DE PAPIEREN MAN

Duitse vertaalrechten van debuut Frans Pollux al verkocht voor verschijning

2009-11-28T11:09:00.008+01:00

Drie maanden voor de Nederlandse publicatie van het debuut van Frans Pollux zijn de Duitse vertaalrechten al verkocht aan Aufbau Verlag in Berlijn, zo meldt uitgeverij Atlas.

Het gelijk van Heisenberg van Frans Pollux verschijnt op 25 februari 2010 bij uitgeverij Atlas. De Duitse vertaling zal in het begin van 2011 uitkomen. Het gelijk van Heisenberg is de opening van de nieuwe voorjaarsaanbieding van Atlas voor het voorjaar 2010. Op de Frankfurter Buchmesse bleek er in oktober veel belangstelling te bestaan voor wat omschreven wordt als "een verontrustende toekomstroman." Het gelijk van Heisenberg verhaalt over de plichtsgetrouwe ambtenaar Syris, die in dienst staat van het departement Fiscaliteit en Vrijhandel, afdeling Onderzoek. Wanneer een vloedgolf Syris’ stad overspoelt, lukt het hem om met twee collega’s in een rubberboot aan een onmiddellijke dood te ontsnappen. Ze gaan op onderzoek uit en stuiten op een paar grote mysteries.
Frans Pollux (1977, Venlo) is historicus, schrijver van toneelstukken, musicals en filmscripts; journalist en singer-songwriter en was drie jaar stadsdichter van Venlo. (DL)

Jean-Philippe Toussaint lanceert modelwebsite over eigen oeuvre

2009-11-27T20:49:00.004+01:00

De Belgische auteur en cineast Jean-Philippe Toussaint heeft vorige week in Saint-Nazaire een ronduit indrukwekkende website voorgesteld over zijn oeuvre. Het ziet ernaar uit dat Toussaint, auteur van onder meer Monsieur, La salle de bain, Faire l'amour en het recente La vérité sur Marie, hiermee een standaard heeft gezet voor wat een schrijverswebsite moet én kan zijn. Het is in ieder geval een ware fundgrube voor alle liefhebbers van zijn mild-ironische, af en toe melancholische en uitgepuurde oeuvre, dat intussen al vaak bekroond is, onlangs nog met de Prix Decembre.
De openingspagina bevat een wereldkaart, waarop de plekken oplichten waar het oeuvre van Toussaint zich heeft afgespeeld of waar het raakpunten mee heeft: Tokio, Parijs, Praag, Kanton, Frankfurt, Rome.... Verder klikkend komt men terecht op gedetailleerde pagina's over het werk van de auteur, in diverse talen. Lokale correspondenten, universitairen, vertalers, schrijvers en journalisten verleenden hun medewerking aan dit totaalproject zodat talloze achtergrondbijdragen op de site zijn samengebracht, die gedurig zullen worden aangevuld. Dat leidt tot een soort 'cartografisch Toussaint-universum' waarin het heerlijk grasduinen is en ook literatuurwetenschappers, die het werk van Toussaint bestuderen, hun gading zullen vinden

Via de legendarische foto waarop in neon de titels van de boeken van Toussaint op een gevel in het Chinese Kanton zijn aangebracht, kom je terecht in de archieven: de diverse manuscriptversies, kladschriften, werkplannen en filmpjes tijdens de schrijfarbeid. Licht egotistisch is dit project alleszins, maar eveneens bijzonder goed doordacht.

De volumineuze website werd door Toussaint met enige bombarie (en een wereldkaart) voorgesteld tijdens een literair festival op een oude marinebasis in Saint-Nazaire, dat nu omgebouwd is tot een cultureel centrum. (DL)

Voormalige majoor Securitate: ‘Herta Müller lijdt aan psychose’

2009-11-27T09:06:00.007+01:00

Een voormalig lid van de Securitate, de Roemeense geheime politie, heeft gezegd dat Nobelprijswinnaar Herta Müller lijdt aan "waanbeelden", zo meldt The Guardian. Radu Tinu, die tot in de jaren 1980 de schrijfster bespioneerde, zei aan de Roemeense krant Adevarul dat Müller “aan psychose lijdt, ze heeft geen contact met de realiteit, ze is verre van zoveel ondervraagd als ze zelf beweert”. Herta Müller woonde tot in 1987 in Roemenië, waar ze ook werd geboren, voor ze naar Duitsland trok.
De voormalige majoor van de gevreesde geheime diensten gaf in het interview toe dat de woning van Müller in Timosoara werd afgeluisterd. Tinu, die na de val van het regime op beschuldiging van repressie tegen oppositiefiguren 700 dagen in voorhechtenis zat, beweert verder dat Müller nooit een beroepsverbod als lerares heeft gekregen omdat ze weigerde met de Securitate samen te werken, zoals zij beweert, maar omdat “ze rookte in de klas”. “Ze werd door ons behandeld met kinderhandschoenen”, aldus de voormalige spion, “omdat ook de Duitse geheime dienst haar volgde, en het diplomatiek moeilijk lag haar te streng aan te pakken.” Het na 1989 openbaar gemaakte dossier over de schrijfster beloopt 914 pagina’s.
Na de toekenning van de Nobelprijs aan Herta Müller varieerden de reacties in haar geboorteland van lauw tot ronduit vijandig. Cristian Tudor Popescu, een van Roemeniës gezaghebbendste journalisten, zei dat “Müllers literaire reputatie alleen gestoeld is op het feit dat ze het voormalige regime van Ceausescu aanviel. Toen ze de prijs in ontvangst nam, sprak ze alleen over de dictatuur, niet over literatuur, als was ze Nelson Mandela. De Nobelprijs voor de Vrede zou haar beter gepast hebben." (HC - foto: Nobelprize.org, Ulla Montan)

Amerikaanse auteurs schrijven over hun politici in 'The Political Fictions Project'

2009-11-27T00:01:00.009+01:00

Het tijdschrift The New York Magazine heeft een ambitieus project opgestart, waarbij Amerikaanse schrijvers zich mogen vergrijpen aan het leven van hun vooraanstaande politieke figuren. Maar ook lezers kunnen deelnemen aan het Political Fictions Project en hun eigen kortverhalen of zelfs eenakters van 1.000 woorden insturen. In het eerste (knappe) verhaal dat de reeks aftrapt, Night Walk van Adam Haslett, staat de Amerikaanse president Obama centraal, die even uit het keurslijf van het Witte Huis breekt en een beslissing op zijn schouders voelt drukken: "With Afghanistan on his mind, the president leaves the White House grounds and encounters a stranger." Op de bijgaande getrukeerde foto van Alison Jackson zien we hoe Obama doodgemoedereerd een sigaretje zit te roken op een bank in het park.
Verder schreef Mary Gaitskill over Ashley Dupré en Silda Spitzer, Paul Rudnick over Sarah Palin (wier memoires Going rogue momenteel een doorslaand verkoopssucces zijn in de VS, zie BBC), Heidi Julavits over George W. Bush, Babs Thomas Mallon over John McCain, Walter Kirn over Mitt Romney en Lionel Shriver over Rod Blagojevich. (DL)

Woonhuis en museum Stijn Streuvels wordt gerestaureerd

2009-11-26T17:26:00.005+01:00

De West-Vlaamse provincieraad heeft het groen licht gegeven voor de restauratie van het Lijsternest, het voormalige woonhuis van Vlaamse schrijver Stijn Streuvels (1871-1969) in Ingooigem, nabij Avelgem. Streuvels woonde in het Lijsternest van 1905 tot zijn overlijden in 1969. Vervolgens werd het huis omgevormd tot een museum, maar in 2008 diende het ontruimd te worden.
Als de Vlaamse overheid de restauratie goedkeurt, kunnen de werkzaamheden snel van start gaan. De restauratie zal 1,36 miljoen euro kosten en 550 werkdagen duren. Gepoogd wordt het huis te herstellen in de staat zoals het was bij het overlijden van de auteur. In een eerste fase worden stabiliteitswerken gepland omdat muren en plafonds barsten vertonen. Tijdens de werkzaamheden zal ook de collectie gedetailleerd worden gereconstrueerd en wordt de museale werking onderzocht en bijgestuurd. Zie meer details bij De Krant van West-Vlaanderen. (DL - foto uit het Bulletin des Métiers d'Art (aug. 1907)

Booker Prizelaureate Hilary Mantel kan ook Costa Award winnen

2009-11-26T10:40:00.010+01:00

De Costa Book Awards, die bekendstaan als een van de meest prestigieuze Britse literatuurprijzen, hebben hun shortlist vrijgegeven. Booker Prizewinnares Hilary Mantel prijkt met haar bekroonde roman Wolf Hall ook op de shortlist van de Costa in de categorie ‘beste roman’. Zij krijgt er het gezelschap van Penelope Lively (Family Album), Colm Toibin (Brooklyn) en Christopher Nicholson (The Elephant Keeper).
De Costa Awards worden uitgereikt in de categorieën kinderboeken, poëzie, proza, biografie en debuutromans.
Voor het eerst zijn er ook twee postume nominaties: voor Simon Gray in de categorie biografie en voor Siobhan Dowd bij de kinderboeken. Opmerkelijk bij de kinderboeken zijn verder ook de nominatie van Guantanamo boy van Anna Perera, de vrouw van Dire Straits-oprichter David Knopfler. Het boek handelt over een adolescent die in het Amerikaanse gevangenenkamp Guantanamo Bay raakt opgesloten en daar een ware nachtmerrie beleeft. Bij de poëzie valt de shortlistnominatie van televisiefiguur en dichter Clive James op met zijn bundel Angels over Elsinore.

De prijsbeesten in de vijf categorieën worden bekroond op 5 januari. Op 26 januari wordt uit die winnaars nog een algemene laureaat verkozen. De Costa Awards vonden tussen 1985 en 2006 hun beslag onder de naam Whitbread Prizes. Vorig jaar gingen de Costa Awards naar Diana Athill en Sebastian Barry, zie hier. Barry won uiteindelijk ook de algemene Costa Award. (DL)

Tsjechische literatuur aan het feest in Moldaviet-reeks

2009-11-26T10:01:00.007+01:00

In de reeks Moldaviet van uitgeverij Voetnoot, die zich toelegt op de Tsjechische literatuur, zijn zojuist drie nieuwe deeltjes verschenen. In februari 2008 startte Uitgeverij Voetnoot deze Tsjechische bibliotheek waarin de mooiste korte verhalen en novellen uit de Tsjechische literatuur worden uitgezocht. Om de Nederlandse lezer vertrouwd(er) te maken met de literatuur uit dit EU-land is in elk deel een informatief nawoord opgenomen. De drie nieuwe titels zijn De kleine dood door Milos Urban (vertaling en nawoord Edgar de Bruin), Onder water door Edgar Dutka (vertaling, nawoord en interview Edgar de Bruin) en Dame de coeur door Jiri Kratochvíl (vertaling, nawoord en interview Irma Pieper).
In november van dit jaar was het twintig jaar geleden dat in Praag de Fluwelen Revolutie plaatsvond. De periode van communistische dictatuur die hieraan voorafging, heeft diepe sporen nagelaten bij vele Tsjechische schrijvers, kunstenaars en intellectuelen. Het werk van talrijke auteurs kon tot 1989 alleen ondergronds worden uitgegeven. Zo ook het werk van Edgar Dutka [1941] en van Jiri Kratochvíl [1940], beiden inmiddels uitgegroeid tot alom gewaardeerde, vaak gelouterde en veel vertaalde auteurs. Edgar Dutka ontving in 2005 de prestigieuze Tsjechische Staatsprijs voor Literatuur. En hoewel Jiri Kratochvíl tot de meest vertaalde hedendaagse Tsjechische auteurs behoort, is Dame de coeur een primeur: het is zijn eerste titel in Nederlandse vertaling.

Ook de jongere Milos Urban [1967 - foto] is een grote naam in de hedendaagse Tsjechische literatuur. Zijn werk verschijnt onder meer in Engeland, Italië, Duitsland en Frankrijk. In Spanje zijn z'n boeken zelfs ware bestsellers. In het nu vertaalde, sinistere maar ook komische De kleine dood laait het vuur tussen een man en een oude jeugdvriendin weer op. Ze besluiten een uitstapje te maken naar het bos om daar de liefde te bedrijven. Tot schrik van de jongeman verkrampt de vriendin op het hoogtepunt van de vrijpartij: een 'petite mort'. Radeloos, denkend dat ze dood is, probeert hij zich van de jonge vrouw te ontdoen.

De serie Moldaviet staat onder redactie van Edgar de Bruin, Hank Geerts, Irma Pieper en Kees Mercks. Eerder verschenen in deze reeks verhalen van o.a. Jachym en Filip Topol, Bohumil Hrabal, Karel Capek, Peter Placak en Magdalena Platzova. De deeltjes kosten tussen de 6 en 9 euro. (DL)

'Komt een vrouw bij de dokter' van Kluun stevent af op 1 miljoen exemplaren

2009-11-26T00:07:00.007+01:00

Komt een vrouw bij de dokter, de mateloos populaire roman van de Nederlandse schrijver Kluun bereikt komende zaterdag wellicht de grens van 1 miljoen verkochte exemplaren, zo meldt ANP. Een woordvoerster van uitgeverij Podium kwam met de cijfers. 77 procent van deze oplage, 778.326 exemplaren, blijkt in Nederland te zijn verkocht. Volgens Podium zijn in Nederland nooit eerder zoveel exemplaren van een Nederlandse roman over de toonbank gegaan. ''De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch had bijvoorbeeld meer buitenlandse verkopen nodig om de grens van 1 miljoen exemplaren te bereiken'', zo becijferde een woordvoerster.

Dat nu de kaap van 1 miljoen exemplaren wordt gerond, heeft ook te maken met de verfilming die sinds kort in de Nederlandse bioscopen loopt. De herdruk van de roman, met een paar aanvullingen uit de film, gaat zeer vlot van de hand. Voor de gelegenheid laat de uitgeverij een 'diamanten' boek vervaardigen dat regisseur Reinout Oerlemans zaterdag aan Kluun zal overhandigen. Komt een vrouw bij de dokter verscheen buiten Nederland in 27 landen en haalde onder meer in China, Scandinavië, Slovenië en Taiwan goede verkoopcijfers. "Maar in Belgie, alle aanprijzingen van mijn collega's Herman Brusselmans en Christophe Vekeman ten spijt, slaat KEVBDD niet aan", noteert Kluun op zijn website. Zie hieronder de filmtrailer. (DL)

Werkgroep moet oplossing bieden voor schrijversproblemen

2009-11-25T17:23:00.014+01:00

Een delegatie van de Vlaamse Auteursvereniging (VAV) is vandaag op bezoek geweest bij de Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege (CD&V). Als concrete uitkomst van het onderhoud gaat de minister in overleg met de VAV een werkgroep opstarten, zo meldt een gezamenlijke mededeling. Die werkgroep krijgt de opdracht te zoeken naar een "gestructureerde oplossing voor een aantal problemen waar Vlaamse schrijvers mee kampen".
Opmerkelijk is dat de eregeldregeling voor auteurs "van uitzonderlijke verdienste" onder druk komt te staan. Schauvlieges voorganger Bert Anciaux had na protest van de VAV, bij monde van voorzitter Erik Vlaminck (foto), een eregeldregeling naar Nederlands model aangekondigd. Uit het overleg bleek vandaag dat Schauvliege "geen voorstander te zijn van dergelijke ad hoc-regelingen". De minister wil wel "in overleg zoeken naar een gestructureerde en maatschappelijk aanvaardbare oplossing waar de nodige objectiviteit is ingebouwd. Die oplossing moet binnen de globale loopbaanproblematiek van auteurs kaderen." Als bijkomend argument geldt dat deze regeling "destijds van de Inspectie van Financiën een negatief advies kreeg en dat ze berust op geen enkele decretale basis".
De VAV lijkt zich erbij neer te leggen dat het veelbesproken schrijverspensioen er niet in de voorziene vorm komt: "De VAV onderschrijft deze kijk ten volle maar dringt wel aan op een snelle regeling voor dié situaties waar armoede schrijnend is." Of de minister de regeling helemaal afschaft, is onduidelijk. Haar woordvoerder Patrick Verstuyft antwoordde desgevraagd aan Belga dat "de materie zeer gevoelig ligt en hij dus voorlopig niet meer kan vertellen dan wat in het persbericht vermeld wordt".
Een en ander zal dus verder in een werkgroep, met vertegenwoordigers van het federale niveau, worden behandeld. Ook het sociaal statuut van de kunstenaar, de leenrechtregeling, de opleiding en de nascholing en de oprichting van een fonds voor ondersteuning van kwaliteitsfictie op tv, zullen daarbij aan bod komen. (Hans Cottyn)

Boekhandel in Cockermouth totaal vernield door overstromingen

2009-11-25T16:01:00.003+01:00

Na de zware overstromingen in het Engelse stadje Cockermouth in Cumbria is de schade ook in de boekhandel The New Bookshop aanzienlijk, zo meldt onder meer The Bookseller. Zowat de volledige stock van de boekhandel is vernield door het wassende water van de rivier de Cocker, die na zware regenval vorige week uit zijn oevers trad. Eigenares Catherine Hetherington vertelde aan de BBC dat "ze ondersteboven is van de ramp. Deze winkel zit al veertig jaar in de familie. Het is verschrikkelijk om dit mee te maken. De volledige stock in de kelder is vernield, en bijna alles wat in de winkel stond zullen we gewoon moeten weggooien." Het verslag op BBC laat een chaos van omgevallen boekrekken en duizenden verwoeste, door vocht opgekrulde en door slijk besmeurde boeken zien.
Ondanks alles is Hetherington strijdvaardig: "We zullen alles weer moeten opbouwen. Maar met de hulp van vrienden, klanten en personeel ben ik er zeker van dat de winkel er binnen enkele maanden nog beter uit zal zien. Maar de stad zal er de komende kerstperiode helemaal anders bijliggen." Bij het noodweer van afgelopen week vielen in Engeland ook enkele doden te betreuren. (HC)

Femke Halsema nieuwe juryvoorzitter AKO Literatuurprijs

2009-11-25T14:45:00.003+01:00

Femke Halsema, de fractievoorzitter van de Nederlandse partij GroenLinks, wordt de nieuwe voorzitter van de jury van de AKO Literatuurprijs 2010. Zij volgt de Belgische ex-premier Guy Verhofstadt op, die dit jaar de functie bekleedde. Halsema was eerder al voorzitter van de jury van de Woutertje Pieterse Prijs (2009) en van de jury van de BNG Prijs (2005). "Ik verheug me al op de vele boeken die ik nu met een goed excuus mag lezen", aldus de politica.
Voor de rest blijft de jury grotendeels ongewijzigd. Critici Jeroen Overstijns en Frank Hellemans zijn nog steeds de Vlaamse juryleden, ook de Nederlanders Maarten Dessing en Sylvia Dornseiffer blijven op post. Enkel Bas Belleman (Trouw) wordt vervangen door Fleur Speet (van Het Financieele Dagblad).Voor de AKO Literatuurprijs 2010 komen Nederlandse fictie- en non-fictieboeken in aanmerking die verschenen tussen 1 juli 2009 en 1 juli 2010. Dit jaar ging de prijs naar Erwin Mortier voor zijn roman Godenslaap. (DL - Foto: wikicommons)

Laatste interview met Roberto Bolaño in boekvorm gepubliceerd

2009-11-25T09:53:00.008+01:00

In een van zijn laatste interviews zei de Chileense auteur Roberto Bolaño (1953-2003) dat hij "veel liever inspecteur bij de moordbrigade dan schrijver was geworden". Het interview verscheen een maand voor zijn dood in de Meciaanse Playboy, en is nu naar het Engels vertaald en samen met andere interviews in boekvorm verschenen. Journaliste Monica Maristain laat in het gesprek een humoristische Bolaño aan het woord, die duidelijk niet wakker ligt van hoe de literaire goegemeente over hem denkt: "Ik heb dikke tranen gelaten telkens als ik een slechte recensie kreeg, ik sleepte me over de vloer, ik krabde mezelf. Ik ging voorgoed stoppen met schrijven, ik verloor mijn eetlust, rookte minder, ging aan sport doen, deed wandelingen langs de kust, overigens minder dan dertig meter van mijn huis, en ik vroeg aan de meeuwen, wiens voorvaderen de vis at die Ulysses opvrat, waarom ik, waarom? Ik deed toch niemand kwaad?"
Gevraagd wat hij zou gedaan hebben mocht hij geen schrijver zijn, zei Bolaño dat hij "absoluut zeker een inspecteur bij de moordbrigade zou zijn geweest. Ik zou iemand zijn die 's nacht alleen naar de plaats van het misdrijf terug zou zijn gekeerd, niet bang van de spoken. Misschien was ik dan wel echt gek geworden. Maar dat zou, inspecteur zijnde, gemakkelijk opgelost kunnen worden met een kogel in de mond."
In het interview looft Bolaño ook zijn grote literaire voorbeelden. "De vijf boeken die mijn leven hebben bepaald zijn er in werkelijkheid 5000. Maar ik noem er toch vijf als punt van de speer: Don Quixote van Cervantes, Moby Dick van Melville, het volledig werk van Borges, Hopscotch van Cortázar, A Confederacy of Dunces van Toole. En ik zou daarbij nog moeten aanvullen: Breton, Jacques Vaché, Jarry, Perec, Kafka, Lichtenberg, Wittgenstein, Bioy Casares, Petronius, Titus Livius, Pascal." Bolaño stierf in 2003 aan een leveraandoening. Zijn magnum opus 2666 verscheen postuum en werd overal lovend onthaald. Enkele fragmenten van het interview zijn te lezen via The New York Times. Zie ook The Guardian. (HC)

Zeldzame Baudelairedocumenten worden geveild in Parijs

2009-11-25T00:24:00.009+01:00

Bij het Parijse veilinghuis Drouot worden op 1 december enkele erg opmerkelijke stukken van Charles Baudelaire (1821-1867) geveild, met onder meer brieven, eerste edities en 'een zelfmoordnota'. In eerste instantie is er de brief die de titel 'Du suicide' draagt. Baudelaire schreef die nadat hij in juni 1845 een zelfmoordpoging had ondernomen. Het document zou tussen de 50.000 en 70.000 euro moeten opbrengen. Verder is er een door de auteur eigenhandig geannoteerde versie van Les Fleurs du mal uit 1857. De oplage van de eerste druk telde 1.500 exemplaren. Deze editie wordt geschat op 120.000 tot 150.000 euro. De bundel maakte bij verschijnen veel ophef, zowel auteur als drukker kregen een veroordeling aan hun broek wegens schending van de publieke moraal.
Ook een Engels-Frans woordenboek dat Baudelaire hanteerde bij het vertalen van het werk van Edgar Allen Poe zou 30.000 euro kunnen opbrengen. Verder is er briefwisseling met Victor Hugo, Delacroix, Flaubert, Manet en Barbey d’Aurevilly, evenals zijn geboorte- en sterfcertificaten. De vrijgekomen documenten, foto’s en boeken waren in het bezit van Baudelaire zelf en onder meer zijn moeder Caroline Dufays en zijn advocaat en vriend Narcisse Ancelle. Zie de berichtgeving bij MSN en bij de website Rond 1900.nl. (DL)

Dichter Ilja Leonard Pfeijffer is songsmid voor Ellen Ten Damme

2009-11-24T23:41:00.005+01:00

De Nederlandse dichter Ilja Leonard Pfeijffer heeft de songteksten geschreven voor het nieuwe album Durf jij? van de zangeres en actrice Ellen Ten Damme. De liedjes ontstonden uit het project De avond van het liefdeslied, dat op 8 oktober 2006 op tv werd uitgezonden: 13 zangers vertolkten toen een lied van 13 dichters. Het kaderde in een project van het tijdschrift De Revisor. Pfeijffer gaf toen al aan dat hij meer dergelijke songs wilde schrijven. "Ik wil aantonen dat een Nederlandstalige liedtekst niet meteen debiel hoeft te zijn”, zei Pfeijffer destijds in een interview. “Dat er meer mogelijk is dan wat Borsato en Bløf laten horen". Uiteindelijk kwam het tot een intensievere samenwerking met Ten Damme, want er volgden nog tien nummers. Zie HP/De Tijd voor een interview met Ellen Ten Damme en Pfeijffer onder de lakens. (DL)

Op een voorliefde voor het Nederlandstalige chanson ofte kleinkunst hebt u De papieren man nog zelden kunnen betrappen. Niettemin kunt u hieronder zomaar pardoes de clip van Durf jij? bekijken. Zoek de zeven verschillen met Borsato.

Stieg Larssons werk krijgt nu ook theaterversie

2009-11-24T15:37:00.004+01:00

De drie Millennium-boeken van de Zweedse schrijver Stieg Larsson krijgen na een succesrijke verfilming nu ook een toneelbewerking. Volgend najaar brengt Nörrebro Teater in Kopenhagen het eerste deel, Mannen die vrouwen haten, op de planken. Opmerkelijk is dat dit in samenspraak gebeurt met Eva Gabrielsson, de ‘weduwe’ van de in 2004 overleden schrijver. Tot op heden waren enkel de vader en broer van Larsson betrokken bij het beheer van zijn nalatenschap.

Larsson leefde meer dan dertig jaar samen met zijn partner, maar was niet met haar gehuwd. Gabrielsson kon daardoor financieel niet mee profiteren van het eclatante succes dat Larssons werk kreeg na zijn dood. Eerder deze maand boden vader en broer Larsson twee miljoen euro aan de 'weduwe', een som die ze weigerde. Nu zegt Eva Gabrielsson in de Deense krant Politiken opgetogen te zijn eindelijk iets met Larssons werk te kunnen doen. (DL)

Grootse Russische filmdocumentaire over Lev Tolstoj in de maak

2009-11-24T00:20:00.005+01:00

In Rusland wordt gewerkt aan een groots opgezette documentaire over de laatste jaren van de schrijver Lev Tolstoj (1828-1910), zo meldt AFP. Lev Tolstoj, levend genie zal wereldwijd gedistribueerd worden ter gelegenheid van de 100ste verjaardag van de dood van de Russische schrijver op 20 november 2010.

Daarbij zal gebruik gemaakt worden van beelden waarop Tolstoj zelf nog te zien is. In 1908 werd Tolstoj voor het eerst gefilmd op zijn domein van Jasnaja Poljana. Later kregen de cameralui de officiële toestemming om de tachtigste verjaardag van de auteur van Oorlog en vrede te filmen. Op de beelden zijn ook de familie van Tolstoj te zien, en de schrijver terwijl hij in alle eenzaamheid aan het wandelen is. De documentairemakers beloven hoge definitiebeelden te tonen, met dank aan de technologische ontwikkelingen. Producent Selianov maakt zich sterk dat de film zal gelden als een wereldwijde hommage aan Tolstoj. "Het wordt geen doordeweekse documentaire. Er wordt geen woord in gesproken, er is enkel ondertiteling en muziek. We proberen om terug te grijpen naar het tijdvak van de stomme film", zegt auteur Andrej Deriabine, eveneens coproducent van het project. Volgens hem hebben reeds twaalf landen, waaronder de Verenigde Staten en Australië, interesse getoond voor het project. (DL)

'Financial Times' is niet mals voor Dimitri Verhulst

2009-11-24T00:16:00.002+01:00

De Britse krant The Financial Times heeft zaterdag kennis genomen van de Engelse vertaling van de hier te lande veelgeprezen roman Mevrouw Verona komt de heuvel af van Libriswinnaar Dimitri Verhulst. De recensent van dienst is niet mals voor het zojuist bij uitgeverij Portobello Books verschenen Madame Verona comes down the hill. "Verhulst’s fable of enduring passion tries so hard to charm, alternately winking and sighing at the reader, that it’s hard not to feel manipulated", zo luidt het schamper. Om te concluderen: "Als dit liefde is, geef ons dan maar elke dag de beproeving van een ongelukkig huwelijk." Op de website Books Quarterly valt een iets positievere weerklank te rapen, onder meer uit de mond van een Waterstonesverantwoordelijke: "This short book from a popular Belgian author is written in a quirky style, and manages to be witty, wise and moving."

Het onafhankelijke en kleinschaliger Portobello Books geeft onder meer het werk uit van Nobelprijswinnares Herta Müller, Vaclav Havel, Philippe Grimbert, Eduardo Galeano, Agnes Desarthe en Jenny Erpenbeck. Madame Verona comes down the hill wordt er door de uitgever aangeprezen als 'book of the month'. Zie ook ons bericht uit oktober 2007 over de vertaling. (DL)

PEN-prijs voor 'Revolver'-oprichter Gerd Segers

2009-11-23T21:11:00.004+01:00

De PEN Vlaanderen reikt om de twee jaar zijn PEN-prijs uit aan iemand die een bijzondere bijdrage leverde aan de Nederlandse taal en literatuur. Dit jaar gaat de onderscheiding naar Gerd Segers. Segers is de bezielende stichter-uitgever van het literaire tijdschrift Revolver, dat in 1968 werd opgericht maar er binnenkort mee ophoudt (zie hier). Hij leidde van 1993 tot en met 2005 het jaarlijkse internationale poëziefestival Dichters in het Elzenveld.

De prijs wordt uitgereikt tijdens het PEN-Dispuut op 8 december in het Flagey-gebouw. Geert van Istendael spreekt de laudatio uit. Er wordt bij die gelegenheid gedebatteerd over De grenzen van de vrije meningsuiting met panelgasten Karl van den Broeck, Marjolein Februari, Bas Heijne en Liesbeth van Impe. Gudrun de Geyter modereert. (DL - foto Bert Bevers)

Prix des Phares du Nord 2009 voor Anita Concas

2009-11-23T19:18:00.005+01:00

De jury van de Prix des Phares du Nord 2009 heeft zijn prijs toegekend aan Anita Concas voor haar vertaling in het Frans van Het huis van de Moskee van Kader Abdolah (La maison de la mosquée, Paris: Gallimard, 2008), maar uitdrukkelijk ook voor haar gehele vertaaloeuvre. De jury bestond dit jaar uit Danielle Bourgois, Margot Dijkgraaf en Annie Kroon.

De Prix des Phares du Nord is een tweejaarlijkse prijs voor de beste Franse vertaling van een belangrijk Nederlandstalig werk. De prijs is ingesteld door het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds en het Vlaams Fonds voor de Letteren. De naam, letterlijk ‘de vuurtorens van het noorden’, is degene waaronder Nederland en Vlaanderen zich in 2003 als eregast op de Salon du Livre in Parijs presenteerden. Aan de Prix des Phares du Nord is een bedrag van 5000 euro verbonden. De eerste winnaar, in 2005, was Philippe Noble, de tweede, in 2007, Annie Kroon. Anita Concas (1932, Ben-Arous, Tunesië) woont al sinds 1957 in Nederland. Van 1963 tot 1991 was zij docent aan respectievelijk het Instituut voor Vertaalkunde en het Instituut voor Vertaalwetenschap van de Universiteit van Amsterdam. Behalve werk van Kader Abdolah vertaalde zij boeken van onder anderen H.M. van den Brink, Karel Glastra van Loon, Arnon Grunberg, Marek van der Jagt, Oek de Jong en Harry Mulisch. De Prix des Phares du Nord 2009 zal op 29 januari 2010 worden uitgereikt in Parijs.

Zeldzame Darwineditie aangetroffen op toilet

2009-11-23T14:53:00.003+01:00

In Oxford is onlangs een zeldzame eerste druk aangetroffen van On the Origin of Species, het boek van Charles Darwin uit 1859 waarin hij zijn evolutietheorie uiteenzet. Het boek bevond zich in het toilet van een familiepension, waar het op een boekenrekje prijkte. Van de eerste druk van On the Origin of Species werden ongeveer 1.250 exemplaren gedrukt.

Het boek wordt morgen ter veiling gebracht door Christie’s, precies 150 jaar nadat Darwins baanbrekende studie verschenen is. Christie’s hoopt dat het boek minstens 700.000 euro zal opbrengen. (DL)

Kader Abdolah 'gaat nog mooier schrijven' na audiëntie met de paus

2009-11-22T13:15:00.011+01:00

Gisteren heeft paus Benedictus XVI in de Sixtijnse kapel zijn lang aangekondigde audiëntie gehad met ruim 250 kunstenaars uit de hele wereld. Die was bedoeld "om de banden aan te halen met de moderne kunst". Daarbij waren ook twee Nederlandse schrijvers aanwezig: Kader Abdolah en Cees Nooteboom, naast onder meer de Nederlandse beeldende kunstenaar Caspar Berger, filmers Peter Greenaway en Nanni Moretti en de architecten Daniel Libeskind en Santiago Calatrava. Nobelprijswinnaar Dario Fo en zanger Bono van U2 zegden af.

Kader Abdolah was alvast zeer te spreken over het onderhoud, meldt NRC: "Het was een buitengewoon mooie ervaring om de paus in deze omgeving en op deze manier te mogen ontmoeten. Dat had ik niet verwacht, maar het heeft me zeker geïnspireerd om nu nog mooier te schrijven. (....) Het voelt alsof ik de voetstappen van God achter de gordijnen heb gehoord."
Abdolah, die de laatste tijd grote successen boekte met zijn Koranvertaling, zat samen met schrijver Cees Nooteboom en beeldend kunstenaar Caspar Berger op de eerste rij, aldus ANP. "Er was duidelijk oogcontact. Ik was natuurlijk ook de enige die er Oosters uitzag. Het was verrassend sfeervol, je voelde er de glorie, de macht, de kunst. De paus zei dat God ons talent heeft gegeven en riep ons op dat te gebruiken om pijn, verdriet en geluk te tonen. Dat mijn talent van God komt, heb ik altijd al ervaren en het is mooi om dat bevestigd te zien door de paus.'' Ondanks zijn moslimachtergrond voelde Abdolah zich thuis bij de paus: ,,Het leek wel of ik mijn familie terugzag, alleen in andere kleuren. De imam van onze moskee, mijn oom, droeg altijd gele pantoffels, de paus droeg vandaag rode schoenen. Ik zie weinig verschil'." Abdolah zei eerder al dat hij van plan is een boek te schrijven over zijn pausbezoek.

Benedictus deed een oproep aan de kunstenaars om "in hun werk hoop te communiceren en niet toe te geven aan een verleidelijke, maar hypocriete schoonheid." Hij las ook fragmenten voor uit een open brief van Paus Johannes Paulus II uit 1999 aan de kunstenaars. "Wij hebben jullie nodig. Want, zoals jullie weten, is het onze taak om het woord van God te prediken en toegankelijk, ja, zelfs ontroerend te maken. En daar zijn jullie meesters in."

Dat drie Nederlanders bij de audiëntie aanwezig waren, komt omdat president Gianfranco Ravasi van de Pauselijke Raad voor de Cultuur hun werk kent. Zie ook de berichtgeving bij Nu.nl en Radio Nederland Wereldomroep. (DL - foto Abdolah: Marieke Haafkes)

Martin Amis: 'Seksuele revolutie kostte het leven aan mijn zus'

2009-11-22T00:34:00.004+01:00

De Britse auteur Martin Amis (°1949) zegt dat hij zich schrap zet voor kritiek vanuit feministische hoek op zijn nieuwe roman The Pregnant Widow, die in februari 2010 gaat verschijnen, zo meldt The Guardian. Maar hij verdedigt zich nu al in een interview (zie de Evening Standard hier). Hij zegt dat zijn komende roman in feite "een erg feministisch boek" is, waarin hij onder meer beschrijft hoe zijn zus het slachtoffer werd van de seksuele revolutie.
The Pregnant Widow, waarvoor hij de titel haalde bij de Russische auteur Alexander Herzen, behandelt het vraagstuk van de schijnbare vrijheid van de seksuele revolutie. Amis betoogt dat deze vrouwen in feite onder hoge druk plaatste, met zijn oudere zuster Sally als een van de zichtbare slachtoffers. Volgens Amis vaarden vrouwen er al bij al slechter bij dan mannen.

Amis heeft de problematiek van zijn zus - die in 2000 overleed na een leven vol depressies en alcoholisme - in The Pregnant Widow verwerkt. "Ze was pathologisch promiscue en had de mentale leeftijd van een twaalf- of dertienjarige. Ze zocht bescherming bij mannen, maar het liep helemaal anders. Ze werd vaak geslagen en misbruikt. Uiteindelijk leek ze volkomen opgebruikt." Sally Amis overleed op haar 46ste na een niet gedetecteerde infectie, nadat ze vijf dagen op intensive care lag. "Ze was een van de spectaculairste slachtoffers van de seksuele revolutie. Je had een Taliban nodig gehad om haar tegen zichzelf te kunnen beschermen."

The Pregnant Widow zal ook "een klein thema rond de islam" bevatten, aldus nog Amis. En ook dat kan felle reactie uitlokken. Amis kwam in 2007 sterk in de vuurlinie toen hij in zijn artikel over het moslimfundamentalisme, The Age of Horrorism, pleitte voor een hardere aanpak van de extreme islam. De marxistische criticus Terry Eagleton noemde de ideeën van Amis toen vergelijkbaar met die van het ‘British National Party thug’. In het interview met The Evening Standard zegt Amis alvast dat hij nu met plezier weer in Londen woont, "ik hou van Londen, ook omdat het zo multiraciaal is."

Amis is verder al een aantal keer beschuldigd van misogynie, maar op het Richmond Book Now Festival riep hij zichzelf uit tot feminist. "Women can't rise far enough to suit me. I'm a gynocrat – I'd like rule by women", zo liet hij weten.

Het als tragikomisch aangekondigde The Pregnant Widow volgt de belevenissen van zes jonge mensen tijdens een lange, hete zomer in een Italiaans kasteel, tijdens de hoogdagen van de seksuele revolutie, in een vrijmoedige post '68-atmosfeer. Ook ex-vriendinnen van Amis zouden er in figureren of tenminste inspiratie hebben aangeleverd. Amis werkte zes jaar aan het boek.

Onlangs maakte Amis bekend dat hij het rondborstige model Jordan een rol zal geven in zijn volgende roman State of England, die hij ook al in de steigers heeft gezet (zie dit bericht) (DL)

91-jarige Hella S. Haasse heeft nog 'idee' voor een laatste roman

2009-11-21T12:30:00.003+01:00

In Nederland heeft het evenement Nederland Leest, dat in het teken staat van de leesbevordering, gisteren zijn slotmoment gekregen in Theater Carré. Nederland Leest spitste zich zoals bekend dit jaar toe op de roman Oeroeg van Hella S. Haasse (°1918). Het boek verscheen in een oplage van 923.000 exemplaren. De boeken werden gratis verspreid onder de leden van de Nederlandse openbare bibliotheken. Willem Nijholt bracht op de slotdag nogmaals Oeroeg in een bewerking van Yvonne Keuls, terwijl Margot Dijkgraaf een publiek interview had met de 91-jarige Hella S. Haasse.

Daaruit bleek onder meer dat Haasse nog een roman in gedachten heeft. Ze verklaarde nog "een paar dingen in haar hoofd" te hebben, "verhalen die in een vergevorderd stadium zijn, en die ik nog graag af zou willen maken" (zie het verslag over een door alle eerbetoon 'ontroerde' Haasse in NRC Boeken). In de Volkskrant zei ze gisteren in een interview met Arjan Peters hetzelfde: "Over een paar maanden ga ik mijn 92ste jaar in, dus of het me gegeven is, weet ik niet. En op het ogenblik kan ik niet de rust of de concentratie vinden om te werken." Het idee voor de roman die ze nog wil schrijven, heeft de titel De ontbladering meegekregen. "Het heeft met mezelf te maken, met de verhouding tot mijn man ook. De bewustwording van de laatste levensfase." En voegde ze eraan toe: "Het klinkt pathetisch, maar voor mij is schrijven een innerlijke noodzaak. Ik leef pas als ik de dingen opschrijf." (DL)

Verfilming van Modianoroman krijgt première op France 2

2009-11-20T16:45:00.018+01:00

Liefhebbers van het oeuvre van de Franse auteur en herinneringskunstenaar Patrick Modiano, moeten vanavond afstemmen op France 2. Daar is om 20 uur 35 de televisiefilm Des gens qui passent te zien, gebaseerd op de roman Un cirque passe (zie ons eerder bericht). De hoofdrollen worden vertolkt door de bekende actrice Laura Smet en door Théo Frilet. Un cirque passe is een roman van Modiano uit 1992. Het is een liefdesgeschiedenis tegen de achtergrond van het Parijs uit de beginjaren zestig, maar zoals steeds bij Modiano is de Franse hoofdstad in feite de ware hoofdrolspeler. Vanaf hun eerste ontmoeting op de Quai des Orfèvres tot aan hun definitief afscheid in een hotel aan de Rue de Cavalerie laat de vluchtige liefde tussen de achttienjarige Lucien en de iets oudere Gisèle zich traceren langs de boulevards, kades, pleinen en straten van Parijs. Zoals steeds zijn er verwarrende omstandigheden die hun liefde bezwaren. Het is alsof Gisèle een dubbelrol speelt. In Un cirque passe staan de herinneringen van Lucien aan deze jeugdliefde centraal, dertig jaar na datum. De filmadaptatie van Alain Nahum wijzigt de namen (ze heten Jean en Marie) en een aantal gegevens, maar mikt vooral op het weergeven van de aparte Modianeske atmosfeer: "C’est certainement de retrouver son climat. Retrouver le Paris imaginaire de Modiano, ce Paris qui s’efface. Et non seulement le retrouver et mais y apporter la même ambiguïté sans sombrer dans le cliché." Reminiscenties aan de films van Melville, Godard en Truffaut zijn er bij de vleet, evenals aan Saint-Germain-des-Prés tijdens de 'existentialistische' gloriejaren en aan de polar. Tevens is er de schaduw van de oorlog in Algerije en de OAS.

Het project kreeg de uitdrukkelijke toestemming en steun van Modiano zelf. Lees een interview met Nahum op Magazine Littéraire, dat onlangs een indrukwekkend themanummer wijdde aan Modiano. De Franse pers is intussen ook te spreken over de adaptatie van Un cirque passe door Nahum, zie bijvoorbeeld Le Nouvel Observateur.

Er zijn al diverse verfilmingen van boeken van Modiano ondernomen, met vaak wisselend resultaat. Zo werd onder meer Villa Triste verfilmd door Patrice Lecomte onder de titel Le parfum d'Yvonne, niet tot tevredenheid van de auteur maar al bij al de meest geslaagde Modiano-adaptatie. Ook Une jeunesse, De si braves garçons en Dimanches d'août (als Te Quiero) werden verfilmd en ook hier waren er veel bemerkingen. Modiano zelf zorgde voor het scenario van Lucien Lacombe van Louis Malle, hij werkte ook mee aan nog vier andere filmscenario's. In 2000 zetelde hij in de jury van het Filmfestival van Cannes. Overigens verschijnt er in maart 2010 een nieuwe roman van Modiano. (DL)

Peter Holvoet-Hanssen wordt nieuwe Antwerpse stadsdichter

2009-11-20T14:15:00.006+01:00

Het Antwerpse stadsbestuur draagt Peter Holvoet-Hanssen voor aan de gemeenteraad als vijfde Antwerpse stadsdichter voor de periode 2010 – 2011. De officiële aanstelling vindt plaats op Gedichtendag, 28 januari 2010. Dan neemt hij de fakkel over van Joke van Leeuwen.
Het stadsbestuur koos voor Peter Holvoet-Hanssen "omwille van de beweeglijkheid, het enthousiasme en de geëngageerdheid in de poëzie van Holvoet-Hanssen, die jong en oud kan betoveren", zo luidt het in een persbericht. Holvoet-Hanssen kreeg voor zijn eerste bundel Dwangbuis van Houdini meteen de Debuutprijs 1999. Naar aanleiding van zijn vierde bundel Spinalonga ontving de dichter de driejaarlijkse Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap 2008. Holvoet-Hanssen staat "met zijn eigengereide beeldentaal, zijn theatraliteit en muzikaliteit" bekend als "een onvermoeibare promotor van de poëzie", zo meldt de stad Antwerpen. Onder de vlag van ‘Het Kapersnest’ maakt hij veel jongeren warm voor de poëzie. Holvoet-Hanssen is geboren te Merksem, woonde 40 jaar in Deurne en woont en werkt nu al vijf jaar te Berchem.
Peter Holvoet-Hanssen zal gedurende 24 maanden minimum 12 gedichten schrijven over wat er reilt en zeilt in Antwerpen. De stad Antwerpen heeft sinds 2004 een stadsdichter. Peter Holvoet-Hanssen is de vijfde Antwerpse stadsdichter, na Tom Lanoye, Ramsey Nasr, Bart Moeyaert en Joke van Leeuwen. De stadsdichter wordt voorgedragen door een adviescommissie aan het college van burgemeester en schepenen. De commissie bestaat uit Bruno Verbergt (voorzitter), Michaël Vandebril (secretaris), Leen van Dijck, An Renard, Gerd Segers, Geert Buelens en Ingrid Vander Veken. (DL)