असंच आपलं...

मृत्यु बोलतोय (डेथ स्पीक्स)

2009-08-12T13:52:00.002+05:30

गेल्या शनिवारची गोष्ट.. मित्रांबरोबर ’लव आज कल’ बघायचं ठरलेलं.. शेवटच्या घटकेला एका मित्राचं मत..
"अरे.. सध्या नको जायला मल्टिप्लेक्स मधे सिनेमा बघायला.. स्वाईन फ्लुची साथ आहे.. नंतर बघु सिनेमा.."

म्हटलं बरं बाबा.. नको तर नको..
शेवटी प्रत्येक जण हवी ती काळजी घेणार.. कोणी मास्क घालणार.. कोणी दर दोन-एक तासानी हात स्वच्छ धुवुन घेणार.. कोणी हस्तांदोलन करणार नाही.. कोणी मल्टिप्लेक्स, मॉल्स अशा गर्दीच्या ठिकाणी जाणार नाही.. शाळा, कॉलेज बंद होणार..

हे सगळं कशा करता.. तर आपल्याला स्वाईन फ्लु नको.. स्वाईन फ्लु का नको.. तर आजार नको आणि शेवटी मृत्यु नको..

मृत्यु.. प्रत्येकालाच भिती आहे त्याची.. त्या शनिवारी सिनेमाला न जाता, नेमकं ह्याच संदर्भात जेफ्री आर्चरच्या पुस्तकात एका अरबी कथा वाचली.. आणि अंगावर शहारे आले.. जेफ्री स्वत: म्हणतो, की ही कदाचित जगातली सर्वात छोटी, आणि सर्वात पूर्ण अशी कथा आहे.. ह्या कथेचा लेखक कोण आहे, कोणालाच माहित नाही..

********************************************

बघदादच्या एका शेठनी एकदा त्याच्या नोकराला बाजारातुन काही आणायला पाठवलं. थोड्या वेळानी तो नोकर परत आला - प्रचंड घाबरलेला, भेदरलेला - आणि म्हट्ला, "मालक, आता मी बाजारात गेलेलो, तेव्हा गर्दीत मला एकानी मागुन धक्का दिला. मी वळुन पाहिलं, तर माझ्या समोर साक्षात मृत्यु उभा होता. त्यानी माझ्याकडे धमकावुन पाहिलं; कृपया, मला तुमचा घोडा द्या - मी आताच्या आता हे शहर सोडुन समराला जातो, जिथे मृत्यु मला शोधु शकणार नाही."

मालकानी घाबरलेल्या आपल्या नोकराला घोडा दिला, नोकर त्यावर स्वार होऊन त्वरित निघुन गेला. मग मालक बाजारात आला - मला गर्दी मधे पाहुन, मला त्यानी विचारलं, "का रे? आज सकाळी, माझ्या नोकराला का धमकावंलंस?". मी उत्तरलो, "मी धमकावलं नाही त्याला. उलट त्याला इथे बघदाद मधे पाहुन माझं मला आश्चर्य वाटलं, कारण आज रात्री मी त्याला समराला भेटणार होतो."

English story on Jeffrey's website: http://www.jeffreyarcher.co.uk/excerpt-cut-short.htm

Euthanasia: a necessary evil? ढॅन टे नॅन!!

2009-08-03T23:33:00.006+05:30

दर वर्षी शाळेत १ ऑगस्टला टिळक पुण्यतिथी निमित्त डिबेट कॉम्पिटिशन असायची.
एकदा कधीतरी त्या स्पर्धेत विषय आला होता,
"Euthanasia: a necessary evil?".

dictionaryतुन तेव्हा आधी euthanasia शब्दाचा अर्थ शोधलेला.
त्यावेळी इंटरनेट किंवा गुगल नव्हतं.. आईनी दादरहून एक सेकंड-हॅन्ड निबंधांचं जाडं-जुडं पुस्तक आणलेलं, त्यात बऱ्याच विषयांवर लिहिलेलं होतं.. त्यात सुद्धा ह्या विषयावर काही होतं की नाही, आठवत नाही.. (ते पुस्तक अजुन असायला पाहिजे कुठल्यातरी कपाटात - शोधलं पाहिजे...)

euthanasia म्हणजे दया-मरण ह्यावर २-५ मिनिटं काय बोललो होतो.. काहीच आठवत नाही आता..
काय मुद्दे होते.. एक सोपं होतं तेव्हा.. शाळेतल्या शिक्षिका सरळ सांगायच्या की तुमच्या टीमनी कोणती बाजु मांडायची..
त्यामुळे असा एखादा controversial टॉपिक मिळाला, तर आपण कोणती बाजु घ्यायची हे आपण नाहीच ठरवायचं.. दुसऱ्यानी तो निर्णय आपल्या करता घ्यायचा, आणि आपण मग आपली बाजु मांडताना त्याचे समर्थन करणारे मुद्दे, घटना, उदाहरणं शोधायची आणि व्यवस्थित समोर प्रस्तुत करायची..
आमची टीम for euthanasia बोलली होती असं अस्पष्ट आठवतं (or so i would like to believe now)..

आज गार्डियनच्या एडिटोरियल मधे नमुद झालेले मुद्दे तेव्हा १३-१४ ह्या वयात झेपले होते का.. प्रियंभाषिणीने सुद्धा किती मुद्देसुद लिहिलं आहे..

एक बातमी वाचतो आपण.. त्या मागची डेबी आणि ओमरची गोष्ट सुद्धा झळकते वर्तमानपत्रात..

ते वाचल्यावर स्वत: काहीतरी वेगळंच रिलेट करतो आपण.. शाळेत १६-१७ वर्षांपुर्वी झालेली कोण एक डिबेट कॉम्पिटिशन..
पण God forbid, उद्या आपलं कोणी जर डेबीच्या जागी असेल... किंवा आपणंच असलो, तर??
अंगावर काटा येतो..

आजच्या दिवसाचा विचार करायचा कोटा इथेच संपतो.. विशाल भारद्वाज आणि गुल्ज़ारला पुन्हा एकदा मोठ्ठ्यानी धन्यवाद देत, ओरडत बसतो,

आजा की one-way हैं यह ज़िंदगी की गली,
एक ही chance हैं,
आगे हवा ही हवा हैं, अगर सांस हैं तो,
यह romance हैं!

यही कहते हैं, यही सुनते हैं,
जो भी जाता हैं, जाता हैं,
वो फिर से आता नहीं!

आजा, आजा दिल निचोडे, रात की मटकी तोडे,
कोई good luck निकाले, आज गुल्लक तो फोडे!

हैं तिल, तिल, ताल मेरा तेली का तेल,
हैं कौडी, कौडी, पैसा, पैसा पैसे का खेल
चल चल सडको पे होगी ढॅन टॅन!

ढॅन टे नॅन!!

"We can live our lives. We don't have to plan my death.
I think people are beginning to realise it's not a right to die, it's a right to live, and a right to live with dignity, and with choice, and to know what your choices are."
~Debbie Purdy

डेबी खुष.. मी पण खुष.. डिबेट संपलं..
ढॅन टे नॅन!!

मैं तेणु फिर मिलां गी

2009-07-25T16:43:00.002+05:30

खूप शतकांपुर्वी मला जास्वंदी आणि प्रिया कडुन आवडत्या कविता इथे टिपायला टपली मिळाली होती.
कविता माझा प्रांत नाही.. कळत तर नाहीच नाही.. आणि इथे एखादी कविता टाकायची म्हणुन वाचावी, असं पण काही केलं नाही..

गेल्या आठवड्यात वाढदिवसानिमित्त धनंजयनी अमृता प्रितम, ह्या पंजाबी कवियत्रीची एक कविता पाठवली.
अर्थात तिच्या इंग्रजी अनुवादासकट. ती कविता मराठी मधे शब्दश: लिहित आहे.. चु.भु.द्या.घ्या..

यु ट्युब वर गुल्ज़ारनी हीच कविता वाचली आहे.
ती इथे ऐका.

मी तुला परत भेटेन
कुठे? कसं? माहित नाही
कदाचित तुझ्या कल्पनेच्या एका छटेतुन
मी तुझ्या कॅन्वस वर उतरेन
तुझ्या कॅन्वसवरच्या एका रहस्यमय रेषेतुन
तुझ्याकडे शांतपणे एकटक पाहत राहिन मी...

कदाचित सूर्याच्या एखाद्या किरणाचं रूप घेऊन
तुझ्या रंगांमध्ये घुलुन जाईन
किंवा तुझ्या रंगात मिसळुन
तुझ्या कॅन्वसशी एकरुप होईन मी
माहित नाही कसं? कुठे?
पण तुला नक्की भेटेन मी

कदाचित मी एका झऱ्याचं रुप घेऊन
तुझ्या अंगावर पाण्याचे थेंब शिंपडेन
हळुच माझा गारवा
तुझ्या गरम छातीवर विसावेन

मला अजुन काही माहित नाही
पण मी इतकं जाणते
की माझं आयुष्य असंच
माझ्या बरोबर चालत राहणार

हे आयुष्य एक दिवस संपेल
सगळंच संपेल
पण माझ्या आठवणींचे धागे विणले आहेत अतुट कणांनी
तेच कण पुन्हा वेचुन
मी ते धागे पुन्हा विणेन
आणि मग पुन्हा तुला मी भेटेन..

***************************************

मैं तेणु फिर मिलां गी
किथे? किस तरह? पता नहीं
शायद तेरे तखायुल दी चिनाग बन के
तेरे कॅन्वस ते उतरां गी
या खोवरे तेरे कॅन्वस दे उते
इक रहसमयी लकीर बन के
खामोश तेणु तक दी रवां गी

या खोवरे सूरज दी लू बन के
तेरे रंगान वीच घुलां गी
या रंगान दियां बहवां वीच बैठ के
तेरे कॅन्वस णू वलां गी
पता नहीं किस तरह? किथे?
पर तेणु ज़रूर मिलां गी

या खोवरे इक चश्मा बनी होवां गी
ते जीवन झरनेयां दा पानी उडदा
मैं पानी दीयां बूंदां
तेरे पिंडे ते मलां गी
ते इक ठंडक जाही बन के
तेरी छाती दे णाल लगां गी

मैं और कुछ नहीं जाणदी
पर एना जाणदी
के वक्‍त जो वी करे गा
ए जनम मैरे णाल तुरे गा

ए जिस्म मुकदा हैं
ते सब कुछ मुक जाणदा
पर छैत्यां दे धागे
कायनाती काणा दे हुंदे
मैं ओन्हां काणा नु छुनां गी
धागेयां नु वालां गी
ते तेणु मैं फिर मिलां गी...

Into The Wild

2009-03-15T14:28:00.005+05:30

२४ वर्षांचा क्रिस.. अलास्काच्या जंगलात एका abandoned बस मध्ये स्वत:चे शेवटचे क्षण मोजत होता.. आयुष्यात काही तरी वेगळं हवं म्हणुन घर सोडलेलं त्यानी.. कॉलेज मध्ये अतिशय हुषार आणि खेळात प्राविण्य मिळवलेलं.. पण सगळं सोडुन दिलं.. शिक्षणाकरता घरुन मिळलेले $२४०००, देणगी म्हणुन देऊन टाकले.. आणि स्वत:च्याच एका प्रवासावर निघाला..

आरिज़ोना, कोलोरॅडो, कॅलिफोर्निया.. अशा विविध राज्यातुन तो त्याला हव्या त्या अलास्का पर्यंत पोचला.. रस्त्यामध्ये मिळेल ते काम... भेटतील ती लोकं.. येतील ते प्रसंग... ह्या सगळ्यांना सामोरं गेला..

फ्रान्ज नावाचा म्हातारा भेटलेला.. त्यानी क्रिसला विचारलं.. की तु हुषार दिसतोस.. आणि वयानी २३-२४... ह्या वयात तु अजुन शिकलं पाहिजे.. नोकरी-करियर केलं पाहिजेस.. का असं स्वत:चं आयुष्य वाया घालवतोयस.. त्यावर क्रिसचं उत्तर:
"Mr. Franz I think careers are a 20th century invention and I don't want one."

सगळ्या जगापासुन दूर.. लोकांपासुन लांब.. उंच डोंगरावरुन लांब वसलेलं एखादं शहर किती सुंदर दिसतं हे लांबुनच पहायचं.. जंगलात एकटं राहणं.. स्वत: जवळ दिशा दाखवणारा कंपास किंवा त्या प्रदेशाचा एखादा नक्षा देखिल नाही.. शिकार करुन स्वत:चं पोट भरायचं.. शिकार जमली नाही की रानात उगणारी झाडं, वनस्पती खायची..स्वत:ला आवडणारी काही पुस्तकं वाचायची.. डायरी मधे स्वत:चे विचार लिहायचे... एकटंच स्वत:शी संभाषण करायचं.. माणसांशी संपर्क सोडुन निसर्गाशी जवळीक केलेली.. का करावंसं वाटलं असेल..
जगातल्या materialism, नाते-संबंध, रूढी-परंपरा ह्या सगळ्यांचा इतका वीट आला होता त्याला.. आणि जंगलात एकटा राहुन काय शोधत होता... जे पाहिजे होतं, ते मिळालं का.. का शेवटी स्वत:ला फार एकाकी वाटलं म्हणुनच त्याचे ते शब्द:
"Happiness only real when shared."

शेवटची नोंद म्हणुन डायरी मध्ये त्यानी "Wise Men In Their Bad Hours" नावाच्या एका कवितेच्या काही ओळी टिपल्या:

Death's a fierce meadowlark: but to die having made

Something more equal to centuries

Than muscle and bone, is mostly to shed weakness.

The mountains are dead stone, the people

Admire or hate their stature, their insolent quietness,

The mountains are not softened or troubled

And a few dead men's thoughts have the same temper.

On the other side of the page, McCandless added, "I HAVE HAD A HAPPY LIFE AND THANK THE LORD. GOODBYE AND MAY GOD BLESS ALL!

बस मध्ये स्लिपिंग बॅग मध्ये त्याचा मृतदेह २ आठवड्यांनंतर मिळाला...

सिनेमाचं पहिलं टायटल कार्ड:

There is a pleasure in the pathless woods,
There is a rapture on the lonely shore,
There is society, where none intrudes,
By the deep sea, and music in its roar;
I love not man the less, but Nature more...
- Lord Byron

माणसापेक्षा सृष्टीच काही जणांना जास्ती आवडते...

~ "Into The Wild", a 2007 movie based on the real life character of Christopher Johnson Mccandless, directed by Sean Penn - this year's Oscar winner for Best Actor.
References:
http://www.imdb.com/title/tt0758758/
http://en.wikipedia.org/wiki/Christopher_McCandless
The picture is a self-portrait found undeveloped in his camera at the time of his death.

Christopher Johnson Mccandless
Born: February 12, 1968
Died: August 18, 1992 (aged 24)

One Life To Ride.. आणि बरंच काही..

2009-02-13T00:25:00.009+05:30

गेल्या रविवारी सवयी प्रमाणे नविन महिन्याची खरेदी म्हणुन दोन नविन पुस्तकं घेतली.
एक म्हणजे अरुणाचल प्रदेशचे पहिले गव्हर्नर श्री प्रधान ह्यांनी लिहिलेलं "Dragon's Shadow Over Arunachal" हे पुस्तक घेतलं.
एक दिवस सहज विचार करता-करता लक्षात आलं की भारतात गेल्या काही वर्षात बऱ्यापैकी फिरलो असलो तरी एका भागात मी अजिबात गेलो नाही तो म्हणजे ईशान्य भारत.. आसाम, मेघालय, अरुणाचल, ई... खरं म्हणजे ह्या भागाची जास्ती माहिती पण नाही.. अरुणाचलचा प्रश्न ऐकुन माहिती होता... पुस्तक दिसलं तेव्हा म्हटलं.. चला.. घेऊन टाकु.. तितकीच जरा जास्ती माहिती होईल..
भीती एकच आहे.. की आधी घेतलेल्या आणि न वाचलेल्या किंवा अपूर्ण वाचलेल्या पुस्तकांमधे हे पण नको जायला.. असो!

दुसरं पुस्तक घेतलं ते म्हणजे अजित हरीसिंघानी ह्यांचं "One Life To Ride".
अजित हे पुण्यात राहणारे एक स्पीच थेरपिस्ट.. सुमारे ४.५ वर्षांपूर्वी जून-जुलै २००४ साली त्यांनी पुणे ते लेह, आणि तिथुन पुढे खारडुंगला, श्रीनगर आणि शेवटी जम्मु अशी फक्‍त ४३०० कि.मी. ची ट्रिप त्यांच्या लाडक्या एनफिल्ड मोटरसायकलवरुन एकट्यानी केली!! तेव्हा त्यांच वय होतं फक्‍त ५४ वर्षांचं!!
रविवारी पुस्तक वाचायला सुरु केलं... आणि त्यांचं प्रवास वर्णन वाचताना मलाच खूप जास्ती excitement, उत्कंठा होत होती.. बऱ्याच दिवसांनी एखादं पुस्तक मला पहिल्या वाचनात (sitting) संपवावंसं वाटत होतं.. शेवटी ते तीन दिवसात संपवलं ती वेगळी गोष्ट..

एकट्यानी प्रवास करताना भेटलेले वेगवेगळे लोकं.. मनात आलेले चित्र-विचित्र विचार.. कधी वाटलेली भीती.. कितीतरी वेळा होणारा आनंद..लडाख ह्या अतिसुंदर प्रदेशाचं वर्णन... आणि मीना ह्या स्वत:च्या मोटारसायकलीवरचं जीवापाड प्रेम..
खरं म्हणजे अगदी साध्या सोप्या स्टाईल मधे लिहिलं आहे त्यांनी पुस्तक.. खूप भन्नाट असं काही नाही.. पण जे घडलं, जे डोक्यात आलं.. ते मस्त प्रामाणिकपणे लिहिलं आहे..

पुस्तक वाचताना मलाच खूप गोष्टी आठवल्या..
शंतनुनी मागच्या वर्षी केलेली लडाखची सायक्लिंग ट्रिप... गेल्या वर्षी जुलै की ऑगस्ट मधे गेला होता तो.. मे महिन्यात टेकडीवर भेटलेला तेव्हा तयारी चालु होती त्याची..
त्या ट्रिपचे फोटो मी आता कधीतरी इतक्यातच पाहिले.. एकदम भारी वाटलं ते फोटो पाहुन..
आणि काल परत टीव्हीवर चार युरोपियन मित्रांची लडाखचीच सायक्लिंग ट्रिप दाखवत होते, ते बघितलं..

मनात आलं ह्या ठिकाणी जायलाच पाहिजे आपण.. ते सुद्धा सायकल वर.. लगेच गुगलवर शोधलं.. तेव्हा हे सापडलं..
http://www.sunholidays.co.in/biking/manali-to-leh-on-cycle.html
मनाली ते लेह हा ४७५ कि.मी.चा रस्ता आहे.. जगातल्या सर्वाधिक उंच अशा रस्त्यांपैकी एक..
अवघड दिसतय सॉलिड.. खरं म्हणजे डॉन स्टाईलमधे म्हणायचं झालं, तर मनाली ते लेह ही सायक्लिंग ट्रिप, मुश्किल ही नही, नामुमकिन हैं...
म्हणजे माझ्या करता.. ओर्कुटच्या भाषेत बोलायचं तर मी म्हणजे 'a few extra pounds'... आणि शंतनु किंवा ते चौघं युरोपियन लोकं म्हणजे 'athletic build' किंव 'slim build'... आणि मी मुळात आळशी... ह्या ट्रिपच्या आधी लागणारी ट्रेनिंग, प्रॅक्टिस.. discipline, rigour... आमच्या राजेशाही आळसाला कसं चालणार, माहित नाही..
म्हणजे गेल्या वर्षी शंतनुनी स्वत: ३-४ महिने ट्रेनींग केलेलं.. शिवाय तो नेहमी ट्रेकिंग करणारा आहे... एव्हरेस्ट बेस कॅम्पचा अवघड ट्रेक करुन आला आहे.. मागच्याच वीकेंडला पुण्यात झालेल्या Enduro3 ह्या adventure रेस मधे त्याला पहिलं बक्षिस देखिल मिळालं... हे सगळं नोकरी बरोबर कसं काय करतो, गंमत आहे.. म्हणजे Enduro3 संपवुन साहेब दुसऱ्या दिवशी ऑफिसच्या कामा निमित्त USला गेले लगेच!
तो परत आला की त्याला भेटुन विचारायचं आहे... म्हणजे मग सायक्लिंग ट्रिपची तयारी सुरु करता येईल! :)

शेवटी मुश्किल किंवा नामुमकिन आता पासुनच का म्हणायचं?
अजितनी त्यांच्या पुस्तकात JRD Tata ह्यांचं एक वक्तव्य लिहिलं आहे,
"Friends who tell me it is ridiculous and foolhardy for an octogenarian to ski, fly a plane or drive fast cars, do not understand the thrill and sense of self-fulfillment obtained from living a little dangerously".
वयाची ऐंशी उलटलेल्या टाटांनी विमान चालवलेलं तेव्हा मित्रांनी वेड्यात काढलेलं त्यांना.. पण शेवटी थोडंसं dangerous जगण्यातच जे थ्रिल आहे, जी मजा आहे... ती त्या मित्रांना कशी कळणार...
आमचं तर तीस हे गोजिरवाणं वय!! प्रयत्न करायला तरी काहीच हरकत नाही!!
बचेंगे तो और भी लढेंगे!!

पुस्तक वाचताना, माझ्या आणि DJच्या VoF ट्रिपची पण आठवण झाली... ट्रिप बद्दल तर मी आधी लिहिलेलं आहेच.. शेवटच्या दोन दिवसांबद्दल लिहायचं राहिलेलं.. तो लिहायाचा एन्थु आला.. म्हणुन मग आता तेच लिहुन टाकतो..

VoF ट्रिप: Final Part

दिवस ६: गुरुवार, २८/८/०८
घांगरिया -> गोविंदघाट -> जोशीमठ -> पिपलकोटी -> चमोली -> श्रीनगर

पहाटे उठलो तेव्हा आमचा आम्हालाच विश्वास बसत नव्हता. इतकी सुंदर फुलों की घाटी पाहिलेली.. हेमकुंडचा ट्रेक केलेला.. पाऊस आणि थंडीचा खरं म्हणजे जबरदस्त कंटाळा आलेला.. दुसरं म्हणजे रविवार पासुन जगाशी संपर्कच तुटला होता.. फोन, न्युज, इंटरनेट, ई-मेल, वीज... ह्यापासुन वंचित राहिलेलो.. एका अर्थी चांगलं, पण तरी आपल्याला इतकी सवय झाली असते ह्या सगळ्यांची...

आम्ही गोविंदघाटहून सोमवारी आलेलो, तेव्हाच्या राजिंदर कूलीनी आम्हाला दुसरा एक कूली आणुन दिला.. नेपाळी होता.. बहादुर नाव होतं कदाचित.. पायात काळे प्लॅस्टिकचे पावसाळी बूट.. चेहऱ्यावर सुरकुत्या.. बारीक डोळे.. डोक्यावर टोपी.. अंगात स्वेटर.. आणि पाठीवर वेताची ती बास्केट.. बास्केट मधे आमच्या दोघांच्या बॅग्स टाकुन, साहेब खाली उतरायला तयार..
सकाळचे ६-६.१५ वाजलेले.. शेवटचं एकदा घांघरिया पोटभर पाहिलेलं.. त्याच्या आजुबाजुचे ते पहाड पुन्हा एकदा डोळे भरुन पाहिलेले.. DJ फोटो काढत-काढत खाली उतरत होता.. आणि बहादुरच्या पायात चाकं बसवलेली.. म्हणुन मग मी त्याच्या बरोबर रहायचा प्रयत्न केला.. अशक्य माणुस होता हा!!! पाठीवर वजन असुन, इतक्या चपळाईने उतरत होता.. उतरताना, बऱ्याच ठिकाणी लांब रस्त्या ऐवजी जर एखादं steep शॉर्ट-कट रस्ता असेल, तर तो त्या रस्त्यानी उतरायचा.. मी एक-दोन ठिकाणी त्यानी घेतलेला शॉर्ट-कट घेतलेला, आणि फाटलेली माझी!! गेल्या दोन-चार दिवसात पडलेल्या पावसामुळे काही ठिकाणी निसरडं झालेलं.. पण तो अत्यंत सफाईने उतरत होता.. अगदी तुरु-तुरु म्हणतात तसं!
DJला सांगीतलेलं की मधे रस्त्यात एका ठिकाणी भेटु.. १३ कि.मी. उतरायचं... जितकं जमेल, तेवढं बरोबर उतरलेलं बरं.. तसं त्याच्या बरोबर आम्हाला आदल्या दिवशी हेमकुंडला जाताना भेटलेला मुंबईचाच एक शीख माणुस होता... आणि माझ्या बरोबर बहादुर.. खरं म्हणजे बहादुर बरोबर मी!!
पण बहादुरच्या स्पीड पुढे मी हात टेकले!

पहिले तीन कि.मी. आम्ही निव्वळ अर्ध्या तासात उतरलेलो.. शेजारुन वाहणारी लक्ष्मणगंगा ओलांडायला तिथे एक छोटा पूल आहे.. आणि नदीच्या शेजारी एक छोटा ढाबा आहे.. DJला तिथे भेटायचं ठरलं होतं... म्हणुन मग मी आणि बहादुर तिथे थांबलो.. सकाळचे ६.४५-७ वाजत आले होते.. बहादुरनी पाठीवरची त्याची बास्केट खाली ठेवली.. दोन्ही पाय दुमडुन, तो बसला.. विडी पेटवली आणि वाट बघत बसला.. मी त्या खळखळणाऱ्या पाण्याच्या बाजुच्या मोठ्या दगडावर बसलो.. समोर एक राखाडी-ब्रॉऊन रंगाची अतिशय सुंदर पक्षांची जोडी त्या सकाळच्या गारव्या मधे छानपैकी पकडापकडी खेळत होती.. ती इकडुन, तिकडे अशी सारखी तिची जागा बदलत होती.. आणि तो तिच्या मागे तिला मनवायला बघत होता.. का पक्षां मधे उलटं असतं.. तो उडत होता इकडे-तिकडे.. आणि ती त्याचा पाठलाग करत होती.. माहित नाही.. त्यांचा खेळ पाहुन खूप खूष झालो, हे मात्र खरं!

स्वत:च्या लहरीत वाहणारी ती गार वाऱ्याची झुळुक.. तिच्या नखऱ्यावर सळसळणारी ती झाडांची पानं.. अतिशय वेगानी वाहणाऱ्या पाण्याच्या कडेला उभे राहिलेले ते मोठ-मोठे पांढरे खडक.. आणि ह्या सगळ्यांना शांत करणारा पाण्याचा तो आवाज (deafening roar)..
डोळे बंद करुन.. i tried to soak in everything, as much as i could.. इतकं शांत.. इतकं रम्य.. the heart lost in its own dreamy world..

हवा का झोंका हैं या तुम्हारे बदन की खुशबू
यह पत्तीयों की हैं सरसराहट के तुमने चुपके से कुछ कहा हैं
यह सोचता हूँ मैं कब से गुमसुम
के जब की मुझको भी यह खबर हैं
के तुम नहीं हो, कहीं नहीं हो
मगर यह दिल हैं के कह रहा हैं
के तुम यहीं हो, यहीं कहीं हो...

DJ आणि सरदारजी आले, तेव्हा मी आणि बहादुर पण निघालो.. ६-७ कि.मी. अंतर कापल्यावर एका ढाब्यावर आम्ही दोघं नाश्त्या करता थांबलो.. दौलत ढाबा.. पुण्यातल्या दौलत ढाब्याची आठवण आलेली..
ढाब्याचा मालक दौलत सिंह.. सॉलिड गप्पा मारणारा माणुस.. ही मंडळी मस्त मस्त गोष्टी सांगतात.. आलु पराठा बरोबर अमुल बटर, आणि फक्कड चहा.. ह्या बरोबर दौलत सिंह आम्हाला गोष्टी सांगत होता.. कोणा एका सरकारी अधिकाऱ्याचा मुलगा इथे ट्रेकिंग करताना मरण पावला.. वादीच्या बर्फात त्याचं शव देखिल सापडत नव्हत म्हणुन त्या अधिकाऱ्यानी हेमकुंडला मन्नत मागितली.. आणि शेवटी त्या मुलाचं शव सापडलं.. ही पहिली गोष्ट... त्याचा हवा तो dramatic effect मिळाल्यावर मग.. कोणाला मूल होत नव्हतं.. इथे येऊन हेमकुंड मधे स्नान केलं.. आणि मग मूल प्राप्त झालं (इतके दिवस मूल कसं प्राप्त होतं.. ही माझी कॉन्सेप्ट किती गंडलेली होती..)..इतर असे किस्से त्यानी सांगितले..

दौलत सिंह खाली जोशीमठ मधे राहणारा.. वर्षातले जून ते सप्टेंबर असे ३-४ महिनेच लोकं इथे येतात.. तेवढे ३-४ महिनेच तो इकडे राहतो.. मग ह्या ढाब्याचं काय करतो, विचारल्यावर त्यानी सांगितलं...
ढाब्याचे ८-१० लाकडी खांब जमिनीमधे लावलेले आहेत, ते तसेच ठेवायचे.. वरचे पत्रे काढुन घ्यायचे.. भांडी-कुंडी खाली स्वत: बरोबर घेऊन जातो.. पत्रे आणि बाकीचं सामान बांधुन तिथेच एका कोपऱ्यात ठेऊन देतो.. त्या ७-८ महिन्यात इतका बर्फ असतो की ते चोरीला कोणी घेऊन जायची भीती नसते.. जूनच्या सुरुवातीला परत येऊन.. पुन्हा ढाबा उभा करतात.. आणि चूल पेटवतात..
आणि सामग्री? मॅगी, कोल्ड-ड्रिंक्स, इ. तयार वस्तु - साधारण १० हजाराचा माल - खालुन जोशीमठ मधुन credit वर घोड्यावरुन आणतो... साधरण १०-१५ दिवस पुरतं ते सामान.. मग परत खाली जाऊन आधीच्या सामानाचे पैसे देऊन नविन सामान परत उधारीवर आणतो.. दिवस चांगले असले की कधी कधी एका महिन्याच्या आतच एक-सव्वा लाखाच्या सामानाची उलाढाल होते.. तर कधी महिन्याला २०-२५ हजारच.. कधी कधी परदेशी प्रवासी येतात, ते भरभरुन पैसे देतात.. शेवटी सगळी वाहे गुरुंची कॄपा!!

दौलत सिंहचा निरोप घेऊन मी आणि बहादुर पुन्हा खाली उतरु लागलो.. उतरताना खरं म्हणजे मजा येत होती.. सहज, उड्या मारत, धावत-पळत उतरत होतो.. सूर्य उजाडलेला.. आणि त्याची किरणं धुक्यातुन समोरच्या डोंग्रांवर पडु लागलेली.. विचार यायचा की DJला सांगावं की हा फोटो काढ.. तो फोटो काढ.. waiting for him was not possible, given that Bahadur was running away as fast as he could.. शेवटी माझा मीच ते न्याहळत खाली उतरत होतो..
अशाच एका ठिकाणी ते झाड दिसलेलं.. नदीच्या पात्रात मधोमध एकटं उभं होतं.. उंचच्या उंच.. ना एखादी फांदी.. ना एखादं पान..त्याच्या पायाशी नदीचं पाणी फेसाळत येऊन आपटत होतं.. वर टोकाशी धुक्यात सोनेरी किरणांमध्ये न्हात होतं.. समोरच्या पहाडापुढे ते झाड इवलंसंच.. पण दिमाखात उभं होतं.. आणि अशा वेळेस एक काळा पक्षी येऊन त्याच्या डोक्यावर बसला.. पंख उघडुन आकाशाकडे बघत होता.. अगदी हलकं-हलकं वाटलं असेल त्याला..
i stood there mesmerised.. for the first time in my life, identifying myself with a tree..

खाली गोविंदघाटला पोचलो, तेव्हा सकाळचे ९.३० वाजलेले.. निव्वळ ३-३.१५ तासात आम्ही १३ कि.मी. उतरलेलो.. DJ पण आमच्या पाठोपाठ लगेच आला..

आता पुढे काय करायचं.. सर्व प्रथम म्हणजे एका हॉटेल मधे जाऊन गरम पाण्यानी मस्त आंघोळ केली.. एकदम छान वाटलं.. मग DJ म्हटला.. की इथुन बद्रीनाथ फक्‍त २२ कि.मी आहे... तर गाडी पकडु आणि तिथे जाऊन येऊ.. म्हणुन आम्ही गाडी करता थांबलो.. घांघरियाला आदल्या दिवशी संध्याकाळी खूप लोकं एकदम आलेले.. तेव्हा त्यांच्या कडुन कळलेलं की खाली रस्त्यात कुठेतरी लॅन्डस्लाईड झालली म्हणुन १-२ दिवस सगळं रखडलेलं.. त्यामुळे खाली जायच्या ऐवजी आणखिन वर बद्रीनाथला जायचं, म्हणजे रिस्क!! ती घ्यायची का नाही.. शेवटी १.०० वाजला तरी आम्हाला बद्रिनाथला जाणारी एकही गाडी मिळाली नाही.. म्हणुन देवाला तिथुनच नमस्कार करुन.. आम्ही जोशीमठची गाडी पकडली.. ह्या वेळेस जीप मधे DJला समोरची सीट मिळाली.. आणि मला एकदम मागची.. जीप असल्यामुळे मागे फक्‍त एक आडवं दार होतं, बिना खिडकीचं..
रस्ता अरुंद.. आणि ड्राईव्हरला त्या रस्त्याचा इंच न इंच माहित होता.. पहाडी रस्त्यावर 'right of way' नेहमी वर चढणाऱ्या गाडीचा असतो.. खाली उतरणाऱ्या गाडीनी समोरच्या गाडीला वाट द्यायची असते.. असा अलिखित नियम असतो..
तर अशा वेळेस.. आमची गाडी खाली उतरताना, समोरुन एक गाडी आली.. रस्ता अरुंद म्हणुन आमचा ड्राईव्हर आमची गाडी रिव्हर्स घ्यायला लागला.. ते सुद्धा रस्त्याच्या कडेच्या बाजुला.. जस-जसं कडा जवळ येऊ लागला, तसं मला सुमारे ४००-५०० फूट खाली वाहणारी लक्ष्मणगंगा दिसु लागली.. ती कितीही सुंदर असली तरी तिला मला भेटायची अजिबात इच्छा नव्हती.. आणि अगदी ४-५ इंच आधीच तो थांबला तेव्हा मी सुटकेचा नि:श्वास टाकला..

जोशीमठला पोचलो.. तेव्हा DJ तिकडच्या रेल्वे बुकिंग मध्ये आमचं हरिद्वार ते दिल्लीचं ट्रेनचं बुकिंग करायला गेला.. हो.. मी फक्‍त जायचं बुकिंग केलं होतं.. परत यायचं ऑपशन ओपन ठेवलेलं :)))
मी जोशीमठहून पुढे जाणारी सुमो/जीप कुठे मिळेल ते बघायला गेलो.. दुपारचे २-२.३० वाजत आले होते.. रात्री त्या भागात गाड्या चालवत नाहीत.. त्यामुळे अंधार पडायच्या आत आम्हाला ॠषिकेष/हरिद्वारच्या जितकं जवळ पोचता येईल, तितकं बघायचं होतं..

जोशीमठ वरुन एकही गाडी खाली जायला तयार नव्हती.. कारण मध्ये रस्त्यात पिपलकोटी ह्या गावाच्या अलिकडे लॅन्डस्लाईड झाला होता.. त्यामुळे सुमोवाला म्हट्ला.. तुम्हीच सीट्स गोळा करुन आणा.. शिवाय रेट वाढवलेला, त्यामुळे स्थानिक लोकं तयार नव्हते जास्ती भाडं द्यायला.. आता काय करा???

भगवान उपर से देख रहा था.. नेमकं तिथेच एक ५ जणांचा ट्रेकिंग ग्रुप भेटला.. तो सुद्धा मराठी!!! सगळे मुंबई-पुण्याचे!! त्यातले चौघं तिशीतले.. आणि एक २८-२९ वर्षांचा असावा.. त्याचं नाव मन्या.. म्हणजे मनिष असावं.. पण त्याला सगळे मन्या म्हणत होते.. ग्रुपचा लिडर होता जॅकी श्रॉफ.. म्हणजे जॅकी सारखा दिसायला.. डोळ्यांवर गॉगल.. लांब केस.. मिशी... अंगात ट्रॅक सुट.. आणि बोलताना "भिडु-भिडु" म्हणणारा.. "क्या भिडु.. काय करायचं.. घ्यायची का सुमो? आम्ही ५ जणं आहोत.. तुम्ही दोघं.. अख्खी गाडी बुक करु.. म्हणजे आरामात बसता येईल आपल्याला सगळ्यांना.. नाही तर तो @#$&% १० सीट्स बसवेल.. क्या बोलता हैं भिडु?"
मी लगेच तयार.. DJ पण खुष.. we had trekked @55km in three and a half days.. आम्ही इतके दमलो होतो.. की पुढचा प्रवास आम्हाला खरंच पुन्हा १० लोकांबरोबर एका सुमोमध्ये कोंबुन करायचा नव्हता...

क्रमश:

~ Earlier posts about the VoF trip are posted here
http://asach-aapla.blogspot.com/2008_09_01_archive.html

अश्रू

2009-02-03T23:02:00.012+05:30

तो जगजेत्ता.. एक अद्वितिय विजेता.. एखाद्याच काळाचा किंवा एखाद्याच जागेचा नाही.. तर जिथे, जेव्हा जाईल.. तेव्हा सिकंदर सारखा तो मुलुख जिंकुनच येणारा तो.. सिकंदरच तो.. दिसायला राजबिंडा.. भूतपूर्व विजेत्यांचा मान राखणारा.. परंपरा आणि रिती-रिवाज ह्यांना नेहमी अनुसरुन वागणारा..

इतिहासात त्याच्या सारखे फारच कमी.. खरं म्हणजे त्याच्या सारखं कोणीच नाही..
त्याच्याकडे पाहिलं की अशक्य असं काहीच नाही असं वाटायचं..
स्वप्न पहायला त्यानीच शिकवलं.. आपल्याला जे मिळवायचं आहे, ते कसं हे त्यानीच दाखवलं..
कष्ट करताना वेदनेच्या ऐवजी काय मजा असते.. त्याच्या जोडीला येणारा अढळ आत्मविश्वास..
एखादं अवघड ध्येय गाठल्यावर देखिल कसं नम्र रहायचं..
स्वत:वर पण एवढा विश्वास नाही, इतका विश्वास त्याच्यावर माझा..

कधीच न हरणारा तो.. गेल्या जून मधे रोलॅन्ड गॅरॉस वर सलग तिसऱ्या वर्षी त्याच नडाल कडुन हरला.. नुसता हरला नाही, तर ६-० असा बेगल पचवावा लागला.. आणि ही नामुष्की कमी, तर लगेच जुलै मधे नडालनी त्याच्या कडुन त्याचं सगळ्यात लाडकं विम्बल्डन हिस्कावुन घेतलेलं... ७ तास टिव्ही समोर बसलेलो.. कोर्टवर पाऊस-ऊन, उजेड-अंधार यांचा लपंडाव.. क्षणोक्षणी छातीची होणारी धडधड.. नुसतं बघणाऱ्याला एवढं टेन्शन.. तर त्याचं काय झालं असेल..

स्वत:च्या अपेक्षा.. स्वत:ची स्वप्नं... स्वत:च मनानी ठरवलेलं एक असाध्य पण स्वत:ला चॅलेंज करणारं लक्ष्य..
सगळंच किती हवंहवंसं असतं ना आपल्याला... किती धडपड करतो ना आपण त्या करता..
पडतील तेवढ्या कष्टाची तयारी असते..
जिद्द आणि आत्मविश्वासाची परीक्षा...

आणि ते साध्य नाही झालं.. की वाईट वाटणं साहजिकच..
शेवटी तो देखिल मनुष्यच आहे..
पण फरक आहे.. तुमच्या किंवा माझ्या सारखा नक्कीच नाही..
म्हणुनच अश्रू लपवु शकला नाही मेलबर्नला..
मी पण रडलेलो त्या दिवशी.. मनापासुन.. अगदी अव्याहत..
त्याच्याबरोबर रडलेलो.. एकटा नव्हता तो.. शेवटी वेगळाच ना तो.. तुमच्या-माझ्यापेक्षा..

“I love this game. It means the world to me, so it hurts when you lose".
~Roger Federer, Melbourne, February 1, 2009

p.s. Bobilli Vijay Kumar has captured the emotions, the rivalry, the fall of Federer and the rise of Nadal, quite succintly in his article about the AO final match report in yesterday's TOI - The fall.. and rise of a hero

चक दे मुंबई!!

2009-01-28T21:56:00.004+05:30

सकाळची ६.०२ स्लो पकडलेली दादर हून CSTकरता.. माझ्या छोट्याला घेऊन चढलेलो.. ऑफिसला जायच्या आधी, सुट्टीचा दिवस म्हणुन, त्याला त्याच्या आजी-आजोबांकडे सोडायचं होतं मला... तु चढलास आमच्या बरोबर तसंच तुझ्यासारखे आणखिन काही जणं पण चढलेले लोकल मधे.. कोणी शॉर्ट्स मधे होतं, कोणी ट्रॅक पॅन्ट मधे होतं.. माझ्या पोरानी तुला पाहिलं तेव्हा हसलास त्याच्याकडे.. मला वाटलं ओळखीचा आहेस की काय..

जागा असुन सुद्धा तु दारात उभा होतास.. सकाळचा गार वारा खात.. हाता मधे तुझा धावायचा नंबर पकडुन.. मधेच खिशातुन पिना काढल्यास आणि मग टी-शर्टला तो कागद लावलास.. तु पण मला वरुन खाल पर्यंत पाहिलेलंस की.. माझ्या पांढऱ्या, स्वच्छ शर्ट आणि ग्रे पॅन्ट मधे मी तुम्हा सगळ्यांपेक्षा थोडा वेगळाच होतो...

तुमच्यात काय बघत होतो मी.. मला कळत नव्हता तुम्ही सगळे.. रविवारी सकाळी पळायला निघाला होता.. पळण्यानी काय मिळणार होतं तुम्हाला.. रोज ह्या शहरात काही कमी पळतो का आपण.. तुमच्याबद्दल कुतुहल होतं माझ्या मनात.. माझ्या पोराला पकडुन मी दारात तुझ्या समोर उभा होतो.. कुठल्यातरी एका विलक्षण अपेक्षा भरलेल्या तुझ्या त्या नज़रेतच कदाचित माझ्या कुतुहलाचं उत्तर शोधत मी लोकल मधुन उतरलेलो.. तुझी अपेक्षा पूर्ण झाली की नाही.. किंवा समाधान झालं की नाही त्या दिवशी.. माहित नाही..

*********************************************

तुझ्या सारखे हजारो लोकं आज ह्या आजाद मैदानावर आले आहेत.. तुमचं ठीक आहे.. येता काय, पळता काय, आणि घरी जाता काय.. नाही आलं, तर उत्तम.. पण आमची ड्युटी आहे..आम्हाला यावंच लागतं.. आणि सध्याच्या दिवसात तर आणखिन जास्ती जबाबदारी.. शेवटी तुमच्या सुरक्षेची जबाबदारी आमची पोलिसांचीच..
गर्दीमुळे उशीर होत आहे, म्हणुन उगीच टेन्शन घेतलं होतंस.. ६.४५ वाजता शर्यत सुरु होणार, तर जरा लवकर यायचं ना.. पण तु आळशी.. तुला कसं जमणार ते.. त्या मोठ्या रांगेतुन कसा-बसा गेटवर पोचलास, तेव्हा तुझी झडती घेतली मी.. आणि पुढे पाठवलं.. जा पळ.. सोडलं मी तुला..

*********************************************

पळायला सुरु केलंस तु... तुझ्या बरोबरीनेच धावत होतो ना रे मी..
कोण होतो मी.. वेगवेगळ्या वेळी, वेगवेगळ्या ठिकाणी तुझी सोबत देत होतो मी.. तुला एकटं नको वाटायला.. म्हणुन माझं रुप बदलत होतो.. आणि सतत तुझ्या शेजारी किंवा आजुबाजुला राहिलो..

ओबेरॉय जवळ मी ते साठी उलटलेले सावकाश पळणारे तरुण आजोबा झालो होतो..
तर विल्सन कॉलेज जवळ मी ती इटुकली-पिटुकली माझ्या बाबांबरोबर प्रचंड उत्साहानी पळणारी मुलगी होते..
मधेच मी पळणं सोडुन रेडियो जॉकी झालेले.. आणि तुला माझ्या रेडियो स्टेशन वरुन प्रोत्साहन देत होते..

चर्नी चौपाटी जवळ मी हातात तिरंगा घेऊन तुझ्या शेजारी पळत होते.. माझी पांढरी वेणी माझ्या लयबद्ध पळण्यावर हवेत उडत होती, तेव्हा तु पण बाकीच्यांसारखं मला टाळ्या वाजवुन समर्थन दिलंस..

पेडर रोड वर आम्ही दोघं नवरा-बायको सुद्धा तुझ्याच बरोबर पळत होतो..
चाळिशी उलटलेली आमची.. तरी काही अंतर तरी तुझ्या बरोबरच पळत होतो..
मॅरेथॉन संपल्यावर घरी जाताना दादर स्टेशनवर पण आपण भेटलेलो की! ह्याचे पाय दुखत होते म्हणुन माझा आधार घेऊन तो जीना चढलेलो/उतरलेलो, तेव्हा तु आम्हाला दोघांना येऊन "congrats" म्हटलेलास..

आणि मला कसा विसरलास.. तुझ्या सारखे आणखिन किती तरी मुलं माझ्याकडे बघत होते.. कधी एखादी सुंदर मुलगी पाहिली नाही का मॅरेथॉन मधे तुम्ही.. कॅडबरी पासुन वरळी सी-फेस पर्यंत किती प्रयत्न केला होतास तु माझ्या बरोबर पळायचा.. पण जमलं नाहीच तुला माझ्या बरोबरीने पळायला.. शेवटी मागेच पडलास माझ्या.. अगदी literally "मागे" पडलास!

*********************************************

दमलेला, भागलेला तु मरीन ड्राईववर पुन्हा पोचलेलास.. शेवटचं काही अंतर राहिलेलं..
आमचा Indian Navyचा बॅन्ड.. मी आणि बाकीचे ऑफिसर्स कडक इस्त्री-बंद युनिफॉर्म मधे भर उन्हात स्टेजवर उभे होतो..
ड्रम्स, गिटार, बॅन्जो, ट्रम्पेट.. पूर्ण ताकदीनिशी आलेलो आम्ही तुमच्या करता..
माझ्या डोळ्यांवर रे-बॅनचा गॉगल होता आणि हातात माईक..
आणि तुझ्या सारख्या बाकीच्या सगळ्या पळणाऱ्या आमच्या मित्रांकरता मी एकच आव्हान केलेलं..

कुछ करिये, कुछ करिये
नस-नस मेरी खौले
होS कुछ करिये.. होS कुछ करिये..
कुछ करिये, कुछ करिये
बस बस बडा बोले
अब कुछ करिये, अब कुछ करिये
हो.. कोइ तो चल ज़िद्द फडिये
डूबे, तरिये या मरिये..
हाये! कोइ तो चल ज़िद्द फडिये
डूबे, तरिये या मरिये..

हाये! चक देSS.. होSS.. चक दे India!!
चक देSS.. होSS.. चक दे India!!

Nowhere to run, nowhere to hide
This is the time, it’s do or die!!

हुंकार आज भर लें,
दस बारा बार कर लें,
रेहना ना यार पीछे,
कित्ना भी कोई खींचे,
टस हैं ना.. मस हैं जी,
ज़िद है तो, ज़िद्द है जी
घिसना युंही, पिसना युंही, पिसना युंही..
बस करियेSS..

हाये! कोइ तो चल ज़िद्द फडिये
डूबे, तरिये या मरिये..

हाये! चक देSS.. होSS.. चक दे India!!
चक देSS.. होSS.. चक दे India!!

~A few words penned after running the Mumbai Half Marathon on January 18 - the memories, the experience, the thoughts - all of those are simply beyond me - just wish to thank all those who called/emailed me wishing me luck for the marathon; all the Mumbai residents who encouraged all the participants on the roads of Mumbai; all those organisers and little kids and families who held out water, biscuits, fruits and even dry-fruits for the runners that day. It was indeed quite an amazing experience - I'd set myself a target of running in Delhi, Pune and Mumbai - did manage to complete the Half Marathon(21km) in Delhi (Nov 9, time:3hr 6min) & Mumbai (Jan 18, time:3hr 0min) and the 10km race in Pune (Dec 7, time: 1hr 20min). Wish I could finish these in better time - but thanks to my laziness, I didnt practise - something that I intend to correct next year. And I have to say this - out of all three - Mumbai ROCKS!
p.s.: My friend Amit has been running the Mumbai Half Marathon for 3 years in a row now - he's also blogged about it on his blog.

रिसर्वेशन रोड

2009-01-12T01:11:00.004+05:30

दोन बाप-लेकांची गोष्ट.. बायकोपासुन घटस्फोट घेतलेला वकिल ड्वाईट आणि त्याचा मुलगा लुकास..
आणि प्रोफेसर असलेला इथन आणि त्याचा मुलगा जोश..

गोष्ट सुरु होते एका अपघातानी.. ड्वाईटच्या गाडी खाली जोश मरतो..
घाई मधे असलेला ड्वाईट घाबरुन न थांबता तिथुन पळुन जातो..
झालेल्या अपघाताचे पुरावे नष्ट करायला पाहतो..
पण त्याचं मन त्याला सतत खात राहतं.. वकिलाची मदत हवी म्हणुन इथन त्याच्याकडेच येतो..
आणि प्रयत्न करुनही तो स्वत:चा गुन्हा सहजासहजी कबुल करु शकत नाही..

लुकासला त्याच्या शाळेत शिक्षा मिळते..
त्याच्या मित्रानी एक अपराध केला असतो, पण तो मित्र त्याचा अपराध कबुल करत नाही, म्हणुन लुकास त्याच्याशी भांडतो आणि दोघांची मारामारी होते..
शाळेत मारामारी केली म्हणुन मुलावर संतापलेला ड्वाईट, ही खरी गोष्ट ऐकुन गप्प बसतो..
स्वत:च अपराध करुन गप्प बसलेला बाप कुठल्या तोंडानी मुलाला चूक काय आणि बरोबर काय सांगु शकेल?

दुसऱ्या बाजुला असतो इथन.. असं म्हणतात की स्वत:चं मूल जाणं हे आयुष्यातलं सगळ्यात मोठं दु:ख.. जोशची तर काहीच चूक नव्हती.. ज्याची चूक होती, त्या माणसाकडुन सूड घ्यायचा असतो इथनला.. त्या माणसाला शोधुन काढायचं असतं.. म्हणुन अतोनात प्रयत्न करतो तो.. झोप, जेवण, बायको, मुलगी.. सगळ्याचाच विसर पडतो त्याला.. पोलिस, कायदा, वकिल, hit-and-run केसेस मधे दगावलेल्या मुलांचे आई-वडिल.. अशा सगळ्यांची मदत घेत असतो..

शेवटी इथनला समजतं..की खरा अपराधी कोण आहे.. सुडानी पेटलेला असतो तो.. एका बाजुला त्याचा सूड.. आणि दुसऱ्या बाजुला ड्वाईटच्या मनाला सतत टोचत राहणारा त्याचा पश्चाताप.. दोघांची व्यथा एकाच घटनेशी बांधलेली..

प्रश्न असतो तत्वाचा.. नीती-अनितीचा.. चूक काय, बरोबर काय ह्याचा..

जवळ-जवळ १०-१२ वर्षांपुर्वीची गोष्ट आठवली.. नविनच दुचाकी चालवायला शिकलो होतो.. मित्राच्या घरी जाताना लांबुन फेरी नको म्हणुन wrong side नी short-cut नी गाडी घातलेली.. नेमकं एका सायकलवाल्याला आदळलेलो.. भीतीनी तिथे न थांबता शेजारच्या गल्लीत राहणाऱ्या मित्राच्या घरी गेलो.. तो सायकलवाला माझ्या पाठोपाठ तिथे पोचलाच.. पायाला थोडी जखम झालेली त्याच्या.. रक्‍त वाहत होतं.. मला घेऊन जवळच्या एका हॉस्पिटल मधे जाऊन मलमपट्‍टी करुन घेतली.. शिवाय माझ्याकडुन ५० रुपये घेऊन निघुन गेला..

चूक माझीच होती.. मी पळुन जायला नको होतं.. पोलिस केस होईल.. घरी कळेल.. लायसन्स जप्त होईल.. पुन्हा गाडी चालवायला मिळणार नाही..

नीती-अनितीच्या गप्पा मारणं खूप सोपं असतं.. त्या वेळेला तुम्ही कसं react करता, तेच महत्त्वाचं..
आज जर पुन्हा तो प्रसंग घडला, तर मी तिथुन पळुन जाईल का? का उलट त्या माणसाला लगेच हॉस्पिटल मधे घेऊन जाईल?
बोलणं वेगळं.. but this time, i hope i am able to walk the talk and not run away.. but most importantly, i would definitely not take the wrong side.. and would try to avoid an accident in the first place itself..

सध्या रोज पुण्यात गाडी चालवतोय.. इथल्या ट्रॅफिकची सवय होत आहे.. रस्त्यात चालवणाऱ्या दुचाकी वाहनांची जास्ती भीती वाटते.. especially, एका बाईकवर नवरा-बायको आणि लहान मूल असलेले.. आपला धक्का नाही बसला पाहिजे, म्हणुन थोडं दुरुन चालवायचं म्हटलं तरी ते स्वत:च जवळ येतात.. सतत भीती वाटते.. आपणच काळजी घ्यायची, असं सांगत बसतो स्वत:ला..

तुम्ही गाडी चालवत असाल.. तर एकच विनंती आहे.. drive safely..

सिनेमातला अजुन एक सीन..
जोश हा सेलो वाजवायचा.. तो गेल्या नंतर त्याची बहिण एम्माच्या शाळेतली टीचर तिच्या आईला विचारते की एम्मा शाळेच्या कॉन्सर्ट मधे पियानो वाजवेल का..

Grace Learner: Mrs. Wheldon was wondering if you'd like to play in the school concert. Maybe practice with her after school. You don't have to do anything you don't want to do.
Emma Learner: Can you hear music if you're in Heaven?
Grace Learner: [pauses] Yes.
Emma Learner: Okay, then. I'll do it.
(source: http://www.imdb.com/title/tt0831884/)

आणि त्या नंतर कॉन्सर्टच्या वेळेस एम्मा म्हणते - "This is for my brother Josh."
तेव्हा खरंच अंगावर शहारे आलेले..
Stay safe.. drive safely..

~Peace.

लग जा गले...

2009-01-06T22:07:00.006+05:30

दिल्ली एरपोर्ट वर बसलेलो.. फ्लाईटची वाट बघत.. नोकरी सोडत होतो.. नेहमी(?) करता घरी परत जात होतो..
एक वेगळंच emptyness खात होतं..

बंगलोर.. कलकत्ता.. लॉस एनजलस.. फ्लोरिडा.. मुंबई.. गुडगाव..
होस्टेलची रुम.. भाड्याची घरं.. पेईंग गेस्ट वाली रुम.. हॉटेल्स.. client guesthouses.. rented apartments.. मावशीचं घर..
शहरं आणि माझी घरं.. घर नाही... वास्तव्याची ठिकाणंच म्हणु..
एकत्र राहणारे मित्र.. बरोबर काम करणारे सहकारी..
पाहिलेले सिनेमे.. वाचलेली पुस्तके..
फिरत, फिरत पाहिलेले ठिकाणं.. भेटलेले लोकं..

ह्यातलं काहीच आठवत नव्हतं.. अगदी रिकामं, हलकं-हलकं वाटत होतं..
दिल्लीहून घरी परतणाऱ्या शेवटच्या फ्लाईटची वाट एकदम कधीच न संपणारी वाटु लागलेली..

आणि तेवढ्यात एरपोर्टवर लताचं शब्दविरहित गाणं सुरु झालं..
नुसतंच instrumental music..
पण रिकाम्या माझ्या मनातुन ते शब्द अलगद, एका पाठोपाठ एक बाहेर पडु लागले..

पास आईये के हम नहीं आयेंगे बार-बार,
बाहें गले में डालके हम रो ले ज़ार-ज़ार,
आंखों से फिर यह प्यार की बरसात हो ना हो,
शायद फिर इस जनम में मुलाकात हो ना हो...

विमानाच्या खिडकीतुन मी रात्रीचे दिल्लीला सजवणारे ते केशरी-पिवळे-पांढरे दिवे बघत होतो..
मनातुन तिचे शब्द जाता-जात नव्हते..

हमको मिली हैं आज यह घडीयां नसीब से,
जी भरके देख लीजीये हमको करीब से,
फिर आपके नसीब में यह बात हो ना हो,
शायद फिर इस जनम में मुलाकात हो ना हो...

टिमटिमणारे ते दिवे लवकरच ओझरते झाले..
खिडकीतुन रिकाम्या अंधारातच बघत बसलेलो..
गंमत असते ना.. कधी, कधी खिडकीतुन काहीच पहावंसं वाटत नाही..
you appreciate the emptiness, the darkness for the uncluttered solitude and peace that they offer..

मधुन एखादं शहर किंवा छोटंसं गावावरचे दिवे दिसायचे..
वेळ किंवा जागा कुठली.. दोन्हीचा पत्ता नव्हता..
लोहगावच्या विमानतळावर ती रात्र शेवटी पोचली..
शेवटचं का होईना.. पण त्या रात्रीला एक कडाडुन घट्‍ट मिठी मारली.. बॅग उचलली आणि घरी चालु लागलो..

लग जा गले.. के फिर यह हसीन रात हो ना हो..
शायद फिर इस जनम में मुलाकात हो ना हो...
लग जा गले..

softly, i treaded away from the dark night i had embraced for one last time and just left behind... towards a yet to be born morning of hope that was waiting eagerly and patiently for me... at that nice, old place.. that you and I call 'home'...

Inspiration

2008-11-20T08:59:00.004+05:30

आज सकाळी हिंदुस्तान टाईम्स मधे हा फोटो पाहिला.

२२ वर्षांचा अंगद देव सिंघ दुग्गल. त्याला cerebral palsy आहे.

मुंबई मॅरेथॉनच्या जाहिराती पाहुन inspire झाला.

जुहु बीच वर काही महिने प्रॅक्टिस केली.

आणि २२ जानेवरी, २००७ रोजी मुंबई मॅरेथॉन मधे "ड्रीम रन" मधे भाग घेतला - not in the run for disabled!

सोबतीला त्याची आई आणि बहिण होते.

थोडं अंतर पळाल्यावर थकला, की त्या खुर्चीवर बसुन घ्यायचा.
तो इतक्या जिद्दीने पळु शकतो, तर तुम्ही किंवा मी का नाही?

निर्विकार

2008-11-17T09:10:00.005+05:30

तिसऱ्या मजल्यावरच्या मीटिंग रुम मधे ३-४ महिने बसलेलो.
रोज सकाळी-दुपारी, ठरलेल्या वेळी, उत्तम चहा आणुन द्यायचा. उत्तम म्हणजे त्या मजल्यावरचा ऑफिस बॉय.
त्या ठरलेल्या वेळे व्यतिरिक्‍त, अधुन-मधुन टी-कॉफी मशीन पाशी गेलो, की तो लगेच चहा द्यायचा... एखाद्या वेळेस कप नसला, तर लगेच कप विसळुन चहा देणार.. मग जनरल गप्पा व्हायच्या त्याच्या बरोबर... तो मुळचा नेपाळचा.. वय २०-२१ वर्षांचं.. एकदम शांत..

नुकतंच पहिल्या मजल्यावर दुसरी जागा मिळाली बसायला.. तिथल्या ऑफिस बॉय बरोबर अजुन इतकी मैत्री झाली नाहीये.. परवा एका मीटिंग करता तिसऱ्या मजल्यावर गेलो.. मीटिंग सुरु व्हायच्या आधीच टी-कॉफी मशीन पाशी गेलो..तर उत्तम फोन वर बोलत होता.. अगदी हळु स्वरात.. एखादा कप पण दिसला नाही आस-पास.. मी शोधाशोध करत असतानाच.. त्यानी फोन ठेवला..

"सर, रुको.. मैं चाय देता हूं आपको.."
~"बरं.."
कप विसळता-विसळता..
"वह मैं अभी अपनी सेटींग से बात कर रहा था.."
~"ह्म्म...(मनातल्या मनात... च्यायला... ह्याची पण ’सेटींग’... किती साधा दिसतो...).. सेटींग? कोण सेटींग?"
"सर.. वह नेपाल से आयी हैं.. उसके भैय्या-भाभी, यहां दिल्ली में रहते हैं.."
~"अरे वाह! फिर मिले की नहीं उसको? कितने दिन हैं वह यहां पर?"
"नहीं सर! अभी तक नहीं मिला.. ड्युटी सुबह ८ बजे से शाम ६ बजे तक रहती हैं.. वैसे वह हैं यहां पर एक महिने के लिये आयी हैं.."
~"तो कब मिलोगे??"
"सर.. यहां गुडगाव से दिल्ली जाने में बहुत टाईम लगता हैं ना.. तो मैं उसको sunday मिलुंगा.."
~"अरे sunday तर ४ दिवस नंतर आहे.. इतके दिवस वाट बघणार... आधी कधी भेटलेलास तिला?"
"हां सर.. sunday तक wait करना पडेगा.. उससे मिले हुये एक साल हो गया हैं.. अब sunday तक रोज थोडा ओवर-टाईम भी करुंगा.. उसके extra पैसे मिलते हैं.."
~"अच्छा हैं.. फिर sunday कहा मिलोगे उसे?"
"उसके भैय्या के घर जाऊंगा.. वह लोग जानते हैं मुझे.. हम नेपाल में एकही गांव के हैं.. फिर शाम को उसको India Gate दिखाना हैं.."
~"वाह! अच्छा आईडिया हैं.. India Gate च्या जवळचे लॉन्स मस्त आहेत फिरायला.. मस्त एन्जॉय कर रे..."
काही म्हणा.. पठ्ठ्याची date करता venueची choice आवडली मला..

सगळं बोलताना तो इतका लाजत होता... मला खुप हसु येत होतं.. फारंच कावरा-बावरा झाला होता.. त्याच्या डोळ्यातला आनंद लपत नव्हता...

----------------------------------------------
आज रात्री जेवल्या नंतर सहज एक चक्कर मारली गेस्ट-हाऊस बाहेरच्या लॉन वर.. एकटाच चालत होतो.. थंडी सुरु झाली आहे.. स्वेटर काढला पाहिजे.. रविवार म्हणजे आज उत्तम नक्की त्याच्या सेटींगला भेटला असणार..त्याची आठवण आली आणि माझं मलाच हसु आलं..

बाकावर बसुन मी समोरच्या चंद्राकडे बघत बसलो.. नुकतीच पोर्णिमा झाली आहे.. छान तांबुस रंगाची छटा पांघरली आहे त्यानी आज..थंडी मुळे मी दोन्ही हात फोल्ड करुन बघत होतो.. स्वेटर घालायला पहिजे होता..

मनात विचार चालुच..उद्यापासुन एक नविन आठवडा सुरु.. पुन्हा एक सोमवार.. पुन्हा ते कधीच न संपणारं काम..पुन्हा रोज सकाळी लवकर उठुन स्वत:ला ऑफिस मधे पोचवायचं.. मीटिंग-मीटिंग खेळायची..वेळ कसा जातो.. ह्याचं पुन्हा भान हरपुन बसायचं.. स्वत:ला विसरायचं..

मी पुन्हा त्या आकाशातल्या चंद्राकडे पाहु लागलो..
शुन्य अपेक्षेनी.. ना तो सुंदर वाटत होता, ना उदास..
त्याच्या आजुबाजुला काहीच नव्हतं.. एकही चांदणी नव्हती.. एकटाच होता तो...
तांबुस रंगाची छटा ओढुन, निर्विकार नजरेनी शुन्यात पाहणारा..
थंडी जाणवु लागली म्हणुन मी हात आणखिन घट्ट फोल्ड केले..
माझ्या नकळत काल पाहिलेल्या दोस्तानाचं गाणं आठवलं..

क्यों मेरी सांस भी कुछ फीकी सी हैं..
दूरीयों से हुयी नज़दिकी सी हैं..
जाने क्या यह बात हैं..
हर सुबह अब रात हैं..

कुछ कम.. रौशन हैं रौशनी..
कुछ कम.. गीली हैं बारीशें..
कुछ कम.. लहराती हैं हवा..
कुछ कम.. हैं दिल में ख्वाहीशें..

थम सा गया हैं.. यह वक्‍त ऐसे..
तेरे लिये ही ठहरा हो जैसे...

थंडी वाढली.. तसा मी थोडा कापु लागलो..
हात आणखिन घट्ट आवळले स्वत:भोवती..
थंडी कधीच आवडली नाही मला.. पण आता सवय केली पाहिजे..
समोरच्या चंद्राकडे पाहत बसलो..
शांत.. निर्विकार.. थंडपणे..

रेजिंग बुल

2008-11-13T10:46:00.007+05:30

बॉक्सिंग रिंग मधली त्याची शेवटची लढत.. प्रतिस्पर्ध्याचे एका नंतर एक असे अगणिक मुक्के अंगावर झेलतो.. चेहऱ्यावर.. छातीवर.. पोटावर.. नुसता मार खात बसतो.. काहीच उत्तर देत नाही.. डोळे सुजलेले असतात.. चेहऱ्यावर आणि डोळ्यावर येणाऱ्या प्रत्येक मुक्क्यानी रक्‍त उडत असतं.. प्रतिस्पर्धी मारुन दमला की तो त्याला आणखिन चिथवतो..

"C'mon!! Hit me!!!"

तो चिडुन आणखिन मारु लागतो.. आणि तरी हा काहीच उत्तर देत नाही..रिंग जवळच्या प्रेक्षकांवर रक्‍त उडु लागतं.. पण जेक खाली कोसळत नाही.. रिंगच्या दोरांच्या आधाराने उभा राहतो.. आणि आणखिन मार, म्हणुन खुणावतो समोरच्याला..

शेवटी रेफरी मॅच थांबवतो.. आणि रेला विजेता घोषीत करतो..मारुन, मारुन दमलेल्या रेला जेक शांतपणे जाऊन सांगतो,
"You didnt get me, Ray!"

बॉक्सिंग रिंगच्या दोरीवरुन त्याच्या रक्‍ताचे थेंब सांडत राहतात.. स्लो मोशन मधे.. ब्लॅक अन व्हाईट रंगात...

जेक ला मोटा नावाचा रेजिंग बुल.. प्रचंड चिडचिड करणारा.. खुप लवकर राग यायचा त्याला.. ना तोंडावर ताबा, ना हातावर.. मग समोर कोणी असो.. बायको, भाऊ.. किंवा बॉक्सिंग रिंग मधला प्रतिस्पर्धी..
बॉक्सिंग रिंग मधे त्याच्या ह्याच अनियंत्रीत राग, मत्सर आणि त्वेषामुळे तो जगजेत्ता झाला..

आणि ह्याच सगळ्यामुळे रिंग बाहेरच्या जगात तो सगळं हरुन बसला.. बायकोनी सोडलं.. भाऊ दूर झाला..पैसा गेला.. जेल मधे गेला..

जोईनी - त्याच्या भावानी त्याला जगाच्या रिती-रिवाजापासुन, पद्धतीपासुन दूर ठेवलेलं.. त्याच्या ट्रेनिंग मधे सिंहाचा वाटा उचललेला.. त्याच्या बायकोला त्याच्या मत्सरापासुन वाचवायचा प्रयत्न केलेला...
पण जेकचं डोकं म्हणजे खोकं.. शेवटी सगळं हरला..एके काळचा जगजेत्ता शेवटी न्युयॉर्कच्या एका हॉटेल मधे stand-up entertainer झाला..

स्टेजवर जायच्या आधी तो आरशासमोर प्रॅक्टिस करत असतो..

"On The Waterfront" मधे टेरी म्हणजे मार्लोन ब्रान्डोचा dialogue..

टेरी त्याच्या भावाला चार्लीला म्हणतो.. जे गुलाम मधे आमिर रजतला म्हणतो तेच...
Terry: You was my brother, Charley, you shoulda looked out for me a little bit. You shoulda taken care of me just a little bit so I wouldn't have to take them dives for the short-end money.

Charlie: Oh I had some bets down for you. You saw some money.

Terry: You don't understand. I coulda had class. I coulda been a contender. I coulda been somebody, instead of a bum, which is what I am, let's face it. It was you, Charley.

सिनेमा संपल्यावर सुद्धा डोक्यात त्याचं ते वाक्य येत-जात राहतं...

आयुष्यात सगळंच हरलेल्या एका विजेत्याची ओळ..

I coulda been a contender...

थोडासा बादल.. थोडासा पानी.. और एक कहानी...

2008-11-06T00:56:00.004+05:30

शेवटी त्यानी त्याला गाठलंच.. आणि मागे देखिल टाकलं.. दोघांच्या शैलीमधे फरक होताच..
एक स्वैर, बेफिकिर, स्वच्छंद, मनस्वी.. तर दुसरा अत्यंत जबाबदारीने, संयमानी, नज़ाकत के साथ त्याची कुशलता दाखवणारा..
दोघांत तुलना होणं साहजिकच.. कोण डावा, कोण उजवा.. प्रत्येकाचं मत वेगळं..
आणि ती तुलना दिलिप प्रेमचंद्रननी स्वत:च्या शब्दात किती अचुक टिपली..
http://content-ind.cricinfo.com/magazine/content/story/374367.html

"If Lara's career was It's a Wonderful Life, Tendulkar's has been a Kieslowski, shot painstakingly and sometimes weighed down by the cares of the world."

सचिन वर खरंच किती ओझं आहे अपेक्षांचं...
Kieslowski.. कुठेतरी नाव वाचल्या सारखं वाटलं..Kryzsztof Kieslowski.. पॉलिश सिनेमा निर्देशक..

मधे World Cinema वर त्याचे दोन चित्रपट पाहिलेले.. "Trois Couleurs" (Three Colors) ह्य नावाच्या फ्रेंच सिनेमा trilogyचे पहिले दोन भाग.. तीन भाग म्हणजे "Trois Couleurs: Bleu" (Three Colors: Blue); "Trois Couleurs: Blanc" (Three Colors: White); "Trois Couleurs: Rouge" (Three Colors: Red)..Bleu, Blanc, Rouge.. फ्रान्सच्या झेंड्याचे तीन रंग.. that stand for the three ideals.. liberty, equality, fraternity..

खरं म्हणजे ह्या पैकी फक्‍त पहिला भागच नीट पाहिला.."Trois Couleurs: Bleu".. निळा रंग म्हणजे liberty.. म्हणजे स्वातंत्र्य.. नाही, ते म्हणजे freedom झालं..
मग? liberty.. म्हणजे.. सुटका? की मुक्‍ती?

जुलीची गोष्ट (http://www.filmref.com/directors/dirpages/kieslowski.html#blue)..
एका कार accident मधे तिचा नवरा आणि मुलगी जातात...
मागे राहते ती एकटी.. मागे राहतात त्या नको असलेल्या तिच्या आठवणी..
आणि नको असलेले तिचे पाश..
त्या सगळ्यातुन स्वत:ला सोडवायचा प्रयत्न करत राहते ती..

शहर बदलते.. घर बदलते.. ओळखीचे, पाळखीचे सगळ्या लोकांपासुन दूर जाते.. एका वेगळ्या विश्वात.. जिथे जुनं काही तिच्या समोर येणार नाही..
she becomes oblivious and indifferent to physical pain.. खडबडीत भिंतीवरुन बोटं फिरवत, ते रक्‍तबंबाळ होई पर्यंत चालत राहते..
पोहताना अचानक कानात घुमु लागतात तिच्या संगीतकार पतीच्या compositions...

मूक भावनांना आवाज नसतो तिच्या.. मनातलं सगळं दु:ख तिच्या डोळ्यात आणि चेहऱ्यावर...
नको असलेल्या आठवणींशी संवाद साधण्यात त्याच नकोशा आठवणीं मधे चुरस लागते...
ह्या सगळ्यात ती शोधत राहते तिला हवी असलेली ती दुर्लभ, elusive मुक्‍ती...

मुक्‍ती..
तेच शोधत होता का तो पण?
तो म्हणजे टॉमस.. मिलन कुंडेराच्या "The Unbearable Lightness of Being" (http://en.wikipedia.org/wiki/The_Unbearable_Lightness_of_Being) मधला टॉमस..
कुंडेराची concept - आपलं अस्तित्व म्हणजे एक "unbearable lightness" आहे कारण प्रत्येक जण एकच आयुष्य जगतो.. एकच आयुष्य म्हणजे "einmal ist keinmal".. म्हणजे एकदा जे घडतं, ते कधीच घडलं नाही.. आणि म्हणुनच आपलं अस्तित्व क्षुद्र आहे.. निरर्थक आहे.. अर्थहीन आहे.. मग त्यामुळे घेतलेला कुठलाही निर्णय, आणि त्यातुन उत्पन्न होणारे परिणाम.. कुठलंही दु:ख किंवा सुख.. ह्याचा सगळ्याचा आपल्या अस्तित्वावर काहीच परिणाम नाही.. आणि मग आपल्या अस्तित्वाची "being" हीच निरर्थकता ("lightness") असह्य ("unbearable") वाटु लागते...

टॉमस एक डॉक्टर.. टेरेसा त्याची बायको.. त्याचं प्रेम असतं तिच्यावर.. टॉमस पूर्णपणे "einmal ist keinmal" आणि अस्तित्व निरर्थक आहे, ह्या विचारशैलीचा.. त्यामुळे जरी बायकोवर प्रेम असलं, तरी तो एक मोठा "womanizer" असतो.. love and sex are two completely unrelated things or entities for him.. he believes that you may want to have sex with many women.. but you will want to sleep and wake up in the arms of only the woman you love.. आणि हे कशा मुळे तर "es muss sein!!".. अर्थात "it must be" (that way)!!
नोकरी, व्यवसाय, sex - हे सगळं त्याच्या करता "es muss sein" असतं...
पण हळु, हळु.. त्याला त्याचं हेच निरर्थक अस्तित्व असह्य होतं..
"es muss sein" वरुन त्याचा विश्वास उठतो... सगळं सोडुन तो टेरेसा बरोबर खेड्यात राहायला जातो.. जिथे त्याला मुक्‍ती मिळते...

सचिन, जुली, टॉमस.. काय साम्य आहे ह्या तिघांमधे.. का बरं मला सचिननी लाराचा रेकॉर्ड मोडल्यावर ह्या दोघांची आठवण झाली.. जुली आणि टॉमस तर काल्पनिक पात्रं..

सचिनवर अपेक्षांचं ओझं.. इतरांच्या अपेक्षा सोडा...त्याच्या स्वत:च्याच अपेक्षा..
जुली तिच्या पूर्व आयुष्यातल्या आठवणींच्या ओझ्याखाली दबलेली...
आणि टॉमस.. तो तर एक बेभान, बेफिकिर, मनस्वी आयुष्य जगणारा... आणि तीच निरर्थकता नकोशी वाटत राहते त्याला.. टोचत राहते..

शेवटी हवं काय प्रत्येकाला.. मुक्‍ती...सुटका.. की अजुन काही...
माहित नाही..पण अस्वस्थ जरुर केलं...

तिघांची गोष्ट.. का कुणास ठाऊक.. पण हे सगळं लिहिताना आठवलं हे गाणं..

दो नैना.. और.. एक कहानी...
थोडासा बादल.. थोडासा पानी..
और.. एक कहानी...

छोटीसी.. दो झीलों में वह..
बहती रहती हैं...
कोई सुने.. या ना सुने...
कहती.. रहती हैं..
कुछ लिखके.. और कुछ जुबानी...

थोडीसी हैं.. जानी हुई..
थोडीसी नयी...
जहां रुके.. आंसुं वहीं..
पुरी हो गयी..
हैं तो नयी.. फिर भी हैं पुरानी..

एक खत्म हो.. तो दूसरी..
याद आ जाती हैं..
होटों पे फिर.. भुली हुयी..
बात आ जाती हैं..
दो नैनो की... हैं यह कहानी...

थोडासा बादल.. थोडासा पानी.. और.. एक कहानी...

३१ दिवस... no pain...

2008-10-09T15:09:00.008+05:30

५.५५चा गजराच्या १०-१५ मिनिट आधीच डोळे उघडतात..

रुममधे wireless सिग्नल येत नाही, म्हणुन मी ground floorच्या lounge मधे लॅपटॉप घेउन बसतो.. "इतक्या सकाळी कसा ऑनलाईन?" असं एक मैत्रिण विचारते.. "काम" हे माझं नेहमीचं उत्तर..

गेस्ट-हाऊस मधला नंदु रोजचा एक चमचा साखर आणि आलं घातलेला चहा आणुन देतो..

तेवढ्यात रविंद्र येतो..

"केतन.. थोडा बाहर लॉन पर जाके देखो.. कितना बढिया हैं.."

पगडी शिवाय सकाळी-सकाळी रविंद्र वेगळाच भासतो.. गेस्ट-हाऊस मधेच नुकतीच ओळख झालेली आमची.. आयुष्यात मोजुन १५-२० मिनिटांपेक्षा जास्ती कधी बोललो नाही आम्ही..

पण सरदार लोकं चटकन मैत्री करणारे..

त्याच्या सहकाऱ्याशी ओळख करुन देताना म्हटला,

"अजय, इनसे मिलो.. यह हैं केतन.. हमारे परम मित्र..." पुढे मी सध्या काय काम करत आहे, इत्यादी, इत्यादी..

रविंद्रनी खुप जोर दिला, म्हणुन बाहेर लॉनवर गेलो.. सकाळच्या ६.४५-७ वाजताची वेळ.. थोडंसं ढगाळ वातावरण.. आकाशात पाखरांचा एक थवा एका मस्त rhythm मधे उडत होता.. दोन बंगल्यांच्या मधल्या बोगनवेलावर चिमण्या खेळत होत्या.. समोरच्या घराच्या कौलांवर दोन कबुतरं सकाळच्या गप्पा मारत बसले होते.. गेस्ट-हाऊसच्या कंपाउंडच्या भिंतीवर एक खार सैर-वैर जॉगिंग करत होती..

स्लिपर्स काढुन मऊ गवतावर चालु लागलो.. पावलांना गवताचा तो स्पर्श आवडलेला.. चालत-चालत लॉनच्या एका टोकाला पोचलो आणि वळलो..

तेव्हा नजरेत आले माझ्याच पावलांचे, दवामुळे उठलेले गवतावरचे ठसे..
मला तरी माझं ते चालणं स्वच्छंद, मनमोकळं वाटलेलं.. पण ते ठसे सगळे एकाच सरळ रेषेत उमटलेले..

माझ्या नकळत मी मनमोकळेपणे सरळ रेषेत चालत होतो..

**********************************************

गेल्या वर्षीची जन्माष्टमी.. शिवाजी पार्कला सेना-भवना समोरची दही-हंडी.. ऑफिसमधुन रात्री ८.३०-९ ला निघुन तिथेच एक तास गर्दीत उभा होतो.. ढोल-ताशे आणि प्रचंड जोरात वाजणारं music...

दही-हंडी फोडणाऱ्या ४-५ टीम्स पाहिलेल्या.. लक्षात राहिली अदिती.. यशस्वी टीमला स्टेजवर बोलवुन बक्षिस देत होते.. गोपाळांच्या एका टीम मधे अदिती होती.. सगळ्यात वर चढुन तिनी हंडी फोडलेली!

तिला स्टेजवर बोलवुन विचारलं एकानी..

"तुझं नाव काय?"

-"अदिती निलेश धांडे!"

"तु कितवीत आहेस?"

-"२रीत!"

"किती दिवस प्रॅक्टिस केलीस? प्रॅक्टिस करता शाळा बुडवलीस? कुठली शाळा तुझी?"

-"१ महिना आम्ही प्रॅक्टिस केली. शाळा नाही बुडवली. माझ्या शाळेचं नाव आहे..."

"तु एकटी एवढ्या सात मजली पिरामिडवर चढलीस - एवढ्या उंचावर तुला भिती नाही वाटली?"

-"नाही!"

"का गं?"

-"माझा बाबा होता ना.. तो दुसऱ्या माडीवर होता पिरामिड मधे.. पडले असते तर त्यानी पकडलं असतं मला.."

भिती.. ही भिती नसेल, तर काय-काय करु शकतो.. आणि भिती नसण्याचं प्रत्येकाचं कारण वेगळंच..

आणि ज्याची भिती वाटते, ते झालंच.. तर सावरायला जवळचं कोणीतरी पाहिजेच ना..

**********************************************

ऑगस्ट मधला एक रविवार.. ऑफिस मधे रिशी भेटला..

"काय रे! तुम्ही लोकं कधी घरी जाता की नाही?"

रिशी clientच्या मार्केटिंग टीम मधे.. काहीतरी काम होतं त्याचं म्हणुन आलेला..

-"अरे! चाललोच आहे.. बोल, काय काम आहे?"

त्याला पाहिजे होतं ते दिलं.. आणि दुकान बंद केलं..

client ऑफिस गुडगावच्या एका कॉर्पोरेट पार्क मधे.. तिथे आणखिन १५ कंपन्यांचे ऑफिस..

रविवार सुट्टीचा दिवस.. त्यामुळे जास्ती वर्दळ नाही..

कदाचित पहिल्यांदाच दिवसा उजेडी ऑफिस मधुन निघत होतो..

चालत चालत कॉर्पोरेट पार्कच्या गेट बाहेर आलो.. समोर एक छोटंसं मैदान - पार्किंग लॉट..

एका बाजुला सायकल स्टॅन्ड, मोटर-सायकल स्टॅन्ड.. आणि पलिकडे सगळ्या गाड्या असतात, तो भाग आज बराचसा रिकामा..

नेहमी तिथे ३-४ सिक्युरिटी गार्ड्स असतात.. आज १०-१२ जणांचा एक ताफाच उभा होता..

मी आलो, तर सगळे एकदम सावध झाले..

रोज सकाळी "गुड मॉर्निंग सर" म्हणत मला visitor's card देणाऱ्या जतिंदरकडे बघुन मी हसलो, आणि म्हटलं,

"काय रे, आज काय चालु आहे? काय special?"

-"कुछ नहीं सर! हम लोग तो बस ऐसे ही.. आप भी देखो.."

तिथे थांबलो.. समोर २५-३० फुटांवर एक ऍटलस गोल्डलाईन सायकल आडवी पार्क केली होती..

कडक युनिफॉर्म, जड काळे बुट घातलेला एक सिक्युरिटी गार्ड धावत गेला आणि त्या सायकल वरुन यशस्वीरित्या उडी मारली!

सगळ्यांनी लगेच टाळ्या वाजवल्या..

बीजिंग मधे तेव्हा ऑलंपिक चालु होते, तसं इथे ह्यांचं high-jump चालु होतं..

रोजच्या त्याच-त्या आयुष्यात ते लोकं स्वत:चं एक साधं-सरळ सुख शोधत होते..

’शोधत’ शब्द चुकिचा वाटतो.. सुख शोधत नाही, मिळवत होते.. उपभोगत होते..

**********************************************

जून मधे गुडगावला आल्या पासुन काम मस्त चालु आहे.. ते आवडतय सुद्धा.. खरं म्हणजे त्याची नशा झाली आहे.. एखाद्या रविवारी जर काम नसेल, तर मग भिती वाटते.. स्वत:ची भिती.. स्वत:च्या रिकाम्या मनाची.. त्याच्या वेगवेगळ्या विसंगत विचारांची.. वेळ घालवायला सिनेमा, पुस्तकं, गाणी असतातच.. पण त्यात मन रमत नाही.. किंवा ब्लॉग लिहायचा option.. तो option मी जेवढं जमेल तेवढं टाळतो.. कारण रिकामं मन.. काय लिहायचं हे त्या रिकाम्या विसंगत मनाला कळत नाही..

मित्र-मैत्रिणी-नातेवाईक.. सगळेच लांब.. प्रत्येक जण आपापल्या आयुष्यात गुंतलेलं..

सप्टेंबरच्या शेवटच्या शुक्रवारी मेल-बॉक्स मधे रजिस्ट्रेशन confirmationची मेल आली.. Standard Chartered Mumbai Marathon २००९ बद्दल.. half marathon जानेवरी १८ तारखेला आहे..

मेल वाचुन प्रचंड खुष झालो (तसंही बऱ्याच दिवसात ना मी कोणाला एखादी मेल टाकली, ना मला कोणी पाठवली).. रोजच्या एक सारख्या आयुष्याला एक वेगळी, मनासारखी दिशा मिळालेली..

त्याच दिवशी रेडियोवर दिल्ली half marathon बद्दल ऐकलं..

"बचपन में खुशी थी.. हर बात पर दौडने की..आओ.. दौडे.."

ही half marathon नोवेम्बर ९ तारखेला..लगेच online रजिस्ट्रेशन करुन टाकलं!

मग डोक्यात आलं.. डिसेम्बर मधे पुण्यात half marathon असेलच..

नवेम्बर, डिसेम्बर आणि जानेवरी.. ३ सलग महिन्यात ३ सलग half marathon!!

Now, that would certainly be a challenge worth trying or doing!

आधी कधीच केलं नाही!

आधी काय केलय?
फेब्रुवरी २००७.. टॅम्पा, फ्लोरिडा.. १५ कि.मि... ९६ मिनिटं..

जानेवरी २००८.. मुंबई, महाराष्ट्र.. २१ कि.मि. (half marathon).. २ तास, ४८ मिनिटं..

३ महिन्यात ३ half marathon.. ठरवायला काहीच हरकत नाही.. पण म्हटलं एक SWOT analysis करुन पाहु..

Strength: नक्कीच ’endurance’!

टॅम्पा मधे अंशुमन, प्रविण आणि शंतनु मला ’दानव’ म्हणायचे..

रोज संध्याकाळी मॅकफारलिन पार्क वर आधी १-१.३० तास क्रिकेट, आणि मग १-१.३० तास टेनिस.. जमलं तर पार्कच्या १.१ मैल जॉगिंग ट्रॅकवर २-३ राउन्डस..

टॅम्पा मधे १५ कि.मि. धावलेलो, तेव्हा स्टामिना बऱ्यापैकी होता.. ह्या वर्षी मुंबई मधे half marathon धावलेलो, तेव्हा ’endurance’ कामी आलं होतं..

Weaknesses: ligament behind right knee आणि स्टामिना

स्टामिना बद्दल न बोललेलंच बरं..

मुंबई half marathon नंतर जवळ-जवळ ३-४ महिने उजव्या गुडघ्या मागचं ligament दुखत होतं.. रोज नाही.. पण पुण्यात टेकडीवर गेलं, तिथे जॉगिंग केलं.. की अर्ध्या तासा नंतर ते ligament दुखायचं..

VoF ट्रेक वर त्या ligament दुखण्याचीच भिती होती.. पण thank God! तसं काही झालं नाही..

Opportunity: motivation/challenge आणि timing improvement

३ पैकी निदान २ तरी half marathon पूर्ण करायच्या आहेत.. rather, तीनही पूर्ण करायच्या आहेत..

मागच्या वेळेस मुंबई मधे २ तास ४८ मिनिट लागले होते.. ह्या वेळेस निदान एक तरी २.३० तासात पूर्ण करायची आहे..

Threats: आळस आणि recovery time

सोमवार सप्टेम्बर २९ पासुन रोज सकाळी ६ वाजता उठुन जॉगिंग सुरु केलं आहे.. मधे फक्‍त ३ दिवस मनाली आणि रोहतांग पासला गेलो, तेव्हा जॉगिंग केलं नाही... दिल्ली half marathon करता ३१ दिवस राहिले आहेत.. रोज सकाळी प्रचंड आळस असतो.. तो आळस झटकुन प्रॅक्टिस करायची आहे.. स्टॅमिना वाढवायचा आहे.. आणि महत्त्वाचं म्हणजे एक half marathon झाली की नंतर लगेच लवकर वेळेत recover व्हायचं आहे.. पुढची half marathon पळायला..

सकाळी जॉगिंग करताना पूर्वेच्या उगवत्या सूर्याकडे पाहतो मी..

Every step that I run, I keep telling myself "no pain"..

आंधियों से झगड रही हैं लौ मेरी..

अब मशालों सी बढ रही हैं लौ मेरी..

नामो निशान.. रहे ना रहे..

यह कारवां.. रहे ना रहे..

उजाले मैं पी गया..

रौशन हुआ जी गया..

क्यों सहते रहे..

रुबरु.. रौशनी....

पुढचे ३१ दिवस... रोज प्रॅक्टिस करायची आहे.. आहारावर नियंत्रण ठेवायचं आहे..

ऑस्ट्रेलियन क्रिकेटर Michael Clarke म्हट्ला तसं,

"the pain of discipline is preferable to the pain of disappointment"..

२१ कि.मि. पळताना प्रचंड आनंद आणि वेदना होतात..

एका ठराविक अंतरा नंतर, पाय दुखतात.. मधेच सोडावंसं वाटतं..

DJ म्हणतो तसं.. "after the body reaches its limit, the mind takes control over the body"..

अशा वेळेस मुंबई मधे पळताना रॉकी मधला Sylvester Stallone आठवलेला..

बॉक्सिंग मॅचची तयारी कराताना फिलाडेलफिया Musuem of Artच्या पायऱ्या, "Gonna Fly Now" गाण्यावर, पळत चढणारा रॉकी आठवलेला..

रॉकीच्या "eye of the tiger" गाण्यानी inspire झालेलो..

कितीही वेदना झाल्या तरी सारखं स्वत:ला रॉकी सारखं सांगत होतो.. "no pain".. "no pain"...

बऱ्याच वेळा self-doubt उदभवतो.. भिती वाटते.. आपण करु शकु का नाही..

मग आठवतो म्हातारा रॉकी.. आत्मविश्वास हरवुन बसलेल्या स्वत:च्या मुलाला सांगणारा..

I'd hold you up to say to your mother, "this kid's gonna be the best kid in the world. This kid's gonna be somebody better than anybody I ever knew." And you grew up good and wonderful. It was great just watching you, every day was like a privilige. Then the time come for you to be your own man and take on the world, and you did. But somewhere along the line, you changed. You stopped being you. You let people stick a finger in your face and tell you you're no good. And when things got hard, you started looking for something to blame, like a big shadow. Let me tell you something you already know. The world ain't all sunshine and rainbows. It's a very mean and nasty place and I don't care how tough you are it will beat you to your knees and keep you there permanently if you let it. You, me, or nobody is gonna hit as hard as life. But it ain't about how hard ya hit. It's about how hard you can get it and keep moving forward. How much you can take and keep moving forward. That's how winning is done! Now if you know what you're worth then go out and get what you're worth. But ya gotta be willing to take the hits, and not pointing fingers saying you ain't where you wanna be because of him, or her, or anybody! Cowards do that and that ain't you! You're better than that! I'm always gonna love you no matter what. No matter what happens. You're my son and you're my blood. You're the best thing in my life. But until you start believing in yourself, ya ain't gonna have a life. Don't forget to visit your mother.

३१ दिवस बाकी आहेत..

अदिती सारखं कुठलीही भिती न बाळगता मला एक उंची गाठायची आहे..

रोजच्या आयुष्यात एक छोटीशी वेगळी मजा करणाऱ्या त्या सिक्युरिटी गार्ड सारखं सायकल वरुन उडी मारुन ते सुख उपभोगायचं आहे..

रॉकी सारखं "no pain" म्हणत स्वत:चे दोन्ही हात आभाळाकडे उंचावुन उभं रहायचं आहे..

I wake every morning at 5.45 before the alarm thats supposed to go off at 5.55.. and I hit the ground.. listening to music.. breathing the fresh early morning air.. watching the gardeners watering the flower beds.. smile at the kids waiting for their school bus.. and tell myself with every step..

तुझमें अगर प्यास हैं..

बारिश का घर भी पास हैं..

रोके तुझे कोई क्यों भला..

संग संग तेरे आकाश हैं..
तु धूप हैं.. छम से बिखर..

तु हैं नदी.. ओ बेखबर..

बह चल कहीं.. उड चल कहीं..

दिल खुश जहां... तेरी तो मंज़िल हैं वहीं...

as the guitar strings hit the crescendo, my pace increases too..

and I keep telling myself with every breath that I take..

"No Pain"..."No Pain"...

2008-09-29T09:18:00.002+05:30

VoF ट्रिप : Part V

दिवस ५: बुधवार, २७/८/०८ हेमकुंड-साहिब

एक महिना उलटुन गेला आहे.. आज विश्वास बसत नाहीये.. आम्ही खरंच हेमकुंड-साहिब चढलेलो का??
त्या दिवशी सकाळी ६.३०च्या सुमारास मी आणि DJ नी हेमकुंड-साहिबची वाट पकडलेली..गेल्या दोन दिवसात जवळ-जवळ ३० किलोमिटर ट्रेक केले होते.. घांगरिया ते हेमकुंड फक्‍त ६ कि.मि..
प्रश्न अंतराचा नव्हता.. challenge होतं उंचीचं... ९५०० फुटांवरुन १४००० फुट गाठायचं होतं!
ट्रिपच्या आधी गुल्लुनी सांगितलेलं.. हेमकुंडचा ट्रेक अवघड आहे.. पण तुम्ही दोघं करु शकाल.. आदल्या दिवशी महेंद्र गाईडनी पण तसाच विश्वास दाखवला होता आम्हा दोघांवर..

आदल्या संध्याकाळी फूलो की घाटी वरुन परत येताना अचानक बंगलोरच्या माझ्या फ्रेंच मदाम, लक्ष्मी, भेटलेल्या.. तब्बल ४.५ वर्षांनी!! आणि गंमत म्हणजे त्यांनी मला पूर्ण नावानिशी ओळखलं.. त्या आणि त्यांचा नवरा सूर्या दोघं बंगलोरच्या एका ग्रुप बरोबर आलेले.. आमच्या आदल्या दिवशी फूलो की घाटी आणि त्या दिवशी हेमकुंड! दोघं नवरा-बायको वयानी ४५-५० असतील.. उल्लेखनीय गोष्ट होती ती म्हणजे सूर्या हेमकुंडचा ट्रेक चढुन गेलेले!! मदामला विचारलं तेव्हा त्या म्हटल्या की सूर्या रोज ८ कि.मि. जॉगिंग करतात!!

जगाच्या एका कोपऱ्यात असं कोणी जुनं ओळखीचं व्यक्‍ती भेटणं (पुण्यात मला कुठेही, कोणीही ओळखीचं भेटतं.. पण ह्या ठिकाणी कोणी भेटेल असं वाटलं नव्हतं).. मग काही जुन्या आठवणी येतातच..शिवाय ४-४.५ वर्ष भेट नव्हती.. अधुन-मधुन लक्ष्मी मदामशी ई-मेलवर संपर्क होतो.. तरी त्यांनी चौकशी केली.. फ्रेंच एकत्र शिकणारे बाकीचे मित्र, कोण, कुठे काय करत आहे.. अशा गप्पा झाल्याच... मदामनी पण आम्हा दोघांना हेमकुंडच्या ट्रेक करता शुभेच्छा दिल्या... बंगलोरला कधी गेलो की त्यांना भेटायचा वादा झालाच...

प्रॉब्लेम एकच होता.. दिल्ली मधे गेल्या ३ महिन्यात कंपनीच्या गेस्ट-हाऊस मधे राहुन - नाश्त्याला छोले-पुरी, ऑमलेट-ब्रेड, आलु पराठा; लंच/डिनरला पनीर, काली दाल, राजमा, आलु, मलई केक, गुलाब-जाम, आईस-क्रिम ई. खाऊन वजन ५-६ किलो वाढलेलं.. सकाळी ८.३०/९ ते रात्रीचे ९/१० वाजे पर्यंत ऑफिस मधे दिवसातुन सहज चहा/कॉफीचे १०-१२ कप होतात... शिवाय जॉगिंग बंद (not that i ever jogged regularly in life).. त्यामुळे स्टॅमिनाची वाट!!

स्वत:ला एकच सांगत होतो... slowly, but surely.. हा ट्रेक पूर्ण करायचा आहे..ट्रेक सुरु केला, तेव्हा हलका पाऊस पडत होता.. चहु बाजुचे पर्वत ढगांमागे लपलेले होते..आमच्या बरोबर एक सरदारजी चाचा-भतिजा जोडगोळी होती.. सुरुवातीचीच वाट प्रचंड steep.. आणि त्यात हवा फारशी चांगली नाही..

ते चाचा खड्या पंजाबी मधे आम्हाला म्हणाले,
"आज मौसम भी बडा खराब हैं.. और रास्ता भी कठिन.. लेकिन कोई गल नहीं.. इसे भी पार कर लेंगे.. वाहे गुरु की क्रिपा हैं.. वाहे गुरु दा खालसा! वाहे गुरु दी फतेह!"

ह्या ट्रेक मधे ९०% सगळे सरदारजी मंडळी भेटणार होते आम्हाला.. कोणी पंजाबच्या कानाकोपऱ्यातुन आलेले.. तर कोणी दिल्ली, मुंबईहून, तर कोणी कनेडाहून!! कोणी आमच्या सारखं पायी चढत होतं.. तर कोणी घोड्यावरुन.. तर कोणी पालखीतुन.. कोणी ७-८ वर्षाचं.. तर कोणी ६०-६५ वर्षांचं!! कोणी पायात आमच्या सारखं मजबुत ग्रिप असलेले बूट घातलेले.. बाटा, रीबॉक, नाईके, ऍडिडास.. तर कोणी साध्या स्लिपर्स किंवा रबरी/प्लॅस्टिकचे काळे पावसाळी बूटांमधे! कोणी आमच्या सारखं ट्रॅक पॅन्ट, स्वेटर/जॅकेट घालुन.. तर कोणी पायजमा-झब्ब्या मधे.. अंगावर एखादं ब्लॅन्केट ओढलेलं.. किंवा ते देखिल नाही!

दमलो किंवा खचलो की डोंग्रातुन कुठुनतरी एक जोरदार आवाज निनादायचा.. आणि आम्ही पण त्या आवाजाला तितक्याच ताकदीनिशी उत्तर द्यायचो,
"बोले सो निहाल! सतस्रियकाल!!"
आणि मग सगळी दमछाक सारुन पुन्हा चढाई सुरु व्हायची!

नागमोडी वळणांच्या असंख्य गणती मधे एक कट्टा आठवतो.. तिथे बसुन पाणी प्यायलो.. DJच्या आईनी पाठवलेले बेसनाचे लाडु हाणलेले एक-एक.. आणि DJच्या फोनवरुन ऐकलेलं ते भजन..
अबीर गुलाल, उधळीत रंग।
नाथा घरी नाचे माझा, सखा पांडुरंग॥

डोळे मिटलेले.. स्वत:ची जाणीव फक्‍त स्वत:च्या श्वासातुन होत होती... देह हरपणं कशाला म्हणतात, ते जाणवलं तेव्हा..life offers some sublime moments.. when you forget yourself.. and become one with your surroundings.. that was one such moment..

पालखी धरणारे ते चार गडी विश्रांती करता थांबले, तेव्हा पालखीत बसलेले ते वृद्ध सरदारजी स्वत: एका हातात काठी घेऊन, आणि दुसरा हात एका गडीच्या खांद्यावर टाकुन, हळु-हळु करत, जवळ-जवळ एक किलोमिटर चढलेले!
DJ म्हणतो तसं.. faith can indeed help move mountains!

जस-जसं आम्ही हेमकुंडच्या जवळ पोचत होतो.. तसं ऑक्सिजन कमी होत होतं.. धुकं आणखिन दाट होत होतं.. थंडी वाढत होती.. ब्रम्हकमळं दिसु लागली.. ज्या पर्वतांकडे आम्ही घांगरियातुन आ वासुन बघत होतो, ते आमच्या समोरासमोर आले होते..

तब्बल ४-४.३० तासानी आम्ही आमचं ध्येय गाठलं!
दोघांच्या चेहऱ्यावर आलेली खुशी की लहर खरंच जबरदस्त होती!

गुरुद्वारामधे जायच्या आधी हेमकुंडात एक डुबकी घ्यायची होती.. हेमकुंड म्हणजे बर्फाचं कुंड.. वर्षातल्या १२ पैकी ८ महिने त्या कुंडाचं पाणी म्हणजे बर्फ असतो.. आणि त्या दिवशी तर त्या कुंडावर इतकं दाट धुकं होतं की ३-४ फुट समोरचं काहीच दिसत नव्हतं!!!अशा अवस्थेत, इतक्या गार पाण्यात डुबकी मारायला मी अजिबात तयार नव्हतो..

DJ डुबकी मारुन आला.. चक्क डोकं पाण्याखाली ठेऊन!!
इतकं लांब येऊन, फक्‍त ते पाणी प्रचंड गार आहे म्हणुन त्यात डुबकी मारायची नाही - हे काहीसं पटलं नाही..
म्हणुन मग मी पण पाण्यात गेलो.. मोजुन ५-७ सेकंद असेल मी त्या पाण्यात.. म्हणतात की जेव्हा मरण समोर येतं, तेव्हा एका क्षणात तुम्हाला तुमचं सगळं आयुष्य दिसतं.. तसंच काहीसं झालेलं..

गुरुद्वारात जाऊन दर्शन घेतलं.. शेजारच्या लक्ष्मण-मंदिरात पण दर्शन घेतलं.. गुरुद्वाराचं लंगर मधे मिळणारी तांदळाची खिचडी खालली.. दमुन-भागुन आलेलो आम्ही दोघं.. आणि त्या गार, misty, पावसाळी वातावरणात त्या गरम खिचडीची वाफ.. कुछ और ही मज़ा था.. आणि त्या नंतर लंगर मधेच मिळणारा स्टीलच्या पेल्यातला तो गरम चहा!!

हेमकुंडच्या दुसऱ्या बाजुला असलेल्या ग्लेसियर कडे जायचं होतं.. पण हेमकुंडावर धुकं इतकं दाट होतं.. समोरचं काहीच दिसत नव्हतं.. तिथल्या लोकांनी आडवलं.. पलीकडे जाणं फारच धोकादायक होतं..
दुपारी २-२.३० नंतर हेमकुंड-साहिबला थांबु देत नाहीत.. म्हणतात की ऑक्सिजनची पातळी फारच कमी होते..दर्शन आणि लंगर तर झालेलं.. आणि पावसाचं सावट होतच.. १२-१२.३० ला आम्ही खाली उतरायला लागलो..

अतिशय steep slope असलेला पांढऱ्या दगडांचा रस्ता.. चढताना जितकं दमायला होतं.. उतरताना तितकीच काळजी घ्यावी लागते.. कुठे पाय घसरला.. किंवा कड्यावरुन खाली दरी पाहिली.. हलक्या पावसामुळे तसंही सगळं निसरडं झालेलं.. आणि त्या दाट धुक्यात समोरचं फारसं काहीच दिसत नव्हतं.. मधेच जर कधीतरी उघडुन आलं, तर मात्र तो खाली उतरणारा नागमोडी वळणांचा सुंदर रस्ता नुसताच पाहत बसावा असं वाटायचं..

३ कि.मि. खाली उतरलो, तसा पावसाचा जोर प्रचंड वाढलेला.. समोरचं काहीच दिसत नव्हतं.. मग, तिथेच एका ढाब्यावर थांबलो.. मस्त गरम एक कॉफी घेतली.. पलीकडच्या बाकावर ३ जवान दिसले.. विचारलं, तर ते तिघं IFS (Indian Forest Service) ऑफिसर्स होते.. देहरादुनला त्यांचं ट्रेनिंग चालु होतं एक वर्षाचं.. फूलो की घाटी आणि हेमकुंड-साहिबचा ट्रेक हा त्यांच्या अभ्यास-क्रमाचा एक भाग होता..but the most amazing thing was.. त्या दिवशी सकाळी तो २५-३० ऑफिसर्स चा ग्रुप गोविंदघाट ते घांगरिया असा १३ कि.मि.चा ट्रेक चढुन, लगेच घांगरिया वरुन हेमकुंडला जात होते!!! ते सुद्धा अशा हवामाना मधे!!

तिघांपैकी दोघं कर्नाटकाचे होते, तर तिसरा झारकंडचा... त्यांना त्यांचं पोस्टिंग मिळालेलं.. एक आसामला, दुसरा छत्तिसगढला, तर तिसरा कर्नाटकात.. बदली कुठेही होवो, पण पुढचे ३५-३६ वर्ष तेच त्यांचं नविन डोमिसाईल राज्य होतं.. २४-२५ वर्षांचं वय त्यांचं.. UPSC अशा अवघड परीक्षेत यश मिळवणारे भारतातले सगळ्यात हुशारांपैकी असे ते तिघं.. felt really proud after meeting them..

पावसाचा जोर कमी झाला तसं आम्ही खाली उतरायला निघालो.. ते तिघं वर जायला..
life makes you meet so many different people.. at so many crossroads... and the meeting ranges from a few fleeting moments...to a lifetime.. and you fondly remember and cherish each & every memory.. each and every conversation...

घांगरियाला पोचलो, तेव्हा मी आणि DJ प्रचंड खुष होतो.. we had "actually" done it!!
we had overcome all obstacles.. we had triumphed against every challenge..
३ दिवसात आम्ही ४२ कि.मि. ट्रेकिंग पुर्ण केलं होतं..
अब बाकी था.. सिर्फ १३ कि.मि. का रास्ता.. घांगरियासे गोविंदघाट तक!

2008-09-12T00:54:00.009+05:30

VoF trip : Part IV

दिवस ४: मंगळवार, २६/८/०८ फुलों की घाटी

रात्री जोरदार पाऊस पडलेला.. गांगरिया मधे पहाटे जनरेटरवर फक्‍त दीड तास दिवे.. ४.३० ते ६..

६.३० वाजता महेंद्र आला.. महेंद्र आमचा गाईड.. गुल्लूनी त्याच्याबद्दल माहिती दिली होती.. निघताना बरोबर दुपारच्या जेवणाकरता आलु पराठे पॅक करुन घेतले..

गांगरियाहून ३ किलोमिटरचा ट्रेक.. फुलों की घाटी म्हणजे एखादी बाग नव्हे.. म्हणजे बागेत शिरल्यावरच फुलं दिसतात.. तसं इथे नाही.. वादी मधे पोचायच्या आधीच महेंद्रनी ट्रेकच्या रस्त्यातच फुलं दाखवायला सुरु केली.. सुरुवातीलाच दिसलं ते ब्लु पॉपी.. छोटंसं, नाजुकसं निळं 'forget me not'.. किंवा aster सारखी दिसणारी, पण वेगळीच असणारी फुलं.. एका पाठोपाठ एक, फुलांची नावं तो सांगत होता..

मधेच रस्त्यात सतत खिदळणारी पुष्पावती भेटली.. खूप हसरी आहे ती.. वर कुठल्यातरी एका ग्लेसियर मधुन जी धावत सुटते ती गांगरियाला तिच्या मैत्रिणीला, लक्ष्मण-गंगेला भेटते..

महेंद्र सांगत सुटला होता.. हे फळ आम्ही जिऱ्या ऐवजी वापरतो.. ही वन-तुलसी आहे.. ह्या टेक्सस ब्राटाला आम्ही आमच्या भाषेत 'थुनेर' म्हणतो.. ह्याच्या पानांचा आम्ही चहा पीतो.. ह्या झाडाच्या पालांची पावडर करुन दुधातुन पीतो, एखादी अंधृनी चोट (internal injury) वर उपाय म्हणुन...

पावलं पुढे पडत होती.. गाईड म्हणुन तो एक-एक सांगत होता.. आणि अजुन तर वादी सुरु पण झाली नव्हती.. हळु-हळु उंचावर पोचल्यावर ती समोर आली.. तिच्या चारही बाजुला उंच-उंच पर्वत.. मधे वाहणारी पुष्पावती.. एका बाजुला दिसणारा प्रचंड नर पर्वत.. लांब समोर दिसणारा गौरी पर्वत आणि त्याच्या अलीकडे दिसणारा ग्लेसियर.. बाजुला दिसणारे सप्तश्रिंगी पर्वत..

एकीकडे दिसत होता एका स्लोपवर पसरलेला पांढऱ्या फुलांचा गालीचा.. समोर होतं पुष्पवतीचं एक बर्फाळ रुपांतर.. नुकतीच जागी झालेली सकाळ जांभया देत होती.. तिचे डोळे ढगांनी झाकलेले..

पांढऱ्या दगडांनी तयार केलेली एक छोटी पायवाट..थेट वादीच्या मधुन जाणारी..चहुबाजुला पसरलेल्या वेगवेगळ्या रंगबिरंगी फुलातुन जाणारी एक वाट.. महेंद्र नावं सांगत होता.. हे जेरानियम.. ते ऱ्ह्युम.. ही लाल-पिवळी आहेत ती वज्रदंती.. हे ऍनेमोने.. ते सायनेनथस.. गंमत वाटली.. भारतातली फुलं.. त्यांची नावं बरीचशी इंग्रजी किंवा लॅटिन.. म्हणजे उद्या तुमचं किंवा माझं नाव असं काहीतरी भन्नाट लाटिन-बिटिन वगैरे असतं तर.. का शेवटी शेक्सपियर म्हणतो तसं.. नावात काय आहे..

गाईड लोकं कहानी मस्त सांगतात.. एक पर्पल रंगाचं फुल दाखवलं त्यानी.. ते म्हणे विषारी असतं.. म्हणे पाकिस्तानी क्रिकेट कोच वुल्मरला ह्या फुलाच्या झाडाच्या मुळांचं विष दिलेलं.. किंवा भूल देणारं फुल.. बरेच लोकं विचारत येतात.. की वादी मधल्या ह्या फुलाचा वास घेतला, तर तुम्ही खरंच झोपुन जाता का.. लगेच वास घेऊन बघितलं.. पण आपल्याला बुवा तसं काही झालं नाही.. अतिशय गोड नैसर्गिक मिनरल वॉटरचा तो झरा.. भोजपत्राच्या (बिर्च) एका वाळलेल्या सालावर पेनानी लिहुन पाहिलं.. कागदापेक्षा किती मुलायम.. आणि महेंद्रनी खायला दिलेली ती छोटी निळी फळं.. आयोडेक्स खाललं असं वाटलेलं.. आणि वाटेवरुन चालत-चालत, सहज फिरवत हात लावलेले ते उत्कट ’टच मी नॉट’..

वर्षातले ७-८ महिने ही वादी बर्फाची जाड अशी दुलई पांघरते.. तेव्हा ही ४००-५०० प्रकारची फुलं दिसत नाहीत.. दिसतात ती बर्फाच्या पांढऱ्या बॅकग्रॉउंडवर सुंदर लाल, पिवळी, हिरवी ऱ्होडोडेन्ड्रॉन्स..

वादीच्या दुसऱ्या टोका पर्यंत जाणारी ती दगडी वाट जवळ-जवळ ८-१० किलोमिटर लांब आहे.. पुष्पावती तर अगदी एखाद्या झऱ्या सारखी वाहते शेवटी तिथे.. तिच्या पात्रात गेलो.. आजुबाजुला त्या गुलाबी, लाल, पांढऱ्या फुलांची शाल.. शूज काढुन, एकमेकांशी bet लावुन त्या अतिशय थंड-गार पाण्यात उभे राहिलेलो मी आणि DJ.. आणि मग तिथेच नदीच्या पात्रात बसुन जेवलेलो.. आणि त्याहून मस्त म्हणजे.. तिथे जमिनीवर काढलेली ती एक तासभर झोप.. वादी मधे एक मस्त गार वारा सुटलेला.. त्या वाऱ्यावर ती सगळी फुलं हसत-डुलत होती.. दुपारचे १२ वाजलेले.. आणि ढगातुन सूर्य वाट शोधत डोळ्यावर येऊ पहात होता.. डोळ्यांवर हलकाच एक हात आडवा ठेऊन झोपलेलो.. इतकी छान झोप सिर्फ नसीबवालों को मिलती हैं..

त्या जागेला जन्नत म्हणु.. की paradise..
so serene, so calm, so beautiful, so pristine..
मदहोष झालेलो.. अजुन काय म्हणु.. नेमक्या शब्दात वर्णन करणं किती अवघड आहे..

उस हसीन वादी में जैसे वक्‍त थम गया हो..
कानो तक पहुचनेवाली हर आवाज़ जैसे उस एक पल में शांत हो गयी हो..
स्वत:शी एकरुप झालो होतो मी.. आणि स्वत:हून अलिप्त देखिल..
निसर्गाशी संवाद साधत होतो मी.. त्याच्याशी मौन पाळत..
वाऱ्याबरोबर हसत होतो मी.. गालावरची रेष न रेष अविचलत ठेवत..
मनात एक तिव्र इच्छा जन्म घेत होती.. कुठलीही असुया न बाळगता..
स्वत:चा शोध घेत होतो.. स्वत:ला त्या वादी मधे हरवुन..
डोळे बंद केले मी.. नजरेत ते अविस्मर्णीय सुख सगळंच्या सगळं सामावुन घ्यायला..

क्यों हैं यह आरजु.. क्यों हैं यह जुस्तजु..
क्यों दिल बेचैन हैं.. क्यों दिल बेताब हैं..

दिन बदले.. रातें बदली..
बातें बदली.. जीने के अंदाज़ भी बदले..

इन लम्हों के दामन में.. पाकीझा से रिश्ते हैं..
कोई कलमा मुहब्बत का.. दोहराते फरिश्ते हैं...

खामोश सी हैं ज़मीन.. हैरान सा फलक हैं..
एक नूर ही नूर सा अब आसमा तलक हैं..

नगमे ही नगमे हैं जागती-सोती फिजाओं में..
हुस्न हैं सारी अदाओं में..
इश्क हैं जैसे हवाओं में..

इश्क हैं जैसे हवाओं में...

2008-09-08T02:57:00.007+05:30

VoF: Part III

दिवस ३: सोमवार, दि. २५/८/०८ गोविंदघाट -> गांगरिया १३ कि.मि.

दिवस, तारीख, स्थळ.. इथुन पुढे सगळंच अगदी बेमतलब वाटत आहे.. जन्नतचा एक हसीन रस्ता तो.. गोविंदघाटला जायला मग बद्रिनाथला जाणाऱ्या गुज्जु भक्‍तांच्या बस मधली केबिन देखिल पुरेशी आहे.. त्या भक्‍त मंडळींचे स्तोत्र किंवा प्रार्थना 'तो' ऐकतो तरी का.. का ही त्यांची भाभडी समज.. लख्ख आठवतो तो वळणा-वळणांचा ८-१० फुटी अरुंद रस्ता.. इंच न इंच महत्त्वाचा.. एक इंच सुद्धा गाडी इकडे-तिकडे झाली तरी गेम खल्लास! म्हणुनच प्रार्थना कामास येत असावी...

गोविंदघाट ते गांगरिया.. फक्‍त १३ किलोमिटरचा ट्रेक.. ६००० फुटांवरुन ९,५०० फुटांवर पोचायचं.. तरी बरं.. राजिंदर कुली होता.. आमच्या बॅग्स उचलुन न्यायला.. आणि दिलासा देणारी रस्त्याच्या बाजूनीच वाहणारी लक्ष्मणगंगा.. सतत खळखळणारी.. तिचा आवाज, तिची लय, तिचं रुप.. सगळंच कसं रौद्र.. तरी मोहक..भितिदायक, तरी आकर्षक..

चढताना ह्रुदयाचे ठोके इतके जबरदस्त वाढतात की तिचा तोच खळखळणारा आवाज त्यांच्या पुढे कमी तीव्र वाटतो.. वाटतं की छाती मधे तीच गंगा धडधडायला लागली आहे का.. असेल ही.. तिच्या वाटेत येणाऱ्या दगडांवर फेसाळुन, कोसळुन वाहत राहते.. तेच पाहुन आपल्या ह्रुदयातला रक्‍तप्रवाह प्रभावित होत असेल..

रस्त्यात ठिकठिकाणी ढाबे आहेत.. पराठे, जूस, चहा, कॉफी, पेप्सी, कोक, पार्ले, बिसलेरी, क्रॅक-जॅक.. सगळं काही मिळतं.. अजब आहे.. सगळं सामान घोड्यावरुन पोचतं इथे..

ट्रेकचे शेवटचे ३ किलोमिटर तर खरंच खूप जास्ती दमवतात.. पण एकदा गांगरियाला पोचलो की स्वर्ग सुख अनुभवायला मिळतं..

गांगरिया.. अर्धा-एक किलोमिटर लांबीचं एक अत्यंत छोटं गाव.. ९५०० फुटांवर असणारी थंडी लगेच जाणवणारी.. गावात एकच गल्ली.. गल्लीच्या दोन्ही बाजुला हॉटेल्स, दुकानं.. आणि बऱ्यापैकी शेवटी एक गुरुद्वारा.. वर्षातल्या १२ महिन्यांपैकी फक्‍त ४ महिने गावात लोकं असतात.. बाकीचे ८ महिने ४-५ फुटी बर्फ!

गावात ना वीज आहे, ना फोन.. येणाऱ्या लोकांपैकी ९०% लोकं शीख समाजाचे.. तिथुन हेमकुंड-साहिबला जाणारे...हेमकुंड-साहिबला गुरु गोबिंद सिंहनी तपश्चर्या केली होती.. वर्षातले ८ महिने ते कुंड बर्फाच्छादित असतं.. जून ते सप्टेंबर शीख भक्‍त त्या हेमकुंडाचं दर्शन घ्यायला येतात.. त्या पवित्र कुंडात स्नान करतात..

गांगरिया हे गाव आहे एका वादी मधे..वादी मधुन रस्ता दोन बाजुला जातो.. डाव्या हाताला फुलों की घाटी.. तर उजवीकडे हेमकुंड-साहिब.. फुलों की घाटी हा ३ किलोमिटरचा ९५०० ते ११५०० फुट असा सोपा ट्रेक.. तर हेमकुंड-साहिब हा ६ किलोमिटरचा ९५०० ते १४००० फुट असा थोडा अवघड असा ट्रेक..

मनात ठरवलं होतं, ते लक्ष्य फार जवळ होतं.. समोरच दिसत होतं.. दोन दिवसात, ह्या दोन ठिकाणी जायचं होतं.. practice, stamina.. ह्या सगळ्याच्या पलीकडे, खरं म्हणजे अभावापुढे.. एक जिद्द असते.. एक मनाची तयारी असते.. एक आत्मविश्वास असतो.. एक इच्छा असते.. हेच सगळं तारुन नेणार होतं..

रात्री झोपलो, तेव्हा ढग देखिल वादी मधे येऊन आमच्या कुशीतच झोपले.. आमच्या सारखे ते पण दमलेले, थकले असतील.. पुढचे दोन दिवस त्यांना देखिल आमच्या बरोबर फिरायला यायचं होतं.. फुलों की घाटी आणि हेमकुंड-साहिब बघायला...

अंधारात दिसत होते ते गांगरियाच्या वादीला सामावुन घेणारे विशाल पर्वत.. ज्यांच्यापुढे आपण माणुस म्हणुन किती क्षुद्र आहोत..ह्याची जाणिव क्षणा-क्षणाला होत राहते.. अगदी स्वप्नात सुद्धा..डोळे मिटताना आठवले ते त्या संध्याकाळी भेटलेल्या, चेन्नईहुन आलेल्या एका रिटायर्ड तमीळ काकांचे शब्द..
"ह्या पर्वतांसमोर एका नास्तिकाला उभं केलं.. तर तो देखिल परमेश्वरावर विश्वास ठेवायला सुरु करेल.."

2008-09-06T17:35:00.008+05:30

VoF trip: Part 2

दिवस २: रविवार, दि. २४/८/०८ ऋषिकेश -> जोशीमठ (२५० कि.मि.)

पहाटे ४.३० वाजता आम्ही दोघं हॉटेल बसेरा मधुन बाहेर पडलो.. आदल्या रात्री टॅक्सी ड्राईव्हरनी आम्हाला सुमो सुटतात, त्या चौकातच सोडलं होतं.. बसेरा हॉटेल त्याच चौकात होतं..

चौकात एक चहाची टपरी चालु होती.. टपरीवाल्याला विचारलं,
"जोशीमठ के लिये सवारी/गाडी यहीं से मिलेगी?"
- "हां साब!"
"भैय्या एक चाय पिला दो....ह्म्म्म... साथ में यह बिस्किट भी दे दो.."
चहाच्या टपरीवरची बिस्किटं मला का कुणास ठाऊक, पण सॉलिड आवडतात.. एखाद्या स्थानिक बेकरीची असतात.. एक मस्त चव असते..

चहात बिस्किट बुडवुन, त्याला विचारलं..
"भैय्या, आप इतनी सुबह-सुबह दुकान खोल देते हो?"
-"अरे साहब! मैं तो रात भर दुकान चलाता हुँ... शाम को ७-८ बजे आता हुँ.. फिर सुबह ९-१० बजे तक रहता हुँ.."

"रात को कौन आता हैं?"
-"साहब.. रात को काफी लोग आते-जाते हैं.. काफी गाडियां आती-जाती हैं इस रस्ते पर.."
मग कळलं.. की तो १५-२० फुटी रस्ता NH-५८ चा भाग आहे!!!

त्या भागात सुमो म्हणजे फक्‍त सुमो नाही, तर सुमो, ट्रॅक्स, बोलेरो, स्कॉर्पियो.. ह्या सगळ्या गाड्या सुमो असतात...जोशीमठ सांगितल्या वर आम्हाला एक गाडी मिळाली.. आम्ही पहिले/दुसरेच असल्यामुळे, आम्हाला पुढची सीट मिळाली, म्हणुन आम्ही खुष...
एका सुमो मध्ये १० लोकं बसवतात.. पुढे दोन, मधे ४ आणि मागे ४!!

सीट भरवण्या करता आम्ही थांबलेलो.. एक तास झाला... दोन झाले.. शेवटी ६.३०-७ वाजता निघालो! आधी माहिती असतं तर निदान झोप तरी काढली असती हॉटेल मधेच! तशी आपली आणि झोपेची मस्त गट्टी आहेच.. कधीही, कुठेही झोपु शकतो मी...

ऋषिकेशहून गाडी सुटली.. पुढे बसुन माझी अधुन-मधुन झोप चालुच होती.. सगळा पहाडी रस्ता.. एका बाजुला पहाड.. तर दुसऱ्या बाजुला खाली वाहणारी गंगा... नागमोडी वळणं घेत घेत एक पहाड चढायचा.. तो ओलांडुन, पुढचा पहाड आपल्या तयारी करता उभा सज्ज दिसायचा.. रसत्यात एखादं छोटं गाव.. किंवा छोटंसं शहर..

९-९.१५ वाजता आम्ही घाटातल्या एका ढाब्यावर नाश्त्या करता थांबलो.. जाम भूक लागली होती.. रात्री जेवलो नव्हतो.. DJच्या आईनी बेसनाचे लाडु दिले होते त्याच्या बरोबर.. ते खालले होतेच..
ढाब्यावाल्याला विचारलं.. काय आहे नाश्त्या करता.. तर म्हणाला.. आलु पराठा और छोले!
म्हटलं येऊ देत दोन प्लेट!

ढाब्याच्या समोर उभं राहुन दोन्ही हात वर करुन एक मस्त आळस दिला.. ढाब्याच्या मागे एक खोल दरी होती.. दोन्ही-तीन्ही बाजुला उंच डोंगर.. आणि त्या डोंगरांवर खेळणारे पांढरे शुभ्र ढग.. पावसाची काही चिन्हं नव्हती.. it was a beautiful, bright sunny sunday...

sunday आणि आलु पराठा ह्यावरुन बंगलोरची आठवण झाली.. दोन वर्ष कॅम्पस मधे हे combination अगदी अटूट होतं.. रविवारी ब्रेकफास्टला आलु पराठा हमखास असायचा.. पराठ्यावर अमुल बटर.. सोबत दही.. आहाहाहा!!

ताबडतोब मुंबईला अमितला फोन लावला.. अमित, मी, DJ होस्टेल मधे शेजारी-शेजारी.. तो पण यायचा होता ह्या ट्रिप करता.. पण जमलं नाही.. त्याला आमच्या रविवारच्या ब्रेकफस्ट बद्दल सांगितलं.. आणि आजुबाजुच्या सुंदर परिसराचं वर्णन केलं..

देवप्रयाग, श्रीनगर आणि रुद्रप्रयाग ओलांडुन आम्ही कर्णप्रयागला दुपारी १२.३०ला पोचलो.. आमची गाडी तिथपर्यंतच जाणार होती.. ह्या प्रत्येक प्रयागाला गंगाच्या दोन नद्या एकत्र येतात.. ’प्रयाग’ ह्या शब्दाचा साक्षात्कार मला तेव्हा झाला! :)

कर्णप्रयागला गाडी मिळाली ती चमोली करता.. पुढच्या सीटवरुन आम्ही ४ लोकांच्या मधल्या सीटवर आलो.. मी आणि DJ दोघंही खात्या-पित्या घरचे!! त्यामुळे हे जरा अवघड प्रकरण होतं.. मागे-पुढे बसुन, श्वास रोखुन बसुन.. काहीतरी करुन आम्ही adjust केलं.. करावंच लागलं!

तरी मी खिडकीत बसलेलो, त्यामुळे मस्त वारा खात-खात तो २ तासाचा प्रवास केला.. रस्त्याच्या कडेच्या इतक्या जवळुन आमची गाडी जात होती.. कितीतरी वेळा असं वाटायचं की आता आपण खाली दरी मधे गेलोच!!

चमोली मधे आम्ही आणखिन तिसऱ्या सुमो मधे ट्रॅन्सफर झालो! ह्या वेळेस तर एकदम मागाच्या सीट्स वर! and the ride does get quite bumpy when you are sitting on those last seats that face each other!!

जोशीमठ मधे कुठे रहायचं हे आमच्या बरोबर बसलेल्या एका माणसाला विचारलं.. हॉटेलं तर चिक्कार आहेत.. पण त्यानी GMVNच्या गेस्ट-हॉऊस बद्दल सांगितलं.. GMVN म्हणजे गढवाल मंडल विकास निगम.. similar to our MTDC..

४.३०-५ वाजता जोशीमठला पोचलो.. तेव्हा अंगातली सगळी हाडं मस्त शेकुन निघाली होती.. सुमोच्या टपावरुन आमच्या rucksacks घेतल्या.. समोरच GMVN गेस्ट-हाऊस होतं.. नशीब चांगलं होतं.. बुकिंग नव्हतं आमचं, तरी रुम मिळाली...

थोडं फ्रेश होऊन त्या गावात एक चक्कर मारली.. बऱ्यापैकी मोठं होतं.. प्रत्येक घराच्या समोर एक छोटा बगीचा.. बगीच्या मधे सुंदर फुलं.. गावात शंकराचार्यांचा एक मठ आहे.. नरसिंहाचं एक मंदिर आहे.. तिथे दर्शन घेतलं.. गावाचं एक टोक दुसऱ्या टोकापर्यंत एखादं किलोमिटर.. चालता-चालता DJ फोटो काढत होता.. समोरच्या पहाडावर एक नागमोडी रस्ता दिसला.. त्याच अफलातुन रस्त्यावरुन आम्ही पुढच्या दिवशी गोविंदघाटला जाणार होतो..

रात्री जेवायला GMVN गेस्ट-हाऊस मधेच बसलो होतो.. जेवताना खास गढवाली म्हणुन आलु ठेंचवानी ही भाजी घेतली होती..तेव्हा तिथे गुज्जु पर्यटकांचा एक ग्रुप आलेला.. ग्रुप मधे सगळे ३०-४० ह्या वयोगटातले.. ग्रुप मधल्या एका गुज्जु काकांकडे बघत मी म्हट्लं,
"DJ, हे काका फुल-टु GTM आहेत!"
-"GTM?"
"गावठी turned modern! अरे कॉलेज मधे नेहमी पंजाबी ड्रेस घालणारी पोरगी एक दिवस अचानक जीन्स घालते, तेव्हा तिला GTM म्हणायचो.. तसेच हे काका आहेत.."
-"क्यों?"
"अरे बघ ना... काकांनी शॉर्ट्स घातल्या आहेत.."
-"त्यात काय विशेष? शॉर्ट्स कितीतरी लोकं घालतात..."

"अरे टि-शर्ट बघ.. एक तर पिंक कलर.. आणि कसलं ढिनचाक design आहे..."
-"ते गुज्जु आहेत!"

"बरं.. कमरेला काळं पॉऊच..."
-"ते काका आहेत..."

काही केल्या DJ मानत नव्हता की ते काका GTM आहेत..शेवटी मी ब्रम्हास्त्र काढलंच..
"DJ, काकांनी फॉर्मल काळे नायलोन सॉक्स आणि काळे लेदर शुज घातले आहेत! आता बोल!!"
-"येस्स, Mr Kulkarni!! गुज्जु काका नक्कीच GTM आहेत!! कोई शक नहीं!!" :)))

************************
DJनी पिकासा वर ट्रिपचे फोटो टाकले आहेत.
त्याची लिंक: http://picasaweb.google.com/dhananjays02/ValleyOfFlowers
I am sure you will love the pictures - Nikon D80 खरंच जबरदस्त आहे.. आणि DJ सुद्धा!! :)
you will notice that both of us dont feature in the snaps - DJ doesnt feature since he was clicking the snaps; and we did not want the beauty of any of the pics to be distorted by my presence :D

And here's a link to a short post from him on our trip -
http://a-reluctantbloggers-blog.blogspot.com/2008/09/valley-of-flowers.html
as per a mutual decision on the division of labour, while he was to click the pictures, I am supposed to do the write-up... i am still trying to finish the same.. wonder if I can do justice to this beautiful place.. nevertheless, u guys have the pictures now, to marvel at one of Mother Nature's beautiful creations!

2008-09-01T09:13:00.005+05:30

Valley of Flowers trip: Part 1

कहानी शुरु होती हैं करीब दो साल पहले..

"तु बोस्टन/न्यु हॅम्पशायरचे फॉल कलर्स पाहुन इतका खुष झाला आहेस... Valley of Flowers बद्दल ऐकलं आहेस का? तिथे जाऊया कधीतरी.." - इति धनंजय, उर्फ DJ..

मी आणि DJ MBA ला बरोबर होतो.. २ वर्ष एकत्र राहिलो होस्टेल वर.. आणि सध्या एकाच कंपनीत.. ६ साल की दोस्ती हमारी..

VoF ला जायचं तर होतं.. पण तिकडे फक्‍त जून ते ऑगस्ट महिन्यात जाता येतं.. बाकीचे महीने संपूर्ण valley बर्फाच्छादित असते.. दर वर्षी फक्‍त ३ महिने ती बहरुन येते..

गेल्या जून मध्ये मी अमेरिकेहुन परत आलो, तेव्हा DJ मेलबर्नला जाऊन बसला.. शेवटी ह्या वर्षी योग जुळुन आला..मी तर गेले २-३ महिने गुडगावमधेच.. ट्रिपची logistics organisation ची जबाबदारी माझी होती.. म्हणजे तिकिटं.. हॉटेल बुकिंग्स... त्या मधे मी फक्‍त DJचं मुंबई -> दिल्ली, दिल्ली -> मुंबई ही तिकिटं... आणि आमचं दोघांचं दिल्ली -> हरीद्वार एवढंच बुकिंग केलं होतं.. बाकी सगळं run-time decision-making!!

कसं जायचं.. हे सगळं एका website वरुन ठरवलं होतं..
http://www.flowersofindia.net/vof-trek/index.html

१५ ऑगस्टला DJ मेलबर्नहून परत आला..
ट्रिप आठ दिवसाची ठरवली होती.. शनिवार २३ ऑगस्ट ते शनिवार ३० ऑगस्ट..

**************************

दिवस ०: शुक्रवार, दि. २२/८/०८ गुडगाव

संध्याकाळी ५.३०-६ च्या सुमारास, माझा फोन वाजला:
DJ: "केतन! मी राजधानी मधे बसलो आहे. उद्या सकाळी ८.३० ला पोचतो. स्टेशनला ये. तयारी झाली का ट्रिपची?"
मी: "हो..झालीच आहे.. थोडंसं बाकी आहे.. उद्या भेटुया सकाळी.."

DJ: "जाड्या!! नक्की वेळेवर पोच... नाहीतर मला वाट पहायला लावशील.. नेहमी सारखं!"
मी: "u know me well! dont worry, i'll be there... on time.." :))

फोन ठेवला.. काम संपवायला घेतलं.. ऑफिस मधेच १० वाजले... ९ वाजता अंशुमनचा फोन आला.. अंशुमन, उर्फ गुल्लु.. another MBA batchmate, working in Gurgaon.. गेल्याच आठवड्यात तो VoF ट्रिप करुन आला होता.. त्याच दिवशी सकाळी त्याला फोन केला होता.. ट्रिप बद्दल विचारायला..

"केकु, कल मेरे घर पे अपने ३-४ दोस्त आ रहे हैं.. तु भी आ जा.."
~"अरे गुल्लु!! मैं तो कल VoF जा रहा हुँ.. भूल गया साले... और तु मुझे उसके trip details email करने वाला था.. वह कर दिये तुने??"

"ohh shucks!! मैं तो भूल ही गया.. चलो कोई नहीं.. तेरे पास कागज़ और पेन हैं? लिख ले.. मैं बताता हुँ.."
मग कुठे रहायचं.. कुठे गाईड करायचा.. अशा ४ ओळी लिहुन घेतल्या...

गुल्लुचा फोन ठेवला.. तर USहून बॉसचा फोन..
"केतन, तुम अगले हफ्ते छुट्टी पर जा रहे हो?"
~"हाँ!"
"actually, अगले हफ्ते, thursday को एक important client meeting हैं.. उसके लिये थोडा जल्दी वापस आ सकते हो?"
~"नहीं!"
"कोई chance नहीं जल्दी वापस आने का?"
~"बिल्कुल नहीं!"

फोन ठेवला.. काम थोडं संपवलं.. राहिलेलं घरी घेऊन गेलो.. जेवण, काम आणि मग पॅकिंग मधे रात्रीचा १.३० वाजला.. सकाळी लवकर उठायचं होतं..

पिछले दो साल जिस ट्रिप के ख्वाब देखे थे.. वह ट्रिप सच बनने जा रही थी..

**************************

दिवस १: शनिवार, दि. २३/८/०८ नवी दिल्ली -> हरीद्वार -> ऋषिकेश

नवी दिल्ली स्टेशनवर मला ऑफिस मधल्या एका मित्रानी सोडलं.
DJ पण सकाळी ८.३०-९ वाजता वेळेवर पोचला. आमची हरीद्वारची गाडी दुपारी होती.

मधल्या वेळेत tp केला.
"DJ, मला थोडी शॉपिंग करायची आहे. ट्रिप करता शुज घ्यायचे आहेत. आणि गुल्लुनी सांगीतल्या प्रमाणे एखादा स्वेटर घ्यायचा आहे!"

दिल्ली मेट्रोनी कॉनॉट प्लेसला पोचलो..
दिल्ली मधे सध्या ३५-३६C temperature आहे.. इतक्या गरम हवेत इथे स्वेटर कोण देणार...
मित्राला फोन लावला,
"अबे सिद्धार्थ! इस गर्मी के सिझन में यहां CP में स्वेटर कहां मिलता हैं.. बता जरा..."

उन्हात फिरुन खरेदी झाली... आपलं सगळं नेहमीच असं last minute shopping असतं...

दुपारी मस्त जेवलो... आणि स्टेशन वर जाऊन गाडी पकडली..
ट्रेन मधे DJ बरोबर गप्पा (नोकरी निमित्त crib session) आणि एक मस्त झोप काढली...

रात्रीचे ८ वाजता हरीद्वारला पोचलो..ऋषिकेश करता टॅक्सी पकडली..
सोबतीला एक NRI काका-काकु भेटले.. हरीद्वार-ऋषिकेश साधारण पंचवीस-एक किलोमिटर.. जायला एखादा तासच लागतो...

टॅक्सी मधे गप्पा सुरु झाल्या..
काका-काकु मलेशियाचे नागरिक.. हरे रामा, हरे कृष्ण वाले भक्‍त.. ऋषिकेशला त्यांचे कोण एक गुरु होते, त्यांच्या आश्रमात जात होते.. गोकुळाष्टमी निमित्त..

काका फारसे उंच नव्हते.. मध्यम बांधा.. काकु कदाचित काकांपेक्षा उंच.. आणि size तिप्पट!!
बोलण्या मधे सुद्धा काकु वरचढ.. काका बिचारे शांत.. फक्‍त बायको जे काही बोलेल, त्याला संमती किंवा दुजोरा देणार..

मग आम्ही स्वत:ची तारीफ केली.. आमच्या ट्रिप बद्दल सांगीतलं..ऋषिकेश हून आम्हाला दुसऱ्या दिवशी जोशीमठला जायचं होतं.. २५० किलोमिटरचं अंतर.. संपुर्ण पहाडी रस्ता.. ज्या वरुन फक्‍त दिवसा गाड्या चालतात.. कमीत-कमी ८-१० तासाचा प्रवास..

टॅक्सी ड्राईव्हरला विचारलं,
"भैय्या, हम को कल सुबह ऋषिकेशसे जोशीमठ जाना हैं.. कैसे जा सकते हैं?"
-"देखो साब! सरकारी बससे जाओगे तो १२ घंटे लगेंगे... सुमो से सवारी (seat basis) करके जाओगे तो गाडी बदल-बदलके ८-१० घंटे में पहुंच जाओगे.. नहीं तो आपको एक बढिया आईडिया देता हूँ.. आप press की गाडी से जाओ.. वह गाडी सुबह २-३ बजे निकलती हैं.. हर जगह अखबार डालती हैं.. और ५-६ घंटे में ही आपको जोशीमठ पहुंचा देगी.."

तेवढ्यात समोर एक ट्रक आला.. त्याला avoid करायला ड्राईव्हरनी आमची ambassador डावीकडे वळवली.. नेमकं त्या अरुंद रस्त्याच्या डाव्या बाजुला मातीच्या shoulder ऐवजी एक मोठा खड्डा होता.. पावसाच्या पाणी आणि चिखलाने भरलेला..गाडीची डावी बाजु त्यात जी अडकली, की बाहेर यायला तयारच नाही..

ड्राईव्हरनी जितका प्रयत्न केला बाहेर काढायचा, गाडी तितकीच खड्ड्यात आणखिन रुतली..कसं-बसं ड्राईव्हरच्या दारातुन बाहेर पडलो.. बाहेर रस्त्यावर मिट्ट अंधार.. रात्रीचे ९-९.३०ची वेळ..आजु-बाजुला जंगल.. नंतर समजलं की त्या भागात हत्ती असतात..रस्त्याच्या दोन्ही बाजुला निलगिरीची झाडं.. अधुन-मधुन येणाऱ्या-जाणाऱ्या गाड्या सोडल्या, तर अगदीच निर्मनुष्य जागा..ड्राईव्हरनी फोन करुन मदत मागवली..

आयुष्यात पहिल्यांदा (?) किंवा बऱ्याच वर्षांनी मी तिथे काजवे पाहिले.. मस्त दिसतात एकदम.. झाडांवर इकडुन-तिकडे उडत राहतात.. मधुनच दिसतात, मधुनच गायब होतात.. वर आकाशात इतक्या चांदण्या होत्या.. त्यांच्यातच हरवुन जावसं वाटत होतं..

ट्रिपची सुरुवात तर एकदम भारी झाली होती.. मदतीची गाडी केव्हा येणार.. ऋषिकेशला आम्ही कधी पोचणार.. कुठे राहणार.. उद्या सकाळी जोशीमठला कसं जाणार..
"DJ, अरे तुम हमारे साथ रहोगे, तो सब कुछ एकदम fantastic ही होगा".. असा हिंदी dialogue मी मारलाच.. नशीब त्यानी मला तिथेच गाडलं नाही..

तब्बल दीड-एक तासानी दुसरी टॅक्सी आली.. ऋषिकेश अर्ध्या तासावरच होतं..
काका-काकुंशी गप्पा सुरु होत्याच.. ते दोघं मलेशियात २nd-३rd generation indians होते.. भाषा, culture, lifestyle.. अशा वेगवेगळ्या विषयांवर गप्पा झाल्या.. दोघं घरी हिंदी शिकलेले.. हिंदी वाचता येत नव्हतं, पण बऱ्यापैकी बोलत होते..
आम्ही दोघं मराठी आहोत ऐकुन, काकु भलत्याच खुष झाल्या.. त्यांच्या music teacher मराठी होत्या.. त्यांच्या कडुन पण त्या मराठीतले काही शब्द शिकत होत्या..

ऋषिकेशला रात्री ११ वाजता पोचलो..
"बेटा, आप मलेशिया आओगे तो हमारे घर पक्का आना.. मेरा नाम हैं विरेंदर सुरी.. V K Suri.. यह मेरा मोबाइल नंबर.."
"और मेर नाम हैं आशा सुरी.. आप दोनो से मिलके बहुत अच्छा लगा.. all the best for your trip.. Hare Krishna.."

ऋषिकेशला हॉटेल तर मिळालं.. पण रात्री ११ वाजता जेवायला काहीच उघडं नव्हतं.. एका टपरीवर सफरचंद घेतली.. आणि लस्सी प्यायलो..

हॉटेलवर परत येऊन झोपलो.. उद्या आम्हाला जोशीमठ गाठायचं होतं.. प्रेसची गाडी नाही.. that would have been too dangerous.. सुमो सकाळी ४.३०-५ ला सुटते.. ती पकडायची होती.. डोळे मिटले..

ट्रिपचा पहिला दिवस तर थोडासा happeningच झाला होता.. पुढचं सगळं unplanned होतं..
पता नहीं आगे क्या होने वाला था..

2008-08-03T23:51:00.008+05:30

Scattered Thoughts (Post # 50)

डेक्कनवरचं क्रॉसवर्ड. तुला माहित आहे ना, महिन्यातुन दोन-तीन वेळा तरी मी तिथे जातोच. छान वाटतं. सिनेमा आणि पुस्तकांच्या त्या दुनियेत स्वत:ला विसरायला. अशाच एका रविवारी सकाळी चालत, चालत गेलो तिथे. पावसाची भुरभुर चालुच होती. भिजत-भिजतच पोचलो. भिजायला मला किती आवडतं, माहित आहे ना तुला..

पुस्तकं चाळता-चाळता हातात इशिगुरोचं "The Remains Of The Day" आलं. बोटानी पानं फिरवत होतो, तेवढ्यात तु समोर दिसलीस. ब्लु जीन्स, पांढरा शुभ्र स्लिवलेस लखनवी कुर्ता, एकाच पायातलं चांदीचं तुझं ते नाजुक anklet... पाठमोरी उभी होतीस, तरी पण मी तुला ओळखलंच.. उजव्या हातात नेहमी सारखा तुझा तो फोन चालु होता.. डाव्या हातानी तुझे भिजलेले केस तु सावरत होतीस.. बोलता-बोलता अचानक वळलीस... माझ्याकडे बघुन छान हसलीस.. you looked so mesmerisingly beautiful as always.. नेहमी सारखे तुझे ते सुंदर डोळे छोटे केलेस आणि न बोलता इशारा केलास.. "Hey hiiii!! सॉरी..२ मिनिटच.. आलेच मी"...
मी उगीच हातातल्या पुस्तकात काहीतरी वाचतोय असा अभिनय करत बसलो..

"अरे आदित्य!! कसा आहेस?? किती दिवसांनी!! मला वाटलेलंच.. तु इथे भेटशील म्हणुन.. हे दुकान जर रात्री बंद केलं नाही तर तु इथेच राहशील दिवस-रात्र... आणि काय वाचतोयस? बघु तरी दे मला..."
उत्तराची अपेक्षा नव्हतीच तुला...मी काही बोलायच्या आत, माझ्या हातातलं पुस्तक घेतलस...
"हं... मला जरा ह्याची स्टोरी सांग ना... कसं आहे??"

- "अगं नुपुर... सांगतो, सांगतो... एका इंग्लिश बटलरची गोष्ट आहे. आयुष्याच्या संध्याकाळी तो एका प्रवास करतो, त्या प्रवासात त्याचं सगळं आयुष्य त्याच्या डोळ्या समोरुन जात असतं.."
"आई गं!! म्हणजे फारच फिलॉसॉफिकल असणार... मला काहीतरी रोमॅन्टिक सुचव ना..pleaasssseee!"

- "आहे ना.. त्याच बटलरची गोष्ट रोमॅन्टिक पण आहे.. त्याची एक जुनी सहकारी असते, जी त्याच्या प्रेमात असते.. तिचं लग्न होऊन २० वर्ष झाली असतात.. लग्ना आधी ती त्याच्या प्रेमात असते.. त्याला देखिल ती आवडत असते.."
"म्हणजे extra-marital affair!!!"

-"चूक!! उलट तो नोकरीच्या मर्यादेत स्वत:च्या वैयक्‍तिक भावनांना कधीच प्राधान्य देत नाही.. इतकं की त्याचे वडिल जातात, त्या क्षणाला सुद्धा तो हातातलं काम आधी संपवतो... आणि मग वडलांना भेटायला जातो.. the most important aspect of his life is his 'dignity' as an English butler.. that is the only thing what he respects and cares for in his life.. मग प्रेम वगैरे सगळं बाजुला..."

"मग असं असताना... तब्बल २० वर्षांनी तो परत तिच्याकडे का जातो? प्रेम काय असतं हे म्हातारपणी लक्षात येतं का त्याच्या?"

-"तिचं एक पत्र येतं.. ते वाचल्यावर त्याला असं वाटतं की ती सुखी नाहीये.. त्याला तिला पुन्हा स्वत: बरोबर नोकरीवर रुजु करायचं असतं.. ही संधी असते.. तिला पुन्हा भेटायची.."
"जबरी!! एकदम हिंदी फिल्म स्टोरी आहे.. मला वाचायला आवडेल"

-"नक्कीच!! छानच आहे...ह्याच पुस्तकावर, ह्याच नावानी सिनेमा देखिल आहे... ऍन्थनी हॉपकिन्स आणि एम्मा थॉम्पसन आहेत त्यात.. तो पण मस्त आहे.."
"ह्म्म... आधी हे पुस्तक वाचते.. मग सिनेमा पाहते.. सिनेमा वरुन आठवलं.. बरं झालं तु भेटलास आदित्य...मला एखादा चांगला सिनेमा देखिल सुचव ना..बऱ्याच दिवसात काही चांगलं पाहिलं नाहीये.. पण त्या आधी एक मस्त कॉफी घेऊयात.."

तुझं कॉफी प्रेम मला माहित होतं.. तरी बरं ह्या बुकशॉप वाल्यांनी कॉफी सुरु केली..कॉफीचे मग्स घेत तु आणि मी movies section मधे गेलो.

"नुपुर, एखादा क्लासिक सुचवु का तुला?"
-"कुठला रे बाबा?"

"’सिटिझन केन’ पाहिला आहेस?"
-"नाही बाबा!! पहिल्यांदाच ऐकत आहे... काय विषेश आहे ह्यात??"

"१९४१ सालचा ऑस्कर विनर.. असं म्हणतात की हॉलिवुड मधला हा आता पर्यंतचा सर्वोत्तम सिनेमा आहे..now, that can be debated, but २६ वर्षाच्या Orson Welles ने ह्याची पटकथा लिहिली, दिग्दर्शन केलं आणि मुख्य पात्राचा अभिनय देखिल केला!!! सिनेमा फारसा चालला नाही.. पण अफलातुन आहे.."

-"seems interesting..काहीतरी सांग ना, ह्या सिनेमा बद्दल.."
"चार्ल्स केन नावाचा एक newspaper tycoon असतो.. मरताना त्याच्या तोंडातुन एक शेवटचा शब्द निघतो ’rosebud’.. त्या शब्दाचा उलगडा व्हावा म्हणुन पत्रकार मंडळी त्याच्या आयुष्याची चिरफाड करतात.. त्याची बायको, त्याचा एकुलता एक मित्र, त्याचे सहकारी, नोकर.. सगळ्यांना भेटुन ’rosebud’ बद्दल विचारतात.."

-"मग काय सापडतं त्यांना?"
"केन हा एक वेगळाच माणुस असतो.. he lives life on his own terms - defying everything and everyone.. आयुष्यात पैसा खूप कमावतो.. पण प्रेम असो वा मैत्री असो.. त्याच्या नशीबी ते जास्ती दिवस टिकत नाही.. शेवटी त्याच्या आलिशान महालात तो एकटाच राहतो.. सगळे त्याला सोडुन जातात.. जवळचं कोणीच नसतं.. ना त्याची बायको, ना त्याचा मित्र... कोणालाच 'rosebud' बद्दल काहीच माहित नसतं.. वरवर अतिशय श्रीमंत आणि successful वाटणारं त्याचं आयुष्य म्हणजे एक jigsaw puzzle असतं.. आणि ’rosebud’ त्या puzzle चं एक missing piece.."

-"आई ग!! मग शेवटी तो ’rosebud’चा सस्पेन्स उलगडतो की नाही?"
"त्या करता नुपुर, तु हा सिनेमा पहा... मला खात्री आहे, तुला आवडेल.."

-"चालेल! मला आता सॉलिड कुतुहल आहे.. एक तर तुझा तो ’The Remains Of The Day’ मधला इंग्लिश बटलर.. आणि आता हा केन.. दोघं एकदम interesting characters आहेत.. चल, आता निघायचं.."
"yup, both of them are very well told stories... in either case, the life of each person unfolds in a series of flashbacks.."

तेवढ्यात पुन्हा तुझा फोन वाजला... पुस्तक आणि VCD घेत मी कॉउन्टरच्या दिशेला गेलो..
तुला ऐकु यावं, असं कॉउन्टरवरच्या मुलाला मी म्हटलं,
"मॅडमचा सस्पेन्स वाढत जात आहे.. त्यांच्याकरता ह्या दोन गोष्टी पटकन द्या..."
-"कोण मॅडम??"

मी तुझ्याकडे बोट दाखवत मागे वळलो.. तर तु नव्हतीस.. वाटलं तु फोनवर तिथेच movies section मधे बोलत असशील.. पण तिथे देखिल तु नव्हतीस.. bookstore मधे सगळीकडे तुला शोधलं.. अचानक जशी भेटलीस, तशीच अचानक गायब झालीस... मी फोन केला, तर ’no answer’ मेसेज आला..

मी काहीच न घेता बाहेर पडलो.. सिनेमा आणि पुस्तकांच्या त्या मायाजालातुन बाहेर.. एकटाच..
पावसाचा जोर एव्हाना वाढला होता.. भिजलेल्या डोळ्यातुन मला चार्ल्स केनचा मित्र लेलंड बोलताना दिसत होता..
"I can remember everything. That's my curse, young man. It's the greatest curse that's ever been inflicted on the human race: memory."

कहीं तो.. कहीं तो.. हैं नशा..
तेरी मेरी हर मुलाकात में...

जाने ना कहां वह दुनिया हैं..
जाने ना वह हैं भी या नहीं..
जहां मेरी ज़िन्दगी मुझसे..
इतनी खफा नहीं..

2008-07-31T20:46:00.006+05:30

clueless

सोमवारी सुखदीप ऑफिसला आला नाही. मी पण काही विशेष चौकशी केली नाही. मंगळवारी भेटला. सकाळी ९.३० वाजता तो भेटला तेव्हा काहीतरी odd वाटलं. नेहमी एकदम enthu मधे भेटणारा सुखदीप, त्या दिवशी प्रचंड निरुत्साही, दमलेला वाटला.
"काय रे, काय झालं? any problem?"
-"यार.. अब कैसे बताऊं...."
"म्हणजे??"
मग त्यानी जे घडलं, ते सांगीतलं...

सुखदीप आणि मनप्रीतचं गेल्या वर्षी डिसेंबर मधे लग्न झालं.
सुखदीप - IIT BTech, IIM MBA; तर मनप्रीत डॉक्टर - gynaecologist.
दोघं दिल्ली मधे राहतात - सुखदीप एका मोठ्या MNC मधे काम करतो, तर मनप्रीत एका शासकीय रुग्णालयात.

गेल्या रविवारी मनप्रीतनी एका बाईची डिलिवरी handle केली. डिलिवरीच्या वेळेस त्या बाईचे रक्‍त मनप्रीतच्या गॉउनवर अचानक उडाले. त्यामुळे ती एकदम दचकली.
तिची डिलिवरीची दुसरीच केस होती. पण ग्लव्स घातलेल्या हातानीच तिनी ते रक्‍त पुसलं आणि हाती घेतलेलं काम संपवलं.

डिलिवरी नंतर का कुणास ठाऊक.. पण मनात एक शंकेची पाल चुकचुकली...
म्हणुन मग भीत-भीत मनप्रीतनी त्या बाईला आणि तिच्या नवऱ्याला विचारलं..
"कहीं आपको कुछ ऐसी-वैसी बीमारी तो नहीं हैं ना?"
दोघं आधी काही बोललेच नाही... मग झालेल्या मुलाच्या तब्येतीचा प्रश्न आला, तेव्हा नवरा म्हटला की तो HIV+ आहे.. पण बायको HIV- आहे!!!!!

ऐकल्यावर मनप्रीत तिथल्या तिथे कोसळली!!! दुपारचे २ वाजले होते... तिने लगेच सुखदीपला फोन लावला..फोनवर काहीच बोलवेना..नुसतीच रडायला लागली..

दोघं एका डॉक्टरला भेटले..त्या बाईचे blood रिपोर्ट्स पाहिले.. गेल्या २-३ महिन्यात ती HIV- होती... पण, असा एक interim phase असतो.. जेव्हा तो virus detect होत नाही.. post pregnancy n delivery, १-२ महिन्या नंतर blood टेस्ट मधे जर ती HIV- असेल.. तर काही काळजी नाही...through sexual intercourse, the chances of her acquiring it from her husband are less than 2-5%..
पण.. पण ह्या टक्केवारी मधे कोण विश्वास ठेवणार.. १-२ महिन्या नंतर जर ती बाई सापडलीच नाही.. तर तिची blood टेस्ट कशी घेणार??

डिलिवरीच्या वेळी जे रक्‍त उडालेलं, त्यात जर virus असेल तर?
मनप्रीतच्या अंगावर कुठेही काही cut/wound नव्हता.. पण चेहऱ्यावर उडालेलं रक्‍त पुसताना जर डोळ्यात ते रक्‍त गेलं असेल.. तर it could be a problem...apparently, the eye is the most sensitive to the virus!!
कामाच्या गडबडीत तिला आठवत नव्हतं की डोळ्यात काही गेलं की नाही.. ती तसंच चेहरा पुसुन काम करत राहिली..

मग डॉक्टर म्हटले.. की infection चे chances ०.३% असु शकतात... एकदा तर एका डॉक्टरनी एका ऑपरेशन मधे एक infected needle चुकुन स्वत:ला टोचुन घेतली.. but he recovered..

मग उपाय काय?? २४ तासाच्या आत एका औषधाचा २१-दिवसाचा डोस सुरु करायचा... आणि side-effects??
केस गळणं.. स्किन कोरडी पडणं.. पोट बिघडणं.. आणि एका स्त्रीला होणारे अन्य gynaec प्रोब्लेम्स...
औषध सुरु नाही केलं.. तर virus infection चा धोका पत्करणं.. a big risk!!

सगळं इतक्या झटपट घडत होतं... स्वत: एक डॉक्टर असुन मनप्रीतला काहीच सुचत नव्हतं..
अवघी २६ वर्षांची ती.. लग्नाला ७ महिने झालेले.. रविवारी नवऱ्याला सुट्टी, पण ती काम करत होती.. आणि स्वत:ची काही चूक नसताना ही अशी शिक्षा???

"occupational hazard" हा शब्द बोलायला खूप सोपा..
but when you go through it yourself, thats when you realize.. WTF!!

सोमवारी मनप्रीत आणि सुखदीप - दोघांचं counselling झालं.
मनप्रीतला कोणाला सांगायचं नव्हतं.
"there is a social stigma associated with this - तुझ्याशी आणि माझ्याशी कोणी नीट वागणार, बोलणार नाही..."
नको-नको ते विचार त्या बिचारीच्या डोक्यात येऊ लागले...

मंगळवारी सगळं सांगताना सुखदीपच्या चेहऱ्यावरचा ताण दिसत होता...
२१ दिवसाचा कोर्स ऑगस्ट १७ ला संपेल.. तेव्हा मनप्रीतची एक blood टेस्ट असेल..
तेव्हा कळेल...काय निकाल असेल ते..

नुसतं घरी बसुन, विचार करुन वेड लागेल.. म्हणुन तो ऑफिसला आलेला.. तशीच ती पण तिच्या क्लिनिकला गेली होती..आदल्याच दिवशी तिची आई चंदीगडहून आलेली.. सोबतीला...

ऐकुन सुन्न झालेलो...आज हे लिहितोय तसं टिव्ही वरची ती शबाना आठवत आहे.. "यह छुने से नही फैलती.." म्हणणारी...
"फिर मिलेंगे" मधली शिल्पा आठवत आहे...Philadelphia मधला Tom Hanks आठवतोय... basketball player Magic Johnson आठवतोय..
TV, सिनेमा, sports celebrtities.. किंवा newspaper... AIDSशी तेवढाच एक संबंध आला होता आयुष्यात... प्रत्यक्षात काहीच नाही...

सुचत नाहीये काही...
why do bad things happen to good people?? why??
नेहमी प्रमाणेच.. मी निरुत्तर...clueless...

*******************************************************
The entire incident is real - have only changed names. I dont know why I am posting this, but I am still clueless on why such a thing has happened to Manpreet & Sukhadeep.

2008-06-12T12:22:00.007+05:30

२/३० (दोन बाय तीस)..

काही वर्षांपूर्वी Somerset Maughamचं एक पुस्तक वाचलेलं. Of Human Bondage. फिलिपची गोष्ट आहे. म्हणतात की ही Maughamची आत्मकथा देखिल आहे. Before Sunset मधे Ethan Hawke ला एक पत्रकार विचारतो की त्यानी लिहिलेलं पुस्तक ही आत्मकथा आहे का?
त्यावर, तो म्हणतो, "Um.. well.. isnt everything autobiographical?"

तसंच असेल Maughamचं पुस्तक सुद्धा. तर फिलिप बद्दल सांगत होतो. बोलता-बोलता, किंवा लिहिता-लिहिता असंच related दुसरंच काहीतरी आठवत राहतं...

फिलिप लहानपणीच अनाथ झाल्यावर त्याचे uncle-aunt त्याला बोर्डींग स्कुलला पाठवतात. त्यांची इच्छा असते की शाळे नंतर त्यानी Oxfordला पुढे शिकावं आणि clergyman व्हावं. पण त्या ऐवजी फिलिप जर्मनीला जातो. तिथे काही दिवस राहतो, मग लंडनला परत येतो. तिथे तो CA व्हायचा प्रयत्न करतो. पण त्यात त्याचं मन रमत नाही. म्हणुन मग पॅरिसला जातो, चित्रकार व्हायला. तिथे एक मुलगी त्याच्या प्रेमात पडते, पण तो प्रतिसाद देत नाही.

त्याच्या लक्षात येतं की तो काही चांगला चित्रकार नाही, म्हणुन मग लंडनला परत येतो... आणि ह्या वेळेस डॉक्टर व्हायचं ठरवतो.. मग मिल्ड्रेड नावाच्या वेट्रेसच्या प्रेमात पडतो.. तिचं त्याच्यावर प्रेम नसतं..

मी गोष्ट का सांगतोय सगळी?? अतिशय depressing गोष्ट आहे. प्रेम, मैत्री, पैसा, करियर - सगळ्यातच फिलिपच्या नशीबी उतार-चढाव येतात. पण त्यात काय विषेश - सगळ्यांचच होतं की.. शेवटी त्याचं त्याला कळतं की त्याला आयुष्यात काय पाहिजे...

खरं म्हणजे त्या पुस्तकातलं एक वाक्य त्या वेळेस खूप मनाला भिडलं होतं..
"There are three things to find out: man’s relation to the world he lives in, man’s relation with the men among whom he lives, and finally man’s relation to himself."

तो शोध अविरत चालुच आहे.. आजही..

-------------------------

मागच्या महिन्यात एक Argentine सिनेमा पाहिला. Cleopatra. क्लिओपात्रा ही एक म्हातारी रिटायर्ड school teacher असते - लग्नाला ३७ वर्ष झालेली. तिला मिलाग्रो नावाची एक young soap opera star भेटते. दोघी त्यांच्या नेहमीच्या आयुष्याला कंटाळुन एका विकेंडला एकत्र प्रवास करतात; त्या तीन दिवसाची गोष्ट आहे.. शहरा पासुन दूर... अर्जेन्टिनाच्या छोट्या-छोट्या गावातुन... रस्त्यावरुन गाडी जात असते..तसं रेडियो वर एक सुंदर गाणं लागतं..

"y tan contenta"... खूप शोधलं पण ह्या गाण्याचे english lyrics मला सापडलेच नाहीत..नक्की शब्द माहित नाहीत.. पण गाण्याचा अर्थ काहीसा असा आहे...

जंगलातली एक स्वच्छंद मनस्वी पायवाट.. जी लवकरच अदृष्य होईल...
तशीच मी ही ह्या आयुष्याच्या वाटेवरुन चालत राहील...शोधत राहील..
माझ्या नशीबात काय आहे ते..
हवं आहे ते स्वप्नातलं एक मोकळं आभाळ...
माझं मन जिथे रमेल..
आणि त्या वेळेस मी किती खुश असेल.. किती आनंदी असेल..

सिनेमाच्या शेवटी, शहरातल्या घरी परतणाऱ्या बस मधुन क्लिओपात्रा उतरते.
आणि रस्त्यावरच्या बाकावर बसुन स्वत:ला विचारते,
"माझ्या पुढे दोन पर्याय आहेत - मी जे करायला पाहिजे, ते करु? की मला जे आवडते, ते करु?
का नुसतीच, काही न करता, अशीच इथे या बाकावर बसुन राहु?"
आणि मग ते गाणं गुणगुणत बसते...

---------------------------------

फ्रेंच ओपन संपली. सुरु व्हायच्या आधी जस्टिन हेनिन retire झाली. अवघी २५ वर्षांची. जगात ती अव्वल क्रमांकावर. शिवाय रोलांड गारोस हे तिचं घरचं मैदान. तिथे तिला कोण टक्कर देणार. पण तिनी निर्णय घेतला. retire व्हायचा. आपण कधी थांबायचं हा निर्णय घेणं किती अवघड असेल.
तिचं motivation संपलं असेल का?नक्कीच! नाहीतर ती खेळत राहिली असती...

फेडरर नडाल कडुन पुन्हा हरला. आणि ह्या वेळेस तर अगदी बेकार हरला. skill, talent, जिद्द, fitness, motivation - ह्यात कुठेही फेडरर कमी नाही. पण तो फॉर्म मधे नाही. आणि त्याहीपेक्षा, नडालला आपण क्ले कोर्टवर हरवु शकतो, हा confidence तर दिसतच नव्हता. गपचुप नांगी टाकली..

खेळणारा कितीही निष्णात खेळाडु असला (किंवा नसला), तरी जिंकण्या करता आत्मविश्वास पाहिजे.. आणि कधी थांबायचं हे ही ओळखता आलं पाहिजे ना?

----------------------------------

काल "अमेरिकानो" हा सिनेमा पाहिला. क्रिस नावचा एक अमेरिकन युवक स्पेनला जातो. तो नुकताच ग्राज्युएट झालेला असतो. अमेरिकेत परतल्यावर त्याला एका चांगल्या नोकरीवर रुजु व्हायचं असतं.
स्पेन मधे त्याला वेगवेगळे लोकं भेटतात, एक वेगळी संस्कृतीशी त्याचा परिचय होतो.
त्याचं त्याला कळत नसतं, की त्यानी घरी परतावं आणि एक fast-track career निवडावं.. का एक वेगळी वाट पकडावी..

ह्या पेचात पडलेल्या क्रिसला स्पेन मधे भेटलेली अडेला सांगते,
"Promise me one thing - do what you are scared of doing."

----------------------------------

मेघनानी ’आपण का लिहितो’ हा प्रश्न केला होता. आज दोन वर्ष झाली आहेत, हा ब्लॉग लिहित आहे.पुढच्या महिन्यात तीस वर्ष होतील - श्वास घेण्याला.

Somerset Maughamच्या वाक्यातला अविरत शोध चालुच आहे... क्लिओपात्राचं गाणं मी पण गुणगुणत आहे.. फेडरर सारखा आत्मविश्वास अधुन-मधुन ढासळतो...हेनिन सारखं कधी थांबायचं हे अजुन तरी कळत नाहीये... आणि अडेलाची सूचना पाळावीशी वाटत नाहीये...

Somerset Maughamचं अजुन एक वाक्य आहे,
"We write not because we want to, but because we have to."
म्हणुनच मी लिहित आहे कदाचित...
आणि कदाचित तसंच, मी श्वास देखिल घेत आहे...

2008-06-04T17:58:00.003+05:30

बूंदें

काल मेसेज आला.. तुला माहितिये, पुण्यात जोरात पाऊस पडतोय..
किती वाट पाहत होतो मी.. शेवटी पडलाच एकदाचा.. आणि मला नाहीच भिजवलं.. पहिल्या पावसात स्वच्छंद, मनसोक्‍त भिजायचं.. राहुनच गेलं.. परत पडला की भिजेल मी.. पण ते सॉक्रेटस म्हणतो तसं,
"Life contains but two tragedies. One is not to get your heart's desire; the other is to get it."

एका आळसावलेल्या दुपारी बंग्लोरमध्ये होस्टेल-रूमच्या खिडकीवर तो बरसायचा... होस्टेल आणि इन्स्टिट्युटचं बांधकाम दगडी... कॅम्पस मध्ये चहुबाजुला वर्षभर हिरवंगार वातावरण.. a meandering road that traversed through the small woods from the main gate to the back of the hostel blocks.. आणि पावसाळ्यात तर काही विचारायलाच नको... the whole place seemed like heaven on earth..

दुपारी रूममध्ये अंगावर शाल ओढुन पडुन राहायचो.. अर्धवट झोपेत रेडियो ऐकायचो.. गाण्यातल्या romantic कल्पनेनीच बेहोश व्हायचो.. पावसाची रिपरिप चालुच असायची.. आणि बॉम्बे जयश्रीचा तो sensuous आवाज़..

युहीं बरस-बरस, काली घटा बरसे,
हम यार भीग जाये, इस चाहत की बारिश में
मेरी खुली, खुली लटों को सुलझाये,
तु अपनी उंगलियों से, मैं तो हूँ इस ख्वाहिश में

सर्दी की रातों में, हम सोये रहे एक चादर में,
हम दोनो तनहा हों, ना कोई भी रहे इस घर में..

ज़रा, ज़रा बहकता हैं, महकता हैं..

टॅम्पातलं अपार्टमेंट तळमजल्यावर. संध्याकाळी बाल्कनीच्या बाहेरच्या मऊ हिरवळीवर पावसात अनवाणी चालायचं. एखादी खारुताई पळत असे इकडुन तिकडे. पावसाचे थेंब अंगावर झेलायचे. समोरच्या तळ्यात त्या रंगबिरंगी बदकांची गंमत बघायची. घरात परत यायचं आणि आलं घातलेल्या एका कडक चहाच्या वाफेत बेहोश व्हायचं...

बिछड के भी मुझसे जुदा तो नहीं,
खफ़ा हैं मगर बेवफा तो नहीं,
मेरे हाथ में ही तेरा हाथ हैं,
मेरे हाथ में ही तेरा हाथ हैं...

मेरे पास हैं तु, मेरे पास हैं...
मेरे साथ हैं, मेरे साथ हैं...

नहीं सामने, यह अलग बात हैं...

मुंबईतली रात्र.. घाई-गर्दीतुन घरी पोचायचं.. मेघानी लिहिलेली ही पोस्ट वाचुन कितीतरी महिने झाले होते.. का वर्ष? माहित नाही.. पण तेव्हा पासुन इजाज़त पहायचा होता.. शेवटी एका रात्री पाहिला.. एका पावसाळ्या रात्रीची कहाणी.. महेन, सुधा आणि मायाची कहाणी.. मेघानी इतकं सुंदर लिहिलं आहे की मी त्यावर काय लिहु.. शिवाय गुल्ज़ारचे ते शब्द, RDचं संगीत आणि आशाचा आवाज़.. हे सगळं पावसाळ्या रात्री बेचैन नाही करणार तरी कसं...

एक अकेली छत्री में जब आधे-आधे भीग रहे थे,
आधे सूखे, आधे गिले, सूखा तो मैं ले आयी थी
गिला मन शायद, बिस्तर के पास पडा हो,
वह भिजवा दो, मेरा वह सामान लौटा दो...

मेरा कुछ सामान तुम्हारे पास पडा हैं...

the raindrops fall pitter patter on my window sil.. कधी दुपारी, कधी संध्याकाळी, कधी रात्री.. कधी जोरात, तर कधी हलकेच पडतात ते थेंब.. and bring with them a myriad of emotions.. some sensuous, some romantic.. some happy, some melancholic.. and i just watch them silently with open eyes...

आजही, गाडी रस्त्यावर पळत राहतीये... काच खाली करुन ते पावसाचे थेंब मी आजही ओंजळीत पकडतोय... and even today, the heart smiles wryly as the violin murmurs faintly in the background..

कैसे भुलुंगा, तु याद हमेशा आयेगी
तेरे जाने से जीना मुश्किल हो जायेगा
अब कुछ भी हो, दिल पे कोई जोर तो चलता नहीं...

दिल तेरे बिन कही लगता नहीं, वक्‍त गुज़रता नहीं..
क्या यही प्यार हैं...
क्या यही प्यार हैं...

... as i watch those raindrops fall silently on my window sil... pitter patter, pitter patter..

2008-05-19T16:44:00.006+05:30

Inner Calling

The Motorcycle Diaries - एक सिनेमा
सन १९५२. आटाकामा वाळवंटातल्या एक रात्री ते दोघं मित्र एका अत्यंत गरिब कष्टाळु नवरा-बायकोला भेटले.

ते दोघं म्हणजे - २९ वर्षाचा एक biochemist - अल्बेर्टो, आणि २३ वर्षाचा final semester मधे शिकणारा एक medical student - अर्नेस्टो. दोघं Buenos Aires चे रहिवासी.
अल्बेर्टोची इच्छा - आयुष्याची ३० वर्ष पूर्ण व्हायच्या आत, संपूर्ण लॅटिन अमेरिका पाहुन घ्यायचं.
जानेवरी १९५२ मध्ये दोघं त्यांच्या "The Mighty One", ह्या 1939 500cc Norton मोटरसायकलवर प्रवास सुरु करतात. चार महिन्यात ८००० कि.मि. पेक्षा जास्तीचे अंतर कापायचे होते.
अर्जेन्टिना, चिले, पेरु, ब्राज़िल आणि वेनेजुएला हे देश पहायचे होते.
कधी Andes पर्वतरांगातला हिमवर्शाव, कधी आटाकामाच्या वाळवंटातला निर्जीव प्रवास. खिशात जास्ती पैसे नाहीत. खायला-प्यायला काही नाही. आजारी पडलं तरी काही औषध-पाणी नाही. ती मोटरसायकल २ पेक्षा जास्ती देश पाहु शकली नाही. मग पायी किंवा hitchhiking करुन प्रवास.
मधेच अर्नेस्टोच्या प्रेयसीचं पत्र येतं.. ती त्याची वाट पाहु शकत नाही... तिच्या प्रेमा खातर तिनी दिलेले पैसे त्यानी उपाशी/आजारी असुन खर्च केलेले नसतात..

आटाकामा वाळवंटात भेटलेल्या त्या गरिब नवरा-बायकोची शेत-जमीन जप्त झालेली होती. नोकरीच्या शोधात ते एका copper mineला जात होते.
बायकोनी ह्या दोघांना विचारलं,
"आम्ही नोकरी करता प्रवास करतोय. तुम्ही?"
तर अर्नेस्टो आणि अल्बर्टोनी एकमेकांकडे बघितलं, आणि मग अर्नेस्टो म्हणाला,
"आम्ही प्रवासा करता प्रवास करतोय!" (we travel for travel!)

प्रवासात बरेच चांगले-वाईट अनुभव आले दोघांना. वेगवेगळे देश, तिथली संस्कॄती, त्यांचं जेवण, तिथली लोकं आणि त्यांच्या बरोबर केलेली मजा न मस्ती.. प्राचीन Inca civilization चे माचु-पिचु (Macchu Picchu) ह्या शहरात पाहिलेले अवशेष.. आणि तेव्हा निघालेले अर्नेस्टोचे उद्गार,
"How is it possible to feel nostalgia for a world I never knew?"

त्याच बरोबर पाहिलेलं दारिद्र्य, रोगराई, हाल-अपेष्टा.. लेप्रसी हॉस्पिटल मधे केलेलं काम.. लेप्रसी पेशंट्सना मिळणारी छूत-अछूत वागणुक.. आणि स्वत:चा वाढदिवस त्यांच्या बरोबर साजरा करायला Amazon नदी पोहुन जाणारा अर्नेस्टो!

तो एक प्रवास त्या दोघा मित्रांच्या आयुष्यात एक मोठा टप्पा होता. फक्‍त जगच नाही, तर स्वत:ची ओळख करुन दिली त्या प्रवासानी. स्वत:च्या देशाची सीमा पहिल्यांदा ओलांडताना, अर्नेस्टोचे ते शब्द विशेष लक्षात राहतात,
"What do we leave behind when we cross each frontier? Each moment seems split in two; melancholy for what was left behind and the excitement of entering a new land."

This frontier could well be between two countries, between two cultures or even between two people.. or maybe even between two parts of life of a single person..

हाच २३ वर्षाचा अर्नेस्टो पुढे क्युबन क्रांतीकारक "चे गुएवेरा" (Che Guevera) म्हणुन प्रसिद्ध झाला...

*******************

"ब्र" - एक पुस्तक

ब्र संपवलं. म्हणजे वाचायला सुरु केलं, आणि कधी संपवतो असं झालेलं.
त्यातली central character प्रफुल्ला मला कळली नाही, झेपली नाही.
एक तर तिच्या आयुष्यात चांगलं काही झालं किंवा होतंच नाही, असं सतत वाटत राहिलं.
म्हणजे नवऱ्याशी घटस्फोट झाला, मुलगा तिला सोडुन गेला (इथे वपुंच्या "ही वाट एकटीची" आठवण झालेली); मग ती जिथे नोकरी करते, ती संस्था सुद्धा ती सोडते.. आणि आदिवासींच्या एका गावात जायचं ठरवते, तिथे त्यांची मदत करायला..

आयुष्यात वेगवेगळी लोकं आणि संस्थेंशी आपला संबंध येतो. परिचयात येणाऱ्या एखाद्या व्यक्‍ति किंवा संस्थेबरोबर आपलं जे नातं निर्माण होतं, ते नातं बऱ्याच parameters वर अवलंबुन असतं - सर्व प्रथम गरज, मग विश्वास, आधार, प्रेम, communication, understanding, commitment.. अशा कितीतरी गोष्टी असतात.. and each of these parameters - be it need, trust, support, love, commitment or anything - it has to be mutual and not one sided... ज्यावरुन ठरतं की ते नातं किती जवळचं, किती घट्ट बनेल..

फिक्शन असल्यामुळे प्रफुल्लाचा नवरा, मुलगा किंवा तिची संस्था - सगळेच एकदम shade of black आहेत. खऱ्या आयुष्यात तर ना कोणी complete white असतं ना black.. फक्‍त shades of grey असतात...म्हणुन कदाचित तिचं character फारसं पटलं नाही.. एक गोष्ट मात्र आवडली.. तिला पुढे काय करायचं आहे, हे उशिरा का होईना, तिचं तिला ठरवता येतं..

*******************

अर्नेस्टो असो किंवा प्रफुल्ला - त्यांना त्यांचं-त्यांचं "inner calling" कळलेलं.. an inner calling that drives you, that motivates you.. the passion of your life.. that defines what you want to achieve, and keeps you working towards it..

अर्नेस्टो, म्हणजे एक सिनेमातलं पात्रं.. पण एक असामान्य व्यक्‍ति.. त्या उलट प्रफुल्ला म्हणजे पुस्तकातलं एक काल्पनिक पात्र.. खऱ्या किंवा सामान्य आयुष्यात अशी जाणिव होते का कधी?

टेकडीवर शंतनु भेटलेला.. तो सध्या practice/training करतोय.. लेह ते सियाचेन असं ५००-६०० कि.मि. सायकलिंग करायचं ठरवलं आहे त्यानी.. altitude ranging only between 11500 to 18500 ft above sea level!! तुमच्या-माझ्या सारखाच आहे शंतनु - BE करुन पुण्यात नोकरी करणारा.. पण Mt Everest base चढलेला आहे.. Enduro3 ह्या २ दिवसाच्या टीम triathlon event मधे बक्षिस मिळवलं आहे.. तुमच्या-माझ्या सारखा नोकरी करणारा, तरी पण स्वत:ला सतत अशा पद्धतीने challenge करत असतो तो.. हेच त्यांचं "inner calling" असेल का??

नुकतेच भेटलेले पुण्यातल्या एका ऑटो कंपनीचे MD - त्यांच्या कंपनी तर्फे ते NRI डॉक्टर्स कडुन मोफत सर्जरी organize करत आहेत. भारता मधे ज्या ३-४ छोट्या शहरांमधे त्यांच्या कंपनीचे कारखाने आहेत, त्या शहरातल्या हॉस्पिटल्स मधे ते हा प्रोजेक्ट कार्यरत करणार आहेत. कंपनी नफा करत आहे की नाही, हे पाहता-पाहता आपलं सामाजिक कर्तव्य आपण पाळतोय का? आपल्या देशातल्या गरीब अथवा गरजु लोकांची आपण मदत करु शकतो का? हेच त्या माणसाचं "inner calling" असेल का?

टेकडीवर पळताना उन्हाळ्यातला तो पश्चिमेचा सूर्य देखिल माझ्या बरोबर त्या वाळलेल्या निश्पर्ण झाडांच्या मागुन खाली-वर पळत असतो. टेकडी उतरुन मी कांचन गल्लीत उतरतो, तेव्हा तिथले दोन गुलमोहर बघुन छान वाटतं.. those seem to be the only trees which are flowering fiery, flaming red in this hot summer.. आणि जणु मला ओरडुन ओरडुन म्हणतात,

स्वत:चं "inner calling" शोध केतन! don't merely exist, start living!
नुसतंच गुणगुणत राहु नकोस, काहीतरी कर!

लिये सपने निगाहों में, चला हूं तेरी राहों में
ज़िन्दगी आ रहा हूं मैं..

कई यादों के चेहरे हैं, कई किस्से पुराने हैं,
तेरी सौ दास्ताने हैं, तेरे कितने फसाने हैं
मगर एक वो कहानी हैं, जो अब मुझको सुनानी हैं
ज़िन्दगी आ रहा हूं मैं..

मेरे हाथों की गर्मी से, पिघल जायेंगी ज़ंजीरें,
मेरे कदमों की आहट से, बदल जायेंगी तकदीरें,
उम्मीदों के दिये लेकर, ये सब तेरे लिये लेकर
ज़िन्दगी आ रहा हूं मैं..

कभी तुझको गिला मुझसे, कभी मुझको शिकायत हैं,
मगर फिरभी तुझे मेरी, मुझे तेरी ज़रूरत हैं,
मैं ये इकरार करता हूं, मैं तुझसे प्यार करता हूं,
ज़िन्दगी आ रहा हूं मैं..

2008-04-09T16:13:00.003+05:30

यह प्यार भी बडी अजीब चीज़ हैं..

दोघं एकाच शाळेत आणि मग एकाच कॉलेज मधे होते. इतक्या वर्षांची छान मैत्री होती दोघांची.
ती - दिसायला अतिशय सुंदर, सतत बोलणारी, सतत हसणारी, खूप हुषार.
तो - अतिशय साधा, गप्प-गप्प राहणारा, अगदी चार-चौघांसारखा.
सतत बरोबर असायचे दोघं - अभ्यास, खेळ, सिनेमा, पिकनिक, टाइम-पास - काहीही असो - ना ती कधी त्याला बोलवायला विसरायची, ना तो कधी तिला सोडुन कुठे जायचा.. खरं म्हणजे ती त्याला हक्कानेच बोलवायची.. आणि त्याला तिला सोडुन कुठे एकटं जाणं शक्यच नव्हतं..

"अरे! आज मला युनिव्हरसिटीत थोडं काम आहे. येतोस का बरोबर?"
असा नुसता तिचा फोन आला.. आणि तो जेवण अर्धवट सोडुन तसाच बाईक घेऊन तिच्या घरी पोचला.
त्याची आई म्हणतच राहिली त्याच्या पाठीमागे, "अरे, निदान जेवण तरी संपव..." पण त्याला कुठे भान होता...

बाईकवर ती नेहमी त्याच्याच मागे बसायची. आणि तो ही दुसऱ्या कुठल्या मैत्रिणीला मागे बसु द्यायचा नाही.
ती दमली असेल तर त्याच्या खांद्यावर डोकं ठेवायची. तीचे केस वाऱ्यानी उडायचे, हलकेच त्याच्या गालवर बसुन त्याला गुदगुली व्हायची.

लहानपणापासुनच दोघं एकत्र असल्याने दोघांचं एकमेकांच्या घरी येणं-जाणं होतं.

तिचं एक स्वप्न होतं - तिला युनिव्हर्सिटीचं गोल्ड मेडल हवं होतं. त्या करता ती मेहनतही तशी घेत होती. तास न तास अभ्यास करत होती. सोबतीला तो बसुन रहायचा. तिला झोप येऊ नये, तिचं concentration राहावं म्हणुन रात्री तिला तिची आवडती कॉफी करुन द्यायचा. तिचा वेळ नको वाया जायला म्हणुन तिच्या करता नोट्स, पेपर्स झेरॉक्स करुन आणायचा.

परीक्षा झाली. निकाल लागले. त्याला फर्स्ट क्लास मिळाला. त्याच्या करता तो खरं जास्तीच होता.
आणि ती? तिचं स्वप्न पूर्ण झालं. तिला गोल्ड मेडल मिळालं.

त्या दिवशी संध्याकाळी ती भेटली त्याला.
हातात एक लाल गुलाबाचं फुल होतं तिच्या.
तो प्रचंड खुष होता - फर्स्ट क्लास करता नाही, तर तिला गोल्ड मेडल मिळालं म्हणुन.

"आज मी खूप खुष आहे. एक गंमत झाली.
तुला विनय आठवतोय? दादाचा बेस्ट फ्रेंड? अमेरीकेला असतो गेले २ वर्ष.
परवाच आला तो १५ दिवसांकरता.
आज त्याला कळलं माझ्या रिझल्ट बद्दल. म्हणुन हे गुलाब घेऊन आला मला congratulate करायला.
आणि त्यानी मला चक्क प्रपोज केलं!!
म्हणजे पूर्वी तो इथे असताना माझा क्रश होताच त्याच्यावर. पण मला कधी वाटलं नव्हतं की आपलं त्याच्यावर प्रेम असलं तरी तो माझ्याकडे बघेल म्हणुन!
मला म्हट्ला की अमेरीकेला मला पुढचं शिकता येईल.
आई-बाबांना सुद्धा तो पटला. त्यांनी पण लगेच हो सांगीतलं.
येत्या रविवारी साखरपुडा आहे. त्याला लवकर परत जायचं आहे ना...म्हट्लं तुला येऊन आधी सांगते.
तुला पण कोणी आवडत असेल, तर तु मलाच पहिलं सांगशील ना?"

तो गप्प राहिला... नेहमी सारखा.. नुसतंच "हं" केलं..
तिचं लक्ष नव्हतंच नाहीतरी.. ती त्या गुलाबाकडेच बघत होती..

-----------

"शेखर, क्या तुमने कभी किसी लडकी से प्यार किया हैं?"
"हां! हैं एक लडकी, बिलकुल तुम्हारे जैसी, बहुत सुंदर, बहुत भोली.. और थोडी पागल भी.. लेकिन मेरे प्यार की खबर सिर्फ मेरे दिल को हैं.."
"उसे बताया क्यों नहीं?"
"यह प्यार भी बडी अजीब चीज़ हैं संजना.. जहां इकरार की पुरी उम्मीद हो, वहां भी यह दिल कहने से डरता हैं..और मुझे तो इनकार क पूरा यकीन हैं.. अब, तुमही कहो.. वह किसी और को चाहती हैं.. बहुत चाहती हैं.."

जब किसी की तरफ दिल झुकने लगे

एक छान गाणं खूप, खूप दिवसांनी ऐकलं.. त्यावरुन ही गोष्ट...