανες κατακόρυφα την επισκεψιμότητα του ιστολογίου σου, αφού είτε το θέλεις είτε όχι οι πιο πολλοί μόνο με τέτοια θέματα ασχολούνται πλέον.
Κι αντί για όλα αυτά, τι πήγες κι έκανες; Πήγες και εξέθεσες σε δημόσια θέα ολόκληρο το μενού από το εστιατόριο της εταιρείας, χωρίς μάλιστα να διστάσεις να χρησιμοποιήσεις την επιστημονική ορολογία του κρέατος που γνωρίζεις ότι εμπορεύεται η ίδια η εταιρεία. Σου λέω λοιπόν ότι η επιπολαιότητα και η αφέλεια που επέδειξες αγγίζουν τα όρια της επικίνδυνης βλακείας.

Αναζήτησα και την άλλη ανάρτησή σου. Απ’ όσο θυμόμουν, ήταν πριν από τριάντα πέντε περίπου μέρες. Ναι, πράγματι, τότε ακριβώς ήταν. Στις 27/3.
Τίτλος: «Σας αρέσουν τα κεράσια;»

«Κουκούτσι μυαλό δεν έχουν πλέον οι γενετιστές που αποφάσισαν να αφαιρέσουν το κουκούτσι απ’ τα κεράσια. Δεν το πιστεύετε; Κι όμως συνέβη κι αυτό. Η κερασιά-Φρανγκεστάιν έχει ήδη αρχίσει εδώ και μερικούς μήνες να προωθείται και στην χώρα μας. Είναι ένα ακόμη οικολογικό έγκλημα που θέλουν να το βαφτίσουν “οπωροφόρα επανάσταση”. Πιστέψτε με, πρόκειται για αληθινό έγκλημα. Έχω ιδία γνώση, που σας λέω».

Εδώ πλέον άρχισα να συνειδητοποιώ ό,τι θα έπρεπε να είχα καταλάβω πριν από πολύ καιρό. Ότι δηλαδή δεν επρόκειτο για επιπολαιότητα ή για αφέλεια ή για επικίνδυνη βλακεία, όπως θα ήθελα να πιστεύω, αλλά για αυτοκαταστροφική μανία που πολύ σύντομα ήξερα ότι θα είχε καταστροφικές συνέπειες ακόμη και σε μένα.
Σκέψου μόνο ότι η αρνητική αναφορά που έκανες σε ένα υβρίδιο που μόλις είχε αρχίσει να προωθείται μαζικά στην αγορά δε θα μπορούσε παρά να κινήσει το ενδιαφέρον κάποιου εδώ μέσα, ίσως του προϊσταμένου, ενδεχομένως και της υπηρεσίας έρευνας. Από εκεί και πέρα, θα ήταν πολύ εύκολο να ακολουθήσουν τα ίχνη που αφήνεις αμέριμνη κατά τις ηλεκτρονικές σου περιηγήσεις, για να φτάσουν, τελικά, στο σπίτι που εγώ δηλώνω ως κατοικία, γιατί εσύ, όπως είπαμε, μένεις στην Καλλιθέα με τη συνταξιούχο μάνα σου και με τον άρρωστο πατέρα σου.
Χωρίς να φέρω καμία απολύτως ευθύνη, βρισκόμουν σε πολύ δύσκολη θέση, και μάλιστα σε μια περίοδο αλλαγών και ανακατατάξεων στην ιεραρχία του τμήματος. Πιο συγκεκριμένα, ήμουν αντιμέτωπος με το δίλημμα ή να μην αποκαλύψω στην εταιρεία τίποτα για τη σχέση μας και να περιμένω να υποστώ τις συνέπειες όταν αργά ή γρήγορα η σχέση αυτή θα γινόταν αντιληπτή ή να προβώ σε μια τέτοια αποκάλυψη διαχωρίζοντας τη θέση μου από εσένα και τις ενέργειές σου, πράγμα που ήξερα ότι μπορεί και να είχε αρνητική επίδραση στην ήδη δοκιμαζόμενη σχέση μας.
Νομίζω ότι επέλεξα αυτό που ήταν λιγότερο κακό και για μένα και για σένα: αποφεύγοντας να φανερώσω ότι εσύ ήσουν ο συντάκτης αυτών των κειμένων, αποκάλυψα στην μηνιαία έκθεση αυτό-αξιολόγησης την από μέρους μου παραβίαση του εσωτερικού κανονισμού. Εννοώ ότι γνωστοποίησα το γάμο μας και ανέλαβα την ευθύνη των πράξεών μου. Ναι, αυτό ακριβώς έκανα. Αποκάλυψα το γάμο μας. Αν μη τι άλλο, επρόκειτο για μια γενναία απόφαση. Αυτό, τουλάχιστον, θα έπρεπε να μου το αναγνωρίσεις.

Δε χρειάστηκε καθόλου να ψάξω για την τελευταία ανάρτησή σου. Ήταν η αμέσως επόμενη κι είχε ημερομηνία 20/4.
Τίτλος: «Τα τριάκοντα αργύρια»

«Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην προδοσία και στον προδότη, πέρα από τα τριάκοντα αργύρια που τους ενώνουν; Η πρώτη είναι μια στατική πράξη, που υλοποιείται μια για πάντα. Αντίθετα, ο δεύτερος βρίσκεται σε μια δυναμική κατάσταση συνεχούς αλλαγής και εξέλιξης: μπορεί να αρχίζει από μια μικρή ερωτική απιστία και να καταλήγει στις πιο γκεμπελικές τεχνικές. Έχω υποστεί τις απιστίες και τις άντεξα. Τώρα υφίσταμαι τους γκεμπελισμούς και δεν είμαι σίγουρη αν θα μπορέσω να τους αντέξω».

Πίεσα τη λειτουργία των σχολίων, όπου είδα να αναγράφεται η ένδειξη 2. Στο πρώτο σχόλιο υπήρχε το ανώνυμο σημείωμα «Νομίζω ότι είσαι απόλυτη κι άδικη. Λάβε υπόψη ότι ορισμένες προδοσίες μπορεί να εκκινούν από αγαθές προθέσεις και να αποβαίνουν τελικά προς όφελος όλων». Στο δεύτερο υπήρχε η απάντησή σου: «Μικρέ μου γκεμπελίσκε, εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με ευγενή ψεύδη. Φαντάζομαι ότι εσύ ειδικά έχεις “ιδία γνώση”. Έτσι δεν είναι;».

Ετοιμάστηκα να βγω από την ιστοσελίδα σου, αλλά έπεσα πάνω σε ένα τελευταίο κείμενο που δεν το είχα διαβάσει. Θυμήθηκα ότι προτού να ξαπλώσω, ήσουν στον υπολογιστή και μου είπες ότι θα αργήσεις λίγο. Προφανώς ετοίμαζες κάποια καινούρια ανάρτηση. Έλεγξα την ημερομηνία: Πέμπτη 24/04/08, δηλαδή μια βδομάδα ακριβώς πριν. Μου φάνηκε πολύ περίεργο, γιατί αν πράγματι είχε αναρτηθεί πριν από μια βδομάδα θα το είχα σίγουρα υπόψη μου. Όπως σου είπα, μπαίνω καθημερινά στο ιστολόγιό σου, και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις δύο και τρεις φορές τη μέρα. Μην ξεχνάς ότι είμαι ο ανώνυμος σχολιαστής σου. Δεν έβρισκα καμιά άλλη εξήγηση από το ότι θα έγινε κάποιο ηλεκτρονικό λάθος στην ημερομηνία. Η σωστή ημερομηνία είναι Πέμπτη, 1/05/08. Όσο το σκεφτόμουν, τόσο μεγαλύτερη βεβαιότητα ένιωθα.
Από την άλλη, η ώρα της ανάρτησης μου φαινόταν απολύτως σωστή. Πράγματι γύρω στις 11:45μ.μ. πρέπει να το είχες «σηκώσει», δηλαδή λίγη ώρα αφότου μιλήσαμε για τελευταία φορά. Ήταν το πρώτο στίγμα που είχα για σένα από χθες το βράδυ και μια αμυδρή ελπίδα άρχισε να φωτίζει το μυαλό μου. Αρκεί να μη μου επιφύλασσες μια ακόμη δυσάρεστη έκπληξη. Διάβασα το κείμενό σου με ιδιαίτερη προσοχή.

Τίτλος: Δροσιά, Μέρες του 2008 μ.Χ.

Στην οδό Ελπίδας –πρώτη πάροδος δεξιά
Τώρα υψώνεται το μέγαρο της Εταιρείας Γενετικών Μεταλλάξεων
Γραφεία ενοικιάσεως εργαζομένων και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα
Και τα παιδάκια δεν μπορούνε πια να παίξουνε
από τις αυξητικές ορμόνες που τους χορηγούνε,
τα τηλεοπτικά και αθλητικά προγράμματα που τους προβάλλουνε
και τα σχολικά μαθήματα που τους φορτώνουνε
Άλλωστε τα παιδιά τροποποιήθηκαν κι ο καιρός εκείνος πέρασε που ξέρατε
Τώρα πια δε γελούν, δεν ψιθυρίζουν μυστικά, δεν εμπιστεύονται,
Όσα επιζήσαν, εννοείται, γιατί ήρθανε βαριές αρρώστιες από τότε
Ελαστικά ωράρια εργασίας, ενυπόθηκα δάνεια, κλιματικές αλλαγές,
οπωροφόρες επαναστάσεις
Θυμούνται τα λόγια του πατέρα: εσύ θα γνωρίσεις καλύτερες μέρες
Δεν έχει σημασία τελικά αν δεν τις γνώρισαν, λένε το μάθημα
οι ίδιοι στα παιδιά τους
Ελπίζοντας πάντοτε πως κάποτε θα σταματήσει η αλυσίδα
Ίσως στα παιδιά των παιδιών τους ή στα παιδιά των παιδιών
των παιδιών τους - αν βέβαια θα συνεχίσουν να γεννιούνται παιδιά.
Προς το παρόν, στον παλιό δρόμο που λέγαμε, υψώνεται
η Εταιρεία Γενετικών Μεταλλάξεων
–εγώ μεταλλάσσομαι, εσύ μεταλλάσσεσαι, αυτός μεταλλάσσεται
Γραφεία ενοικιάσεως εργαζομένων και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα
–εμείς επενδύουμε, εσείς επενδύετε, αυτοί επενδύουν
Η ζωή είναι ωραία, λέγανε παλιά οι Ποιητές.
Η ζωή με τα ολάνθιστα λουλούδια, τις καρποφόρες κερασιές,
τους καταπράσινους αγρούς της.
Πράγματι η ζωή ήταν ωραία, όταν τουλάχιστον τη ζούσαμε.

«Δροσιά»; Κρύος ιδρώτας με περιέλουσε και μπλόκαρε για λίγο το μυαλό μου. Ένα κύμα οργής δυνάμωνε μέσα μου. Ειλικρινά, ποτέ δεν φανταζόμουνα ότι θα έφτανες μέχρι αυτό το σημείο. Μέχρι δηλαδή το σημείο να δημοσιοποιήσεις στοιχεία της αληθινής ταυτότητας μας, εκθέτοντας και τους δυο μας στον πιο μεγάλο κίνδυνο.
Είχα δίκιο, λοιπόν. Με την πορεία που έχεις πάρει, δε θα αργούσες πολύ ακόμα για να αποκαλύψεις διεύθυνση, νούμερο, ταχυδρομικό κωδικό, όνομα, επώνυμο, αριθμό αστυνομικού δελτίου και πάει λέγοντας. Επομένως, αν εξετάσεις τα πράγματα από μια άλλη οπτική γωνία, θα μπορούσες να αντιληφθείς ότι με όσα έγραψα στην έκθεση αυτο-αξιολόγησης δεν έκανα τίποτα παραπάνω από το να προφυλάξω τον εαυτό μου από τις δικές σου προδοσίες που με κάθε νέα ανάρτηση βλέπω να γίνονται ολοένα και πιο αποκαλυπτικές, ολοένα και πιο επικίνδυνες.
Αδίκως λοιπόν με κατηγορείς. Τελικά, ο αληθινός προδότης δεν είμαι εγώ, αλλά εσύ. Οι απιστίες και οι γκεμπελισμοί, που μου καταλογίζεις, είναι πριν απ’ όλα δικό σου έργο. Αναρωτιέμαι μόνο ποια θα είναι τα τριάκοντα αργύρια της αμοιβής σου κι όσο το σκέφτομαι αρχίζουν να με ζώνουν τα φίδια. Μήπως, λέω μήπως, ενδιαφέρεσαι και εσύ για τη θέση του προϊσταμένου στις επικείμενες αλλαγές του τμήματος και βάλθηκες να με ξεκάνεις από την κούρσα της διαδοχής; Μου φαίνεται πραγματικά αστείο, γιατί δεν έδειξες ποτέ ενδιαφέρον ούτε καν κατέβαλες την παραμικρή προσπάθεια, αλλά δεν ξέρω πλέον τι άλλο να υποθέσω. Με εσένα που έμπλεξα όλα είναι πιθανά.
Έκλεισα φουρκισμένος τον υπολογιστή, χωρίς να αφήσω κανένα μήνυμα. Συγχώρα με που θα στο πω, αλλά δεν αντέχω άλλο: από εδώ και πέρα, καλή μου, αυτή θα είναι η παντάξια πληρωμή σου. Ένα ολοστρόγγυλο μηδέν στα σχόλια των αναρτήσεών σου. Ο ηλίθιος ανώνυμος σχολιαστής σου, που ήθελε ο αφελής, να μετριάσει τις σιωπές της θλίψης σου, δεν σκοπεύει από εδώ και πέρα να σου ξαναγράψει ούτε ένα σχόλιο. Βαρέθηκε.

(συνέχεια: 26.11.09,
ώρα: 23:00,
τίτλος: "Οι ατίθασες λέξεις",
έκταση: 3.300λ.)

ΔΩΣΤΕ ΠΙΣΩ ΤΟ ΧΕΙΜΩΝΑ ΜΟΥ

2009-11-18T09:48:00.002+02:00

"Εξαιρετικά επείγον"

2009-11-17T08:28:00.007+02:00

Το λάβαμε την παραμονή του Πολυτεχνείου με τη μορφή του εξαιρετικά επείγοντος κι έχει ως θέμα τις πιθανές δυσλειτουργικές συνέπειες από εσφαλμένη διαχείριση του όρου "νεκροί του Πολυτεχνείου" κατά τον εορτασμό της Επετείου του Πολυτεχνείου - συμβουλευτικές προτάσεις. Το υπογράφει ο Βασίλειος Βασιλειάδης, Σχολικός Σύμβουλος Κοινωνιολόγων. Κανονικά δε θα έπρεπε να ασχοληθώ. Κι όμως ασχολούμαι.

Πρόκειται για "συμβουλευτική παρέμβαση" που απευθύνει ο Σχολικός Σύμβουλος στους εκπαιδευτικούς, στους διευθυντές κτλ. με σκοπό να καταδειχτεί ότι γίνεται εσφαλμένη διαχείριση του όρου "Νεκροί του Πολυτεχνείου", οπότε εαν δεν διευκρινισθεί ότι αφορά νεκρούς στον ευρύτερο χώρο εκτός του Πολυτεχνείου και όχι εντός του Πολυτεχνείου οι μαθητές φυσιολογικά αλλά λανθασμένα συμπεραίνουν ότι αφορά νεκρούς στο Πολυτεχνείο. Η διαφορά για τους μαθητές, πάντα κατά τον σχολικό σύμβουλο των κοινωνιολόγων, είναι τεράστια.

Έτσι δημιουργείται η εντύπωση α) ότι συνεθλίβησαν οι φοιτητές από το τανκ που έσπασε την πύλη του Πολυτεχνείου, β) ότι, μετά την παραπάνω ενέργεια, εισβολή στρατού και αστυνομίας στο Ίδρυμα επέφερε φόνους φοιτητών, στους οποίους και αναφέρονται οι όροι "Νεκροί του Πολυτεχνείου" και "Σφαγή του Πολυτεχνείου", και γ) ότι ο αριθμός των νεκρών είναι αρκετά μεγαλύτερος από τον "επίσημο" και έως και σήμερα ύποπτα "άγνωστος".

Κατά τη γνώμη του, όλα αυτά προκαλούν κατ' αρχάς φόβο στους μαθητές, καθότι ευαίσθητη η ψυχή τους, αλλά όταν στη συνέχεια ανακαλύπτουν την "αλήθεια του Πολυτεχνείου" νιώθουν προδομένοι και δεν εμπιστεύονται πια το σχολείο και τους "δασκάλους που τους έκαναν με ψέματα να ντρέπονται που είναι Έλληνες". Το πιθανότερο είναι να καταλήξουν είτε στην εξωκοινοβουλευτική Άκρα Δεξιά, είτε να γίνουν αντιεξουσιαστές και να στραφούν εναντίον του στρατού και της αστυνομίας.

Ομολογώ ότι δυσκολεύομαι να καταλάβω ποια διαφορά έχει το αν σκοτώθηκαν οι νεκροί έξω ή μέσα από το Πολυτεχνείο, αλλά πιστεύω πως ούτε και στο συντάκτη του κειμένου είναι απολύτως αποσαφηνισμένη. Άλλωστε, το κείμενο δε φαίνεται να γράφτηκε για να εξηγήσει αυτή τη διαφορά όσο κι αν την επικαλείται στον ιδρυτικό του λόγο. Πραγματικός σκοπός του συντάκτη φαίνεται να είναι η εκ νέου προσέγγιση της ιστορικής πραγματικότητας. Κι εδώ τα πράγματα αρχίζουν να γίνονται τουλάχιστον ύποπτα. Γιατί ό,τι διαβάζουμε στο κείμενο που στάλθηκε στα σχολεία επιχειρεί στο όνομα της προστασίας της αθώας παιδικής ψυχής να αμβλύνει, να νοθεύσει και να ακρωτηριάσει την ιστορική μνήμη από το πολιτικό περιεχόμενό της, ώστε να εντάξει ακίνδυνη την εξέγερση του Πολυτεχνείου στην εθνική ιστορία και στον συντηρητικό ιδεολογικό λόγο.

Πρόκειται για μια συγκαταβατική αλλά κατ' ουσίαν ακραία, συναινετική αλλά κατ' ουσίαν επικίνδυνη αποτίμηση, που τολμά μάλιστα να αυτοαναγορεύεται επιστημονική. Αλλά καθότι μια αληθινά επιστημονική προσέγγιση είναι ιδεολογικά ουδέτερη, αναρωτιέμαι αν υπήρξε από τον ίδιο Σχολικό Σύμβουλο των κοινωνιολόγων αντίστοιχη συμβουλευτική παρέμβαση κατά τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου, ώστε να τονιστεί πως το βάρος της αντίστασης κατά του κατακτητή το σήκωσε το ΕΑΜ, ή κατά τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου ώστε να πάψουν οι εθνικιστικές κορώνες και να γίνει επιτέλους αναφορά στους σφαγιασμένους της Τριπολιτσάς.

Γιατί, τελικά, δεν έχει μόνο σημασία το τι λες, αλλά το πώς ή το πότε επιλέγεις να το λες. Κι ο εν λόγω αστόχησε και στο τι και στο πώς και στο πότε.