SchepLog - Archeologie in Amersfoort

Bierpullen

2009-07-03T16:42:00.003+02:00

Enkele weken geleden hebben we de replica's van de bierpul opgehaald bij de pottenbakker in Nederweert. De pottenbakker wilde deze prachtkannen niet zo maar per post versturen, en terecht.... Op dit eindresultaat mag je trots zijn!

Niet nieuw, maar vervolg

2009-07-02T11:16:00.001+02:00

Vandaag in de krant

2009-07-02T11:13:00.001+02:00

Zand erover

2009-07-02T10:40:00.007+02:00

De stemmen zijn geteld, de beslissingen genomen; de kapelmuur blijft behouden! En om de muur ook daadwerkelijk voor de toekomst te behouden, moet ie zo snel mogelijk afgedekt worden, omdat 'weer en wind' de muur geen goed doet. Vandaag zijn we begonnen met het aanbrengen van worteldoek en schoon zand - een tijdelijke oplossing. Ook komt er wat tijdelijke bestrating op. De muur wordt op deze manier goed beschermd tijdens de rest van het onderzoek (maandag beginnen we met de opgraving van het andere deel van het plein). Ondertussen gaan we op zoek naar een blijvende oplossing.

Nu eerst maar eens kijken of de andere helft van de kapel er ook nog ligt...

Replica

2009-07-01T09:03:00.004+02:00

De middeleeuwse kapel is niet de enige bijzondere vondst op de Appelmarkt; al in de eerste dagen van het 750-jarige jubileumjaar van Amersfoort kwam uit de archeologische opgraving een andere bijzondere vondst tevoorschijn. In een 13de-eeuwse ophogingslaag werd een puntgave bierpul aangetroffen. Op grond van het materiaal, de productietechniek en de vorm, worden dit soort kruiken rond 1259 gedateerd: de bierpul is dus zo’n 750 jaar oud. Dit kán gewoon geen toeval zijn...

Een dergelijke samenkomst van omstandigheden vraagt om iets speciaals en daarom hebben wij replica’s van de bierpul laten maken. Vanaf vandaag zijn ze verkrijgbaar voor iedereen, bij het Archeologisch Centrum, bij de Informatiewinkel en bij café Zomaar, aan de Appelmarkt. En dat voor slechts €15,-. Doe er dan meteen zo’n 1259-biertje bij; of beter: twee, want er gaat ruim een liter bier in in deze pul.

Petjes

2009-06-30T16:18:00.003+02:00

Onverwacht bezoek vandaag bij onze opgraving langs de Hogeweg. Een vertegen- woordiger van een bedrijf dat graafmachines verkoopt zag ons bezig en kwam vragen of we misschien nog interesse hadden in een nieuwe machine. Dat hadden we niet (we hebben al een hele goeie!), maar die leuke petjes die wilden we wel!

Onze 1ste schep in Bunschoten

2009-06-26T12:39:00.002+02:00

Sinds kort zijn we ook stadarcheoloog voor Bunschoten, en vandaag hebben we opdracht gekregen voor ons eerste onderzoek in die gemeente

Niet goed...

2009-06-24T08:51:00.006+02:00

Het gaat niet zo goed met de kapelmuur op de Appelmarkt. Door de combinatie lucht, licht en vocht beginnen er allerlei plantjes en diertjes op de bakstenen te groeien, met name mos en algen. De muur is plaatselijk al bijna helemaal groen!

En ook het water begint al vijverachtige trekjes te vertonen.
Nog even en er zwemmen vissen...

Leusden

2009-06-23T14:36:00.002+02:00

Vanochtend hebben we een onderzoekje uitgevoerd bij de Ursulineweg in Leusden. Deze locatie ligt op de overgang van hoger gelegen terrein naar laag gebied en zou dus net wel of niet bewoonbaar kunnen zijn geweest in vroeger tijden. Als snel bleek dat de ondergrond bestaat uit verspoeld dekzand en los van enkele recente sloten en paalsporen zijn dan ook geen archeologische sporen aangetroffen. Na 5 uurtjes werk waren we hier klaar. Zo zie je maar; archeologisch onderzoek kan ook heel snel gaan...

Het varkentje is gewassen...

2009-06-22T15:05:00.004+02:00

Hoewel we op dit moment niet voortdurend op de Appelmarkt aanwezig zijn, gebeurt er wel degelijk af en toe iets. Vanochtend hebben we wat kleine klusjes geklaard: nog wat tekenwerk gedaan en de werkput wat opgeschoond. Verder heb ik vanochtend onze bot-specialist van achter zijn bureau (en microscoop) vandaan getrokken en meegenomen naar de opgraving waar hij het varkentje mocht opgraven. Het opgraven van skeletten is specialistisch werk, vandaar. Eenmaal weer terug op ons hoofdkwartier is het varkentje meteen gewassen. Als de botten gedroogd zijn kan de specialist er mee aan de slag. Wie weet wat ie allemaal nog te weten komt.

Voorschouw

2009-06-19T14:01:00.003+02:00

Vandaag bezoek ik met een collega een tweetal locaties waar we binnenkort gaan graven. Een dergelijk bezoek noemen we de voorschouw: we maken vast kennis met de bewoners of eigenaren, leggen uit wat we precies gaan doen, kijken of het terrein toegankelijk is met de graafmachine en of er nog (on)aangename verrassingen op ons wachten. Beter nu dan op de eerste opgravingsdag, als 's ochtends vroeg de graafmachine al staat te wachten. Dat half uurtje wat zo'n bezoek in beslag neemt kan een hoop gedoe voorkomen. Al is het alleen al om vast te stellen dat die grote hond hard blaft, maar verder best lief is........

Hogeweg

2009-06-18T10:42:00.001+02:00

Het opgravingswerk bij de Hogewerk vordert gestaag. Inmiddels zijn bij dit onderzoek alleen al zeker vier huisplattegronden uit de IJzertijd aangetroffen. En dat niet alleen: bij de huizen liggen bijgebouwtjes, afvalkuilen en nog veel meer. En dan nog een heerlijk zonnetje erbij...de archeologen vermaken zich hier wel...

Een vierpalige spieker (bijgebouw):

Een coupe (dwarsdoorsnede) van een grondspoor wordt ingemeten en op schaal getekend:

Plattegrond van een (deel van) een boerderij uit de IJzertijd:

Appelmarktrust

2009-06-16T15:51:00.006+02:00

De opgraving ligt momenteel even stil; omdat de kapelmuur behouden blijft - zoveel is nu wel duidelijk - liggen we wat voor op schema. Natuurlijk zijn er nog enkel dingen te doen, maar een doorwerkende ploeg opgravers zal deze week niet vaak te zien zijn. Jammer; want er zijn nog altijd veel toeschouwers rond de opgravingsput te vinden, die liever tekst en uitleg willen hebben van een archeoloog dan van tekstvellen. Volgende week zijn we er weer 'full-time'! We gebruiken de tijd om het vervolg te plannen, en na te denken over 'hoe nu verder'. Er zijn ook al heel wat mensen in archieven op zoek naar vermelding van deze kapel in de historische bronnen. Want velen stellen dezelfde vraag als wij: 'aan wie was deze kapel gewijd?'.

Ondertussen kijken we wat met zorg naar de kapelmuur. De afwisseling van zon en regen doet 'm geen goed; de bakstenen zien er misschien wel sterk uit, maar ze beginnen ernstig af te brokkelen...

Doornseweg

2009-06-15T11:02:00.007+02:00

De afgelopen weken hebben we met wat tussenpozen onderzoek gedaan bij de Doornseweg, op de locatie waar een fietstunnel wordt aangelegd, vlakbij Oud-Leusden. Hoewel we maar enkele sleuven konden aanleggen zijn de resultaten erg interessant; het gebied blijkt in het (verre) verleden al volop gebruikt te zijn geweest door mensen. Niet zo gek als je bedenkt dat in de directe omgeving al veel archeologische ontdekkingen zijn gedaan. Oud-Leusden (genoemd in een acte van Karel de Grote als Lisiduna) stamt uit de Middeleeuwen. Bij de aanleg van de A28 is een Merovingisch grafveld gevonden, en verderop langs de Doornseweg zijn sporen van een nederzetting uit de IJzertijd en van een grafveld uit de Bronstijd gevonden. De verwachting bij ons onderzoek was dan ook hoog gespannen.

Helaas bleken delen van het onderzoeksgebied sterk verstoord te zijn door zandwinning en het aanleggen - en soms ook weer verwijderen - van kabels, leidingen en riolering. Desondanks bleek de rest van het gebied vol archeologische sporen te zitten.

De oudste sporen dateren uit de Late Bronstijd - Vroege IJzertijd (ca 1100-600 v. Chr.) en bestaan uit zogenaamde kringgreppels; cirkelvormige of ovale greppels die ooit om een grafheuvel heen lagen. De greppels markeerden het grafmonument. Op de foto zie je een voorbeeld van enkele kringgreppels. Het bredere donkere spoor waar de meetlat op ligt is een recente verstoring als gevolg van rioleringswerkzaamheden.

In latere periode is er bewoning geweest in het gebied; paalsporen uit de Midden of Late IJzertijd maken mogelijk deel uit van een boerderij en bijgebouwen (zie foto).

In de Middeleeuwen hebben boeren het gebied in gebruik genomen. We hebben een hele serie rechthoekige ingravingen gevonden die waarschijnliojk het gevolg zijn van grondverbetering en het aanleggen van akkers.

Kortom, een rijkdom aan archeologische sporen.

Gefeliciteerd, Amersfoort, met je 750-ste

2009-06-12T12:28:00.004+02:00

namens alle medewerkers van het archeologisch centrum:
PROOST, en NOG VELE, VELE JAREN!

Bisschop op bezoek

2009-06-12T12:07:00.010+02:00

Op verzoek van de burgemeester bleven we gister wat langer: de bisschop van Utrecht, monsigneur Eijk, zou om half acht de opgraving op de Appelmarkt komen bezoeken.

We hebben de hele dag een pomp in de opgraving gehad, om de enorme hoeveelheid regenwater die over nacht was gevallen, weg te krijgen. Een verzopen kapel is geen fraai gezicht. Gelukkig brak aan het eind van de middag de zon door en hebben we de kapelresten in volle glorie - én redelijk droog - kunnen tonen.

Gisteravond op TV

2009-06-11T16:40:00.001+02:00

Appelmarkt, dag 14: water

2009-06-11T16:29:00.003+02:00

Nou, die regenbui van vanochtend heeft de boel aardig blank gezet.'T schuimt gewoon! Pompen!

Preek voor eigen parochie

2009-06-11T11:57:00.000+02:00

Ambtenaren van de afdeling Stedelijk Beheer - de beheerders van de openbare ruimte en onze opdrachtgever voor het archeologisch onderzoek - hadden woensdagmiddag een borrel gepland. En waar was deze beter te organiseren, dan op de Appelmarkt? Zij die op kwamen dagen kregen uitleg van de archeoloog over de opgraving al daar en de resultaten. Enthousiast werd meegedacht over de vraag: hoe nu verder?

Meerwerk

2009-06-10T16:31:00.000+02:00

Met al die aandacht voor de Appelmarkt zou je haast vergeten dat er ook aan andere projecten wordt gewerkt. Onze bottenspecialist is weer terug van vakantie en het skelet waar hij nu mee bezig is, trekt op deze open woensdagmiddag veel bekijks.

Gepuzzel met muren

2009-06-10T15:39:00.003+02:00

Vandaag wordt er weer hard gewerkt (tussen alle bezoekers door). De verschillende muren worden schoongemaakt en nader bekeken. Welke horen bij elkaar en welke niet? Gekeken wordt naar baksteenformaten, metselspecie en metselverband. Muur 135 en muur 125 blijken niet met elkaar vermetseld, ze zijn 'koud gevoegd', zoals wij dat noemen. Of, anders gezegd: er kan een troffel tussen worden gestoken.

Alsof....

2009-06-09T14:06:00.001+02:00

De laatste dagen krijgen ik - wanneer ik op weg ben naar werk of huis - op straat vele felicitatie's van bekenden én onbekenden met de vondst van de kapel. Het is net alsof ik een kind heb gekregen. Nu alleen nog een naam verzinnen...

Appelmarkt, dag 12: een dagje met de pers

2009-06-08T14:24:00.004+02:00

Vandaag wordt er veel tijd doorgebracht met de pers en in verhouding weinig gegraven. Omdat we altijd al het vermoeden hadden dat er bijzondere zaken naar boven zouden komen, hebben we in de planning rekening gehouden met dit soort dagen.

Taart

2009-06-08T13:36:00.000+02:00

Vandaag is één van onze archeologen jarig, en dat moet gevierd! En we vieren dubbel feest, omdat een tweede medewerker een paar dagen geleden jarig was. Extra veel taart dus! Woohee...

Zoals men verder schreef in de AD/Amersfoortse Courant 6-6-2009:

2009-06-06T12:25:00.002+02:00