νυχθημερόν

"Παρθένον όντως καλλονήν..."

2009-12-03T18:36:00.005+02:00

Μέσα σε ατμόσφαιρα κατάνυξης έγινε απόψε στην Παναγούλα Μπανάτου ο εορταστικός Εσπερινός προς τιμήν της Αγίας Μεγαλομάρτυρος και Αθληφόρου Βαρβάρας, παλαιότατη καθέδρα και εικόνα της οποίας φυλάσσεται στον ναό μας (βλ. φωτό).

Ως γνωστόν, την Αγία Βαρβάρα εξαιρετικά τιμούν οι Ζακυνθινοί, επειδή την θεωρούν σώτειρά τους από την επιδημία της Βλογιάς κατά την περίοδο της Βενετικής Κυριαρχίας (1795).

Αύριο το πρωί στις 8, θα γίνει ο Όρθρος και η επίσημη Θεία Λειτουργία με Αρτοκλασία.

Στη Ζάκυνθο ψάλλονται ειδικά συνθεμένα τροπάρια του Εσπερινού και του Όρθρου, αλλά και ολόκληρος Παρακλητικός κανόνας, ποιημένα από άγνωστο υμνογράφο, δημοσιευμένα ήδη μετά σχετικού υπομνήματος στον Τόμο: Πρωτοπρεσβυτέρου Παναγιώτη Καποδίστρια, Ζακύνθου Εορτοδρόμιον, εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου, Ζάκυνθος 1998, σσ. 117-129.
Αντιγράφουμε παρακάτω, χάριν των φιλέορτων φίλων μας, το ειδικό Απολυτίκιο της Αγίας:
ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ
Ήχος α΄. Του λίθου σφραγισθέντος.
Πατρός δυσεβεστάτου μη πεισθείσα τοις ρήμασι, τρεις εν τω λουτρώ τας θυρίδας ω Βαρβάρα διέταξας, γενέσθαι εις τύπον αψευδή Τριάδος της Αγίας και Σεπτής, υπέρ ης και τας βασάνους των ανόμων υπήνεγκας. Δόξα τη καρτερία σου Σεμνή, δόξα τω σε αναδείξαντι Παρθένων όντως καλλονήν και μαρτύρων καύχημα.

Θυρανοίξια του Παρεκκλησίου των Παμμεγίστων Ταξιαρχών και Νικολάου Μπανάτου

2009-12-02T15:33:00.003+02:00

Με πολύ μεγάλη χαρά και ικανοποίηση αναγγέλλουμε προς τους απανταχού Ενορίτες και Φίλους μας, ότι, με την ευλογία του Σεβ. Μητροπολίτη μας κ. Χρυσοστόμου, κατά το ερχόμενο Σαββατοκύριακο, 5 και 6 Δεκεμβρίου 2009, θα πρωτολειτουργηθεί το νέο Παρεκκλήσιο της Ενορίας μας, το οποίο ανηγέρθη εκ βάθρων σε σύντομο χρονικό διάστημα (από τον περασμένο Μάιο) από την αγάπη της Οικογενείας των συνενοριτών μας κ.κ. Παναγιώτη και Αντωνίας Στραβοπόδη εις μνήμην του προσφιλούς γιού τους Μιχαήλ.

Για τους ενδιαφερόμενους αναφέρουμε το σχετικό Πρόγραμμα των ιερών Τελετών και Ακολουθιών:

Σάββατο, 5 Δεκεμβρίου 2009,

ώρα 4.30 το απόγευμα:

Ι. Ο ειδικός Αγιασμός των Θυρανοιξίων.

ΙΙ. Ο Αναστάσιμος Εσπερινός επί τη εορτή του Αγίου Ιεράρχου Νικολάου του Θαυματουργού.

ΙΙΙ. Τρισάγιο εις μνήμην του αείμνηστου ΜΙΧΑΗΛ Στραβοπόδη.

IV. Μικρή δεξίωση από πλευράς των κ.κ. Δωρητών.

Κυριακή, 6 Δεκεμβρίου 2009,

ώρα 8 έως 10.30 το πρωί:

I. Ο Αναστάσιμος κι Εορταστικός Όρθρος.

II. Η Αρτοκλασία.

III. Η Πανηγυρική πρώτη Θεία Λειτουργία.

IV. Ομιλία του Εφημερίου μας π. Παναγιώτη Καποδίστρια, με θέμα:

"Οι ορθόδοξες διαστάσεις του Χριστιανικού Ναού".

V. Έκφραση Ευχαριστιών της Ενορίας προς τους κ.κ. Δωρητές.

Οι Δεσποτικές Εικόνες του νέου Παρεκκλησίου μας

2009-11-30T23:00:00.002+02:00

Τοποθετήθηκαν σήμερα το μεσημέρι οι τέσσερις Δεσποτικές Εικόνες στ' ολοκαίνουργιο Τέμπλο του νέου Παρεκκλησίου των Παμμεγίστων Ταξιαρχών και Νικολάου της Ενορίας μας.

Είναι καμωμένες από τον Ζακύνθιο αγιογράφο Νίκο Μπιάζη-Σεντή (βλ. φωτό), σύμφωνα με τα ειθισμένα της εντόπιας ιδιάζουσας τέχνης ως προς την ιστόρηση αγιογραφικών πινάκων, ταιριάζουν μάλιστα αρμονικά και με την ξυλογλυπτική τέχνη του Τέμπλου από τους επίσης Ζακυνθίους σκαλιστές του ξύλου Αδελφούς Διονύσιο και Γεώργιο Τσουκαλά.
Ήδη έχουν παραγγελθεί αφενός μεν η αγιογράφηση του Σταυρού της επίστεψης του Τέμπλου, αφετέρου δε οι Απόστολοι στη θέση του Δωδεκάορτου.

Ανακοίνωση για την επικείμενη πρώτη εορτή του Αγίου Νικολάου στον νέο αυτόν ευκτήριο οίκο, σ' επόμενη ανάρτησή μας.

Η μνήμη Φιλουμένου ιερομάρτυρος του Αγιοταφίτη και άλλα τινά στην Ενορία μας

2009-11-29T12:00:00.008+02:00

Τελέστηκε σήμερα, κατά την Ευχαριστιακή Σύναξη της Ενορίας μας, το Σαρανταήμερο Μνημόσυνο ενός καλού συγχωριανού και παλαιού Εκκλησιαστικού Συμβούλου των Ναών μας, του μακαριστού Αντωνίου Αβούρη.
Στη θεία Λειτουργία συμμετείχε ο Πρωτοπρεσβύτερος Παναγιώτης Σπουργίτης, του οποίου ο μεταστάς υπήρξε πεθερός, μαζί με τον Διάκονο Κωνσταντίνο Κόκλα. Στην ομιλία του ο Εφημέριός μας αναφέρθηκε στην άδολη, ξεκάθαρη και αδιατάρακτη συνεργασία που είχε επί σειρά ετών με τον Αντώνη Αβούρη, για θέματα εκκλησιαστικά και κοινωνικά, προτείνοντάς τον ως παράδειγμα "ανθρώπου του Θεού" για μίμηση!

Στη συνέχεια ο Εφημέριός μας αναφέρθηκε στην προσωπικότητα ενός νέου Αγίου της Εκκλησίας μας, του οποίου σήμερα στα Ιεροσόλυμα γίνεται επίσημα η αγιοκατάταξη. Πρόκειται για τον Ιερομάρτυρα Φιλούμενο, τον Κύπριο, ο οποίος κατακρεουργήθηκε με τσεκούρι από φανατικούς Εβραίους, στις 29 Νοεμβρίου 1979 στο προσκύνημα παρά το Φρέαρ του Ιακώβ, στη Σαμάρεια και μάλιστα στην ώρα του Εσπερινού.

Σημειωτέον, ότι π. Παναγιώτης, άμα τη ανακομιδή του π. Φιλουμένου, τα Χριστούγεννα του 1984, απέκτησε από ευλαβέστατο συναδελφό συμφοιτητή του, απότμημα Λειψάνου του Μάρτυρα, το οποίο εφύλαξε ως κόρη οφθαλμού επί τόσα χρόνια στην αφάνεια, μέχρις ότου δηλαδή η επίσημη Εκκλησία αποφανθεί τελεσίδικα για τον νέο Μάρτυρα.

Με την ευκαιρία, λοιπόν, της σημερινής πανεπίσημης αγιοκατάταξής του από τη Σιωνίτιδα Εκκλησία, ετέθη το Λείψανο για πρώτη φορά σε προσκύνημα των πιστών, μαζί με την Εικόνα του. Ταις πρεσβείαις Φιλουμένου ιερομάρτυρος, Σώτερ σώσον ημάς!

O Κύπριος νεομάρτυρας Φιλούμενος Aγιοταφίτης (†1979)

Σε όλη τη διάρκεια της υπηρεσίας του ως μέλους της Aγιοταφικής αδελφότητας o π. Φιλούμενος έζησε αθόρυβα και ταπεινά. H ασκητική ζωή και η ακρίβεια της τήρησης των μοναχικών ιδεωδών ήταν τα κυριότερα χαρακτηριστικά που τον διέκριναν. Έχοντας μυηθεί στην πνευματική παράδοση της Εκκλησίας μας από τα πρώτα χρόνια της ζωής του, όπου μόναζε στο Σταυροβούνι, φρόντιζε πάντοτε να μη δημιουργεί εντυπώσεις γύρω από το όνομά του. Κύριο και βασικό μέλημά του ήταν να ζει απερίσπαστα, αθόρυβα και ταπεινά την εν Χριστώ ζωή και να προοδεύει πνευματικά. Αυτοί που δεν τον γνώριζαν καλά, έμεναν ανυποψίαστοι από το ορθόδοξό του ήθος και την πνευματική του ζωή. Πολλές φορές μάλιστα έκανε και το σαλό για να κρύβεται από τον κόσμο. Αναφέρεται ανάμεσα στα άλλα πως για οκτώ χρόνια που ασκήτευε μαζί με τον Αρχιεπίσκοπο Λύδδης Υμέναιο δεν κάθισαν ποτέ σε τραπέζι για να φάνε, αλλά έτρωγαν όρθιοι και μέσα σε κατσαρόλα για άσκηση και απλότητα.
Στο τελευταίο του διακόνημα, στο Φρέαρ του Ιακώβ, τον επισκέπτονταν τακτικά φανατικοί Εβραίοι, οι όποιοι απαιτούσαν να βγάλει το Σταυρό και τις εικόνες από την εκκλησία, αφού το θεωρούσαν προσκύνημα της Ιουδαϊκής θρησκείας. Μάλιστα ένας από αυτούς το επισκεπτόταν καθημερινά και προσευχόταν σ' αυτό. Ο π. Φιλούμενος, πιστός θεματοφύλακας των παραδοσιακών θεσμίων του Παναγίου Τάφου στο χώρο της Παλαιστίνης, εξηγούσε με το ταπεινό και πράο του ύφος πως το Φρέαρ του Ιακώβ ανήκε στους χριστιανούς από πολλούς αιώνες. Θέλοντας μάλιστα να αποφεύγει εντελώς τις προκλήσεις, όταν ο Εβραίος αυτός εισερχόταν στην εκκλησία για να προσευχηθεί, σταματούσε τις ακολουθίες και τις συνέχιζε αργότερα. Στόχος του Εβραίου αυτού, όπως και των άλλων φανατικών, ήταν να μετατραπεί το Φρέαρ του Ιακώβ σε Ιουδαϊκό προσκύνημα με κάθε τρόπο. Έτσι, στις 29 Νοεμβρίου 1979, μέρα που η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του Αγίου Φιλουμένου, του επιτέθηκαν με τσεκούρι και τον δολοφόνησαν, ενώ τελούσε τον εσπερινό. Στη συνέχεια λεηλάτησαν την εκκλησιά και φεύγοντας έριξαν χειροβομβίδα, ολοκληρώνοντας το βέβηλο έργο τους. Ανακοίνωση της αστυνομίας έλεγε πως η δολοφονία έγινε με τσεκούρι και χειροβομβίδα «από αγνώστους». Και βέβαια ουδέποτε εξιχνιάστηκε.
Η κηδεία του νεομάρτυρα αρχιμανδρίτη Φιλουμένου του Κυπρίου έγινε στις 4 Δεκεμβρίου 1979, από το ναό της Αγίας Θέκλας. Τάφηκε στο κοιμητήριο της αγιοταφικής αδελφότητας στην Αγία Σιών μέσα σε συνθήκες βαρύτατου πένθους. Τέσσερα χρόνια αργότερα, κατά την κηδεία θανούντος μέλους της αδελφότητας, ανοίχθηκε ο τάφος του π. Φιλουμένου, για να γίνει ανακομιδή των οστών. Όλοι τότε οι παρευρισκόμενοι αντίκρυσαν ένα εξαίρετο και θαυμαστό θέαμα. Το σώμα του νεκρού Αρχιμανδρίτη ήταν ανέπαφο και ευωδίαζε, όπως συμβαίνει και με πάρα πολλά λείψανα Αγίων, όπως του αγίου Σπυρίδωνα, του αγίου Ιωάννου του Ρώσσου και άλλων. Ξανακλείσανε τον τάφο μέχρι τα Χριστούγεννα του 1984, οπότε κατά την κηδεία του αρχιεπισκόπου Πέλλης Κλαυδίου ανοίχθηκε και πάλι. Το σώμα συνέχισε να είναι αναλλοίωτο και να ευωδιάζει, ένδειξη ότι ο ταπεινός δούλος του Θεού Φιλούμενος είχε καταταγεί «εν χώρα ζώντων» ως ένας από τους Αγίους Του. Το λείψανο τοποθετήθηκε με κάθε ευλάβεια σε γυάλινη λειψανοθήκη στο βόρειο τμήμα του Αγίου Βήματος στον ιερό ναό της Αγίας Σιών, όπου και γίνεται αντικείμενο προσκύνησης από χιλιάδες πιστούς.

[Από το βιβλίο "Τέλη οσιακά", εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, Θεσσαλονίκη]

Ομιλία Άνδρου Παυλίδη στην Κοινότητα Αγ. Παντελεήμονος Harrow

2009-11-27T23:08:00.002+02:00

Ανταπόκριση από Λονδίνο

Την Κυριακή, 22 Νοεμβρίου 2009, πραγματοποιήθηκε στην Κοινότητα Αγ. Παντελεήμονος Harrow ΒΔ Λονδίνου Πνευματική Σύναξη, οργανωμένη από την Εκκλησιαστική Επιτροπή. Κατά τη Σύναξη αυτή ομίλησε ο διακεκριμένος ιστορικός Άνδρος Παυλίδης, ο οποίος ήλθε προς τον σκοπό αυτό ειδικά από την Κύπρο, με θέμα: «Το Μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα στην Κατεχόμενη Μύρτου».

Στην αρχή της εκδήλωσης τελέσθηκε από τον Αρχιμ. Θεοφάνη Πέτρου και τον Ιερατικώς Προϊστάμενο Πρωτοπρ. Αναστάσιο Δ. Σαλαπάτα ειδική Παράκληση, υπέρ της απελευθέρωσης των αιχμαλώτων και αγνοουμένων, υπέρ της επιστροφής των προσφύγων στις πατρογονικές τους εστίες και υπέρ της εκδίωξης των εισβολέων από τη Νήσο των Αγίων, την εσταυρωμένη Κύπρο μας.

Τον ομιλητή καλωσόρισε με εγκάρδια λόγια ο Πρόεδρος της Κοινότητας κ. Παντελής Δημοσθένους. Στη συνέχεια ο κ. Παυλίδης ανέπτυξε το θέμα του, με ιδιαίτερη ευγλωττία και επιστημοσύνη. Κατ’ αρχάς ομίλησε για τον ίδιο τον Άγιο Παντελεήμονα και τους τίτλους που του αποδίδει η Εκκλησία μας (Ιαματικός, Θαυματουργός, Παντελεήμων κ.ά.).

Ύστερα αναφέρθηκε στην ιστορία και την σημερινή κατάσταση του Μοναστηριού στην Κατεχόμενη Μύρτου. Τόνισε δε ότι μετά την αποχώρηση από το Μοναστήρι των Τούρκων στρατιωτών, που στρατοπέδευαν εκεί για αρκετό διάστημα, το Μοναστήρι βρίσκεται σε κατάσταση εγκατάλειψης και κείται ετοιμόρροπο, ερειπωμένο και έτοιμο να καταρρεύσει. Τέλος δε, αναφέρθηκε στην κοινωνιολογία του πανηγυριού στην Κύπρο. Αξίζει να αναφερθεί πως η ομιλία του κ. Παυλίδη συνοδευόταν από σύντομα βιντεάκια και φωτογραφίες.

Στο τέλος ευχαρίστησαν τον ομιλητή ο Πρόεδρος και ο Ιερέας της Κοινότητας. Ο π. Αναστάσιος ευχαρίστησε ιδιαίτερα τον κ. Παυλίδη για τον κόπο του να μεταβεί στην Μύρτου και να συλλέξει χώμα από το Μοναστήρι, το οποίο τοποθετήθηκε στα θεμέλια του νεοανεγειρόμενου Ιερού Ναού Αγ. Παντελεήμονος στο Harrow.

Οι Κυρίες της Βοηθητικής Αδελφότητας «Η Αγία Αγάθη» δεξιώθηκαν στην συνέχεια τους 120 περίπου προσκεκλημένους, με πλούσια και νοστιμότατα νηστήσιμα κεράσματα. Στη διάρκεια της δεξίωσης οι καλεσμένοι θαύμαζαν, από τον πρώτο όροφο του Κοινοτικού κτιρίου, το νεόδμητο κτίσμα του Ιερού Ναού Αγ. Παντελεήμονος, το οποίο οικοδομείται με γοργούς ρυθμούς και πιστεύεται πως σε ένα χρόνο περίπου θα έχει πλήρως ολοκληρωθεί.

"Пути богомольцев" και ο Χαιρετισμός του Μητροπολίτη Ζακύνθου στο Στ΄ Πανρωσικό Συνέδριο Προσκυνηματικών Περιηγήσεων

2009-11-25T16:17:00.011+02:00

Άρχισε σήμερα το πρωί, στο Προσκυνηματικό Κέντρο του Πατριαρχείου Μόσχας, το Στ΄ Πανρωσικό Συνέδριο Προσκυνηματικών Περιηγήσεων, με γενικό θέμα "Пути богомольцев", δηλαδή "Οδοί των προσκυνητών" ή επί το ελληνορθοδοξότερον "Πορεία των προς Θεόν δεομένων".

Στην πολυσήμαντη αυτή συνάντηση λαμβάνουν μέρος εκπρόσωποι διαφόρων Ορθοδόξων Εκκλησιών, μεταξύ των οποίων είναι οι Μητροπολίτες Πέτρας και Χερρονήσου Νεκτάριος (Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως), Κυρήνης Αθανάσιος (Πατριαρχείου Αλεξανδρείας), Αρχιεπίσκοπος Φιλιππουπόλεως Νήφων (Πατριαρχείου Αντιοχείας) Επίσκοπος Μοράβιτς (Πατριαρχείου Σερβίας), ο Μητροπολίτης Βάρνας και Βελικιπρεσλάβ Κύριλλος (Πατριαρχείου Βουλγαρίας), ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος (Εκκλησίας Ελλάδας), ο Χωρεπίσκοπος Μεσαορίας Γρηγόριος (Εκκλησίας Κύπρου).

Παρακάτω δημοσιεύουμε κατ' αποκλειστικότητα τον Χαιρετισμό που απηύθυνε προς το Συνέδριο ο Μητροπολίτης Ζακύνθου ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ:

Σεβασμιώτατε Εκπρόσωπε του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Μόσχας και Πάσης Ρωσίας κ. ΚΥΡΙΛΛΟΥ,
Σεβασμιώτατοι και Θεοφιλέστατοι Εκπρόσωποι των Παλαιφάτων Πατριαρχείων και των λοιπών Αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών,
Θεοφιλέστατε Επίσκοπε EJORJEVSK κ. Μάρκε,
Αξιότιμε κ. SERGIE ΖHITENEV, Διευθυντά του Προσκυνηματικού Κέντρου της Ορθοδόξου Ρωσικής Εκκλησίας,
Aξιότιμοι κ. Πρέσβεις, Πρόξενοι και λοιποί Εκπρόσωποι των Πολιτικών Αρχών της Χώρας αλλά και των Οργανισμών Τουρισμού,
Εκπρόσωποι των Ταξιδιωτικών Γραφείων,
Αδελφοί μου Κληρικοί και Λαϊκοί Εκπρόσωποι των Ιερών Μητροπόλεων και των Ι. Μονών της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας ,

Επιτρέψατέ μου, με την ευκαιρία της συγκλήσεως του ΣΤ΄ Πανρωσικού Συνεδρίου εδώ στην καρδιά της Ρωσικής γης, στην πανέμορφη μεγαλούπολη της Μόσχας, να απευθύνω, ως ο Εκπρόσωπος της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Ελλάδος και του Σεπτού Προκαθημένου Αυτής, Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου, στην αγάπη Σας, την χαρά μας και την εν Κυρίω εγκαύχηση, τα θερμά συγχαρητήρια και τους επαίνους μας, για την συνέχιση των πρωτοβουλιών σας, όπως η πραγματοποίηση και του Συνεδρίου αυτού, σαν φυσική συνέχεια του προηγουμένων πέντε που με πολύ επιτυχία πραγματοποιήθηκαν κατά τα παρελθόντα έτη.
Αισθάνομαι επίσης την προσωπική χαρά και την εν Κυρίω ικανοποίηση γιατί τις ημέρες αυτές στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα στην Ιδιαιτέρα Πατρίδα μου, την χιλιοτραγουδισμένη και πολύ παινεμένη Ζάκυνθο, όπου η Εκκλησία από 15ετίας με κατέστησε Επίσκοπό Της και Μητροπολίτη Της, έλαβε χώρα με απόλυτη επιτυχία το Α΄ Πανελλήνιο Συνέδριο για θέματα Προσκυνηματικών Περιηγήσεων με την παρουσία των Στελεχών των Ιερών Μητροπόλεων της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Το Συνέδριο αυτό, το πρώτο για την Εκκλησία της Ελλάδος, που είχε ως γενικό θέμα του "ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ (ΙΣΤΟΡΙΑ-ΠΑΡΑΔΟΣΗ-ΝΕΩΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ) ΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ ΩΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ" τίμησαν με την υψηλή παρουσία τους, τόσο οι Προκαθήμενοι των Αγιωτάτων Ορθοδόξων Εκκλησιών της Αλεξανδρείας, της Κύπρου και της Ελλάδος, όσο και Εκπρόσωποι του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου της Κωνσταντινουπόλεως και του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ιεροσολύμων, ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Σιναίου, χορεία περί τους εξήντα (60) Μητροπολίτες και Επίσκοποι, Ηγούμενοι Ιερών Μονών του Αγίου Όρους και της Πάτμου, διακόσιοι (200) και πλέον Κληρικοί και περισσότεροι από τετρακόσιοι (400) λαϊκοί Σύνεδροι.
Στο Συνέδριο μας αυτό, μάς δόθηκε η ευκαιρία να ακούσουμε θαυμάσιες και πολυσήμαντες επιστημονικά και θεολογικά τεκμηριωμένες ανακοινώσεις και εισηγήσεις, τόσο για την διαχρονική αντίληψη της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας περί των προσκυνηματικών περιηγήσεων, της ιστορίας του θεσμού αυτού εντός της Αγιωτάτης Εκκλησίας μας, όσο και για την ποιμαντική αντιμετώπιση όλων των θεμάτων που αφορούν στις προσκυνηματικές περιηγήσεις, καθώς και τη σύγχρονη προβληματική αλλά και την ανοδική πορεία τους. Εντοπίσαμε, ότι τελείως διαφορετικά αντιλαμβάνεται ο κόσμος μας και οι διάφοροι τουριστικοί παράγοντες το θέμα του Θρησκευτικού Τουρισμού και ότι τελείως διαφορετικά βιώνει και ζει και δραστηριοποιείται η Εκκλησία μας στον τομέα αυτό της συγχρόνου ποιμαντικής της.
Έτσι, αισθανόμαστε χαρούμενοι που σήμερα βρισκόμαστε ανάμεσα Σας, ανάμεσα σε λίαν αγαπητούς και από πολλά χρόνια γνώριμους αδελφούς μας, Κληρικούς και λαϊκούς και που μας δίνεται η ευκαιρία της συν-αντιλήψεως και της αλληλοκατανοήσεως, αλλά και της επιβεβλημένης εκ των νέων παγκοσμίων δεδομένων, χαράξεως κοινών δρόμων και κοινών στόχων, κοινής πορείας των δεομένων προς τον Θεό, στην μοναδική προσκυνηματική κατεύθυνση των πιστών μελών της Μίας Αγίας μας Εκκλησίας, στην συνάντηση όλων μας, ουσιαστικά, και στην εν Αγίω Πνεύματι σύνδεσή μας με Αυτόν τον Κύριο μας.

Η ευλογία του Κυρίου προς τον Νώε και τους υιούς του, προς όλους εμάς δηλαδή, "αυξάνεσθε και πληθύνεσθε και πληρώσατε την γην" ( Γεν. 9,7), οδηγεί τον άνθρωπο σε μια κίνηση που τον ωθεί σε όλη τη γη και πέραν αυτής.
Από τα αρχαία χρόνια πάντως, από τα χρόνια τα θαμμένα στην άμμο της προϊστορίας, το ζητούμενο για πολλούς ανθρώπους ήταν όχι μόνον η μετάβαση, ο πηγαιμός, αλλά και η επιστροφή. Το ταξίδι αυτό υπηρετούσε το εμπόριο. Στόχος του ήταν το κέρδος. Μόνο στην ελληνική αρχαιότητα, βλέπουμε για πρώτη φορά να ταξιδεύει και κάποιος ακόμα: αυτός που ήθελε να δει τις χώρες και τη ζωή των άλλων λαών ( π.χ. ο Ιστορικός Ηρόδοτος ).
Από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, κάνουν την εμφάνισή τους και αυτοί που ταξιδεύουν όχι για οικονομικούς λόγους, αλλά για ιεραποστολή ή προς ωφέλειαν ψυχής. Αυτοί που πηγαίνουν να δώσουν τη μαρτυρία τους. Να βρούν θησαυρούς πνευματικούς. Αυτοί που δεν θέλουν να αποκτήσουν, αλλά να δώσουν και η μόνη τους επιθυμία ήταν να προσκυνήσουν.
Είναι μάλλον περιττό να υπενθυμίσουμε, ότι αιώνες τώρα στον κόσμο όπου μας έταξε ο Θεός να ζούμε, τον χαράζουν οι δρόμοι των προσκυνητών όλων των θρησκειών, φυτεύοντας τη γη μας με την πίστη. Πρώτοι βέβαια δίδαξαν οι Άγιοι Απόστολοι της Εκκλησίας μας με την δική τους περιοδεία ανά τον κόσμο.
Στην συνέχεια οι χριστιανοί προσκυνητές, με το σεβασμό τους στους χώρους όπου έζησαν οι άγιοι και όπου φανερώθηκε θαυματουργικά η δύναμη και η αγάπη του Κυρίου, με τις παρακλήσεις τους στην Παναγία και τους Αγίους, με τη μετάνοια στους ασκητές και την ταπείνωση προς τα λείψανα, έγιναν διδάσκαλοι μιας κοινωνικότητας που θεμελιώνεται στην πίστη και την πνευματικότητα την οποία αυτή καλλιεργεί και φανερώνει.
Οι ιερές αποδημίες τους έχτισαν τη χριστιανική συνείδηση της Εκκλησίας μας , διδάσκοντας όλους τους λαούς μας, ότι πέρα και πάνω από τις αντιθέσεις τους, έχουν και οφείλουν να διατηρήσουν ταυτότητα θεμελιωμένη στην κοινή πίστη τους.
Όμως, αν άλλοτε το ταξίδι ήταν περιπέτεια, στο σημερινό κόσμο ο λεγόμενος τουρισμός είναι διασκέδαση και ξεκούραση, γνώση και θεραπεία, αναψυχή και ευλογία.
Η Χριστιανική Εκκλησία με την ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣ ΘΕΟΝ ΔΕΟΜΕΝΩΝ και εισηγουμένη την προσκυνηματική περιήγηση και την συστηματική από κάθε άποψη ανάπτυξή της, αλλά και την συνεργασία με όλους τους φορείς και θεσμούς της σύγχρονης κοινωνίας μας, θέλει να προτείνει στον άνθρωπο έναν τουρισμό-ένα προσκύνημα, μία πορεία που θα πηγαίνει πολύ πιο πέρα από την απόλαυση και την διασκέδαση των εξωτερικών στοιχείων του κόσμου τούτου.
Η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία μας, προτείνει σήμερα στον άνθρωπο είτε θρησκεύει πολύ είτε λίγο, τον θρησκευόμενο ή λιγότερα θρησκευόμενο, να πορευθεί και να επισκεφθεί χώρους που έχουν καθαγιάσει οι άγιοι, χώρους στους οποίους φανερώθηκε θαυμαστά η δύναμη και η αγάπη του Κυρίου. Του προτείνει να αξιοποιήσει και πνευματικά το ταξίδι και έτσι τελικά να το κάνει αληθινά ένα ταξίδι μία πορεία αναψυχής και ξεκούρασης. Μαζί με την απαιτούμενη αναψυχή να βρει και να αφουγκραστεί και την ψυχή του. Θέλει να αποδώσει στον σύγχρονο χριστιανό μεταμοντέρνο άνθρωπο αυτό που του ανήκει: να του δώσει δηλαδή τη χαρά των διακοπών, χωρίς να τον αφήσει να ξεπέσει σε έναν διαλυτικό καταναλωτισμό.
Να τον βοηθήσει να συνειδητοποιήσει, ότι άλλο τουρισμός άλλο προσκύνημα. Να τον βοηθήσει να συνειδητοποιήσει επίσης, ότι το ζητούμενο στις διακοπές του είναι να βρει τον εαυτό του κι όχι να προσπαθεί να ξεφύγει από αυτόν. Να βρει τον εαυτό του, που τον αλλοτριώνει η τύρβη της καθημερινότητας. Να βρει τον εαυτό του και να τα βρει με τον εαυτό του, ανασαίνοντας τον καθαρό πνευματικό αέρα των κορυφαίων θαυμάτων και προσκυνημάτων. Έτσι μόνο μπορούν οι προσκυνηματικές περιηγήσεις και πορείες μπορούν να αποτελέσουν ένα στοιχείο ενότητας. «…τα ίχνη αυτής της ιερότητας έρχεται να γνωρίσει ὁ άνθρωπος. Για τούτο έρχεται, οφείλει να έρχεται ως προσκυνητής. Να έρχεται, να συμπεριφέρεται και ν’ απέρχεται ως προσκυνητής. Να εμβιώνει, να συμβιώνει και να αποβιώνει ως εὐλαβὴς επισκέπτης» (Κ. Ε. Τσιρόπουλος, Ανάμεσα σε δύο αιώνες, Αθήνα 2002, σ. 134).
Χαιρόμεθα συνεπώς και με την συστηματική πολύχρονη συνεργασία μας, της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Εκκλησίας της Ρωσίας και σε αυτόν το σημαντικό τομέα της ποιμαντικής ευθύνης και δράσεως μας για τον άνθρωπο και τον πιστό άνθρωπο του 21ου αιώνα, πράγμα άλλωστε το οποίο δηλώνεται πάλιν και πολλάκις και με την παρουσία μας σήμερα εν μέσω υμών. Η τριαντάχρονη και πλέον άριστη συνεργασία μου και με την Εκκλησία της Ρωσίας στον τομέα της αναπτύξεως των προσκυνηματικών περιηγήσεων είναι σε όλους και από όλους τους Εκκλησιαστικούς Φορείς και Οργανισμούς και γνωστή και λίαν επαινετή.

Αγαπητοί μου,
Μεταφέροντες τις πατρικές ευχές και ευλογίες του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερωνύμου, αλλά και των Αγίων Αδελφών μου Αρχιερέων, των συγκροτούντων την Ιερά Σύνοδον της Εκκλησίας της Ελλάδος, σας ευχόμαστε εκ μέσης ψυχής και καρδίας, κάθε επιτυχία στο ΣΤ΄ Πανρωσικό Συνέδριο, θα το παρακολουθήσουμε μαζί με την τιμία συνοδεία μας, τον Πανοσιολογιώτατο Αρχιμ. κ. Σπυρίδωνα Κατραμάδο, Γραμματέα του Συνοδικού Γραφείου της Αναπτύξεως των Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος και τον Ιερολογιώτατο Αρχιδιάκονό μου κ. Σεραφείμ Κονίδη και ευελπιστούμε ότι, πάντα από κοινού και δι' αυτού του τρόπου, θα διακονείται ο Ορθόδοξος και Χριστιανικός Λαός του Θεού αλλά και γενικότερα ο άνθρωπος και θα οδηγείται σε νομές σωτηρίους.
Επιτρέψατέ μας, ολοκληρώνοντας τον σύντομο αυτό Χαιρετισμό μας, να ευχηθώ εκ μέσης καρδίας και πάλι καλή επιτυχία στο Συνέδριο και τα Πορίσματα και οι Εισηγήσεις αυτού να αποτελέσουν πηγές αλλά και δρόμους και στόχους μίας επιτυχούς ποιμαντικής πορείας και στον τομέα των προσκυνηματικών περιηγήσεων της σύγχρονης ποιμαντικής της Εκκλησίας μας.
Σας ευχαριστώ!

Τιμητική διάκριση xenia στον Μητροπολίτη Ζακύνθου

2009-11-24T10:01:00.004+02:00

Στο πλαίσιο της 41ης Διεθνούς Εκθέσεως xenia, πραγματοποιήθηκε χθες βράδυ στο ξενοδοχείο Caravel Divani στην Αθήνα η τελετή απονομής τιμητικών διακρίσεων xenia. Απονεμήθηκαν τρεις τιμητικές διακρίσεις. Στον Μητροπολίτη Ζακύνθου Χρυσόστομο Β', στον καπετάν Βασίλη Κωνσταντακόπουλο και στον επιχειρηματία Θεόδωρο Βασιλάκη.

Στην εκδήλωση παρέστησαν: η υφυπουργός Πολιτισμού, αρμόδια για θέματα Τουρισμού Άντζελα Γκερέκου, ο πρ. υπουργός Τουρισμού Άρης Σπηλιωτόπουλος, ιεράρχες της Εκκλησίας της Ελλάδος, πολλοί επιχειρηματίες και άνθρωποι του Τουρισμού και των ΜΜΕ.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με προσφωνήσεις των διοργανωτών, χαιρετισμό του προέδρου της Οργανωτικής Επιτροπής Μάκη Φωκά, χαιρετισμό της υφυπουργού Άντζελας Γκερέκου, και ακολούθησε η παρουσίαση των τιμωμένων και οι απονομές τιμητικών διακρίσεων xenia.

O Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος είναι ο τρίτος ιεράρχης που τιμάται με διάκριση xenia. Προηγήθηκαν ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος και ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος. Ο Ζακύνθου Χρυσόστομος τιμήθηκε για την προσφορά του στην Εκκλησία και τον πολιτισμό και ειδικότερα στην υπόθεση του θρησκευτικού τουρισμού. Ιδιαιτέρως δε, για την ανάπτυξη σχέσεων με την Ρωσία μέσω προσκυνηματικών ταξιδιών και περιηγήσεων.

Την τιμητική διάκριση στον Μητροπολίτη Ζακύνθου απένειμε η υφυπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Άντζελα Γκερέκου, μαζί με τον πρ. υπουργό Άρη Σπηλιωτόπουλο.

Εν συνεχεία μίλησε στους προσκεκλημένους της εκδήλωσης ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος, ο οποίος εξήγησε με συντομία την ανάγκη του θρησκευτικού τουρισμού στις μέρες μας, που θα έχει χαρακτήρα προσκυνηματικό, αλλά και ψυχαγωγικό, που θα συμβάλει στη σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ των λαών και απαιτεί την κινητοποίηση όλων και ιδιαιτέρως της Πολιτείας.

Στην φωτογραφία οι τιμηθέντες με την υφυπουργό Άντζελα Γκερέκου και τον Πρόεδρο xenia Εκθέσεις - Συνέδρια Α.Ε. Τάσο Κούμανη.

Στο τέλος, ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος έκανε δηλώσεις στην Κρατική Τηλεόραση για το θέμα του θρησκευτικού τουρισμού.

Σήμερα ο Μητροπολίτης Ζακύνθου αναχώρησε για την Ρωσία προκειμένου να συμμετάσχει, ως εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Ελλάδος, στο έκτο Πανρωσικό Εκκλησιαστικό Συνέδριο αναπτύξεως των Προσκυνηματικών Περιηγήσεων (Θρησκευτικού Τουρισμού).
Το Συνέδριο διοργανώνεται από το Συνοδικό Γραφείο Προσκυνηματικών Περιηγήσεων (Αναπτύξεως του Θρησκευτικού Τουρισμού) της Εκκλησίας της Ρωσίας και θα πραγματοποιηθεί στην Μόσχα από την Τετάρτη 25 Νοεμβρίου έως και την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου 2009 με γενικό θέμα : "Πορεία των προς Θεόν δεομένων".

Στιγμιότυπα από την εορτή των Εισοδίων στο Μπανάτο

2009-11-21T13:00:00.000+02:00

Με αισθήματα ευλάβειας και κατάνυξης γιορτάσαμε σήμερα στη Φανερωμένη μας τα Εισόδια της Παναγίας. Από εκεί και οι παραπάνω φωτογραφίες, με τη ματιά του Πορφύρη μας.
Εκτός από τον Εφημέριό μας έλαβε μέρος ο Μέγας Οικονόμος Ιωάννης Βλαχιώτης (εφημέριος του Φιολίτη), ενώ συμπροσευχόμενος ήταν ο συγχωριανός μας Οικονόμος Ιωάννης Ζαρκάδης (εφημέριος Χουρχουλιδίου - Κουκουναρίας).

Στην ομιλία του ο π. Παναγιώτης αναφέρθηκε στην κεντρική θέση που έχει η Θεοτόκος στη σωτηρία μας. Τα Εισόδιά της στον ναό σήμερα -είπε- αποτελούν το προάγγελμα της Θείας Γέννας, που επίκειται!

Εσπερίζοντας για τα Εισόδια της Παναγίας στη Φανερωμένη Μπανάτου

2009-11-20T19:15:00.002+02:00

Τελέσθηκε το απόγευμα στον ναό της Φανερωμένης μας ο επίσημος Εσπερινός για την αυριανή εορτή των Εισοδίων. Για τους μη γνωρίζοντες, αναφέρουμε ότι ο εν λόγω ναός μας πανηγυρίζει κατ' αυτή την εορτή, της "Μισοσπορίτισσας" (κατά το κοινώς λεγόμενον).

Αύριο το πρωί θα έχουμε την Ευχαριστιακή Σύναξη προς τιμήν της Παναγίας, με Αρτοκλασία.

Το Κελί του νέου Παρεκκλησίου της Ενορίας μας

2009-11-20T18:55:00.004+02:00

Τελειώνει αυτές τις μέρες το Κελί ή Πανηγυρόσπιτο (όπως θέλετε, πείτε το) του νέου Παρεκκλησίου των Παμμεγίστων Ταξιαρχών και Νικολάου, το οποίο -ως γνωστόν- οικοδομήθηκε στην Ενορία μας. Πρόκειται για ένα μικρό σπιτάκι, το οποίο ως χώρος βοηθητικός, κρίνεται άκρως απαραίτητο για τη λειτουργικότητα του ίδιου του ναού και των ιερών ακολουθιών που θα τελούνται εκεί, κυρίως κατά τους χειμωνιάτικους μήνες, οπότε μάλιστα θα εορτάζει.

Έτοιμο το Καμπαναρίο της Φανερωμένης Μπανάτου

2009-11-20T18:00:00.000+02:00

Ολοκληρώθηκαν σήμερα οι εργασίες της ανανέωσης του Καμπαναρίου τση Φανερωμένης μας. Ήδη στέκει περήφανο και φρεσκοβαμμένο στην κορυφή της "Ράχης" (όπως ονομάζεται το ύψωμα όπου βρίσκεται), σήμα κατατεθέν του ιστορικού κέντρου του χωριού μας! Με το καλό να το χαιρόμαστε!

Πρόσωπα των Εγκαινίων του Δημαρχείου στο Μπανάτο

2009-11-19T21:15:00.000+02:00

Τα φώτα της μεγάλης γιορτής των Εγκαινίων έσβησαν στο νέο Δημαρχείο των Αρκαδίων Ζακύνθου, εδώ στο Μπανάτο, οι Προκαθήμενοι των Εκκλησιών επέστρεψαν στις έδρες τους, ο κάθε .... στον πάγκο του κι εμείς απομείναμε να θυμόμαστε (μες από ένα πλήθος φωτογραφιών του ειδικού συνεργάτη μας Πορφύρη), τις όμορφες και ανεπανάληπτες στιγμές που γνώρισε το Μπανάτο την προηγούμενη Κυριακή.
Παρακάτω αλιεύουμε Πρόσωπα της Γιορτής - ενδιαφέρουσες φυσιογνωμίες:

Στιγμιότυπα από την τελευταία εισήγηση του Α΄ Πανελληνίου Συνεδρίου για τις Προσκυνηματικές Περιηγήσεις

2009-11-17T18:01:00.005+02:00

Ζάκυνθος, 15 Νοεμβρίου 2009
Εισήγηση π. Παναγιώτη Καποδίστρια περί του Πολιτισμού της Επτανήσου
Πηγή: erztv2009's Channel

Το Ιωβηλαίο του Μητροπολίτη Ζακύνθου Χρυσοστόμου Β΄ σε videos

2009-11-17T12:07:00.005+02:00

Σάββατο, 14 Νοεμβρίου 2009. Πηγή: erztv2009's Channel

Εθιμοτυπικές επισκέψεις του Πατριάρχη Αλεξανδρείας στον Νομάρχη Ζακύνθου και στον Δήμαρχο Ζακυνθίων

2009-11-16T16:00:00.002+02:00

Μετά την επίσκεψη στο Μητροπολιτικό Μέγαρο, ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας μετέβη στη Νομαρχία Ζακύνθου, όπου είχε εθιμοτυπική εγκάρδια συνάντηση με τον Νομάρχη Ζακύνθου Διονύσιο Γάσπαρο, τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Διονύσιο Μυλωνά, μέλη του Νομαρχιακού Συμβουλίου και λοιπούς παράγοντες της δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης του τόπου.

Ο Νομάρχης εξέφρασε την ικανοποίηση όλων των Ζακυνθινών για την παρουσία του στο νησί μας, με την ευκαιρία των τιμητικών εκδηλώσεων για τον οικείο μας Μητροπολίτη κ. Χρυσόστομο. Ο Πατριάρχης ευχαρίστησε για την υποδοχή, μίλησε για τους οραματισμούς του εκεί κάτω στις "μαύρες" χώρες της Αφρικής, όπου επιτελείται έργο αναστατικό, δίχως διαθέσεις προσηλυτισμού ή επεκτατισμού, αλλά συμπαράστασης στους "ελάχιστους αδελφούς" της αχανούς αυτής ηπείρου. Τέλος, αντηλλάγησαν δώρα.

Μετά το Νομαρχιακό Μέγαρο, ο Πατριάρχης, η συνοδεία του και ο Ζακύνθου μετέβησαν πεζή στο Δημαρχείο της πόλης, όπου συναντήθηκε με τον Δήμαρχο Ζακυνθίων Διονύση Ακτύπη.

Κι εκεί εκφράστηκαν από πλευράς του Δημάρχου αισθήματα σεβασμού, ενώ ο Πατριάρχης μετέφερε την ευλογία του Αλεξανδρινού Θρόνου, μίλησε για τις συνεχείς περιοδείες του σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Αφρικής, αναφερόμενος για πολλοστή φορά στην ευγνωμοσύνη που χρωστά στον Μητροπολίτη Ζακύνθου. Πριν την αναχώρησή του, αντηλλάγησαν επίσης δώρα.

Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας στο Μητροπολιτικό Μέγαρο Ζακύνθου

2009-11-16T13:00:00.002+02:00

Σήμερα, μετά το Προσκύνημα στον Όσιο Ιωσήφ τον Σαμάκο, στο Γαϊτάνι Ζακύνθου, τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας (τον οποίον συνοδεύει διαρκώς ο φιλοξενών Μητροπολίτης Ζακύνθου) υποδέχτηκαν στο Μητροπολιτικό Μέγαρο Ζακύνθου ο Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος Πρωτοπρεσβύτερος Παναγιώτης Καποδίστριας, ο ιδιαίτερος του Γραφείου Πρεσβύτερος Αντώνιος Καλόφωνος, ο Γραμματέας ΙΜΖ και Μητροπολιτικού Συμβουλίου Πέτρος Παράσχης, οι Λογιστές Διονύσιος Πλέσσας και Ανδριανή Καμπιώτη. Εκεί παρευρέθησαν επίσης ο Αρχιμανδρίτης Διονύσιος Λυκογιάννης (Ιεροκήρυκας της Μητρόπολης), ο Αρχιμανδρίτης Δανιήλ Μπιάζης (Ηγουμενεύων της Μονής Σπηλαιωτίσσης Ορθωνιών και υπεύθυνος επί των Αιρέσεων Ι.Μ.Ζ.), ο Πρωτοπρεσβύτερος Χαράλαμπος Κυπριώτης (Κατηχητής Ι.Μ.Ζ. και Πρόεδρος του Συλλόγου Πολυτέκνων Νομού Ζακύνθου) και άλλοι συνεργάτες της Μητρόπολης.

Κατ' αρχήν ο Σεβ. Ζακύνθου ξενάγησε τον Πατριάρχη στο προσωπικό του Γραφείο, δείχνοντάς του τα έργα ζακυνθινής αγιογραφικής τέχνης, τα οποία φυλάσσονται στην αξιόλογη Πινακοθήκη του Μεγάρου.

Ακολούθησε μικρή δεξίωση στην Αίθουσα του Μητροπολιτικού Θρόνου, όπου όλοι είχαν την ευκαιρία να χαρούν την άνετη και σεμνή παρουσία του προεστώτος του δευτερόθρονου Πατριαρχείου. Η ατμόσφαιρα ήταν ιδιαίτερα εγκάρδια. Ο Μητροπολίτης Ζακύνθου αναφέρθηκε στα βασικά ιστορικά ενός εκάστου από τους εικονιζόμενους στα πορτρέτα της σάλας αυτής παλαιούς Μητροπολίτες του νησιού.

Αμέσως μετά βγήκαν οι απαραίτητες αναμνηστικές φωτογραφίες με τον Μητροπολίτη, τον Αρχιερατικό Επίτροπο, τους Γραμματείς και τους Λογιστές. Ο Πατριάρχης διαρκώς χαμογελαστός κι ευπροσήγορος!

Τέλος επισκέφτηκε κι ευλόγησε το Γραφείο του Γενικού Αρχιερατικού Επιτρόπου, όπου θαύμασε ιδιαίτερα τις προσωπογραφίες των Πρωτοπαπάδων της Ζακύνθου, που εκτίθενται εκεί. Θύμισε μάλιστα, ότι κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας στην γενέτειρά του Κρήτη, οι υποψήφιοι Κληρικοί της Μεγαλονήσου κατέφευγαν στη Ζάκυνθο για να χειροτονηθούν.

Προσκύνημα του Πατριάρχη Αλεξανδρείας στον Όσιο Ιωσήφ τον Κρήτα στο Γαϊτάνι Ζακύνθου

2009-11-16T12:00:00.003+02:00

Παραμένοντας και σήμερα στη Ζάκυνθο ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρος, έκαμε το πρωί προσκύνημα στο Λείψανο του συντοπίτη του Κρητός Αγίου Ιωσήφ του Σαμάκου, το Οποίο φυλάσσεται στο ναό του Παντοκράτορος Γαϊτανίου Ζακύνθου. Για όσους δεν το γνωρίζουν, το Λείψανο του Ηγιασμένου Γέροντα μετακομίσθηκε στη Ζάκυνθο το 1669 από Κρήτες πρόσφυγες μετά την πτώση του Χάνδακα στους Αγαρηνούς. Έκτοτε θησαυρίζεται στο χωριό Γαϊτάνι, αποτελώντας πηγή αγιασμού για τους πσιτούς της περιφέρειας.

Τον Πατριάρχη συνόδευε ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος, ενώ τον υποδέχτηκαν τα παιδάκια του Νηπιαγωγείου της κωμόπολης. Μετά την δέηση στην είσοδο του ναού από τον Εφημέριο Πρωτοπρεσβύτερο Νικόλαο Σεμιτέκολο, οδηγήθηκε στο "Δωμάτιο του Αγίου", όπου εψάλη μικρή παράκληση και ο Πατριάρχης κατασυγκινημένος και γονυπετής προσκύνησε τα πόδια του Κρητός Οσίου.

Ο Εφημέριος προσέφερε στον υψηλό επισκέπτη αρχιερατικό εγκόλπιο και ο Πατριάρχης ανταπέδωσε με αλεξανδρινό ασημικό και λόγους αγάπης!

Στο Γαϊτάνι συναντήθηκε εξάλλου με τον Πρωτοπρεσβύτερο Παναγιώτη Σπουργίτη, Εφημέριο του Μητροπολιτικού Ναού Ζακύνθου, με τον οποίο συνδέονται φιλικά από τα σπουδαστικά τους χρόνια στη Ριζάρειο Σχολή.

"Σύμμαχος" η τεχνολογία για την ενίσχυση του θρησκευτικού τουρισμού

2009-11-16T11:10:00.002+02:00

Άρθρο του Κώστα Καντούνη στην Απογευματινή

Προκειμένου να αναπτυχθεί ουσιαστικά ο θρησκευτικός τουρισμός στην Ελλάδα, η Εκκλησία πρέπει να προσαρμοστεί στα σύγχρονα δεδομένα, να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία ως μέσο οργάνωσης και δικτύωσης και να «μιλήσει» σε πολλές ακόμη γλώσσες. Αυτή ήταν η άποψη που επικράτησε στο Α΄ Πανελλήνιο Συνέδριο για τις Προσκυνηματικές Περιηγήσεις, που πραγματοποιήθηκε το διήμερο 14-15 Νοεμβρίου στη Ζάκυνθο, και ολοκληρώθηκε με επιτυχία.

Μεταξύ άλλων, οι σύνεδροι επισήμαναν την ανάγκη για εξειδίκευση των ξεναγών που εργάζονται σε προσκυνήματα, καθώς, όπως είπαν, τα ταξιδιωτικά πρακτορεία δεν είναι κατάλληλα. Οι άνθρωποι, πρόσθεσαν πολλοί από τους συμμετέχοντες, πρέπει να βιώνουν την επίσκεψη και όχι να αντιμετωπίζονται ως… έσοδα από τον τουρισμό.

«Δεν επιθυμούμε να γίνουμε ταξιδιωτικοί πράκτορες, ούτε να φάμε το ψωμί άλλων ανθρώπων. Μπορούμε όμως ως Εκκλησία ή ως Μητροπόλεις ξεχωριστά να συστήνουμε ξεναγούς ειδικευμένους σε θέματα προσκυνηματικού τουρισμού», τόνισε συγκεκριμένα ο πρόεδρος του Συνεδρίου Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Χρυσόστομος. «Η Εκκλησία –προσέθεσε– καλείται σήμερα να προβάλει στα μέλη της –και όχι μόνον– κάτι που ενώ στα μάτια των πολλών ίσως φαίνεται παρωχημένο και ξεπερασμένο, γι’ αυτήν είναι δοκιμασμένο και αποδεδειγμένα ωφέλιμο ψυχικά, στο διάβα των αιώνων. Τούτο είναι οι προσκυνηματικές περιηγήσεις».

Ο γραμματέας της Συνοδικής Επιτροπής Προσκυνηματικών Περιηγήσεων Αρχιμανδρίτης Σπυρίδων Κατραμάδος υποστήριξε από την πλευρά του: «Η Πολιτεία αντιλαμβάνεται τελείως διαφορετικά τον προσκυνηματικό τουρισμό από την Εκκλησία. Δεν είναι θέμα εσόδων οι προσκυνηματικές περιηγήσεις, ούτε απλώς ένα ακόμη πεδίο τουρισμού».

«Πάντοτε οι προσκυνηματικές περιηγήσεις ήταν για το Πατριαρχείο μας ένας τομέας που δίναμε προσοχή», είπε ζητώντας το λόγο ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρος.«Ενδεικτικά θα σας πως ότι πέρσι είχαν έρθει στην Αίγυπτο μόνον από τη Ρωσία 1,4 εκατομμύρια επισκέπτες, ενώ στο Σινά πήγαν 700 χιλιάδες άνθρωποι. Αυτά είναι νούμερα δεν μπορεί να αγνοήσει κάποιος. Εμείς», προσέθεσε ο κ. Θεόδωρος, «είμαστε σε επαφή με τους ξεναγούς. Τους καλούμε στο Πατριαρχείο τακτικά, συζητούμε μαζί τους, τους δίνουμε κατευθύνσεις. Θέλω να επισημάνω ότι είναι πολύ σημαντικό να δοθεί έμφαση στο ρωσικό πληθυσμό».

Αντίδωρο αγάπης από τη Ζάκυνθο στο Μητροπολίτη

2009-11-16T10:10:00.000+02:00

Εφημερίδα ΗΜΕΡΑ ΤΣΗ ΖΑΚΥΘΟΣ σήμερα

Τιμή στα 70 χρόνια από την γέννησή του (1939), στα 50 (1959), από την εγκαταβίωσή του στο όρος Σινά, στα 33 (1976) από την χειροτονία του σε Επίσκοπο και στα 15 (1994) από την ενθρόνισή του στη Ζάκυνθο, απέδωσε στο Σεβασμιότατο Μητροπολίτη κ.κ. Χρυσόστομο, η Επιτροπή Πρωτοβουλίας έκδοσης τιμητικού τόμου, που αναφέρεται στον ίδιο.
Σε μια λαμπρή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου στο πολιτιστικό κέντρο του Δήμου Αρκαδίων στο Σαρακινάδο, παρουσία του Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ.κ. Θεόδωρου, των Αρχιεπισκόπων Κύπρου κ.κ. Χρυσοστόμου, Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ.κ Ιεωρονύμου, εκπροσώπων του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου και του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, καθώς και πλήθους Ιεραρχών και Αρχιερέων, παραδόθηκε στο Δεσπότη του νησιού ο τιμητικός τόμος «Φιόρα τιμής για τον Μητροπολίτη Ζακύνθου Χρυσόστομο Β΄ – Συνετό».
Το «παρών» στην αίθουσα του δημοτικού θεάτρου, έδωσαν και οι αρχές του τόπου, μεταξύ των οποίων ο Βουλευτής, ο Νομάρχης, οι Δήμαρχοι, η πρόεδρος του ΕΘΠΖ, εκπρόσωποι των σωμάτων ασφαλείας και των παραγωγικών φορέων και αρκετοί Νομαρχιακοί και Δημοτικοί Σύμβουλοι. Επίσης, στη Ζάκυνθο γι’ αυτό το σκοπό, βρέθηκε η πρώην Νομάρχης, Κατερίνα Κουταλά (εκτελούσε χρέη Νομάρχη Ζακύνθου, το έτος ενθρόνισης του Μητροπολίτη), ο πρώην Βουλευτής, Διονύσης Γκούσκος κ.α.
Στην ίδια εκδήλωση, πραγματοποιήθηκε και η τιμητική ανακήρυξη του Σεβασμιοτάτου ως Επίτιμου Καθηγητή του Τμήματος Τεχνολογίας Περιβάλλοντος και Οικολογίας του ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων, από τον πρόεδρό του Ιδρύματος, Γιώργο Καλκάνη και τον τοπικό προϊστάμενο, Αριστοτέλη Μαρτίνη.
Στις σύντομες ομιλίες στους οι παρευρισκόμενοι προκαθήμενοι των εκκλησιών, εξήραν το έργο του Μητροπολίτη μας, ενώ θυμήθηκαν σημαντικές στιγμές από την μακρά φιλία τους. Σημαντική και η επιστολή που διάβασε ο εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχη. Οι στιγμές ήταν εξόχως συγκινητικές.
Ακολούθησε μια εξαιρετική ομιλία του Μητροπολίτη με θέμα «Θεολογική Οικολογία».
Στο τέλος της εκδήλωσης ακούστηκαν ψαλμοί και άσματα από τις Ζακυνθινές χορωδίες «Αγίου Διονυσίου», «Φανερωμένης» ενώ οι Τραγουδιστάδες τση Ζάκυθος απέδωσαν τρία χαρακτηριστικά τραγούδια από την πλούσια μουσική παράδοση του τόπου μας. Η εκδήλωση έκλεισε με τα ευχαριστήρια από τον Δεσπότη και τον πολυχρονισμό του από τους Τραγουδιστάδες.
Η εκδήλωση εντάχθηκε στο πρόγραμμα του Α’ Πανελληνίου Συνεδρίου με θέμα «Προσκυνηματικές περιηγήσεις-Τα Επτάνησα ως Πανορθόδοξοι Προσκυνηματικοί Προορισμοί», οι εργασίες του οποίου ξεκίνησαν το πρωί του Σαββάτου και ολοκληρώθηκαν χθες.

Πολύτιμο συγγραφικό έργο
Αναφερόμενος στη σύνταξη του τόμου ο πρόεδρος της αρμόδιας επιτροπής, Πρωτοπρεσβύτερος, Παναγιώτης Καποδίστριας, στάθηκε στους τοπικούς συντελεστές, όπου εκτός του ιδίου, ήταν οι Αρχιμανδρίτες Διονύσιος Λυκογιάννης και Δανιήλ Μπιάζης και οι συγγραφείς – ποιητές Διονύσης Σέρρας και Διονύσης Φλεμοτόμος. Χαρακτήρισε το βιβλίο των 1.036 σελίδων «τόμο ποιότητας και ουσίας», που περιέχει θέματα τοπικά και πάσης φύσεως, διαφόρων επιστημών.
Στην παρουσίαση προχώρησε ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Δημήτρης Γόνης, που συμμετείχε και στη σύνταξη του βιβλίου. Όπως είπε, στον τόμο περιέχονται 67 εργασίες από 71 άτομα, μία εκ των οποίων του Πρωτοπρεσβύτερου, Παναγιώτη Καποδίστρια, που αναφέρεται στη ζωή του Μητροπολίτη.
Με κείμενά τους συμμετέχουν επίσης, 6 Μητροπολίτες εκ των οποίων 4 της Εκκλησίας της Ελλάδος, και 2 από άλλα Πατριαρχεία. Στον τόμο εμπεριέχονται εργασίες από τα Πανεπιστήμια Αθηνών (16), Θεσσαλονίκης (5), Θράκης (3), Ιονίου (2), του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, της Ακαδημίας Αθηνών και του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου (από 1). Επιπλέον, εμπεριέχεται εργασία καθηγητή του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ.
Το περιεχόμενό του, σύμφωνα με τον κ. Γόνη, χωρίζεται σε δύο μέρη, το ένα με τους προλογισμούς των ιερέων και το άλλο με άρθρα και μελετήματα. Επίσης, υπάρχουν εργασίες για την εκκλησιαστική ιστορία τόσο του νησιού, όσο και της υπόλοιπης χώρας, για την Παλαιά και την Κενή Διαθήκη, καθώς και για σύγχρονα προβλήματα της Εκκλησίας.
Πρόκειται για «τόμο αντικείμενο μελέτης και ευρύτερων χρήσεων για τους μελετητές του μέλλοντος», δήλωσε ο κ. Γόνης, ενώ η παράδοσή του βιβλίου στον Μητροπολίτη, πραγματοποιήθηκε από τον Πατριάρχη Αλεξάνδρειας, κ.κ. Θεόδωρο, μέσα σε συγκινησιακά φορτισμένο κλίμα.

Οι χαιρετισμοί
Ο Πατριάρχης χαρακτήρισε τον τόμο “αντίδωρο αγάπης”, ενώ “γύρισε” 25 χρόνια πίσω, στην ενθρόνισή του στην Οδησσό και ευχαρίστησε τον Δεσπότη για τη βοήθειά του στις δυσκολίες που αντιμετώπισε στην Αλεξάνδρεια.
Ανάλογα ήταν τα λόγια και του Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Χρυσοστόμου, που απευθυνόμενος προς τον Σεβασμιότατο, τόνισε πως δεν γεννήθηκε για τα χαμηλά. “Η Ιθάκη σας βρίσκεται λίγο πιο κάτω από το ανέφικτο, αλλά πολύ πιο ψηλά από το εφικτό”, σημείωσε και θυμήθηκε τα χρόνια της Χούντας, όταν και οι δύο φοιτούσαν στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και πως με τη συμβολή τους σταμάτησαν οι ανακρίσεις πριν καν ξεκινήσουν.
Τη χαρά της Εκκλησίας της Ελλάδος, στους σταθμούς της ζωής του Μητροπολίτη, εξέφρασε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ.κ. Ιερώνυμος, λέγοντας πως ό,τι κάνει ο κ.κ. Χρυσόστομος, δεν το κάνει περιμένοντας ανταμοιβή, αλλά από αγάπη.
Για γιορτή που αφορά όλο το ποίμνιο της Ζακύνθου έκανε λόγο ο εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχη, Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης και για τέλειο Ιεράρχη, μίλησε ο εκπρόσωπος του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, Μητροπολίτης Καπητωλιάδος Ησύχιος. Ο Αρχιεπίσκοπος Σιναίου κ.κ. Δαμιανός, όπως και οι υπόλοιποι Αρχιερείς, κάλεσε το Μητροπολίτη να παραμείνει στη θέση του.
Με την ανακήρυξή του ως Επίτιμου Καθηγητή του Τμήματος Τεχνολογίας Περιβάλλοντος και Οικολογίας, στον Μητροπολίτη χαρίστηκε από τον κ. Καλκάνη ένα αντίγραφο ποντιακού δισκοπότηρου και διαβάστηκε η απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΑΤΕΙ.

Προετοίμασε την αποχώρησή του
Φανερά συγκινημένος στο κλείσιμο της εκδήλωσης, ο Σεβασμιότατος είπε ότι θα ήθελε να γιορτάζει τα 35 έτη της παρουσίας του στο νησί και ζήτησε από τον Θεό να συγχωρέσει όλους όσους τον δυσκόλεψαν να συμβεί αυτό τότε.
Ευχαρίστησε όλους όσοι συνέδραμαν στην τελετή, λέγοντας ότι ήταν ιδέα του Πατριάρχη Αλεξανδρείας και ότι δεν πρόκειται να ξεχάσει τη συγκεκριμένη μέρα ποτέ. Δεν παρέλειψε μια μικρή και συγκινητική αναφορά στην εκκλησιαστική του ζωή από μωρό ως και τις μέρες μας.
Τέλος, άφησε την πόρτα της αποχώρησής του “ανοιχτή” σημειώνοντας: “Νομίζω ότι και αν ακόμα οι σωματικές μου δυνάμεις μου επιτρέπουν να συνεχίσω την πορεία, πρέπει να φύγω, γιατί κινδυνεύω ανά πάσα στιγμή.
Μπορεί να συμβεί στη ζωή του ανθρώπου, να απογοητεύσω. Είναι η καλύτερη ώρα. Δεν το λέω απόψε, είμαι έτοιμος όμως από καιρό. Σας ευχαριστώ, ένα μεγάλο ευχαριστώ για όλα”.

Δάκρυσε ο Χρυσόστομος
Οι «Τραγουδιστάδες τση Ζάκυνθος» συνοδευόμενοι από ορχήστρα απέδωσαν τρία χαρακτηριστικά μουσικά κομμάτια, στενά συνδεδεμένα με την Ζακυνθινή και γενικότερα Επτανησιακή παράδοση. Ήταν μια σπάνια μελοποίηση της “Ξανθούλας” του Διονυσίου Σολωμού, από τον Νικόλαο Μάτζαρο, ο “Φιλόπατρις” του Ανδρέα Κάλβου, μελοποιημένος από τον Δημήτρη Λάγιο και τέλος ένα ξεχωριστό μουσικό κομμάτι σε στίχους αγνώστου, που γράφτηκαν το 1884 για την εορτή του μητροπολίτη την παραμονή των Φώτων (Λεξικό Λεωνίδα Ζώη Β τόμος) και μελοποίηση – ειδικά για την προχθεσινή βραδιά και ως ιδιαίτερη τιμή στο Μητροπολίτη μας – από τον Ζακυνθινό συνθέτη και μαέστρο, Παναγιώτη Μαρίνο. Κατά τη διάρκεια της μουσικής εισαγωγής σε γιγαντοοθόνη προβάλλονταν εικόνες από την πορεία της ζωής του Μητροπολίτη μας. Η στιγμή ήταν άκρως συγκινητική για όλους και οδήγησε σε υψηλή συναισθηματική φόρτιση τον τιμώμενο.
Τα δάκρυα δεν μπορούσαν να κρυφτούν, ενώ την στιγμή της αποφώνησης ο Μητροπολίτης μετέδωσε την φόρτισή του σε όλους τους παρευρισκομένους, γεμίζοντάς τους ανθρώπινη συγκίνηση. Οι στιγμές εκείνες χαράχτηκαν στην ιστορία του τόπου.

Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος Β' και Ζακύνθου Χρυσόστομος Β', μια ισχυρή 25ετής Φιλία

2009-11-15T23:50:00.004+02:00

Στην σημερινή Πατριαρχική Θ. Λειτουργία στο Καθολικό της Μονής του Πολιούχου Ζακύνθου Αγίου Διονυσίου, ο οικείος Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Χρυσόστομος προσεφώνησε καταλλήλως τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής κ. Θεόδωρο, με τον οποίον τον συνδέει 25ετής ισχυρή φιλία. Ο κ. Χρυσόστομος αναφέρθηκε στο τεράστιο κι ευθυνοφόρο ιεραποστολικό έργο του Πατριάρχη στην Μαύρη Ήπειρο, κάτι που εξόχως θαυμάζει, καθώς συντελείται κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες.

Ο Μητροπολίτης Ζακύνθου προσέφερε, στον Πατριάρχη Αλεξανδρείας την εμβάδα του Αγίου Διονυσίου, για να τον ενισχύει στο δύσκολο ιεραποστολικό του έργο.

Ο κ. Χρυσόστομος έκλεισε τον λόγο του με ευχαριστίες από καρδίας προς όλους τους αρχιερείς και τους ιερείς, οι οποίοι από παντού προσήλθαν στη Ζάκυνθο, για να συνεορτάσουν τα ονομαστήριά του και τις ιερατικές επετείους του, ιδιαίτερα προς τους Ηγουμένους της Ιβήρων, του Εσφιγμένου και της Πάτμου. Εξέφρασε, μάλιστα, μ' έμφαση την αμέριστη συμπαράστασή του στην Αδελφότητα της Αγιορείτικης Μονής Εσφιγμένου, της οποίας ο ηγούμενος π. Χρυσόστομος λειτούργησε στην σημερινή Ευχαριστιακή Σύναξη, και που -ως γνωστόν- υφίσταται ακόμα την αδικία εξαιτίας της μη εφαρμογής των νόμων.

Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρος μίλησε διεξοδικά και καρδιακά για την πληθωρική προσωπικότητα του Ζακύνθου Χρυσοστόμου. Αναφέρθηκε στην προσωπική σχέση που έχει μαζί του, εξαιτίας του γεγονότος ότι ο Ζακύνθου τον υποστήριξε καθοριστικά, προσάγοντάς τον στον μακαριστό Πατριάρχη Αλεξανδρείας Νικόλαο Στ΄ κι εν συνεχεία τον εγκατέστησε ως Έξαρχο του Πατριαρχείου στην Οδησσό.

Είπε επί λέξει ο κ. Θεόδωρος: "Ομολογώ ότι τα λόγια αδυνατούν να περιγράψουν και να περικοσμήσουν μια πολυδιάστατη ισχυρή εκκλησιαστική προσωπικότητα, η οποία αφ' ενός εντόνως χαράσσει σημεία της συγχρόνου ιστορίας της Ελλαδικής Εκκλησίας, αφ' ετέρου δε όχι λιγότερο και αυτής του καθ΄ ημάς παλαιφάτου Πατριαρχείου".

Χαρακτήρισε εξάλλου τον Μητροπολίτη Ζακύνθου άνδρα "ευθύ, ειλικρινή, αυθόρμητο και άρχοντα", ποιμενάρχη που βρίσκεται στο πλευρό όλων των κοινωνικών τάξεων, συμπαραστεκόμενος όχι μόνον ηθικώς, αλλά και υλικώς.

Και κατέληξε ο κ. Θεόδωρος: «Μπορούμε να σας προσφέρουμε ευχετικώς τους στίχους του συμπατριώτη σας Διονυσίου Σολωμού. “Το ψηλό δένδρο ολόκληρο κ’ ηχολογεί κι αστράφτει, μ΄ όλους της τέχνης τους ήχους, με τ’ ουρανού τα φώτα.” Όλοι μας έτσι σας αισθανόμαστε, να ηχολογείτε και να αστράφτετε. Και αστράφτετε επειδή ηχολογείτε τα ποθούμενα υπέρ της Ζακύνθου, υπέρ της αμώμου Ορθοδοξίας, υπέρ της αδύτου Ρωμιοσύνης», είπε ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας προσφέροντας ένα εγκόλπιο με την Αγία Αικατερίνη, στην οποία είναι αφιερωμένη η ιστορική Μονή του Σινά από όπου ξεκίνησε την πορεία της πεντηκονταετούς διακονίας του ο Ζακύνθου Χρυσόστομος.

π. Παναγιώτη Καποδίστρια: ΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ ΩΣ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ. ΖΑΚΥΝΘΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ - ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ

2009-11-15T13:15:00.004+02:00

[Εισήγηση κατά το Α΄ Πανελλήνιο Συνέδριο της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος για τις Προσκυνηματικές Περιηγήσεις. Ζάκυνθος, Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Αρκαδίων, Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2009]

Μακαριότατε Πάπα και Πατριάρχα Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρε, Μακαριότατε Αρχιεπίσκοπε Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου κ.κ. Χρυσόστομε, Μακαριότατε Αρχιεπίσκοπε Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμε, Άγιοι Εκπρόσωποι της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και της Σιωνίτιδος, Πολυσέβαστή μας Χορεία των Ιεραρχών, Σεβαστοί Πατέρες, Εντιμότατοι Άρχοντες, Ελλογιμότατοι Κύριοι Καθηγητές και Σύνεδροι, Κυρίες και Κύριοι,

Κατ’ αρχήν οφείλω χάριτες υιϊκές στον Μακαριότατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο, ότι, ως Πρόεδρος της Ιεράς Συνόδου, ανέθεσε στην ταπεινότητά μου να παρουσιάσει στο παρόν Συνέδριο το θέμα «Τα Επτάνησα ως Πανορθόδοξοι Προσκυνηματικοί Προορισμοί - Ζάκυνθος, Ιστορία – Παραδόσεις».
Πρόκειται για ένα πλατύ, βαθύ και απαιτητικό θέμα, το οποίο αγκαλιάζει έναν ολόκληρο Πολιτισμό (τον Επτανησιακό), εστιάζοντας μάλιστα στην πάλαι ποτέ «Φλωρεντία της Ανατολής», τουτέστιν το νησί μας τη Ζάκυνθο.

Περί των ιδιαιτεροτήτων του Επτανησιακού Πολιτισμού έχουν πλείστα όσα γραφεί από σημαίνοντες επιστήμονες, οι οποίοι έχουν δαπανήσει τη ζωή τους στην έρευνα και την καταγραφή των ιστορικών δεδομένων του Ιόνιου χώρου. Τα δεδομένα υπάρχουν, οι θαυμαστικές αναφορές στις ιδιαιτερότητες του τόπου περισσεύουν, οι προγονικές δάφνες πότε μαραίνονται, πότε αναθαρρεύουν, ουδέποτε όμως εκπίπτουν.

Τα Επτάνησα δεν αποτελούν μονάχα γεωγραφικό χώρο, αλλά λειτουργούν και ως ιδέα. Ανέκαθεν (και όχι τόσο στις μέρες μας, ως προς την καθημερινή ζωή και πράξη) απετέλεσαν ένα γεωγραφικό σώμα, γνωρίζοντας την αυτή τύχη κάτω από τις ίδιες εξουσίες. Ευνόητο είναι, ότι θα διαμόρφωναν παρόμοια πολιτισμική, θρησκευτική, ιστορική αυτοσυνειδησία, η οποία θα μπορούσε να συνοψισθεί στη φράση, ότι κατέστησαν διαιώνια «δύση της Ανατολής και ανατολή της Δύσης» (1). Τούτο σημαίνει, ότι απετέλεσαν το κατώφλι της συνάντησης της λεγόμενης «καθ’ ημάς Ανατολής» με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Δυο κόσμοι αλληλοπεριχωρούμενοι βελούδινα στην Ιόνια επικράτεια, δίχως αδιέξοδες εκπλήξεις, μεγαλόστομες εντάσεις ή φοβίες έναντι των ετεροτήτων του Άλλου ή του Ξένου.

Αν και τα στοιχεία δεν είναι πολλά για την βυζαντινή εποχή των Εφτά Νησιών, λόγω της απόστασής τους από το πάλαι ποτέ βυζαντινό κέντρο των εξελίξεων, μπορούμε να πούμε ότι είχαν και αυτά τον ρόλο τους ως συναντώμενα από τους πρωταγωνιστές της μεγάλης αυτής περιόδου στη μέση της Μεσόγειας λεκάνης. Πρωτοσυναντώνται ενωμένα τα νησιά (πλην των Κυθήρων, που συνδέονται κυρίως με την Πελοπόννησο έως τη Βενετική Κυριαρχία) ως Ναυτικό Θέμα της Κεφαλληνίας, τον 8ο αιώνα (2). Σπαράγματα έργων τέχνης της αξιομνημόνευτης αυτής περιόδου εδώ κι εκεί στα Νησιά μαρτυρούν τον όσο επηρεασμό από τη Βυζαντινή Τέχνη, την κυρίως εκκλησιαστική. Για παράδειγμα, φθάνουν έως τις μέρες μας βυζαντινά μνημεία στην Παλαιόπολη των Κορφών, στους Παξούς, στο Φισκάρδο της Κεφαλονιάς, στο Μελινάδο, στο Νησί Σχοιναρίου, στον Σκοπό και στο Κάστρο της Ζακύνθου, στον Ποταμό ή στην Παλαιόπολη των Κυθήρων. Η βυζαντινή αγιογράφηση των ναών αυτών και άλλων ανθεί και διαρκεί αρκετά, παράγοντας σημαντικά έργα, παρά το γεγονός ότι εν τω μεταξύ (14ος αιώνα) κυριαρχεί πλέον η Βενετική παρουσία στα Επτάνησα. Τώρα πλέον η επικοινωνία με την Δύση, αλλά και η συνάντηση στα Νησιά πνευματικών ανθρώπων από την αλωμένη Κωνσταντινούπολη, την Κρήτη, την Ήπειρο, την Πελοπόννησο, είναι καθοριστική για την διαμόρφωση της επτανησιακής ιδιαιτερότητας, η οποία δεν εκφράζεται μονάχα στην Τέχνη ή τα Γράμματα, αλλά στην ίδια την ψυχοσύνθεση του λαού των Νησιών, κάτι που ως γονίδιο φθάνει έως τον 21ο αιώνα. Το απλοποιημένο δυτικό Μπαρόκ στην οικοδόμηση ναών οδήγησε στο λεγόμενο «επτανησιακό μπαρόκ». Παρά το γεγονός, ότι έχουμε σημαντικά έργα αυτής της περιόδου ως προς την τοιχογράφηση εκκλησιών, η υγρασία του Ιόνιου χώρου προξενεί προβλήματα. Τα μεταβυζαντινά έργα ως προς τα Εικονίσματα είναι κάτι περισσότερο από θαυμαστά.

Οι Κρήτες ζωγράφοι, δίνοντας νέα πνοή και ανθεκτικά φτερά στη Βυζαντινή Αγιογραφία, παράγουν κορυφαία έργα. Είναι η Εποχή (με κεφαλαίο το έψιλον) των Φιλόθεου Σκούφου, Ηλία Μόσχου, Θεόδωρου Πουλάκη, Αδελφών Τζάνε και αργότερα των Γερόλυμου Πλακωτού ή Πιττόρου, Στέφανου Τζανκαρόλα Κωνσταντίνου Κονταρίνη, Ανδρέα Καραντινού, Λέοντος Λειχούδη, Γεωργίου Χρυσολωρά, Σπυρίδωνος Σπεράντζα, Άγγελου Δημισιάνου, Νικολάου Καλλέργη. Η κράση με την Ιταλική Τέχνη φέρει στο προσκήνιο σημαντικούς δημιουργούς κι έργα σπουδαία: Δοξαράδες (Παναγιώτης και Νικόλαος), Νικόλαος Κουτούζης ο και πρωτοκορυφαίος της επτανησιακής ζωγραφικής, Νικόλαος Καντούνης, Γιαννάκης Κοράης (3).

Αξίζει εδώ εμφατικά να τονισθεί η μεγάλη και γονιμότατη επιρροή των Κρητών στην επτανησιακή ιδιοπροσωπία. Μετά την πτώση του Χάνδακα (1669) οι Κρήτες πρόσφυγες μπολιάζουν καλότυχα τους Ιόνιους με ό,τι όμορφο και πρωτοποριακό της εποχής εκείνης ως προς τα Γράμματα και τις Τέχνες. Κατά κύριο λόγο τη Ζάκυνθο (4).

Ο φερόμενος πάντως ως Επτανησιακός Πολιτισμός διαμορφώθηκε υπό την λειτουργία και λειτουργικότητα των ορθόδοξων κοινωνιών των Νησιών. Επτανήσιοι κυρίως σπουδάζουν σ’ ελληνικά κολέγια στην Ιταλία, τα οποία φρενάρουν με τον τρόπο τους την διείσδυση των Ρωμαιοκαθολικών στην Ορθόδοξη Ανατολή. Λόγιοι πηγαινοέρχονται στην Δύση, επηρεαζόμενοι από τις νέες ιδέες και τροφοδοτώντας με νέες γνώσεις τα μετόπισθεν, καθείς εφ’ ω ετάχθη. Αναφέρουμε ενδεικτικά τους Ερμόδωρο Λήσταρχο, Μάξιμο Μαργούνιο, Θωμά Φλαγγίνη, Ιωάννη Κωττούνιο, Νικόλαο Κούρτσολα, Θωμάς Διπλοβατάτζη και κατά την περίοδο του νεοελληνικού Διαφωτισμού τους Αντώνιο Κατήφορο, Βικέντιο Δαμοδό, Ευγένιο Βούλγαρι, Νικηφόρο Θεοτόκη, Ηλία Μηνιάτη, Ιωαννίκιο και Σωφρόνιο Λειχούδη και πλείστους άλλους σπουδαίους και αξιομνημόνευτους με πρωτοποριακό έργο (5).

Ως προς την Λογοτεχνία, καθοριστική -αν όχι θεμελιακή- είναι η παρουσία του φαινομένου Διονύσιος Σολωμός στην Επτανησιακή Γραμματεία, η οποία επηρεάζει έκτοτε, γονιμοποιητικά την εν γένει Λογοτεχνία των Ελλήνων. Βέβαια και ο Σολωμός δεν προήλθε από παρθενογένεση. Είχε βαθιές ρίζες στην αλληλοπεριχώρηση των Ιονίων με την Κρήτη και την Δύση, αλλά ετούτος ο Παμμέγιστος έχτισε πολύ ψηλά τη φωλιά του κι εκεί πάντα παραμένει δυσθεώρητος για εμάς τους επιγενόμενους (6). Δίπλα του ακριβώς οι αυτάδελφοι ως προς την ποιότητα Ανδρέας Κάλβος και Ούγκος Φώσκολος. Όμως και όσοι Επτανήσιοι ακολουθούν μετά από αυτόν, αφενός μεν υπάρχουν στην παρασκιά του, αφετέρου δε έχουν πολύ ψηλά τον πήχη της Ποιότητας. Γι’ αυτό ακριβώς μέχρι τις μέρες μας συναντώνται Ιόνιοι Τεχνίτες του Λόγου κορυφαίοι: Γεώργιος Τερτσέτης, Αντώνιος Μάτεσης, Ανδρέα Λασκαράτος, Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Ιωάννης Ζαμπέλιος, Ιάκωβος Πολυλάς, Λορέντζος Μαβίλης, Κωνσταντίνος Θεοτόκης και πολλοί άλλοι (7).

Ανάλογα άλματα ποιότητας έχουν διαιώνια κατορθωθεί και σε όλες τις μορφές της Τέχνης (8), με σημαντικότερες εκφράσεις τη Ζωγραφική και τη Μουσική (9).

Ως προς τα Εκκλησιαστικά των Επτανήσων στεκόμαστε στους σημαντικότερους σταθμούς του Χριστιανισμού τους: Επί Λατινοκρατίας - Φραγκοκρατίας καταργείται σταδιακά ο Επίσκοπος στα Νησιά και ο θεσμός των Πρωτοπαπάδων (10) είναι αυτός που θα ισχύει πλέον, τον οποίον διατηρεί και η Βενετική Κυριαρχία (11), με κάποια διαλείμματα εκλογής επισκόπων, ανάλογα με τα συμφέροντα της Γαληνοτάτης, παράλληλα με το υφιστάμενο αξίωμα του Λατίνου Επισκόπου. Εννοείται, ότι ακραγγίζουμε το θέμα, επειδή το καθένα από τα νησιά υπήχθη στη Βενετία σε διάφορο χρόνο, οπότε τα εκκλησιαστικά του διαμορφώθηκαν ανάλογα με τις ορέξεις και τα υφιστάμενα πολιτικο-κοινωνικά δεδομένα του συγκεκριμένου τόπου και χρόνου, πολλάκις μες από έριδες και προβλήματα στον τρόπο συνύπαρξης των δύο δογμάτων στα Νησιά. Ορθόδοξο Επίσκοπο απέκτησε η Κέρκυρα το 1799-1800. Το πέρασμα των Ρώσων σηματοδότησε την αποκατάσταση της Ορθοδοξίας. Το Σύνταγμα της Επτανήσου Πολιτείας του 1803 την καθιστά δόγμα επικρατέστερο έναντι της «δεκτής και προστατευομένης» «Καθολικορωμάνας».

Η Βρετανική Κυριαρχία του 19ου αιώνα χειραγωγεί τα Επτάνησα στην Ένωση με την Ελλάδα του 1864 με ό,τι θετικό ή και αρνητικό αυτό συνεπάγεται σε όλες τις εκφάνσεις του κοινοτικού βίου των Ιονίων.

Ως προς τα Εκκλησιαστικά της περιόδου αυτής, σημαντικός σταθμός είναι το επί αρμοστείας Μαίτλαντ Σύνταγμα του 1817, το οποίο επαναφέρεται ο θεσμός του Επισκόπου σε καθένα από τα Εφτά Νησιά. Σημαντικές προσωπικότητες παρήλασαν ως Μητροπολίτες ή Επίσκοποι και μάλιστα σε πολύ ευαίσθητη περίοδο, δεδομένης της Επανάστασης στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα. Αναφέρουμε μονάχα τον φλογερό Φιλικό Νικόλαο Κοκκίνη τον Ζακύνθου και τον Κεφαλληνίας Σπυρίδωνα Κοντομίχαλο, οι οποίοι μάλιστα καθυστέρησαν, όσο άνθεξαν, την εκκλησιαστική αφομοίωση των Ιονίων από την Εκκλησία της Ελλάδος, μετά την Ένωση (12).

Σημαντική είναι η παρουσία των Τριών Αγίων της Επτανήσου στην διαμόρφωση της θρησκευτικότητας των Ιονίων. Δεν είναι απλές ή απλοϊκές περιπτώσεις τα ανέγγιχτα από τον Χρόνο Λείψανα Διονυσίου του εν Ζακύνθω, Γερασίμου του εν Κεφαλληνία και Σπυρίδωνος του εν Κερκύρα. Αλλά και των Αγίων Θεοδώρας της Αυγούστας εν Κερκύρα και Ιωσήφ του Κρητός εν Γαϊτανίω Ζακύνθου. Θα μού επιτρέψετε να ισχυρισθώ, ότι απετέλεσαν τονωτική ένεση για την συσπείρωση εντός του σώματος της Ορθόδοξης Εκκλησίας των πιστών, παρά τους κλυδωνισμούς, εξαιτίας της συνάντησης και συνύπαρξης με τους Δυτικούς.

* * *

Μετά από αυτά τα συνοπτικά στοιχεία, τα αφορώντα γενικά στα Επτάνησα και τα οποία δύναται ο υποψιασμένος και απαιτητικός επισκέπτης ν’ ακραγγίξει ταξιδεύοντας στα Ιόνια, περιορίζουμε το ενδιαφέρον μας στο νησί της Ζακύνθου, την «υλήεσσαν» κατά Όμηρον, την «ωραίαν και μόνην» κατά Κάλβον.

Ψαύοντας τα χνάρια της τοπικής θρησκευτικότητας θα συναντήσει αξιοσημείωτες ιδιαιτερότητες, οι οποίες πάντως υπηρετούν την κοινή των Ορθοδόξων Πίστη, δίχως όμως τις ακρότητες και τις ευσεβοφάνειες, οι οποίες κατά κωμικοτραγικό τρόπο σημειώθηκαν ή και ακόμη παρατηρούνται σε άλλες τοπικές Εκκλησίες της Ελλάδας (13).

Κατά την Παράδοση τον Χριστιανισμό εκήρυξε στη Ζάκυνθο η Μαρία η Μαγδαληνή, όταν ναυάγησε στα βορειοδυτικά του νησιού το πλοίο που την μετέφερε στη Ρώμη, για να διαμαρτυρηθεί για την στάση του Πιλάτου έναντι του Ιησού (14).

Παρενθετικά εδώ χρειάζεται ν’ αναφερθεί, ότι το 1777, προερχόμενος από την Κεφαλονιά, βρέθηκε στη Ζάκυνθο ο εθνεγέρτης Κοσμάς ο Αιτωλός. Όμως δεν κατόρθωσε να κηρύξει, επειδή τον απέπεμψε -δυστυχώς- το αρχοντολόι του καιρού, συμπαραστατούμενο από τον τοπικό Κλήρο (15).

Σταθερή πάντως αξία του Τζάντε και των απανταχού Ζακυνθίων είναι ο Άγιος Διονύσιος (16). Το Σκήνωμά του, αλώβητο κι ευωδιάζον αποτελεί την εγγύηση ποιότητας της ζακυνθινής καθημερινότητας, το σημείο αναφοράς και καταφυγής του καθενός, είτε πιστού, είτε δύσπιστου περί τα πνευματικά. Δεν είναι λίγες οι φορές, που ακούμε το εξαιρετικά παράδοξο, αλλά εύκολα ερμηνεύσιμο: «Δεν ξέρω από εκκλησιές, Χριστούς και Παναγίες… Όσο έχω εγώ το “Άγιο Κορμάκι” δεν έχω τίποτα…». Γι’ αυτό ακριβώς και τα δυο τριήμερα των πανηγύρεων του Αγίου Διονυσίου (της μνήμης του από 16ης έως 19ης Δεκεμβρίου και της μεταθέσεώς του από τα νησιά των Στροφάδων από 23ης έως 26ης Αυγούστου) λειτουργούν ως εγερτήρια ψυχών. Όσοι έχουν βρεθεί κατ’ αυτές τις επίσημες εορτές στο περικαλλέστατο Καθολικό της Μονής Του, θα έχουν ασφαλώς μεταλάβει από τη Χάρη και το Μεγαλείο που εκπέμπει φωτιστικά και ιαματικά προς τον κάθε προσκυνητή η συνάφεια με τον Άγιο της Συγνώμης και της Ανεξικακίας (17).

Μια άλλη πολυσήμαντη παράγραφος του Ζακυνθινού Εκκλησιαστικού Τυπικού είναι οι Τελετές του Μεγαλοβδόμαδου και της Λαμπρής. Στην διάρκειά τους ο Ζακυνθινός και μαζί του οι χιλιάδες επισκέπτες του νησιού, εισοδεύουν με όλο τους το είναι στο Θείο Δράμα και μεταλαμβάνουν μέχρι την ύστατη σταγόνα από το ποτήριο της ημέρας της Λαμπρής. Δεν θα παρουσιάσουμε εδώ λεπτομέρειες (αν και η λεπτομέρεια εν προκειμένω έχει εξέχουσα θέση) μια και κατ’ έτος κυκλοφορεί ειδικό έντυπο, στο οποίο καταγράφονται όλα τα Δρώμενα του Πάθους και της Ανάστασης (18). Μένουμε σε ορισμένες μόνον στιγμές:
Α) Καθ’ όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα οι ναοί, οι ιερείς στις ακολουθίες και ο λαός μαυροφορούν. Τούτο δεν αλλάζει, ει μη μόνον κατά τη στιγμή της «Gloria», δηλαδή της «Πρώτης Ανάστασης», κατά τον Εσπερινό του Μεγάλου Σαββάτου, οπότε «ξεχηρεύουν» χαρμόσυνα και οι καμπάνες, οι οποίες είχαν σιωπήσει εντελώς μετά την Θεία Λειτουργία της Μεγάλης Πέμπτης.
Β) Η ώρα των Ωρών της Μεγάλης Παρασκευής είναι η Λιτανεία του Εσταυρωμένου ανά την πενθηφορούσα πόλη του Τζάντε. Η στιγμή των Στιγμών όμως είναι η λεγόμενη «Ευλογία του Σύμπαντος»: Ο Μητροπολίτης, στο τέλος της Λιτανείας, από ειδική εξέδρα στην Πλατεία Σολωμού και υπό τις πένθιμες νότες του «… και κλίνας την κεφαλήν παρέδωκε το πνεύμα» (τονισμένο πρωτότυπα κατά πάσα πιθανότητα από τον Ιωάννη Πλανήτερο (19), αποδιδόμενο υπέροχα από τη Φιλαρμονική), ευλογεί με τον Εσταυρωμένο τα τέσσερα σημεία του Ορίζοντα. Πολλοί δηλώνουν, ότι αξίζει να ζουν, για να συμμετέχουν σε αυτή και μόνη την ιερότατη Τελετή. Δέος και κατάνυξη! Άκρα δική μας ταπείνωση ενώπιον της άκρας Συγκαταβάσεως του Μεγάλου Νεκρού…

Μια άλλη σημαντική εθιμική Τελετή, την οποίαν αξίζει κανείς να παρακολουθήσει είναι τα λεγόμενα «Κάλαντα του Δεσπότη». Εξηγώ συνοπτικά: Ο Όρθρος των Θεοφανίων ψάλλεται στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου των Ξένων αφ’ εσπέρας. Στο τέλος της Ακολουθίας και με τη συνοδεία των τοπικών Αρχών, του Κλήρου ιεροφορούντος και του Λαού, μεταβαίνει ο Μητροπολίτης στο Μητροπολιτικό Μέγαρο. Είναι το τιμώμενο πρόσωπο της βραδιάς ως ευρισκόμενος «εις τόπον» και «τύπον» τού κατ’ εξοχήν Τιμωμένου, δηλαδή του Επιφανέντος Χριστού. Στο Μητροπολιτικό Μέγαρο ακούει ειδικά για την περίπτωση συνθεμένα Κάλαντα με κείμενο ευχετικό για τον «Λειτουργό Θεού Υψίστου» και στη συνέχεια από τον εξώστη του Μεγάρου απευθύνεται στον λαό, που περιμένει έξω, με επίκαιρη και συνήθως βαρυσήμαντη ομιλία του, την σημαντικότερη της χρονιάς. Αυτή η από τον Εξώστη Ομιλία τού εκάστοτε Ζακύνθου ίσως ν’ αποτελεί επιρροή από την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Προσωπικά δεν γνωρίζω κάτι ανάλογο στην Ορθοδοξία, που να έχει μάλιστα τόσο βαθιές ρίζες στον Χρόνο.

Όλα όσα προαναφέρθηκαν ακροθιγώς ως προς τις ιδιαιτερότητες του Ζακυνθινού Τυπικού δεν μπορούν να εκφρασθούν δίχως το ανάλογο ένδυμα της Μουσικής. Στη Ζάκυνθο ανθεί παλαιόθεν, ένα ιδιάζον εντόπιο μέλος ως προς την Ψαλτική, το οποίο αποτελεί μετεξέλιξη του Κρητικού Μέλους (που, κατά τον Μάρκο Δραγούμη (20), επηρέασε την ζακυνθινή ψαλμωδία από τον 16ο αιώνα, κυρίως όμως μετά την πτώση του Χάνδακα), αφού συναντήθηκε και ανακατεύτηκε με τα ευρωπαϊκά ακούσματα.

Τα ζακυνθινά ψαλσίματα ακούγονται κατά προτίμησιν από δύο τετράφωνους χορούς. Τούτο σήμερα τηρείται μόνον στον Ναό του Πολιούχου Αγίου Διονυσίου από τους χορούς των Ιωάννη Σούλη και Σάββα Βοζαΐτη. Κατά τον ερευνητή και συγγραφέα Νίκια Λούντζη, «η προαναφερθείσα ιδιότυπη χρήση των δύο χορών υπήρξε, (…), βενετσιάνικη εισφορά στο Ζακυνθινό Μέλος. Καθιερώθηκε στο ναό του San Marco (…). Η αντιφωνία ήτανε βέβαια σε χρήση τόσο στο Βυζάντιο όσο, κατ’ επέκταση, στην παλιότερη ζακυνθινή εκκλησία. (…) Η “επανάσταση” του Βίλλαερτ στον Άγιο Μάρκο έγκειται στο ότι, με τους δύο χορούς και τα δύο όργανα της εκκλησίας, ξεπέρασε την ψαλμωδία “εξ υπαμοιβής” για να εισαγάγει την ταυτόχρονη, αντιστικτική ή αρμονική, συνήχηση. Η “βενετσιάνικη πρόταση” της λειτουργίας των δύο χορών, αναμφίβολα, αποτέλεσε υπέρβαση» (21) .

Είναι κατανοητό, ότι σκοπός της εισήγησής μας δεν είναι μουσικολογικός, αλλά επειδή κατά καιρούς διάφοροι ανυποψίαστοι μέμφονται το ζακύνθιον ύφος, κλείνω την παράγραφο αυτήν, δανειζόμενος την άποψη του συνθέτη Μιχάλη Αδάμη, καταγεγραμμένη από τον Μάρκο Δραγούμη: Ότι δηλαδή, όταν άκουγε την ψαλμωδία αυτήν, τού θύμιζε την αρχαία Βυζαντινή Μουσική «περισσότερο απ’ ό,τι το νεοβυζαντινό μέλος που κυριαρχεί σήμερα στο πανελλήνιο» (22).

Αξίζει εδώ ν’ αναφερθεί μετά λόγου γνώσεως κι εκφράζοντας τα αισθήματα του κάθε Ζακυνθινού, ότι όλες αυτές οι εθιμικές-λατρευτικές ιδιαιτερότητες, εάν τηρηθούν και υπηρετηθούν από τον Κλήρο και δη τον εκάστοτε Μητροπολίτη της Ζακύνθου, τότε η ναυς της τοπικής Εκκλησίας ταξιδεύει μ’ ενότητα και ασφάλεια. Εάν όλα τα παραπάνω δεν τηρηθούν, οι κραδασμοί είναι πάμπολλοι κι επικίνδυνοι. Γι’ αυτό και παλαιό αίτημα των Ζακυνθίων υπήρξε (κάτι που βεβαίως προκύπτει από πλήθος δημοσιευμάτων στον διαχρονικό τοπικό Τύπο) ο Επίσκοπός της να προέρχεται από τα σπλάχνα της, ώστε να δυνηθεί να τηρήσει την τοπική Τάξη, όχι ως βεβιασμένη αναγκαιότητα, αλλά ως ανάγκη αναπνοής και του ίδιου. Κατά την τελευταία 15ετία η Ζάκυνθος έχει ευεργετηθεί να ποιμαίνεται από τον Μητροπολίτη Χρυσόστομο Β΄ τον Συνετό, ο οποίος, με τρόπο συνετό, όχι μονάχα ετήρησε κατά πάντα την εκκλησιαστική μας Παράδοση, αλλά της προσέδωσε και νέα πνοή! Όχι επειδή πρέπει, αλλά κυρίως επειδή πηγάζει ανακουφιστικά από μέσα του!!!

Ο επιχειρών περιήγηση στη θρησκευτική πραγματικότητα της Ζακύνθου επισκέπτης, εκτός από το προσκύνημα στο τετιμημένο Σκήνωμα του Αγίου Διονυσίου, θα έχει την ευκαιρία να λάβει γνώση της τοπικής εκκλησιαστικής Ιστορίας, επισκεπτόμενος το νεοσύστατο Μουσείο (23) της Μονής, όπου εκτίθενται πραγματικοί θησαυροί Τέχνης και Πίστης, αποκατεστημένοι κατά κύριο λόγο στο υποδειγματικό Εργαστήριο Συντήρησης Εικόνων (24), που λειτουργεί τα τελευταία χρόνια στη Μονή. Όλα τούτα τα έργα έλκουν την καταγωγή τους κυρίως από την παλαιή έδρα της Μονής στα νησάκια Στροφάδες (25), αμελητέες για τους πολλούς κουκίδες στην νοτιοδυτική άκρη του ελληνικού χάρτη, όπου όμως σώζεται και κατά την τελευταία 15ετία γίνεται τιτάνια προσπάθεια ν’ αποκατασταθεί το περιώνυμο Καστρομονάστηρο των Παλαιολόγων, πάλαι ποτέ πνευματική ακρόπολη της όλης περιοχής.

Ο περιηγητής αξίζει να θαυμάσει εξάλλου τα παλαίφατα κι εσχάτως αποκατεστημένα Μοναστήρια (26) του Προδρόμου στη Λαγκάδα, Αγίου Γεωργίου των Κρημνών (όπου διακρίθηκε ο ρακενδύτης Μοναχός και Δάσκαλος του Γένους Παχώμιος Ρουσάνος), της Σπηλιώτισσας Ορθονιών, της Αναφωνήτρας στο Πλεμοναρίο (όπου ο ασκητής Αρχιεπίσκοπος πρώην Αιγίνης Διονύσιος ο Σιγούρος συναντήθηκε με τον φονέα του αδελφού του, συγχωρώντας τον), αλλά κι ένα πλήθος ενοριακών ναών ή παρεκκλησίων, τα οποία (με σημαντικότερο παράδειγμα την χρυσοποίκιλτη Φανερωμένη της πόλης Ζακύνθου) προσπαθούν ακόμη να ορθοποδήσουν μετά τη φοβερή Σεισμοπυρκαγιά του Αυγούστου 1953.

Στέκομαι ιδιαίτατα σε αυτή τη χρονολογία, επειδή το ιστορικό αυτό γεγονός επέφερε συγκλονιστικές μεταβολές, τόσο τον τόπο, στα μνημεία, στους ανθρώπους της Ζακύνθου, όσο και στην ίδια την ψυχοσύνθεση των εντοπίων. Είναι τέτοιο το κοινωνικο-οικονομικό και πολιτισμικό σοκ, ώστε έκτοτε οι Ζακύνθιοι, είτε στις διαπροσωπικές σχέσεις, είτε στη Γραμματεία τους, χρονολογούν πλέον «προσεισμικά» και «μετασεισμικά». Ο επισκέπτης μας συχνότατα θα το ακούσει αυτό. Όπως, εξάλλου, αξίζει να μπει στον προσεισμικό τόπο και χρόνο μας, μες από μια ξενάγηση στο Μεταβυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου, στην πλατεία Σολωμού. Εκεί έχουν συγκεντρωθεί πλήθος πολύτιμων και αξιοθαύμαστων σπαραγμάτων Τέχνης από ναούς, αφανισμένους υπό τα ερείπια των Σεισμών. Τέμπλα, φορητές εικόνες, τοιχογραφίες, ξυλόγλυπτα, αργυρόγλυπτα και ό,τι άλλο θαυμαστό χαρακτηρίζει την εντόπια Τέχνη. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στο Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, όπου υπάρχει μια μικρή μεν αλλά σημαντική συλλογή έργων θρησκευτικής Τέχνης.

Όλον αυτόν τον εικαστικό πλούτο περί την εκκλησιαστική Τέχνη της Ζακύνθου, αναχωρώντας ο περιηγητής απ’ το νησί μας, μπορεί να τον πάρει μαζί του μες από μνημειώδεις εκδόσεις. Θα μού επιτρέψετε να τού προτείνω κάποιες: α) Το πόνημα υπό τον τίτλο «Μουσείο Ζακύνθου» της Ζωής Μυλωνά (27), και β) το τρίτομο έργο «Εικόνες της Ζακύνθου» των Μυρτάλης Αχειμάστου-Ποταμιάνου και Γιάννη Ρηγόπουλου (28).

Κλείνω αυτή την περί Ζακύνθου συνοπτική παρουσίαση μ’ ένα υμνητικό σονέτο για το νησί, γραμμένο από έναν κορυφαίο της παγκόσμιας Γραμματείας. Δεν ανήκει στους περιηγητές, οι οποίοι έφτασαν έως εδώ κι έγραψαν τις εντυπώσεις τους. Η δύναμη της Φήμης της Ζακύνθου υπήρξε όμως τόσο διαδεδομένη, ώστε και ο Edgar Allan Poe (διότι περί αυτού πρόκειται) μεγαλύνει τον τόπο ως εξής:

ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ

Από τ’ ωραιότερο λουλούδι, εσύ ανθονήσι,
επήρες το γλυκόνομα που σε ομορφαίνει.
Πόσες στη θύμησή του, όποιος θα σε αντικρίσει,
λαμπρές κι αρμονικές στιγμές δεν ανασταίνει!

Ξυπνούν θωριές ευτυχισμένες που έχουν σβήσει,
ελπίδες φευγαλέες και στοχασμοί χαμένοι,
τ' όραμα εκείνης που δεν θα ξαναγυρίσει
ποτέ στη χλοερή γη τη μοσκοβολισμένη.

Ποτέ πλια! Τον αντίλαλο γρικώ θλιμμένο. -
Δεν θα ξαναχαρώ τα μαγικά σου κάλλη...
Και τώρα πια θάναι για με καταραμένο

το πρόσχαρο κι ολανθισμένο σου ακρογιάλι,
ω φλόγα του Υακίνθου, Ζάκυνθος εσύ,
λουλούδι της Ανατολής, Χρυσό Νησί! (29)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1. Η έκφραση αυτή αποδίδεται στον Ζακύνθιο συγγραφέα Διονύσιο Ρώμα.
2. Τένιας Ρηγάκου, «Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Τέχνη στα Ιόνια Νησιά», Ιόνιοι Νήσοι. Ιστορία και Πολιτισμός, εκδ. Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, Αθήνα 2007, σ. 55.
3. Βλ. αναλυτική αναφορά, ό.π., σσ. 55-65.
4. Βλ. Ντίνου Κονόμου, Κρήτη και Ζάκυνθος, Αθήνα 1968 και Του ίδιου, Κρητικοί στη Ζάκυνθο, εκδ. Παγκρητίου Ενώσεως Αθηνών, Αθήνα 1970.
5. Βλ. Αθανασίας Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη, «Παιδεία και Φιλοσοφία στα Νησιά του Ιονίου (16ος – 19ος αιώνας)», Ιόνιοι Νήσοι. Ιστορία και Πολιτισμός, ό.π., σσ. 123-133.
6. Βλ. Πρωτοπρεσβυτέρου Παναγιώτη Καποδίστρια, «Ο ενικός Σολωμός», Παρνασσός 41 (1999) 398-410.
7. Βλ. Θεοδόση Πυλαρινού, «Η Επτανησιακή Λογοτεχνία», Ιόνιοι Νήσοι. Ιστορία και Πολιτισμός, ό.π., σσ. 135-159.
8. Βλ. Θάνου Χρήστου, «Η Τέχνη στα Επτάνησα (18ος-20ός αιώνας)», ό.π., 205-223.
9. Βλ. Κώστα Καρδάμη, «Η Μουσική στα Επτάνησα», ό.π., σσ. 187-203.
10. Πρβλ. Σπύρου Χρ. Καρύδη, «Η εκλογή του Πρωτοπαπά Ζακύνθου και το ζήτημα της Επισκοπής Κυθήρων κατά την περίοδο της Βενετικής Κυριαρχίας», Θησαυρίσματα 38 (2008) 349-370.
11. Όσον αφορά στα της Κέρκυρας αυτής της περιόδου, πρβλ. επιλεκτικά, Α. Χ. Τσίτσα, Η Εκκλησία της Κερκύρας κατά την Λατινοκρατίαν 1267-1797, Κέρκυρα 1969 και Αλίκης Νικηφόρου, Δημόσιες τελετές στην Κέρκυρα κατά την περίοδο της Βενετικής Κυριαρχίας 14ος-18ος αι., εκδ. Θεμέλιο / Ιστορική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 1999.
12. Βλ. Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Δ. Μεταλληνού, «Η Ιστορία της Εκκλησίας των Ιονίων Νήσων», Ιόνιοι Νήσοι. Ιστορία και Πολιτισμός, ό.π., σσ. 239-255.
13. Πρβλ. Δημητρίου Μαγριπλή - Ι. Σόλαρη – Ι. Μπουγά, «Θρησκευτικός φανατισμός και τοπικές κοινωνίες στον ελληνικό χώρο», στον Τόμο Φιόρα Τιμής για τον Μητροπολίτη Ζακύνθου Χρυσόστομο Β΄ Συνετό, Ζάκυνθος 2009, σσ. 583-594.
14. Βλ. Λεωνίδα Χ. Ζώη, Ιστορία της Ζακύνθου, Αθήναι 1955, σ. 286 εξ.
15. Βλ. σχετικά, Γ. Γ. Αλισανδράτου, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός στην Κεφαλονιά και τη Ζάκυνθο (1777), Ανέκδοτη επιστολή ενός ακροατή του. Μελέτη ιστορική και φιλολογική, Αθήνα 1982.
16. Βλ. Ντίνου Κονόμου, Άγιος Διονύσιος ο Πολιούχος Ζακύνθου, Αθήνα 1969 (β΄ έκδοση Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου, 1996).
17. Πρβλ. Jill Dubish, Το θρησκευτικό προσκύνημα στη σύγχρονη Ελλάδα. Μια εθνογραφική προσέγγιση, εκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2000.
18. Κυκλοφορεί συνήθως από τις ζακυνθινές εκδόσεις Έντυπο κάθε χρόνο ειδικό τεύχος, σε 10.000 αντίτυπα, το οποίο διανέμεται δωρεάν στους πασχαλινούς επισκέπτες της Ζακύνθου. Σε αυτό αναφέρονται τα έθιμα των Μεγάλων Ημερών, θεολογικά και λογοτεχνικά κείμενα σχετικά με το θείο Δράμα, ξεναγήσεις στα Μουσεία και στ’ αξιοθέατα του νησιού. Όλ’ αυτά διανθισμένα με πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Αξίζει να σημειωθεί, ότι το σχετικό φυλλάδιο του 2009 διανεμήθηκε σε όλη την Ελλάδα, μέσω της έγκριτης Εφημερίδας Το Βήμα της Κυριακής (4.4.2009) κι έτσι έφθασε σε 250.000 αναγνώστες!
19. Υπάρχει ολόκληρη διαλεκτική για την πατρότητα της μελωδίας αυτών του θαυμαστού αυτού ψάλματος, Βλ. σχετικά, το κεφάλαιο «Ο Ύμνος “Ίνα τι εφρύαξαν έθνη”», στο Νίκια Λούντζη, Η Ζάκυνθος μετά μουσικής… Εκκλησιαστική και Κοσμική Μουσική (Λαϊκή), εκδ. Οι Φίλοι του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, Αθήνα 2008, (τ. 1), 98-114.
20. Βλ. Μάρκου Φ. Δραγούμη, «Η δυτικίζουσα εκκλησιαστική μουσική μας στην Κρήτη και στα Επτάνησα», Δελτίον της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας, 31 (1976-1978) 272. Σημαντικότατο είναι και το πόνημα, Του ίδιου, Η μουσική παράδοση της Ζακυνθινής Εκκλησίας, εκδ. Οι Φίλοι του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, Αθήνα 2000, το οποίο μετά πολλής επιστημοσύνης αντιμετωπίζει το θέμα, αποτυπώνοντας άγνωστες ή λιγότερο γνωστές μελωδίες.
21. Νίκια Λούντζη, ό.π., σ. 57. Αξίζει να σημειωθεί εδώ, ότι το εν λόγω πόνημα Λούντζη (σελ. 47-175) αποτελεί την καλύτερη και γλαφυρότερη (γιατί όχι;) μέχρι στιγμής σύνοψη της επιστημονικής γνώσης γύρω από το Ζακυνθινό Εκκλησιαστικό Μέλος και την εν γένει εκκλησιαστική μας Μουσική Παράδοση.
22. Μάρκου Φ. Δραγούμη, «Πρόσφατες έρευνες στη Ζάκυνθο για την εκκλησιαστική της μουσική», Δελτίον της Ιονίου Ακαδημίας, τ. 2, 271.
23. Βλ. σχετικά, Ζωής Μυλωνά, «Η Ιερά Μονή Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου και το νέο Μουσείο», Εορτολόγιον 2002 Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου, σσ. 22-61.
24. Βλ. σχετικά, [Ανωνύμου], «Εργαστήριο Συντήρησης Ιεράς Μονής Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου», Εορτολόγιον 2003 Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου, σσ. 25-30. Πρβλ και «Μικρή Πινακοθήκη. Οι Εικόνες πριν και μετά τη συντήρηση», ό.π., σσ. 31-43.
25. Από μια τεράστια βιβλιογραφία περί των Στροφάδων Νήσων, αναφέρουμε επιλεκτικά: α) Ντίνου Κονόμου, Εκκλησίες και Μοναστήρια στη Ζάκυνθο, Αθήνα 1967, σσ. 154-157, β) Διονυσίου Ι. Μούσουρα, Αι Μοναί Στροφάδων και Αγίου Γεωργίου των Κρημνών Ζακύνθου, (διδακτορική διατριβή), εκδ. Ιεράς Μονής Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου Ζακύνθου, εν Αθήναις 2003, γ) Πρωτοπρεσβυτέρου Παναγιώτη Καποδίστρια, «Στον πλωτό παράδεισο των Στροφάδων Νήσων», Εορτολόγιον 2008 Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου, σ. 16-29 και δ) Γιώργου Καρρή και Αριστοτέλη Μαρτίνη, «Στροφάδια: Ένας απομονωμένος οικολογικός θησαυρός», ό.π., σσ. 30-39.
26. Βλ. σχετικά, στον Τόμο «Μονές της Ζακύνθου. Ιστορία - Αρχιτεκτονική - Τέχνη», Πρακτικά Επιστημονικής Ημερίδας (16 Νοεμβρίου 1996), εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου, Ζάκυνθος 1998.
27. Εκδ. Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων του Υπουργείου Πολιτισμού, Αθήνα 1998. Η συγγραφέας του Ζωή Μυλωνά είναι Αρχαιολόγος και διετέλεσε επί πολλά χρόνια Διευθύντρια του Μουσείου Ζακύνθου και εσχάτως της νεοσύστατης 20ής Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.
28. Εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου και οι τρεις τόμοι. Ο α΄ είναι της Μυρτάλης Αχειμάστου-Ποταμιάνου (Αθήνα 1997), με προλεγόμενα του Μανόλη Χατζηδάκη, κυκλοφορήθηκε μάλιστα και στην αγγλική γλώσσα. Οι β΄ και γ΄ τόμοι της σειράς είναι του Γιάννη Ρηγόπουλου και φέρουν τον παραλλαγμένο τίτλο «Εικόνες της Ζακύνθου και τα πρότυπά τους» (Αθήνα 2006).
29. Η μετάφραση είναι του Μαρίνου Σιγούρου, δημοσιευμένη στο βιβλίο του Εκλεκτές σελίδες (1901-1952), του 1952. Εδώ προέρχεται από την ποιητική ανθολογία του Διονύση Σέρρα, Η Ζάκυνθος στην ελληνική και ξένη ποίηση, εκδ. Οι Φίλοι του «Περίπλου», Αθήνα 1994, σ. 126. Το ίδιο ποίημα βλ. α) Εδγαρ Άλαν Πόε, Τα Ποιήματα, (Μτφρ Νίκου Σημηριώτη), εκδ. Σ. Ι. Ζαχαρόπουλος, Αθήνα 1979, σ. 39 και β) Edgar Allan Poe, «Sonnet – To Zante / Σονέτο – Στη Ζάκυνθο», (Μτφρ Στέφανου Μπεκατώρου), Επτανησιακά Φύλλα 19 (1998) 327.

Τρεις Προκαθήμενοι της Ορθοδοξίας στο Μπανάτο για τα Εγκαίνια του νέου Δημαρχείου Αρκαδίων

2009-11-15T12:30:00.004+02:00

Μεγαλειώδεις και ιστορικές στιγμές σήμερα το μεσημέρι στην έδρα του Δήμου μας, εδώ στο Μπανάτο. Ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρος, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ. Χρυσόστομος και ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ. Ιερώνυμος πλαισίωσαν τον Μητροπολίτη Ζακύνθου κ. Χρυσόστομο, κατά τον Αγιασμό των Εγκαινίων του νέου Δημαρχείου Αρκαδίων.

Ο φακός του Πορφύρη για το ΝΥΧΘΗΜΕΡΟΝ έκαμε αναλυτικό φωτορεπορτάζ. Και όταν διηγούνται οι εικόνες, διηγούνται σωστά:

Σε εξέλιξη η Πατριαρχική Θ. Λειτουργία στη Ζάκυνθο

2009-11-15T10:23:00.006+02:00

Σε εξέλιξη βρίσκεται αυτή την ώρα η Πατριαρχική Θ. Λειτουργία στον Άγιο Διονύσιο Ζακύνθου, προεξάρχοντος του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής κ. Θεοδώρου, συλλειτουργούντων των Αρχιεπισκόπων Κύπρου και Αθηνών και πενήντα περίπου Αρχιερέων από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Την Θ. Λειτουργία μεταδίδει απευθείας η ΕΤ1. Θα επανέλθουμε με νεότερη ανάρτηση με τις προσφωνήσεις και αντιφωνήσεις.

Συγκινητική η εκδήλωση για τον Ζακύνθου Χρυσόστομο! Ολόδροσα τα "Φιόρα Τιμής"!

2009-11-15T01:45:00.010+02:00

Ζήθι ολβιοπρεπώς αγαπητέ και άξιε Χρυσόστομε! Έτσι ταγούδησαν απόψε Οι Τραγουδιστάδες τση Ζάκυθος στον Μητροπολίτη τους Ζακύνθου Χρυσόστομο τον Β᾿.
Στο πανέμορφο και υπερσύγχρονο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αρκαδίων η αποψινή εκδήλωση για τα 50χρονα ιερωσύνης, τα 15χρονα ποιμαντορίας στη γενέτειρα Ζάκυνθο, τα 70χρονα και τα ονομαστήρια του Ζακύνθου Χρυσοστόμου, είχε πολύ κόσμο, πολλή συγκίνηση, πολλή αλήθεια, πολύ πάθος!
Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Xρυσόστομος, ο Αθηνών Ιερώνυμος, ο Σιναίου Δαμιανός, μίλησαν με πολύ θερμά λόγια για την προσφορά του Ζακύνθου Χρυσοστόμου σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Ορθοδοξίας!

Η εκδήλωση άνοιξε με την παρουσίαση του χαριστηρίου Τόμου "Φιόρα τιμής για τον Μητροπολίτη Ζακύνθου Χρυσόστομο Β' Συνετό" από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Εορτασμού Πρωτοπρεσβύτερο Παναγιώτη Καποδίστρια και στη συνέχεια από τον Ομότιμο Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Δημήτριο Γόνη.

Ακολούθησε η επίσημη παράδοση του Χαριστήριου Τόμου στον τιμώμενο ιεράρχη, από τον Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής κ. Θεόδωρο, ο οποίος μίλησε από καρδιάς, εκφράζοντας τη βαθειά του ευγνωμοσύνη στον Ζακύνθου Χρυσόστομο για την αμέριστη υποστήριξή του επί σειρά ετών τόσο στον ίδιο προσωπικά στο ξεκίνημα ιδιαιτέρως της διακονίας του, όσο και στο παλαίφατο Πατριαρχείο της Μεγάλης πόλεως Αλεξανδρείας.
Ο Πατριάρχης απένειμε στον Μητροπολίτη Ζακύνθου τον Μεγαλόσταυρο του Αγίου Μάρκου. Το σχετικό πατριαρχικό ψήφισμα ανέγνωσε ο Επίσκοπος Μαρεώτιδος κ. Γαβριήλ.

Ακολούθησε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος, ο οποίος μίλησε για την υπερσαραντάχρονη αδιατάρακτη φιλική σχέση του με τον Μητροπολίτη Ζακύνθου, τον οποίο θαύμαζε για την παρρησία του από τα φοιτητικά τους κιόλας χρόνια. "Η Ιθάκη σου ήταν λίγο πιο κάτω απ' το ανέφικτο και πολύ πιο πάνω από το εφικτό", είπε ο Κύπρου στον Ζακύνθου.

Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος τόνισε ότι ο Ζακύνθου δεν φοβάται τίποτα και κανέναν: "Οταν κάνει κάτι δεν το κάνει από φόβο και δε φοβάται. Όταν κάνει κάτι δεν το κάνει γιατί περιμένει ανταλλαγή, το κάνει γιατί το πιστεύει και το αγαπάει και αυτό με κάνει να είμαι σίγουρος ότι μέχρι τώρα και για όσο ο Κύριος ευδοκήσει, η σχέση του με το Θεό θα έχει αυτή τη διάσταση", τόνισε ο κ. Ιερώνυμος.

Ο εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης, διάβασε συγχαρητήριο μήνυμα του Πατριάρχου του Γένους και μεταξύ άλλων ο Περγάμου είπε για τον Ζακύνθου Χρυσόστομος: "Εμφορούμενος από την ορθή εκκλησιολογική συνείδηση, κατά την οποία ουδεμία Αυτοκέφαλος Εκκλησία δεν είναι αυτάρκης, αλλά αντλεί την υπόστασή της από την Κοινωνία της μετά των άλλων Ορθόδοξων Εκκλησιών και καλλιέργησε με επιμέλεια τις Διορθόδοξες επαφές. Και η παρούσα τελετή αποτελεί μια ακόμα ένδειξη αυτού του γεγονότος".

Ο εκπρόσωπος του Πατριάρχου Ιεροσολύμων Θεοφίλου Μητροπολίτης Καπιτωλιάδος Ησύχιος, εξήρε με τρόπο γλαφυρό την προσωπικότητα και την προσφορά του Μητροπολίτου Ζακύνθου στην Εκκλησία, θεωρώντας πολύτιμη την παρουσία του και στο μέλλον "εις έτη πολλά"! Και τούτο, δεδομένης της δέσμευσης του Ζακύνθου, να παραιτηθεί οσονούπω, κάτι που ασφαλώς οι πάντες απεύχονται.

Τέλος, ο Αρχιεπίσκοπος Σιναίου Δαμιανός, μίλησε για την από κοινού διακονία του με τον Μητροπολίτη Ζακύνθου στην περιώνυμη Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Σινά, μονή της μετανοίας και των δύο ιεραρχών, αναφερόμενος μάλιστα σε χαρακτηριστικά στιγμιότυπα αυτής της πορείας.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μουσικό πρόγραμμα από τρία εξαίρετα μουσικά σχήματα: την Χορωδία του Αγίου Διονυσίου, την Χορωδία της Φανερωμένης και τους Τραγουδιστάδες τση Ζάκυθος.

Ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος έκλεισε τη βραδυά, κάνοντας μια σύντομη αναφορά στις αρχές της ζωής του, της καθόλου εκκλησιαστικής διακονίας του και ευχαριστώντας κατασυγκινημένος τους πάντες για την ολόθερμη εκδήλωση της αγάπης τους προς το πρόσωπό του.

Δείτε σχετικό ρεπορτάζ και στο amen.gr και στην romfea.gr.

Επίτιμος Καθηγητής του ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος

2009-11-14T19:30:00.003+02:00

Κατά την διάρκεια της αποψινής τιμητικής εκδήλωσης για την τριπλή επέτειο του Μητροπολίτη Ζακύνθου κ. Χρυσοστόμου και την παρουσίαση του Τιμητικού - Επιστημονικού Τόμου "Φιόρα Τιμής" έγινε η Ανακήρυξή του σε Επίτιμο Καθηγητή του ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων και μάλιστα του Τμήματος Τεχνολογίας Περιβάλλοντος και Οικολογίας (που εδρεύει στη Ζάκυνθο), η ίδρυση του οποίου οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στον ίδιο τον Μητροπολίτη.

Για την προσωπικότητα του τιμωμένου μίλησε από καρδιάς ο Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής Καθηγητής Γιώργος Καλκάνης, ενώ το σχετικό ψήφισμα ανέγνωσε ο Προϊστάμενος του Τμήματος Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Καθηγητής Αριστοτέλης Μαρτίνης.
Μετά τα καθιερωμένα, ο κ. Χρυσόστομος -κατά τα ειωθότα παρόμοιων απονομών- έλαβε τον λόγο και ομίλησε ως εξής:

ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ
τοῦ Μητροπολίτου Ζακύνθου Χρυσοστόμου

Μέ χαρά καί εὐχαρίστηση ἀποδέχομαι τήν σέ Ἐπίτιμο Καθηγητή Ἀνακήρυξή μου ἀπό τό Τμῆμα Τεχνολογίας Περιβάλλοντος καί Οἰκολογίας. Ἡ τιμή, ἀποβλέπει -θεωρῶ- πρός τήν Ἐκκλησία, ἐπειδή, ὅ,τι καί ἄν πράξουμε ἐμεῖς οἱ χοϊκοί καί πεπερασμένοι, ἐκ τῆς Χάριτος τοῦ Οὐρανοῦ ἀπορρέει ὡς δωρεά. Καί, σύμφωνα μέ τό ἱερό λόγο, «δωρεάν ἐλάβετε, δωρεάν δότε». Κατά συνέπειαν, ὁ ὁμιλῶν προσφέρει, ὄχι ἐξ ἰδίων, ἀλλ’ ἐκ τῶν δωρεῶν τοῦ Ποιητοῦ τῆς ὑπάρξεώς μας.
Συμμετείχαμε ὄντως ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών μας στόν ἀγώνα ἱδρύσεως καί συνεχίζομε νά ἐργαζόμαστε ὅπου μᾶς ζητηθεῖ στήν ἀγωνία προόδου τοῦ περιβαλλοντικοῦ Τμήματος Α.Τ.Ε.Ι. τοῦ νησιοῦ μας, καθώς ἔχουμε πεισθεῖ γιά τήν ἀναγκαιότητα εὐαισθητοποιήσεως ὅλων, ἀλλά κυρίως τῆς νέας γενιᾶς περί τά οἰκολογικά προβλήματα, γιά τά ὁποῖα, ἐν συντομίᾳ πολλῇ, κάνω εὐθύς ἀμέσως ὁρισμένες θεολογικές σκέψεις:

Μέχρι τήν ἐποχή μας, ἀπό πολλές πλευρές ἀκούγεται ἡ ἄποψη περί δυνατότητος αὐτοϊάσεως τοῦ τραυματισμένου οἰκοσυστήματος. Καί δικαίως. Μέχρι πρότινος κάτι μποροῦσε νά κατορθωθεῖ. Ἤδη, κατά τίς ἐπισημάνσεις τῶν εἰδικῶν, οἱ δυνατότητες διορθώσεως ἐξαντλοῦνται δραματικῶς.

Κατά τήν χριστιανική θεώρηση τῶν πραγμάτων, ἡ θεία Χάρη ἔχει ἐκφρασθεῖ πρός τό ἀνθρώπινο γένος «πολυμερῶς καί πολυτρόπως». Τά δημιουργήματα τοῦ Σύμπαντος, μέ ἀνώτερο τόν Ἄνθρωπο, ἐξῆλθαν «καλά λίαν» ἀπό τά χέρια τοῦ Πλάστη. Ὁ ἄνθρωπος ὅμως ἐπαναλαμβάνει τήν παρακοή τῶν Πρωτοπλάστων.

Ὁ ὁμιλῶν ἔχει καί σέ ἄλλες εὐκαιρίες παρατηρήσει, ὅτι τό οἰκολογικό πρόβλημα (τό ὁποῖο κατά πολλούς εἶναι ἕνα πρόβλημα πολιτικό), εἶναι σέ τελική ἀνάλυση πρόβλημα κυρίως π ν ε υ μ α τ ι κ ό. Συγκρούεται ξανά ὁ ἰδεαλισμός μέ τόν ὑλισμό. Ὁ ἄνθρωπος, ἀποτελούμενος ἀπό τήν ψυχή καί τό σῶμα, ἀπό στοιχεῖα πνευματικά δηλαδή καί ὑλικά, εἶναι ὑποχρεωμένος νά τηρεῖ μιάν ἁρμονία μεταξύ τῶν δύο. Ἐάν ἡ ἀξία τοῦ ἑνός συνθετικοῦ ἀπορροφηθεῖ ἀπό τό ἄλλο, ἐάν ἡ ψυχή δηλαδή ὑπερκεράσει τό σῶμα, ἤ, ἐάν στό σῶμα δοθεῖ ἔμφαση μεγαλύτερη ἔναντι τῆς ψυχῆς, τότε διασαλεύεται ἐπικίνδυνα ἡ ἰσορροπία, τήν ὁποίαν ὅρισε ὁ Δημιουργός καί κατά συνέπειαν ἐκπίπτομε θεολογικῶς, εἴτε στό στρατόπεδο τῶν εὐσεβιστῶν, εἴτε στό στρατόπεδο τῆς λατρείας τῆς ὕλης, σέ δυό ἀκραῖες πάντως καταστάσεις, καταδικασμένες στήν συνείδηση τῆς αὐθεντικῆς Ὀρθοδοξίας.
Κατ’ ἐπέκτασιν τῆς συλλογιστικῆς μας αὐτῆς, μόλις ὁ ἄνθρωπος ἐθεώρησε, ὅτι τό φυσικό περιβάλλον, μέ τό νά τό ὑποτάξει στίς ὀρέξεις του, θά ἠμποροῦσε νά τοῦ παρέχει ὅλο καί περισσότερα, ἄρχισε μεταξύ τους μιά ἰδιάζουσα σχέση, ἀφύσικη: Ὁ ἄνθρωπος διαρκῶς λήστευε, δυνάστευε τό περιβάλλον καί ἐκεῖνο, ἀμυνόμενο νά κρατήσει τήν ἁρμονία του, ἄρχισε ν’ ἀντιδρᾶ.
Τούς πικρούς καρπούς τῆς δεύτερης αὐτῆς πτώσεως γευόμαστε ὅλοι μας καί -δυστυχῶς- θά γεύονται καί τά παιδιά τῶν ἑπομένων γενεῶν. Ἐντός ὀλίγου δέν θά μποροῦμε πιά νά ζήσουμε ἐπάνω στή γῆ. Ἐξόριστοι ἀπό τό φυσικό μας περιβάλλον, τό ὁποῖο λεηλατήσαμε (πολλές φορές μάλιστα, ἀποδιωγμένοι καί ἀπό τόν ἴδιο μας τον ἑαυτό) ψάχνομε νά εὕρουμε τόπο κατάλληλο, ὥστε ἐκεῖ νά κρύψουμε τήν γυμνότητά μας.
Ἐάν ὁ ἄνθρωπος σεβόταν τά ἐν σοφίᾳ ποιήματα τοῦ Θεοῦ μέσα στόν κοινό Κῆπο-Κόσμο μας, ἐάν διέκρινε πίσω ἀπό τό κάθε κτίσμα τήν μυστική ἐνέργεια τοῦ Δημιουργοῦ, τότε θά προσέδιδε στά πράγματα τοῦ Περιβάλλοντος τήν σημασία πού τούς ἀνήκει. Ἀντιθέτως, πασχίζει ὅλο καί περισσότερο νά ἐκμεταλλευθεῖ τήν κάθε πτυχή καί δυνατότητα τοῦ οἰκοσυστήματος, προσβάλλοντας ἔτσι μέ βάναυσο τρόπο τίς ὁριοθετήσεις τοῦ Δημιουργοῦ. Τό πρόβλημα ἔγκειται σέ αὐτό ἀκριβῶς: Χάνοντας τήν πνευματικότητά μας, μεταθέσαμε τό κέντρο βάρους τοῦ ἐνδιαφέροντός μας στήν θεοποίηση τῆς ὕλης, γι’ αὐτό καί παταγωδῶς ἀποτύχαμε ὡς ὑπάρξεις καί πολιτισμός.

Ἡ συστράτευση τῶν χριστιανικῶν δυνάμεων ἔναντι τοῦ προβλήματος ἔχει ἀνθίσει καί ἐξελιχθεῖ ἱκανοποιητικῶς κατά τήν τελευταία εἰκοσαετία. Πρῶτος διδάξας ὁ μακαριστός Πατριάρχης Δημήτριος. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τό 1989, ἐπί τῆς πατριαρχίας του καθιερώθηκε ἡ 1η Σεπτεμβρίου κάθε ἔτους ὡς ἡμέρα ἀναπέμψεως προσευχῶν γιά τήν προστασία τοῦ περιβάλλοντος. Μ’ ἕνα ἐμπνευσμένο Μήνυμά του ἐπεσήμανε τήν ἀναγκαιότητα τῆς πρωτοβουλίας αὐτῆς, προτρέποντας μάλιστα τούς μέν πιστούς, νά νουθετοῦν σχετικῶς καί τά παιδιά τους, τούς δέ κυβερνῆτες τῶν λαῶν, νά μή χρονοτριβοῦν στήν προστασία καί διάσωση τῆς φυσικῆς δημιουργίας.

Στό σημεῖο αὐτό θά μνησθοῦμε τῶν οἰκολογικῶν πρωτοβουλιῶν τοῦ σημερινοῦ Πρώτου τῆς Ὀρθοδοξίας, τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, ὁ ὁποῖος, ἀμέσως μόλις ἀνέλαβε τά ἡνία τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας, τό 1991, υἱοθέτησε τά οἰκολογικά ὁράματα τοῦ προκατόχου του. Εἶναι τέτοιας σημασίας οἱ δραστηριότητές του ὑπέρ τοῦ Περιβάλλοντος, ὥστε ἡ διεθνής κοινότητα, ἀναγνωρίζοντας τήν συμβολή του στήν μεγάλη ὑπόθεση τῆς εὐαισθητοποιήσεως τοῦ σύγχρονου κόσμου ὑπέρ τῶν δικαίων τῆς Κτίσεως, τόν ἔχει ὀνομάσει «Πράσινο Πατριάρχη» γιά ὅσα σκέπτεται καί πραγματοποιεῖ, συνεπικουρούμενος ἀπό τήν Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδο τοῦ Φαναρίου ὑπέρ τοῦ κοινοῦ στόχου.

Ἔκτοτε ἡ Ὀρθόδοξη Βιβλιογραφία πλήθει σοβαρότατων και ἐμπεριστατωμένων θεολογικῶν μελετῶν γιά τό ἐν λόγῳ θέμα, διαρκῶς μάλιστα ἐμπλουτίζεται μέ νεώτερες καταθέσεις.
Ἀξίζει ν’ ἀναφερθεῖ, ὅτι ὁ ὁμιλῶν ἔχει ἀπό τοῦ Ὀκτωβρίου 2007 εἰσηγηθεῖ στήν Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ὅτι θά μπορούσαμε ὡς Συνοδικό Σῶμα νά προβοῦμε σέ ὁρισμένες κινήσεις εὐαισθητοποιήσεως τοῦ λαοῦ μας, δεδομένου ὅτι ὁ ρόλος μας εἶναι πνευματικός καί ἡ Ἐκκλησία μας μόνον ὡς Μητέρα δύναται νά νουθετήσει ἄρχοντες καί ἀρχόμενους. Ὁ σύγχρονος θεολογικός μας λόγος, εἶναι ἀνάγκη να γίνει κτῆμα ὅλων. Ξέχωρα ἀπό τό ὁτιδήποτε σκέπτεται ἤ ἤδη ἐφαρμόζει ὁ καθένας ἐξ ἡμῶν ἐντός τῶν ὁρίων τῆς ἐπισκοπικῆς του εὐθύνης, εἶναι ἀνάγκη νά ὑπάρξει ἕνα συνοπτικό corpus τῆς σύγχρονης «θεολογικῆς Οἰκολογίας». Ὁ περί Οἰκολογίας λόγος μας εἶναι ἀπαραίτητο νά γνωσθεῖ ἀπό μαθητές, σπουδαστές, φοιτητές καί ὅλους τούς νέους μας, ἐκπαιδευτικούς ὅλων τῶν βαθμίδων, κατοίκους τῶν πόλεων καί τῆς ὑπαίθρου, Κλῆρο και Λαό ἐν γένει.

Εὐχαριστῶ γιά τήν τιμή καί τήν ὑπομονή Σας καί μακάρι, ὁ καθένας ἀπό τόν χῶρο εὐθύνης του, νά κάμει τό δέον γενέσθαι ὑπέρ τοῦ Περιβάλλοντός του, δηλαδή ἐντέλει τοῦ ἴδιου του ἑαυτοῦ Του!
Γένοιτο!