Weblog Zoekend Geloven

Zoekend Geloven Radio #04

2009-06-18T23:32:00.006+02:00

Kerk en internet - daar gaat het over in aflevering 4 van Zoekend Geloven Radio. Ik neem je mee naar de Balie in Amsterdam, waar ik op 16 juni jl. een lezing mocht houden voor Kerk en Wereld. Ik sprak nadien met voorzitter Bram Tack en bestuurslid (en CDA-politica) Mirjam Sterk. Ik sluit af met een actueel verhaal: het hoe en waarom van een internetactie rond 'Het gat van de kerk'.

Luister naar aflevering 04:

of download de mp3

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl

Het gat van de kerk (3) - geen commentaar

2009-06-18T11:50:00.005+02:00

Vandaag besteedt het Friesch Dagblad aandacht aan de studiedag ‘Het gat van de kerk’ en aan het feit dat gewraakte generatie zelf níet aan het woord komt. Zowel Johan ter Beek (organisator van de flashmob) als ikzelf komen aan het woord. En zoals dat hoort volgens de journalistieke mores is gemeenteadviseur Dick van Dijk gevraagd om een reactie op het rumoer rond de door hem georganiseerde studiedag. Ik citeer uit de krant van vanmiddag:

,,Ik schat in dat de ludiekheid van het moment sterker is dan de daadwerkelijke actie", reageert Dick van Dijk, projectcoördinator van de bezinningsdag, op de acties. Wel trekt hij zich de kritiek van Ytsma en Ter Beek aan. ‘Ze hebben enerzijds een punt dat we de doelgroep er niet bij betrekken. Tegelijkertijd hebben we heel bewust voor deze sprekers gekozen. Omdat deze dag er op gericht is om de bezinning op gang te brengen in kerkenraden. Daarin zitten voor een belangrijk deel mensen van boven de vijftig. We denken dat we hen beter bereiken door deze sprekers dan door dertigers.’

‘De ludiekheid is sterker dan de daadwerkelijke actie’ - soms is commentaar overbodig omdat de ander zelf al een uitroepteken plaats bij het statement dat je maakt. Was één van mijn kritische vragen niet: ‘waarom wordt de generatie 25-45 niet serieus genomen’? Zie hier, hoe dat gebeurt! Dat er ook niet gereageerd wordt vanuit de organisatie, zelfs niet na een gerichte en vriendelijke mail mijnerzijds, bevestigt het algehele beeld.

De reden die Van Dijk geeft voor het niet uitnodigen van dertigers lijkt mij opnieuw curieus: de kerkenraden worden bevolkt door mensen boven de vijftig en die worden beter bereikt met collega-senioren... Met andere woorden: zelfs daar waar het probleem van de afwezigheid van de jonge generatie wordt herkend en besproken, wordt welbewust gekozen voor de status quo. Gezellig met senioren onder mekaar! Zei ik curieus? Ik herstel: droevig!

En ja, als je wilt kan je nog altijd meedoen aan één van de twee ‘ludieke’ acties… Maar misschien moet het een volgende keer toch wat steviger?

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Lees ook:

- 'Flashmob voor jongeren in de kerk' (IKON Kerknieuws)
- 'PKN neemt dertigers en veertigers niet serieus (Friesch Dagblad)
- '25-45-jarigen 'verstoren' studiedag PKN'

... en meer nieuws volgt!

'Het gat van de kerk' laat zich horen!

2009-06-16T18:29:00.009+02:00

Donderdag 18 juni organiseert de PKN een studiedag over de problematische afwezigheid van de generatie 25-45 in de kerk, niet zonder humor ‘Het gat van de kerk’ genoemd. Drie theologen van naam spreken over de vraag (en ik citeer): ‘hoe kunnen wij omgaan met deze generatie’ - een wonderlijke formulering, want ze suggereert dat het kerkelijke ‘wij’ zelf niet deel uitmaakt van de problematische groep. Wie de leeftijd van de sprekers bekijkt, moet concluderen dat dat inderdaad ook het geval is: de jongste spreker (dr. Jeroen Jeroense) is van 1961 en dus 47 of 48! De conclusie moet zijn: wie in de kerk ‘wij’ zegt is ouder dan 45 - wie jonger is behoort tot de onbereikbare probleemgeneratie 25-45 (lees voor meer mijn blog van zondag: ‘De kerk zit op z’n gat!).

Het beeld is treurig en stuitend: de kerk beschouwt zichzelf als een senioren-kerk en weet kennelijk onder jongere predikanten en kerkelijk werkers geen sprekers te vinden die iets willen of kunnen zeggen over hun wereld, hun loyaliteit, hun idealen, hun manieren van geloven en kerk-zijn. Ik vind dat het tijd wordt om dat beeld grondig te herzien. Het is tijd om te laten zien dat de zaken anders liggen!

Daarom is mijn vraag aan jou: ben je jonger dan 45 en werkzaam in de Protestantse Kerk (op welke manier dan ook), of ben je jonger dan 45 en voel je je verbonden met kerk in het algemeen (opnieuw: op welke manier dan ook): laat je dan horen of zien. Er zijn twee manieren:

1. De flashmob

Meedoen aan de flashmob die Johan ter Beek organiseert op de oprijlaan van Hydepark in Doorn. Hij schrijft daarover:

PKN lid of niet... laat je nu horen. Actie!

Dus ben je onder de 50. Kom!

Neem je fotocamera mee of iets ludieks.

Toeters en bellen, lekker lawaai maken.

Ben je toevallig 50+? Neem je klapstoel mee en kom ook!

2. De emailactie

Stuur een mail aan de organisatie van de studiedag en laat weten dat je er bent. Vertel hen dat je niet blij bent tot de probleemgeneratie gerekend te worden zonder stem te krijgen! Zoek naar je eigen woorden en vertel je verhaal. We gaan niet schelden en blijven respectvol, maar we willen wel laten weten dat het zo niet langer kan. De generatie 25-45 is er en dat zullen ze weten ook! Wil de kerk een vitale kerk zijn, dan kan die kerk niet zonder ons.

Mailen kan naar: toerustingeneducatie [apestaartje] pkn [punt] nl.

Geef bekendheid aan deze twee acties door erover te mailen naar collega’s, en blog te schrijven of te twitteren. Of gewoon door mensen te bellen. Laten we deze kans om gezien te worden niet missen!

En als je ouder bent dan 45 of jonger dan 25, maar je bent het hier van harte mee eens: sluit je aan en laat je horen. De twee mogelijkheden staan ook voor jou open!

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

De kerk zit op z'n gat!

2009-06-14T17:50:00.008+02:00

De kerk heeft een gat – dat is een ‘ontdekking’ die enkele jaren geleden in Zuid-Holland werd gedaan tijdens een studiedag van gemeenteadviseurs, zo vertelt ds. Dick van Dijk aan Willem Smouter voor de EO-microfoon. Het gat betreft de afwezigheid van de generatie 25-50 jarigen. Deze verbijsterende ontdekking werd voorgelegd aan zo’n 20 gemeenten en, zo zegt Van Dijk: ‘tot onze verbazing werd het alom herkend’ – ja, je leest het goed: ‘tot onze verbazing’. Ik vraag me af in welke afgelegen grot deze ‘ontdekkers’ de afgelopen jaren zich hebben opgehouden.

Maar de ‘ontdekking’ wordt nu wel serieus genomen. Luister naar ds. Van Dijk: ‘Toen hebben we een studiedag gehouden. Uit die studiedag is een aantal adviezen gekomen en één van die adviezen was: schrijf een brochure waardoor je de kerkenraden aan het denken zet met de vraag: waar zit in onze gemeente de beleving van dat gat…?’. Wat denk je, zouden 25-50 jarigen erg bemoedigd raken door deze woorden? Ik krijg er zelf als veertiger koude rillingen van: studiedag, adviezen, brochure en dan nadenken over ‘de beleving van dat gat in onze kerk’… Brr!

Maar nu komt er zelfs een ‘inspirerende bezinningsdag voor kerkenraden en predikanten’ op 18 juni a.s. rondom de vraag ‘Waar is de tussengeneratie gebleven en hoe zouden wij ons tegenover hen kunnen opstellen?’ Een drietal gedegen theologen voert het woord: professor Gerben Heitink, dr. Jeroen Jeroense en drs. Wim Dekker – mannen met gezag, zeker! Maar voor zover ik heb kunnen nagaan is Jeroense met geboortejaar 1961 de jongste van dit gezelschap – laat ik aannemen dat hij 48 is. Dat is toch wonderlijk als het gaat om de generatie 25-50 – waarom komen deze mensen zélf niet aan het woord? Of is het contact inmiddels zo ver weg, dat ze niet meer te vinden zijn? Desgevraagd wil ik wel wat namen doorspelen.

Ja, je hoort het goed: ik ben hier bijzonder cynisch over. Dit probleem is al zeker 20 jaar zichtbaar en de Protestantse Kerk heeft tot nu toe niet getoond werkelijk belangstelling te hebben voor deze generatie. Of beter gezegd: ze heeft geen belangstelling getoond voor de samenleving waarin deze generatie zich beweegt: de netwerk- en informatiesamenleving. De kerk functioneert nog altijd zoals de samenleving van de jaren ’50 of zelfs ’80. Maar intussen maken we een maatschappelijke en culturele omwenteling mee van historische omvang, een omwenteling waarvan we de gevolgen slechts kunnen onderschatten. Nu zou ik de verdenking op me kunnen laden daarvan een stokpaardje te maken, maar zeg nu zelf: het onvermogen en de onwil in de kerk om van internet en nieuwe media werkelijk gebruik te maken enerzijds en het geconstateerde ‘gat’ anderzijds vertoont toch wel opmerkelijke parallellen… Het is precies deze generatie die er midden in zit!

Ik luisterde naar het gesprek tussen Willem Smouter (zelf ook dominee) en Dick van Dijk en werd steeds treuriger door het ongeïnspireerde gepraat over bezinningsdagen en brochures, over begrip en toenadering en over interesse tonen in de leefwereld van bla bla bla… Het ongeduldige gehum van Willem Smouter deed me vermoeden dat ik niet de enige was die hier verdrietig van werd. Dat werd duidelijk toen Smouter zelf het woord nam – onwillekeurig zette ik de radio wat harder, want de woorden waren me uit het hart gegrepen. Luister mee:

‘Weet u, ik ben ongerust dat dit precies het paard achter de wagen spannen is. Ik vat het zo samen: je houdt de kerk voor oude mensen – die zijn daar geestelijk eigenaar van en je accepteert dat de opgroeiende generatie gewoon elders iets vindt’. Dat zeiden we eerst al van de jongelui (‘val ze niet teveel lastig’) en nu gaat u dat zeggen van de leeftijd van 25-50. Ik ben bang dat u het geestelijk eigenaarschap van die kerk houdt bij die oude mensen en dat u straks het licht kunt uitdoen. Moet je niet juist deze mensen uitdagen – dat zijn de mensen die power hebben, dit zijn de mensen waar heel de samenleving het van verwacht. In heel de wereld kijken ze naar deze mensen, die willen ze erbij hebben – ‘want jullie maken het verschil!’ – Moet je niet zeggen: we maken julie tot de geestelijk eigenaar. En als wij ons als ouderen wat ongemakkelijk voelen, so be it, maar het moet jullie ding zijn.’

Dank je wel, Willem Smouter, voor deze rake woorden. Dat is, in mijn ogen, precies wat er ontbreekt: de moed om de jonge generatie het ‘geestelijk eigendom’ te geven. Het ontbreekt aan moed om jonge generaties uit te dagen de verantwoordelijkheid te nemen en ze die dan ook te geven. De oude garde blijft aan de knoppen draaien – immers als de vraag is: hoe moeten wij (wij, de kerk!) ons opstellen tegenover deze generatie, dan is die ‘wij’ dus zelf niet die groep 25-50-jarigen. Het ‘wij’ van de kerk is de 50+ generatie! De vanzelf-sprekendheid van dat ‘wij’ is stuitend!

Ja, er is een gat in de kerk – maar de kerk zit op dat gat. Waarom wordt er niet gehonoreerd wat er wel degelijk gebeurt in kringen die zich emerging church noemen? Waarom wordt er eindeloos geld gepompt in internetprojecten die bij voorbaat gedoemd zijn te mislukken, omdat ze bedacht en gemaakt zijn door 50-plussers. Waarom worden succesvolle initiatieven die er zijn (offline en online) niet ondersteund en omarmd? Waarom wordt niet erkend dat de koers van de afgelopen 20 jaar jammerlijk heeft gefaald (de kerk is in die tijd gehalveerd!).

Maar wie zal het zeggen – misschien wordt er na donderdag wel een commissie in het leven geroepen die een rapport kan schrijven met aanbevelingen voor verdere overdenking... Ik wens hen veel succes!

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

P.S.: Een vroege versie van een flyer voor deze dag vertoonde deze cartoon. Terecht heeft die het niet 'gehaald'. Een medewerker van de PKN heeft mij dringen verzocht de officiele flyer aan te bieden. Hierbij dus...

Tussen anarchie en sociaal kapitaal

2009-06-13T10:16:00.002+02:00

Gisteren mocht ik spreken op een minisymposium dat door Kerk en Wereld was georganiseerd rond het thema ‘kerk op het web’. Het is in betrekkelijk korte tijd het derde symposium over dit thema – het begint enigszins te leven, zo moet ik constateren. Dat wordt ook hoog tijd. Goed beschouwd is het hoogst merkwaardig dat er vanuit kerk en theologie zo weinig bezinning is op de nieuwe media.

Dat werd mij nog eens temeer duidelijk toen een redacteur van het Radio1 programma Radio Online (waar ik vanavond te gast ben) mij vroeg of omgang met nieuwe media deel uitmaakte van de opleiding tot predikant. Zijn vraag klonk bijna retorisch. Op mijn ontkennende antwoord reageerde hij daarom met niet gespeelde verbazing: ‘Werkelijk niet? – maar het draait in de kerk toch allemaal om communicatie, hoe kan dan dit ‘nieuwe communiceren’ daarvan geen deel uitmaken?’ – Ik kon het hem alleen maar droevig nazeggen: ‘ja, hoe kan het!’. Maar het is vooralsnog een feit: de kerk bezint zich niet of nauwelijks op de kansen die het internet haar biedt.

Wie overigens denkt dat er wél wordt nagedacht over de gevaren die internet brengen heeft het evenzeer mis – ook die bezinning is er nauwelijks. Het lijkt alsof het internet als medium in de kerk überhaupt geen rol speelt. Ik denk dat dat kwalijk is, vooral nadat je beseft dat de invloed van het internet op de samenleving als geheel revolutionair is. Minimaal vergelijkbaar met de opkomst van de drukpers in de 16e eeuw en de opkomst van de massamedia in de 19e en 20e eeuw.

Ik heb geprobeerd in kort bestek in mijn lezing van gisteren aan beiden wel aandacht te besteden: aan de bedreiging van het internet en aan de kansen. De bedreiging wordt (misschien vaker onbewust dan bewust) gevoeld bij wat ik noem ‘de anarchistische kracht’ van het internet: het trekt zich van gevestigde instituten en reputaties niets aan, want informatie is nu van iedereen, voor iedereen toegankelijk en door iedereen te produceren en publiceren. Dat beangstigt niet alleen dictators, maar ook deugdelijke instituten. Het internet ontneemt macht en dat is eng en soms ook gevaarlijk.

Maar de keerzijde van deze ontwikkeling lijkt mij belangrijker: het internet heeft zich door haar principiële interactiviteit ontwikkeld tot een zeer sterk sociaal instrument. De consument is nu ook producent – het is een radicale ommezwaai. Het kernwoord van deze radicale interactiviteit (samenvattend web 2.0 genoemd) is ‘sharing’. En wie deelt bouwt aan gemeenschap – letterlijk betekent immers gemeenschap dat je iets gemeen hebt, iets met elkaar deelt.

Over de veranderingen die dat in de samenleving brengt en over de kansen die het kerken en religieuze gemeenschappen bieden kan ging het grootste deel van mijn lezing. Ik zal haar hier niet herhalen, maar deel (!) hem hier graag met je: ‘Internetcommunity: de kunst van leven op het internet’.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Zoekend Geloven Radio, afl. 3

2009-06-11T23:24:00.005+02:00

Aflevering 3 van Zoekend Geloven Radio staat helemaal in het teken van de Meetup die we afgelopen vrijdag hebben gehouden in Zeist. Luister naar het welkom van Harald Overeem, de presentatie van Arjen van Trigt en mijn eigen reflectie op de presentatie. Ook bied ik je samenvattingen van lezingen van Pieter Huiser, Johan ter Beek en Klaas Hendrikse. Een boeiende middag in kort bestek!

of download aflevering 3 hier

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Bloggen en twitteren in de kerk - een pleidooi!

2009-06-11T08:47:00.007+02:00

Een paar maanden geleden deed ik op een conferentie van de IKON een kort pleidooi voor het weblog als professioneel instrument voor de pastor. In het kader van het artikel dat vandaag in Trouw staat (over mijn blog- en twitteractiviteiten), lijkt het mij zinvol de hoofdlijnen van dat betoog nog eens te herhalen.

De kwetsbare pastor

Domineeszoon Seth Gaaikema dichtte ooit eens:

'En aan het eind van de week klonk altijd weer:
'Ssst! Vader werkt aan de preek.'
En ik weet nog heel goed, dat ik als kind
's zaterdagsavonds door de halfgeopende deur
vaders werkkamer binnenkeek.

Ja dat mocht. Even kijken in het keukentje van God.
Even kijken hoe 't Hemelse gerecht wordt klaargemaakt.
Niemand heeft daar toegang tot
voor ieder blijft de deur op slot.
Slechts voor domineeskinderen de eer
om heel af en toe te kijken in het keukentje van de Heer…'

De nostalgische gevoelens die dit rijmpje oproept verraden dat de tijden veranderd zijn. Gerben Heitink schrijft in zijn boek De biografie van de dominee over de veranderingen van het ambt van predikant. Het predikantschap beschrijft hij in drie dimensies: (1) het ambt, (2) het beroep en (3) de persoon.

Daarbij is het duidelijk dat het ambtelijke aspect in onze tijd sterk aan slijtage onderhevig is - het wordt al lang niet meer stil als de dominee voorbij gaat. Daarentegen is de persoon en het persoonlijk charisma enerzijds en de vakkundigheid van de predikant anderzijds steeds belangrijker geworden. En dat maakt de predikant, pastor, kerkelijk werker bijzonder kwetsbaar. Het is alsof hij/zij altijd op zijn toppen van haar kunnen moet lopen om geloofwaardig te zijn - een kwetsbaarheid die lang niet iedereen goed bekomt.

Pleidooi

Ik durf de stelling aan dat gebruik van internet bijdraagt aan de geloofwaardigheid en authenticiteit van de pastor en tegelijk bescherming biedt tegen de kwetsbaarheid van te grote openheid. En ik geloof dat zij daarmee tegelijk ingaat op één van de belangrijkste uitdagingen van deze tijd: volwaardige deelname aan de netwerk- en informatiesamenleving. Ik wil dus een pleidooi voeren voor ‘begrensde openheid’ en ‘een scherm van eerlijkheid’.

1. Webloggen is een levensstijl. Op een vast moment in de dag of in de week even gaan zitten en jezelf dwingen iets te schrijven maakt je bewust van je eigen leven. Je oogst als het ware wat de dag of de week je heeft geboden. Het maakt je bewuster van wat je meemaakt en je gaat zelfs oplettender leven. Professionele reflectie noem ik dat.

2. Webloggen helpt je bouwen aan je eigen vaardigheden tot denken, schrijven en vormgeven en je bouwt tegelijk een portfolio van jouw werk op. Je blijft jezelf uitdagen en vormen en voedt je professionaliteit.

3. Webloggen brengt je in gesprek met je lezers / je parochianen / je gemeenteleden en zodoende met de tijdgeest. Je preken zullen begrijpelijker en actueler worden en bovendien stelt je weblog je in staat om zowel in de voorbereiding als nadien in gesprek te gaan met je luisteraars en lezers over preken e.a. Je komt misverstanden en vragen op het spoor.

4. Webloggen laat je participeren in het publieke domein. Wat zichtbaar en vindbaar is op internet wordt ook serieus genomen. Anderen op internet en ook de traditionele media (kranten, radio en tv) zullen je eerder vinden. Je kunt zo als pastor makkelijker een stem zijn in het publieke domein.

5. Webloggen maakt je toegankelijk en benaderbaar. Een weblog maakt je tot een ‘levend mens’ voor je gemeenteleden (en de andere lezers). Als je de juiste balans weet te vinden tussen persoonlijk en privé, dan zullen lezers ook zien dat jij drukke dagen hebt en rustige, goede en kwade. Je vertelt over de dingen die je meemaakt, leest en ziet. En omdat reageren op een weblog makkelijk is, zullen mensen vrij eenvoudig met je in contact treden. In het kader van pastoraat lijkt me dat grote winst.

6. Webloggen biedt, ten slotte, openheid die je zelf kunt reguleren. De openheid die je verschaft in je blogposts heb je zelf in de hand en dat moet je je ook bewust blijven. Een pastor kan niet over privézaken en persoonlijke ontmoetingen bloggen, want dat maakt het gewone contact met hem ‘onveilig’ (‘figureer ik vanavond in een stukje op zijn blog?’, kan de pastorant denken). Maar de persoonlijke toon en de zelfgekozen begrensde openheid komen in hoge mate tegemoet aan de zware eis om als pastor een ‘authentiek mens’ te zijn en stellen je tegelijk in staat je te ‘verbergen’.

Ik noem dit werken en leven achter een ‘scherm van eerlijkheid’. Je bent eerlijk en oprecht in wat je schrijft, maar niet alles wat je bent, schrijf je op je weblog. Alles wat je schrijft is van jou, maar niet alles wat van jou is schrijf je op! Je laat mensen kijken in het keukentje van je leven. Maar jij bepaalt hoe vaak en hoe ver. Nogmaals: zo komt bloggen in hoge mate tegemoet aan de 'eis' van persoonlijke authenticiteit, terwijl het tegelijk de kwetsbaarheid beschermt.

Mijn conclusie luidt daarom: voeg het actief gebruik van internet toe aan het curriculum van de predikant en kerkelijk werker en leer hem en haar professioneel participeren aan de netwerksamenleving.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

De opwinding en de reflectie

2009-06-08T13:36:00.003+02:00

Een weblog kan moeilijk liegen. Jawel het kán wel – ik kan zaken mooier voorstellen dan ze zijn en ontmoetingen interessanter doen voorkomen dan ze waren – maar toch sijpelt de werkelijkheid er altijd weer doorheen. Ik zou bijvoorbeeld graag op mijn weblog de indruk willen wekken dat ik rustig doorleef en doorschrijf terwijl ik daarnaast mijn boek presenteer en in tal van media verschijn. Kalm, beheerst, weloverwogen. Maar de waarheid is dat rustig doorleven en doorschrijven niet echt wil lukken in alle opwinding die het brengt. Op woensdag 27 mei schreef ik deel 3 van een nieuwe serie verhalen over ‘kerk en wereld’ in de veronderstelling dat ik daar tussen de bedrijven door wel even verder over zou kunnen nadenken. Niet dus.

Afgelopen week besteedden tal van kranten aandacht aan mijn boek Van de kaart: Trouw, Nederlands Dagblad, Reformatorisch Dagblad, Dagblad van het Noorden. Ik was te gast bij Knevel & Van den Brink. De IKON-website Kerknieuws.nl besteedde tot twee keer toe aandacht aan de Meetup in Zeist en de presentatie van het boek. En vanavond ben ik de hoofdgast bij het Radio5-programma OBA-live. Ik kan wel zeggen dat het me allemaal niets doet – maar de waarheid is anders.

Laat me je wat vertellen over de Meetup in Zeist, afgelopen vrijdag 5 juni. Zo’n 75 mensen van zeer divers pluimage kwamen samen in De Wittenberg. Bij het welkom vatte staflid Harald Overeem het zo samen: ‘zoekende en twijfelende gelovigen die samenkomen in een Reformatorische bijbelschool – daar zijn jullie dan mooi ingetrapt’. Maar hij voegde daar meteen aan toe dat hij dezelfde zoekers en twijfelaars onder zijn studenten vond. Het welkom was hartelijk en welgemeend, zoveel was duidelijk.

‘Zij die geloven haasten zich niet’, zo herinnerde uitgever Arjen van Trigt ons aan het begin van zijn presentatie, en hij voegde daaraan toe ‘Sinds kort weet ik dat het omgekeerde ook waar is: ‘zij die twijfelen haasten zich wel’’. Daarmee doelde hij op het soms wat haastige ongeduld waarmee ik hem had geplaagd in het proces van manuscript tot boek. Een auteur nog maar 6 maanden kennen en dan al een boek hebben uitgegeven was geen standaard-procedure, zo verzekerde hij ons.

Na de officiële overhandiging van het boek kreeg ik het woord. Wat moet je dan nog zeggen – als je net dat wat je wilde zeggen in een boek hebt geschreven? Ik vertelde over de aanleiding voor het schrijven (de uitzending van ‘Herberg de Verandering’) en over de reden ervan. Dat laatste verwoordde ik als ‘verlangen naar verzoening’ – verzoening met de hele zoektocht van mijn eigen leven maar ook verzoening in de kerk tussen mensen en groepen die elkaar niet verstaan. Ik ben ervan overtuigd dat het nodig is en dat het kan – in deze tijd nadrukkelijker dan ooit. De omslag van modernisme naar postmodernisme maakt dat mogelijk. Morgen zal ik het verhaal dat ik vrijdag hield publiceren (de tijd ontbreekt me nu).

Drie mensen – iemand wreef mij subtiel in dat het alleen maar mannen waren – reageerden achtereenvolgens op mijn boek. Pieter J. Huiser verbond het boek met de vriendschap die wij al tien jaar delen, Johan ter Beek sprak gepassioneerd over de ‘fluwelen revolutie’ waarmee grote groepen van de kaart zouden kunnen raken en Klaas Hendrikse markeerde onze verwantschap in het land van de twijfelde gelovigen. Zelfs de niet aanwezige Andries Knevel kwam nog aan het woord in een filmpje dat ik had gemaakt na de opnamen van Knevel & Van den Brink. Al deze reacties in één of twee zinnen samenvatten zou hen tekort doen – in de uitzending van Zoekend Geloven Radio van a.s. vrijdag zal ik korte samenvattingen opnemen van hun lezingen.

Het samenzijn nadien was inspirerend en dynamisch. Het voortreffelijke eten van de kok van de Wittenberg maakte menig tong los, de uitgebreide boekentafel gaf stof tot gesprek en in de diverse themahoeken werd ook druk gesproken. Klaas Hendrikse las in een wijde kring verhalen van Toon Tellegen voor. Mensen die elkaar alleen kenden van de profielfoto op Twitter of de Community Zoekend Geloven maakten kennis met elkaar - regelmatig hoorde ik uitroepen als ‘O, ben jij dat!’ of woorden van gelijke strekking. Het was ver na de geplande eindtijd van 20.00 uur toen de laatsten vertrokken.

Ja, opwindend – dat is wat deze tijd voor mij is. Veel belangstelling voor mijn boek, veel nieuwe contacten, veel ontmoetingen met mensen die ik via het internet heb leren kennen. Een heerlijke tijd – dat zeker, maar even geen tijd voor rustige reflectie en inhoudelijke blogs. Die tijden zullen vast weer komen!

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Meetup Zoekend Geloven (4)

2009-06-05T16:00:00.000+02:00

Eindelijk is het zover… het is vrijdag 5 juni, de eerste Meetup Zoekend Geloven. Een bont gezelschap mensen dat minimaal gemeenschappelijk heeft dat ze soms of regelmatig op één van de websites van Zoekend Geloven verkeren. Maar dan nu een echte ontmoeting - offline! - in een prachtig oud gebouw. 'De Wittenberg' in Zeist is de plaats van samenkomst. Mijn boek 'Van de kaart' wordt er gepresenteerd.

Je zult de ervaringen na vandaag gaan lezen op het weblog of in de community (of misschien schrijf je zelf wel een verslag?) en ook in Zoekend Geloven Radio zal een reportage te horen zijn. Maar nu al kun je via de aanwezige ‘twitteraars’ een indruk krijgen… Kijk maar eens naar de ‘twitterfontein’ hieronder, met live berichten uit de Wittenberg...

Voor de twitteraars: gebruik de hastag #meetupzg.

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl

Zoekend Geloven Radio, aflevering 2

2009-06-04T19:16:00.006+02:00

Een nieuwe aflevering van Zoekend Geloven Radio. Over een week die in het teken stond van de verschijning van mijn boek ‘Van de kaart’. Je kunt daarin o.m. luisteren naar een kort interview met Andries Knevel over zijn rol in het boek (opgenomen na afloop van de uitzending van Knevel & Van den Brink), een reportage vanuit Mobile Monday, waarin ik spreek met Maarten den Braber en een vroege overhandiging van mijn boek aan Pieter J. Huiser, de man aan wie het boek is opgedragen. En natuurlijk heb ik jullie reacties verwerkt!

Download: Zoekend Geloven Radio, afl. 2

Boele P. Ytsma
www.zoekendgeloven.nl

Leven tussen twitteren en twijfelen (2)

2009-06-04T17:50:00.007+02:00

Er wordt afgeteld. Tijs en Andries kijken geconcentreerd naar de camera die opvallend ver weg staat. En dan begint het: Andries heet de kijkers welkom en Tijs stelt de gasten voor: ‘Boele Ytsma, een twitterende dominee…’ – tja, dat hoorde ik de laatste tijd vaker. Kennelijk is het opmerkelijk als een pastor (want ik ben officieel geen dominee) zo actief het internet gebruik. Ik herinner me de tweet van goedgelovig, eerder op de dag: ‘Blijkbaar zijn de meeste dominees zo digibeet dat een dominee die z'n computer zelf aan kan zetten voor journalisten een godswonder is’. Ik noem mijzelf ‘Koning Eenoog’ in het land der blinden. ‘Wie zijn dan die blinden?’, wil Tijs weten… Het lijkt een pittige avond te worden.

Het rondje wordt gemaakt: Benno Baksteen over het verdwenen vliegtuig, Maarten van Rossum over Amerikaanse auto’s en Wouter Hamel – wat kan die jongen zingen! – over zijn populariteit in Azië. Ik ben als laatste gepland bij de gesprekken. Ik begrijp het en ken mijn plek - het is tenslotte al heel bijzonder dat een twijfelende pastor in een late-night talkshow zijn verhaal mag komen doen. Twaalf minuten zijn gereserveerd voor het gesprek. Na nog eens een paar vragen over internet en Twitter komt mijn boek op tafel.

De vragen zijn open en vriendelijk. Ik formuleer mijn antwoorden mild en overwogen. Waar komt die twijfel vandaan? Waarom is het zo eng als je bouwwerk van zekerheden instort? Wat is het statement dat je maken wilt? Als ik merk dat de kritische vragen uitblijven probeer ik nog voorzichtig wat uit te lokken door de link te leggen met het tumult rond het scheppingsdebat waaraan – zo weet ik – Andries zelf behoorlijk geleden heeft (hij zou het me na de uitzending opnieuw vertellen, luister naar ZG Radio, afl. 2, morgen). Maar beide mannen ‘bijten’ niet en laten de link los. De onrust van de twijfel en de scherpte van de aanklachten die ik in mijn boek beschrijf blijven grotendeels onbesproken. Ook ikzelf breng ze in deze minuten niet ter tafel. Ik ben blij om de dingen die ik wel vertellen kan.

Als Andries zegt: ‘ik denk dat je voor veel kijkers nu als een buitengewoon orthodox gelovige overkomt…’, realiseer ik me helemaal dat ik tevergeefs heb zitten wachten op de kritische vragen en de frontale aanvallen die me waren voorspeld. Moet ik nu zelf nog wat heilige huisjes afbreken? Moet ik een boude uitspraak doen over de opstanding, over de onzin van veel middeleeuwse theologie? Maar waarom zou ik? Ik wil niemand wat afnemen. Mensen die het overkwam – de twijfel van de ontredderende soort – die zullen het herkennen. En het is vooral voor hen dat ik mijn boek schreef. Hen wil ik zeggen: je valt niet uit je geloof, je valt er nu pas helemaal in. Want als je de beelden en de theologie verliest, als je verstand het opgeeft of juist zijn rechten opeist, dan komt in zicht waar het in geloven werkelijk om gaat: vertrouwen!

Met het rondje ‘wat doe je morgen’ is het alweer voorbij – wat ging het snel! Mijn vrouw en de meegekomen vrienden komen naar me toe en geven me complimenten. Als ik Andries vraag of ik nog een kort interview met hem mag houden en daarin het boek persoonlijk mag aanbieden neemt hij daarvoor de tijd. En wat in de uitzending onzichtbaar bleef, wordt dan duidelijker: het boek ging ook over hem en hij vertelt er openhartig over. Andries weet na de ‘zes-dagen-gate’ wat het is om ‘messen in zijn rug’ te krijgen – ‘en sommige messen zitten er nog…’ – vertelt hij in alle eerlijkheid.

Als we door een donkere nacht terugrijden naar het Groningse Siddeburen bedenk ik dat Tijs en Andries niet alleen mij hebben willen ‘sparen’ voor hun kritische vragen – ze hebben ook zichzelf beschermd. En wie ben ik om hen dat kwalijk te nemen.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Lees ook Leven tussen twitteren en twijfelen (1)
Luister morgen naar Zoekend Geloven Radio, aflevering 2 met daarin het interview met Andries Knevel
Je had het vast al wel begrepen... je kunt me volgen op twitter!

Leven tussen twitteren en twijfelen (1)

2009-06-03T10:27:00.003+02:00

‘Een hippe, jonge twitterende pastor die een ouderwets, naar inkt stinkend boek schrijft over twijfel…’ daarmee werd ik geïntroduceerd in het programma ‘Knevel en Van den Brink’. Ik leef tussen twitteren en twijfelen, dat mag duidelijk zijn. Maarten van Rossum twittert niet omdat hij zo tijd overhoudt om ‘nuttige dingen te doen’. Zijn oordeel over een ‘twijfelende dominee’ is wat milder: ‘Het lijkt me dat twijfel nooit kwaad kan, zeker niet in een zo wonderlijk systeem als het geloof…’, vertelt hij.

Hoe ik het heb ervaren en wat ik van het gesprek vond, zo willen velen weten.

Toen ik ’s ochtends in de auto onderweg was naar Amsterdam (waar ik Mobile Monday zou gaan bijwonen – daarover later meer) belde een redacteur van het programma mij om het gesprek voor te bereiden. Kritische en confronterende vragen stelde hij, zij het dat de toon welwillend en betrokken was. Hij meende dat ik vragen van deze strekking mocht verwachten in de live-show. Misschien wel een verontwaardigde uitroep van Tijs of Andries: ‘Maar wat geloof je dan nog wél? Ik bedankte hem hartelijk voor de waarschuwing en zei er helemaal klaar voor te zijn.

Het wordt avond en eenmaal in het EO-gebouw rol ik als vanzelf van het een in het ander. Bij de visagie breekt me even het zweet uit – is het de warmte, de spanning, de snelle energie die door het EOgebouw raast? De visagist dept geduldig de zweetdruppels en poedert mijn gezicht. Ze zegt me een tissue toe voor tijdens de uitzending – kan ik even ‘voorzichtig deppen’ als ik niet in beeld ben. Intussen voel ik de kritische vragen dichterbij komen.

Dan ontmoet ik de andere gasten. Een gul lachende Wouter Hamel, de altijd wat cynisch ogende Maarten van Rossum en een verrassend belangstellende oud-piloot, Benno Baksteen. ‘Je hebt je naam niet echt mee als je steeds moet opdraven bij uit de lucht vallende vliegtuigen’ denk ik nog als ik hem een hand geef – maar ik zeg het niet. Baksteen is verrast als mij hoort spreken over twijfelen en geloven. ‘Je kunt toch niet ‘een beetje’ geloven?’ vraagt hij oprecht verwonderd. Ik probeer hem uit te leggen dat dat afhangt van de betekenis die je aan het woord ‘geloven’ geeft, maar ik voel dat ik niet overtuigend ben. Ik herinner me angstig de waarschuwing voor kritische vragen en voel opnieuw zweet op mijn bepoederde gezicht.

Plotseling is daar de stroomverstelling. Andries komt ons handen schudden, Tijs vertelt de volgorde van de gesprekken. Mannen en vrouwen met koptelefoons rennen door elkaar heen. We hebben nog vijf minuten. Dan nog een minuut. Snel worden we aan tafel geschoven voor de uitzending van de vooraankondiging. Als kennelijk in de huiskamer het reclameblok voorbij komt worden onze microfoons nog eens gecontroleerd en de laatste poeder wordt uitgedeeld. Ik krijgt met een vriendelijke glimlach een tissue toegestopt. Het is warm aan tafel, maar de spanning verdwijnt. We zitten gewoon met z’n zessen aan grote tafel, de honderdduizenden huiskamers zijn ver weg… ‘kom maar op met die kritische vragen’, denk ik vol goede moed!

Morgen deel 2 van ‘leven tussen twitteren en twijfelen’

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Voorpublicatie uit 'Van de kaart'...

2009-05-31T23:09:00.009+02:00

INLEIDING

Spreek zelf in mij het rechte woord.
Zo vaak ik woorden voor U vond
heb ik mij in mijn woord vermomd.
Nu wacht ik tot Gij zelve komt
en spreekt, zodat uw knecht het hoort.

MUUS JACOBSE

Twijfel in alle kleuren

Dit boek gaat over twijfelen. En over geloven. Ik ga je vertellen dat die twee bij elkaar horen, geloven en twijfelen. Twijfelen is anders geloven. Want wie twijfelt is van de kaart. Je bent verward, misschien zelfs in paniek. Dat is niet vreemd, want je bent het vertrouwde kwijtgeraakt, je betreedt nieuw land, waar je de weg nog niet kent. Misschien voel je je wel verdwaald, verloren. En ook dat klopt, want je bevindt je in een land waarvan nog geen kaarten bestaan. Je bent letterlijk van de kaart gelopen en vraagt je nu af: waar ben ik? Je hebt veel verloren in je twijfel, maar vind je ook wat terug? Dat zijn de vragen waarover ik met je nadenken wil.

Je hebt twijfel en twijfel. Je kunt twijfelen tussen het kopen van een rok of een broek, tussen wel of geen auto, tussen geel behang of blauwe muren. Die twijfel heet aarzeling en heeft te maken met keuzemogelijkheden en met onzekerheid. Deze twijfel kennen we allemaal. Je kunt ook twijfelen aan de goede afloop van een avontuur, aan de betrouwbaarheid van het bedrijf waarmee je zaken doet of aan de uitkomsten van een wetenschappelijk onderzoek dat jouw keuzes zou kunnen beïnvloeden. Die twijfel heet gezonde achterdocht en is een blijk van zelfstandigheid. Over deze twijfel heb ik het hier niet.

Je kunt er als gelovige aan twijfelen of de aarde in zes dagen is geschapen en of Jezus werkelijk op het water liep. Je kunt je afvragen of de bijbel letterlijk geïnspireerd is en of wonderen echt gebeuren. Dat is de twijfel die een mens doet doorvragen voorbij het vanzelfsprekende en het aangeleerde. Deze twijfel helpt je volwassen te worden. Want wie helemaal geen vragen stelt (en dus nooit ergens aan twijfelt), zal nooit iets nieuws leren. Deze twijfel leidt tot nieuwsgierigheid en is een belangrijke drijfveer achter de wetenschap. Maar ook over deze vorm van twijfel zal ik het niet hebben.

Er zijn ook gelovigen die niet twijfelen aan God of aan wat ze van God geloven. Voor hen is de bijbel waar en duidelijk. Maar ze twijfelen wel, ze twijfelen aan zichzelf. Of ze wel uitverkoren zijn, of de genade wel voor hen bestemd is, of ze wel echte gelovigen zijn. Het is twijfel die in sommige kringen wordt gekoesterd en door anderen wordt verafschuwd. Ik denk dat het een gevaarlijke vorm van twijfel is die kan leiden tot grote psychische problemen. Maar ook over die twijfel zal ik het hier niet hebben.

Existentiële twijfel

En dan is er nog de twijfel die zich meldt in een ontwrichtende crisis, in een revolutie van de geest. Lang was je een gelovige, zonder grote vragen of twijfels. Maar plotseling verandert alles wat heilig voor je was in de meest onwaarschijnlijke onzin die je bedenken kunt. De bodem valt weg onder alles waarop je bouwde en alle houvast verdampt. Het overkomt je en je begrijpt niet wat er gebeurt. Het kan snel gaan of geleidelijk, maar het effect is hetzelfde: je wereld stort in en een nieuwe, vreemde, onwezenlijke wereld rijst op uit het stof. Maar die nieuwe wereld maakt je bang en eenzaam – was hier ooit al iemand anders? Intussen is de oude wereld reddeloos verloren, de brug die je over bent gerend is ingestort en een diepe kloof is alles wat je nog ziet als je achterom kijkt. Deze twijfel noem ik existentiële twijfel en over deze twijfel heb ik het hier. Dat is de twijfel die mensen bang maakt – en terecht.

Lees verder...

Of bestel het boek nu meteen!

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Nieuw: Zoekend Geloven Radio

2009-05-29T11:29:00.004+02:00

Vanaf vandaag is Zoekend Geloven behalve een website, een weblog en een community ook... een podcast. Luister hier naar de eerste aflevering. Met daarin: de plannen met deze podcast, Annedien Hoen over Twitter, de binnenkomst van mijn boek, de ontwikkelingen binnen de community en nog veel meer.

Download: Zoekend Geloven Radio, aflevering 1

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

De kleine kerk en de grote wereld (3) - misverstanden

2009-05-27T10:47:00.005+02:00

Mijn observaties in de vergelijking tussen kerk en bibliotheek zijn niet overal even goed gevallen en begrepen (zie reacties). Ik heb noch over de bibliotheek, noch over de kerk exclusieve uitspraken willen doen. De (zeer algemene) vergelijking was alleen maar bedoeld om zicht te krijgen op een aantal vergelijkbare problemen en uitdagingen die te maken hebben met onze veranderende tijd – het instituut in de netwerksamenleving. Dat de bibliotheek op veel plekken al een hypermoderne organisatie is, die alle moderne media inzet, zoals Eric van den Berg schrijft, geloof ik graag. Ik heb geen oordeel over de staat van het bibliotheekwezen willen vellen, maar reageerde alleen op de uitingen die ik uit die bibliotheekwereld zelf had gehoord tijdens de Ugame Ulearn Conferentie. De betrokkenen deden zelf deze uitspraken.

Hetzelfde geldt voor de kerk. Terecht zegt Miranda dat in deze vergelijking een versmald kerkbeeld opkomt, namelijk versmald tot ‘een eenzijdige concentratie op het woord en informatieoverdracht’. Dat is het gevolg van de vergelijking met een kennisinstituut als de bibliotheek. Ik denk inderdaad dat de vele andere dimensies van de kerk (vieren, zingen, de maaltijd delen, gemeenschap, e.a.) de waarde en aantrekkingskracht van de kerk kunnen vergroten in onze veranderende samenleving. Bovendien geldt ook daar: het gebeurt al op heel veel plekken! Maar ook nu blijft de uitdaging hoe dat zó te communiceren in onze netwerksamenleving dat het aansluit en verbindt.

Ik gebruikte in mijn vergelijking de woorden ‘niet nodig’. Die woorden werden zowel door Eric als door Pieter begrepen als ‘overbodig’ en gelezen als mijn eigen oordeel over de kerk: ik zou de kerk niet langer nodig vinden. Dat is beslist niet het geval!

Zeer terecht wijst Pieter op de schrijnende voorbeelden waarin de kerkelijke diaconie (helaas!) heel erg nodig en noodzakelijk is. En Eric meent dat ik in mijn oordeel te negatief ben. Ik heb echter niet willen zeggen dat ik de kerk (of de bibliotheek) ‘niet nodig’ vind, laat staan ‘overbodig’ – in tegendeel! Maar beide mannen zullen toch met me eens zijn dat in de beleving van mensen de bibliotheek ‘niet noodzakelijk’ meer is op de manier waarop ze dat voorheen wel was. De kerk had een behoorlijk monopolie op religie en de bibliotheek op kennis en boeken. Dat monopolie is vervallen – beiden zijn niet meer ‘noodzakelijk’, want er is ander aanbod (in overvloed). De kerk is hooguit één van de kramen op de markt van religie en spiritualiteit. Intussen blijft staan dat ze nog altijd – bibliotheek en kerk beide – een belangrijke waarde toevoegen aan de samenleving. En bovendien zijn het plaatsen waar ik zelf graag kom!

Mijn betoog is onderdeel van een langere gedachtegang die bovendien nog in ontwikkeling is. Ik ben daarom blij met de reacties, omdat ze me helpen het verhaal verder te brengen. Ik zal de draad van mijn betoog weer oppakken bij de slotconclusies die ik eergisteren maakte. De vergelijking met de bibliotheek zal ik nu loslaten – ze was alleen bedoeld om een aantal specifieke problemen in beeld te krijgen, namelijk de problemen die oude instituten hebben om zich aan te passen aan de veranderende samenleving. De drievoudige uitdaging voor de kerk beschreef ik als:

1. Hoe vindt de kerk opnieuw een relevante functie in een tijd van overvloed van religieus en spiritueel aanbod terwijl ze lange tijd gewend was aan een sterk monopolie?
2. Hoe kan de kerk functioneren in een tijd van dynamische netwerken en sociale interactie, terwijl ze tot nu voornamelijk functioneert langs de lijnen van hiërarchie en organisatie?
3. En tenslotte: hoe kan de kerk acteren in een tijd die zich razendsnel ontwikkelt, terwijl de bestaande organisatie vaak wordt gestuurd door trage processen en uitgaat van een stabiele samenleving?

Denk gerust mee!

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Eerder:
- De kleine kerk en de grote wereld - (1) relativering
- De kleine kerk en de grote wereld - (2) een vergelijk

Dokus over de Meetup Zoekend Geloven

2009-05-26T18:54:00.004+02:00

Vorige week kopte Uitdaging Online 'Meetup twijfelend geloven'. Hoewel dat niet helemaal juist was, gaf het cartonist Dokus wel inspiratie om er een cartoon van te maken. Met toestemming overgenomen. Dokus, bedankt!

Hier meer over de Meetup Zoekend geloven.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

De kleine kerk en de grote wereld (2) – een vergelijk

2009-05-25T23:59:00.000+02:00

De vergelijking tussen de kerk en de bibliotheek is in vele opzichten zinvol. Het relativeert allereerst onze problemen (zoals ik vorige week al zei): we zijn niet de enigen die worstelen met een snel veranderende tijd. Dat lucht op. Eigenlijk heeft élk instituut het er moeilijk mee: onderwijs, zorg, overheid en dus ook de bibliotheek. En omdat we niet de enigen zijn, helpt het vergelijk met elkaar ons om nieuwe oplossingsrichtingen te vinden. Kennelijk zijn veel van de problemen van de kerk gerelateerd aan haar sociale interactie met een veranderende samenleving. We weten waar we aan werken moeten - en wat we kunnen laten rusten.

Een aantal constateringen. (1) Allebei, bibliotheek en kerk, worden geassocieerd met het oude medium: het boek. Jazeker, dat medium heeft zijn functie nog altijd, alle somberheid van de uitgeversbranche ten spijt. Duizenden titels verschijnen er per dag, terwijl de dood van het boek al tientallen jaren wordt voorspeld. Toch is er wel wat aan de hand. Het boek heeft haar exclusieve plaats verloren. Weblogs en wiki’s, maar ook tijdschriften en kranten hebben hun plek naast het boek opgeëist. Het boek is niet langer een bron van exclusieve, laat staan actuele informatie. Ik weet inmiddels uit ervaring dat, tegen de tijd dat een boek verschijnt, de inhoud ervan al 4 maanden oud is. Dat is in onze snelle tijd veel…

Dit leidt tot een tweede constatering. (2) In een tijd dat het boek een exclusieve bron van informatie is, hebben de instituten die deze bronnen beheersen ook een zekere macht, namelijk de macht van de bewaking en de selectie. Voordat een boek bij de lezer kwam waren er tal van selectie- en bewakingsinstrumenten gepasseerd: redactie, selectie en fysieke bewaring. Dit werd in hoge mate versterkt door de (relatieve) schaarste van het boek. In onze tijd is dat omgedraaid: er is sprake van informatieovervloed en van selectie na publicatie (Clay Shirky). De macht van de bewaking en selectie is voorbij, want overbodig.

Derde waarneming. (3) Door de grote veranderingen in de samenleving hebben mensen beide – bibliotheek en kerk – niet meer nodig. Welke functies je beide instituten ook toedicht, de noodzaak is weggevallen. Je hebt de bibliotheek niet meer nodig om makkelijk aan boeken te komen, sterker nog: je hebt zelfs boeken niet meer nodig om kennis te vergaren. Een internetaansluiting volstaat. De bibliothecaris als kenner en adviseur is evenzeer overbodig geworden door de aanbevelingen op het internet. Daarmee is niet gezegd dat de bibliothecaris geen toegevoegde waarde meer zou kunnen bieden, maar in de ervaring van mensen is hij of zij een overbodige figuur geworden.

Hetzelfde geldt voor de kerk. Niemand lijkt haar nodig te hebben. Niet voor de sociale structuur die ze bieden kan, niet voor de diaconale hulp, niet voor de sociale controle. En om haar theologische of ethische informatie zit al helemaal niemand meer verlegen. De kerk is evenmin nodig voor mensen in hun spirituele zoektocht, want de reli-markt is groots en het spirituele assortiment is breed. De verschoten kraam van de kerk met haar vergeelde traktaten en verjaarde psalmen trekt nog maar weinig publiek. Niet nodig.

Goed beschouwd staan kerk en bibliotheek dus voor vergelijkbare uitdagingen in een nieuwe tijd: hoe weer een relevante functie te vinden in een tijd van informatieovervloed in plaats van in een tijd van informatieschaarste? En hoe te functioneren in een tijd van dynamische netwerken en sociale interactie in plaats van langs de lijnen van hiërarchie en organisatie. En tenslotte: hoe te acteren in een tijd die zich razendsnel ontwikkelt, terwijl de bestaande organisatie vaak wordt gestuurd door trage processen en uitgaat van een stabiele samenleving.

Voldoende vragen om verder te denken, lijkt me. Wordt vervolgd dus.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Eerder: De kleine kerk en de grote wereld (1) – relativering

In de tussentijd...

2009-05-24T14:28:00.003+02:00

Tussen hemelvaart en Pinksteren valt een vreemde stilte – niet voor niets heet deze zondag ‘wezenzondag’. Het gevoel van verlatenheid en vreemdheid laat zich wel voorstellen. Toen, in de tijd van de leerlingen van Jezus: de oorverdovende stilte na drie intensieve jaren met hun meester. Maar ook voor ons is het een bekend gevoel: hoe verbinden we die hooggestemde verhalen met ons weerbarstige leven? Heel vaak krijgen we het niet bij elkaar.

En wat doen we ermee, met die vreemde stilte? Met die spanning tussen wat we geloven en wat we voelen. Wachten we maar af en kijken we wat er gebeurt? Maar gebeurt er dan nog wel wat? Of moeten we heel hard ons best doen om te geloven dat het toch allemaal waar is? Harder roepen, luider zingen, meer bewijzen zoeken?

De leerlingen van Jezus gingen doen wat Jezus hen geleerd had: trouw zijn aan elkaar, oog hebben voor elkaar en doen wat er gedaan moet worden. Heel gewoon, maar lang niet altijd gemakkelijk. Toch bleek dat gevolgen te hebben… grote gevolgen.

Lees hier de preek van vanmorgen. Over naar boven kijken of naar beneden. Over liefde en daadkracht. Over Pinksteren als een oogstfeest…

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

De kleine kerk en de grote wereld: (1) relativering

2009-05-20T15:11:00.008+02:00

In de afgelopen maanden bezocht ik verschillende symposia, congressen en lezingen. ‘Pionieren voor het Koninkrijk’, ‘Ooit Evangelisch’, ‘Internetspiritualiteit’, Ugame Ulearn en Congres Nieuw 2.0 – om een paar te noemen. Hoewel de inhoud heel verschillend was, bleken er veel overeenkomsten te zijn. Bijvoorbeeld dat het meest waardevolle vrijwel altijd in de marge gebeurde als ik in pauzes en na afloop nieuwe mensen ontmoette en bekende mensen nader leerde kennen.

Twee van de genoemde congressen hadden met kerk en religie niets te maken: Ugame Ulearn en Congres Nieuw 2.0. De eerste was een symposium in Delft dat georganiseerd werd door de Nederlandse bibliotheken. Eén van de thema’s was: welke uitdagingen en problemen komen voort uit de nieuwe technologie? Bibliotheken worden immers één-op-één geassocieerd met boeken – je weet wel die bundels papier tussen twee kaften. Intussen lijken de belangrijkste informatiestromen tegenwoordig helemaal niet via papier te gaan. Bovendien verliest het fysieke boek aan populariteit en legt het af tegen hippe e-readers zoals de Kindle 2. Heeft, zo luidde de vraag in Delft, de bibliotheek nog wel toekomst?

En dit was wat ik hoorde roepen: ‘we zullen snel moeten veranderen, want anders zijn we er over 20 jaar niet meer’ en ‘hoe bereiken we de jongeren?’ en ‘we praten al heel lang onder elkaar over hoe het anders moet, maar laten we het ook zien?’ Het bezorgde me zowaar een déjà vu: waar heb ik dit eerder gehoord? Immers, waar het woordje ‘bibliotheek’ klonk zou je evengoed het woord ‘kerk’ kunnen invullen. Een constatering die de organisatoren ook al hadden gedaan - niet voor niets was pastoor Roderick Vonhögen (alias Father Roderick) een van de keynote speakers.

De oplossingsrichting werd gewezen door Helene Blowers, een Amerikaanse vrouw die zich al jaren beijvert voor de vernieuwing van het bibliotheekwezen. Zij stelde voor de kanteling te maken van library (waar het vooral om boeken gaat) naar ‘lifebrary’: inspirerende centra waar àlle facetten van het leven aan de orde komen. Waar mensen worden uitgedaagd om te leren en te ontdekken, maar evengoed om kennis te delen. Niet langer eenrichtingsverkeer, maar een plek van uitwisseling, interactie en inspiratie. Inderdaad, een geloofwaardig en prikkelend alternatief.

Ik bezocht het symposium samen met collega-blogger Johannes van de Akker. Wijj keken elkaar regelmatig verbaasd aan. Niet alleen waren de geconstateerde problemen verwant aan wat we in de kerk horen, ook de oplossingsrichting bleek dat te zijn. Toen Helene Blowers haar enthousiaste verhaal over de lifebrary vertelde herkenden we daarin het geluid van de ‘emerging church’: nieuwe vormen van kerkzijn, die aansluiten bij de nieuwe media, waarin iedereen zender en ontvanger wordt (gelijkwaardige interactie) en alle facetten van het leven hun plek vinden. Emerging church als lifebrary!Vergelijkbare ervaringen deed ik op tijdens het Congres Nieuw 2.0. in Leeuwarden. De dynamiek was verwant aan de kringen van de emerging church – er hing een verwachting van iets nieuws, zonder dat we weten wat dat is…

Deze ervaringen waren bevrijdend. Kennelijk lopen we in de kerk tegen problemen aan die op vele andere terreinen in de samenleving evengoed gevoeld worden. Allemaal zitten we in de ‘shift’ van veranderende tijden. Dat relativeert in hoge mate onze problemen en het relativeert ook onze oplossingsrichtingen. Nog het één, noch het ander is uniek en origineel. We maken, ook als kerk, deel uit van een snel veranderende samenleving en de problemen en uitdagingen die dat brengt worden op verschillende plekken gevoeld.

De constatering is ook een uitdaging. We worden namelijk uitgedaagd om over de grenzen van ons christelijke of kerkelijke subcultuurtje heen te kijken. Wij kunnen leren van elkaar. De kerk kan leren van wat er ontdekt wordt in andere sectoren (bibliotheek, zorg, onderwijs, bedrijfsleven), zeker - maar als we goed ons best doen kunnen wij ook anderen helpen de overgang te maken van de ene soort samenleving naar de andere.

Waarom zou de kerk daarin niet voorloper kunnen zijn? Dat was ze wel eens vaker, tenslotte! Ik denk dat het kan en ik denk dat het zou moeten. Ik wil er in de komende tijd verder met je over nadenken.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

P.S. Eline herinnerde me aan het filmpje van de middeleeuwse helpdesk. We hebben het wel eens vaker moeilijk gehad met de overgang van media... Eline, dank je wel!

Meetup Zoekend Geloven (3)

2009-05-15T23:34:00.007+02:00

Langzaam krijgen de plannen voor de ontmoetingsmiddag en -avond op vrijdag 5 juni a.s. voor lezers en leden van Zoekend Geloven vorm (zie deel 1 en deel 2). Dat Klaas Hendrikse komen gaat vertelde ik je al. Ik vroeg het ook aan Andries Knevel (die ook een nawoord schreef), maar hij is helaas verhinderd. Hij zit dan midden in de drukke weken van Knevel & Van den Brink, waar hij me overigens wel voor uitnodigde (waarschijnlijk 1 juni). Uitgever Arjen van Trigt (van Boekencentrum uitgevers) zal er zijn en van verschillende mensen uit het Emerging Netwerk weet ik dat ze zullen komen.

En we hebben een locatie. Harald Overeem, theoloog en docent aan Bijbelschool De Wittenberg in Zeist bood ‘zijn’ school als locatie aan. Harald is lid van de Community Zoekend Geloven en bovendien een oude vriend van me. Ik voelde me dus vereerd en was meteen enthousiast, want ik ken die plek goed. Ooit was ik daar ook docent. Het is een goede plek om samen te komen. De Wittenberg kan ook zorgen voor een maaltijd in buffetvorm, dus daarmee werd iets meer duidelijk van het programma.

Ik stel me dat nu als volgt voor:

16.00 uur: ontvangst met koffie
16.30 uur: ‘officiële’ deel met presentatie van het boek en reacties
17.30 uur: een maaltijd en gelegenheid tot gesprek en ontmoeting

Het lijkt me goed om tijdens en na de maaltijd verschillende plekken in de zaal in te richten waar je met elkaar kunt kennismaken en bovendien verder kunt praten zoals we dan online ook in de Community doen. Het belooft een feestelijk samenzijn te zijn. Meer informatie vind je hier.

Je ziet, het krijgt vorm. Toch kan er nog steeds volop meegedacht worden. Als je zelf zou willen spreken tijdens het ‘officiële deel’ of als je een idee hebt wie we daarvoor nog zouden kunnen uitnodigen, laat het me weten. Als je ideeën hebt over het informele deel: welkom. Als je het leuk vindt een bijdrage aan de maaltijd te leveren: super! Zelf zou ik het heel leuk vinden als er ook gefilmd wordt. Misschien kunnen we korte interviews houden met elkaar die geschikt zijn voor op de website van de Community? Als je daar iets in kunt bijdragen, laat het me weten.

Hier kun je meer lezen over de Meetup, je opgeven of een opmerking achterlaten. Deelname aan de Meetup is gratis en het boek Van de Kaart is er te koop.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

P.S.: de extra Nieuwsbrief over het boek en de Meetup is verzonden. Als je je eerder wel inschreef, maar je ontvangt hem niet, dan kan het zijn dat je opgegeven emailadres foutief is. Je kunt je in dat geval hier opnieuw inschrijven of gewoon de Nieuwsbrief online lezen.

De tranen van mijn zoon

2009-05-11T22:14:00.004+02:00

Op de achterbank zat mijn jongste zoon boos te huilen: 'Ik snap er helemaal niets van!' Natuurlijk snapt een jongetje van tien zo’n gesprek niet, een gesprek dat gaat over de verschillen tussen Rooms-katholiek en protestants, tussen evangelisch en charismatisch. Wij probeerden het onze tienerdochters uit te leggen. Maar hoe zou een tienjarige begrippen als 'gereformeerd' en 'hervormd' kunnen begrijpen als wij het hebben over de kerkelijke kaart van Nederland? En wie snapt die verschillen eigenlijk nog wel?

Sommige mensen roepen dan: we moeten kijken naar wat ons verbindt – we hebben toch een gemeenschappelijke kern…? Scheidend voorzitter van de PKN gelooft daar zozeer in dat hij er graag een nationale synode aan wil wijden. Ik wil het graag geloven. Maar ik ben bang dat het gesprek daarover meteen weer spaak loopt zodra we de 'kern' willen formuleren. De verschillen worden immers juist bepaald door de verschillende kijk op wat die 'kern' zou zijn - dat is wat we identiteit noemen.

Ik heb mijn zoon getroost op mijn schoot en hem gezegd dat papa er al heel lang voor geleerd heeft en het ook nog niet goed begrijpt. En dat is waar. Ik herinnerde me bovendien weer dat de eenheid van de wereldwijde kerk – die 'ene algemene christelijke', zeg: 'katholieke kerk', waarover onze belijdenis spreekt – vooral geloofd moet worden. We kunnen haar niet concluderen op grond van theologische algebra met tellers en noemers.

Als de eenheid van de kerk een geloofde (en te geloven) werkelijkheid is, als we de eenheid van de kerk vooral belijden, dan is het dus ook een eenheid die we zelf moeten maken, die we moeten willen, die we moeten leven. Geloven kan immers niet zonder leven? Na de TRIN-discussies realiseer ik me dat dat makkelijker gezegd is dan gedaan…

Ik snap de tranen van mijn zoon wel. Het zijn ook de mijne.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

TRIN: oordeel herzien of herhalen?

2009-05-09T12:10:00.004+02:00

‘Hoe is het mogelijk veroordeling uit jouw mond te horen? Heb je zelf niet de pijn ervaren toen mensen je afwezen vanwege 'een andere manier' van geloven?’ Zo luidde de reactie van Steven op mijn blogpost over de TRIN-conferentie ‘Heaven on Earth’ die afgelopen weekend in Zwolle werd gehouden. Ik had geschreven:‘TRIN heeft met de Jezus van de evangeliën niets te maken!’ Inderdaad een oordeel en nog een hard oordeel ook. Daarom lieten de woorden van Steven mij niet los. Ze herinnerden mij aan de pijn van veroordeeld worden. Doe ik nu zelf waarvoor ik anderen heb gewaarschuwd?

Radicaal katholiek

Die vraag werd des te prangender doordat ik juist deze dagen de drukproef van mijn boek moest corrigeren. Ik vertel daarin over mijn crisis en het oordeel dat daarover werd geveld. Bovendien schrijf ik hooggestemd over wat ik noem ‘radicale katholiciteit’, waarin we elkaar niet de maat nemen op theologische issues, waarin we geen eenheid zoeken in een rechte leer over de bijbel of over Jezus, maar waarin we het leren uithouden in alle verschillen ‘in de wijde kring rond Jezus’… Wat we gemeenschappelijk hebben is dat we ‘op gehoorafstand van Jezus staan’, zoals de mensen rondom Jezus als hij hen leert bidden ‘Onze Vader…’ Radicaal katholiek - en dus kwam steeds weer die vraag terug: mag ik wel schrijven wat ik geschreven heb over TRIN?

Als ik zou inzien dat ik foutief geoordeeld heb zou ik meteen mijn excuus aanbieden – ik heb dat wel eens vaker moeten doen. En ik bied zeker mijn verontschuldigingen aan aan hen die zich door mij veroordeeld voelen. Ik heb geen mensen willen oordelen en zeker niet de bezoekers van de TRIN-conferentie. Maar mijn probleem is dat ik er werkelijk van overtuigd ben dat hetgeen ik zag zeer gevaarlijk is. En dan heb ik het niet over leer of theologie van TRIN (die deel ik weliswaar niet, maar dat is niet het punt), maar over wat daar in die zaal gebeurde!

Het lijkt er niet op!

Uit de inmiddels 34 reacties maak ik op dat veel mensen iets in mijn blog hebben gelezen wat ik niet bedoelde te zeggen. Als ik zeg dat ‘TRIN niets met ‘de Jezus van de evangeliën’ te maken heeft bedoel ik het ook zo: ik herken in het gebeuren van TRIN niet de verhalen van de evangeliën en omgekeerd. Ik oordeel niet over Gods liefde voor mensen of zijn aanwezigheid in de IJsselhallen (ik heb geen idee hoe je daar een zinvol oordeel over kunt vellen). Het enige dat we hebben zijn 1) de evangeliën die ons een beeld van Jezus geven en 2) Jezus’ advies om aan de vruchten de boom te kennen. En dan blijf ik bij mijn constatering dat het er niet op lijkt… wie mij wil overtuigen van het tegendeel is welkom!

Want dit is wat ik van Jezus begrijp: hij roept mensen terug uit de greep van machten die hen tot minder dan een mens maken, machten die de verantwoordelijkheid hebben overgenomen. Mensen die ‘bezeten’ zijn worden vrijgemaakt en aan zichzelf teruggeven. Jezus zet mensen op hun benen en vraagt ze daarna een weloverwogen keuze te maken. De oproep tot bekering wordt weliswaar in groepen gedaan, maar de vraag tot navolging gebeurt altijd in kleine kring. Jezus vraagt zelfs aan zijn volgelingen de ‘kosten te berekenen’ en goed en kritisch te overwegen wat het hen waard is om Hem te volgen.

Het ‘occulte’ van TRIN

Wat ik zag in de TRIN-conferentie (in hun eigen stream, dus geen selectie van anderen) was daar bijna het tegendeel van: mensen werden niet vrijgemaakt van onzichtbare machten, maar juist ondergedompeld in een wereld van onzichtbare machten en krachten. De sprekers ‘zagen’ engelen, vuurballen en wat niet meer en claimden daarmee autoriteit en gezag. Hun onvertaalbare klanken en vreemde bewegingen (spasmen) moesten die ‘onzichtbare werking’ van de goddelijke wereld onderstrepen.

Er werd zelfs gesproken over ‘bezetenheid van de Heilige Geest’ (‘Holy Ghost possession’). Dit is in letterlijke zin ‘occult’: de beslissende werkelijkheid wordt verlegd naar het onzichtbare en is verborgen (occultus)! Ingrijpende keuzes als ‘de rest van je leven een zendeling zijn’ werden ontlokt in opzwepende, met muziek omlijste sessies. De druk werd hoog opgevoerd, want de beslissing moest ‘hier en nu’ worden genomen. En ‘elke kritische geest’ werd tot berouw en bekering opgeroepen, op straffe ‘verder zonder zegen door het leven’ te moeten gaan. Je moet maar durven!

‘Aan de vruchten kent men de boom’ – als deze uitingen de vruchten zijn van de theologie en het geloof achter TRIN, dan ben ik zeer bezorgd. De vruchten zijn zeer ongezond, om niet te zeggen: giftig. Wie het boek Ooit Evangelisch van Otto de Bruijne leest, ziet waar veel mensen uit dergelijke kring uiteindelijk belanden. Goddank zal dat niet voor allen zo zijn!

Bezwering of vrijheid

Wat mij tenslotte blijft verbazen is de terughoudendheid onder kerken en predikanten om met ferme stem te waarschuwen voor deze gevaarlijke stroming die kennelijk zijn duizenden verslaat. Waarom blijft breed protest uit? Het contrast met de ophef rond Klaas Hendrikse blijft vreemd. Ik vermoed dat velen toch in meer of mindere mate ‘bang’ zijn voor de ‘bezweringen’ die er uitgaan van TRIN en gelijksoortige bewegingen: ‘Pas op, kom niet aan Gods werk…’ (ook ik kreeg weer die waarschuwing in de reacties). De ‘angst’ dat het misschien toch van God is en dat je je dus toch onder het ‘oordeel van God’ stelt als je hier kritisch over bent. Zou juist het herkennen van deze angst niet de doorslaggevende reden moeten zijn om afstand te nemen?

‘Want waar de Geest des Heren is, is vrijheid’…

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

P.S. Over paranormale begaafdheid, engelen en occultisme zal ik binnenkort meer schrijven. Ook op de Community Zoekend Geloven is daarover een gesprek gaande, dat om verdere overdenking vraagt. Dan kan ik ook ingaan op vragen daaromtrent die bij de vorige TRIN-blog zijn gesteld.

Meetup Zoekend Geloven (2)

2009-05-06T16:19:00.004+02:00

Na mijn aankondiging van de Meetup Zoekend Geloven op vrijdag 5 juni a.s. werd het even erg onrustig op mijn blog omdat ik een kritische blogpost schreef over de TRIN-conferentie ‘Heaven on Earth’ die in Zwolle werd gehouden. Na vele honderden bezoeken op één dag en meer dan 25 reacties concludeer ik dat daar meer in zit dan ik aanvankelijk dacht. Een vervolg zal dus zeker komen, maar daarvoor heb ik wat meer tijd en bezinning nodig. Stay tuned.

Intussen komen ook de reacties binnen op de oproep om samen de Meetup vorm te geven. Er zijn inmiddels mensen bezig met het zoeken van een goede locatie en zodra die bekend is, zal ik het je laten weten. Van Klaas Hendrikse kreeg ik bericht dat ook hij graag bereid is te komen en dat doet me groot plezier. In mijn boek ‘Van de kaart’ ga ik onder andere met hem in gesprek en bovendien schreef hij een nawoord bij het boek (net als Andries Knevel). Ik zie uit naar een vervolg op dit gesprek en kan me voorstellen dat sommigen van jullie het ook uitdagend zouden vinden eens met hem in gesprek te gaan – het kan bij de Meetup Zoekend Geloven!

En dus gaan we verder. Wie denkt nog eens verder mee over de invulling? Wie zou je daar nog meer willen zien of spreken? Heb je ideeën over de manier waarop we met elkaar in gesprek kunnen gaan? Kortom: kom maar op met je ideeën en vragen…

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

TRIN heeft met Jezus niets te maken!

2009-05-05T02:15:00.009+02:00

Natuurlijk had ik het kunnen weten. De satirische website goedgelovig.nl schreef de afgelopen maanden tenslotte vaak genoeg over de charismatische organisatie TRIN. Maar tot nu toe wist me dat niet te boeien. Ik las de stukjes niet en wist dus tot vanavond niet goed waar TRIN voor stond. Nu weet ik dat, eerlijk gezegd, na vanavond nog evengoed niet, maar wat ik wel weet is dat ik TRIN ronduit gevaarlijk vind. Ik keek vanavond namelijk naar een livestream van de conferentie ‘Heaven on Earth’ die deze dagen in Zwolle wordt gehouden.

En gezegd moet worden: technisch hebben ze het goed voor elkaar daar bij TRIN. Welke christelijke conferentie heeft een online goed geregisseerde videostream waar gelijktijdig meer dan 360 mensen naar zitten te kijken? En hoewel het mijn smaak niet is, ook de muzikanten waren niet voor de poes – dat herken ik wel. Jawel, je ziet dat de enorme bedragen die er bij de collectes worden gevraagd (er werd naar verluid om een gift van 200.000 gevraagd) goed besteed worden. Ze kunnen zich een showtje veroorloven, zelfs als daar meer dan 6.000 mensen komen kijken.

Maar wat ik zag was ronduit schokkend. Ik had wel eens youtube-filmpjes gezien van (wat ik beoordeelde als) extreem charismatische groepen. Maar ik wist niet dat dergelijke misstanden ook in Nederland voorkomen. Wat ik zag was afschuwelijk. Opzwepende muziek, mensen die urenlang onsamenhangende verhalen vertellen met om de andere zin een uithaal die klinkt als ‘oohjeezusss’ of een andere onverstaanbare uitroep (‘oeh shabah’ hoorde ik vanavond vaak voorbij komen). En mensen die, terwijl ze praten, onbeheersbare schokken met hun lichaam vertonen of zomaar hysterisch gaan lachen. Op het podium! Handen werden opgelegd en her en der vielen mensen in zwijm. En dan heb ik het alleen nog maar over wat ik zag – de inhoud van de woorden was even misselijkmakend.

Drie uur lang zat ik gekluisterd aan mijn beeldscherm. Afschuw, angst, boosheid en spotzucht vochten beurtelings om de voorrang. Een aantal van mijn twittervrienden keek ook toe en ook bij hen was de afschuw groot. Toch verzekerden verschillende mensen mij dat dit geen uitzondering is. Dit gebeurt meer – veel meer, als ik ze geloven moet. Toen ik, nota bene, Willem Ouweneel op het podium meende te ontwaren en ik via twitter om bevestiging vroeg, werd mij verteld dat dit zijn huidige 'scene' is. Professor Ouweneel is een opzwepende charismatisch genezer geworden en staat bij dergelijke kermissen vooraan te springen en ‘oohjeezusss’ te scanderen. Ik vraag mij in gemoede af: hoe kan het, dat dit in christelijk Nederland gewoon gebeurt? Hoe kan het!

O jawel, ik ontdekte op mijn eerste strooptocht op internet best kritische geluiden bij TRIN en bij haar oprichter Mattheus van der Steen. Maar ook veel positieve of gematigde geluiden. Het leidt in ieder geval niet tot groot verzet of opstand in kerken (voor zover ik kan zien). In 2007 vielen er wel duizenden mensen over een Zeeuwse dominee die worstelde met het woordje ‘bestaan’ in verband met God. Maar waar blijft de ophef over deze duistere praktijken? Dit lijkt mij veel gevaarlijker en schadelijker dan welk theologisch debat ook! Waarom wordt hier niet gewaarschuwd voor demagogische manipulatie en voor de psychische gevolgen hiervan? Ik zou het bijna occult willen noemen wat ik zag.

Als ik het evangelie goed lees zet Jezus mensen stevig op hun voeten en stuurt ze op pad met een boodschap die verantwoordelijkheid vraagt: ‘Volg mij!’. Jezus maakt van zijn leerlingen sterke mensen die volle verantwoordelijkheid nemen voor het leven en daarin zoeken naar het Koninkrijk. Wat ik vanavond bij TRIN zag leek daar niet op. Mensen worden hier omvergeblazen, mensen worden tot een onwaardige, blatende en schreeuwende menigte. Nee, TRIN heeft met de Jezus van de evangeliën niets te maken!

Het moet maar eens gezegd worden.

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl

Zie ook het vervolg op deze blog: TRIN: oordeel herzien of herhalen?

Interactieve Meetup Zoekend Geloven

2009-05-04T14:44:00.002+02:00

Wie een boek laat verschijnen doet dat tegenwoordig minimaal met een symposium of officiële aanbieding aan een BN-er. Daarom werd mij de afgelopen weken regelmatig de vraag gesteld: ‘En jij, wat ga jij doen?’ Want ja, mijn boek Van de kaart verschijnt aan het eind van deze maand. En dus een symposium over twijfel? Een conferentie over geloven in de 21e eeuw? Een pittige ontmoeting tussen de twee mannen die een nawoord schreven: Andries Knevel versus Klaas Hendrikse?

Nee, een symposium gaat er niet komen. Maar ik ben evenmin van plan de komst van het boek onopgemerkt te laten. Bovendien hebben verschillende leden van de Community Zoekend Geloven en lezers van mijn blog al eens aangedrongen op een ontmoeting ‘in real life’. Daarom stel ik voor: een ‘Meetup Zoekend Geloven’ op vrijdagmiddag 5 juni - en wel op een interactieve, zo je wilt 2.0-manier georganiseerd.

Voor sommigen zal dit enige uitleg vragen…

‘Meetup’ is een term die gebruikt wordt voor ontmoetingen van mensen die elkaar eerst via internet hebben leren kennen (je hebt twitter-meetups, linkedIn-meetups en flickr-meetups). Dat zou in dit geval ook zo zijn – de meesten van de honderden lezers van mijn blog en ook de meeste leden van de Community kennen elkaar niet in real life. Toch hebben we in de loop van de tijd veel met elkaar gedeeld en dat maakt het erg interessant elkaar ook eens echt te ontmoeten. Een ‘Meetup’ dus.

Passend bij dit medium en deze tijd stel ik bovendien voor om de organisatie ook interactief te maken. Het enige dat ik bij deze vaststel is de datum: vrijdag 5 juni. Nou ja, en dat ik wat zal vertellen over mijn boek. Maar verder moet alles nog worden ingevuld: locatie, programma, tijden…

Dus: denk mee (als je zin hebt) en doe mee. Weet je een leuke plek (beetje centraal, liefst bereikbaar met OV) of heb je zelfs beschikking over een plek, laat het weten. Heb je ideeën over de invulling van de middag/avond: vertel het ons. En voel je vrij ook anderen uit te nodigen. Een meetup is een open plek, waar iedereen die belangstelling heeft, welkom is.

Ik zal je op de hoogte houden van de vorderingen! Ik ben net zo benieuwd als jij, wat het worden gaat…

Boele P. Ytsma
zoekendgeloven.nl