An dèan seo an gnothach?

Ionad-rocaidean Uibhist gu bhith dùnadh

2009-06-30T18:13:00.003+01:00

Tha othail agus ùpraid a-nis gan dèanamh mu dheidhinn dùnadh Ionad-rocaidean Uibhist, agus an call a nì sin air eaconamaidh nan eilean ud - call cosnaidhean a bh' air a shamhlachadh ri call de chòrr is 20, 000 cosnaidhean ann an Glaschu, ann an aon sgobadh, nan tachradh a leithid ann an sin.

Niste, thachair gu robh mi a' leughadh iris-ràitheil làn naidheachdan bho 1955, agus nach ann a bha deasbad anns an iris sin (Gairm) mu stèidheachadh an ionaid, an raon itealan agus co-dhiù am bu chòir, gus nach bu chòir.

Aig an àm a bha sin, bha corra dhuine an aghaidh an ionaid a bhith air a thogail, ach 's ann a bha iadsan sa bheag chuid a-rèir nan Uibhisteach a chuir am barail chun na h-iris, agus a dh'fhoillsicheadh innte.

A-measg nan argamaidean air a shon, bha na daoine sin an dùil ri rathaidean nas fheàrr, cidheachan nas fheàrr agus margaid nas fheàrr aig na croitearan anns an eilean airson bàrr na talmhainn. Bha iad cuideachd a' sùileachadh barrachd obraichean ach bha draghan an cois fiù 's a-measg na feadhna a bha airson an ionaid; leithid cus fearainn air a thoirt air falbh bho na croitearan, agus co-dhiù am biodh taighean-fuirich air an leigeil airson an raoin-itealan agus an ionaid-rocaidean.

Thàinig Gairm fhèin a-mach an aghaidh an ionaid, air sàilleabh 's mar a bha iad an dùil gun lagaicheadh cultar Gàidhlig an eilein ri linn teachd a-steach nan Goill.

Seall a-nis, mar a bhios a h-uile neach-poilitigs le daimh no ceangal ri Uibhist a' cur an aghaidh dùnadh an ionaid-airm. Ach, saoil an tigeadh ath-bheòthachadh na Gàidhlig ann - agus na saighdearan Gallda air falbh?

Abair e.....

Ceann-fìnid caol aig Prìomh-lìog Ball-coise na h-Alba.

2009-05-17T16:02:00.003+01:00

Abair gum bheil an seusan air a ruith gu math caol am bliadhna. ‘S iad Hearts an t- aon chlub a th’ air an daingneachadh fhèin san treasamh àite, agus cha mhotha gun do thachair sin dhaibh gus an dàrna geam mu dheireadh dhen t-seusain. ‘S bu mhòr am beud, ach rinn iad an gnothach air sgioba mo ghaoil, Dùn Dèagh Aonaichte, 3-0 aig Tynecastle, dachaigh Hearts.

Mar a thig cùisean gu ceann an t-seachdain seo tighinn, ‘s ann a-rèir mar a thèid aig Dùn Dèagh Achte agus Rangers aig Tanachais; aig Celtic an aghaidh Hearts, ‘s Obar Dheathain an aghaidh Hibernian mar an ceudna, a dhearbhas cò dhaibh a bhuannaicheas an lìog (Rangers no Celtic), air neo a choisinneas ceathramh àite (Aonaichte no Obar Dheathain) a dh’ fhosglas an doras gu farpais na h-Eòrpa an ath sheusan. Chan e sin a-mhàin, ach tha suimean math airgid a’ feitheamh orra a-rèir an àite a bhuidhneas iad dhaibh fhèin san lìog.

‘S ann a tha an strì aig bonn a’ chlàir a’ cheart cho garbh teann ‘s a tha e aig a’ mhullach; ‘s iad ceathrar sgiobannan (Hamaltan, Naomh Mearain, Inbhir Nis agus An Eaglais Bhreac) a bhios ann an ugannan a chèile gus an àite fhèin a ghlèidheadh sa phrìomh lìog aig ceann a’ ghnothaich. ‘S iomadh car a bhios ann gun teagamh mun teirig dànadas an latha, agus gu dearbha, ‘s iomadh neach a bhios air bhioran, a chridhe na shlugan a’ coimhead no ag èisteachd ris na geamannan ud Disathairne.

Fàth air 時の鐘

2009-05-17T02:08:00.004+01:00

Tùr-cluig Toki no kane 時の鐘, air a shoillseachadh am beul na h-oidhche, ann am Baile Chawagoe (Kawagoe), Sgìre Saitama, Iapan.

Ionnsaighean eile air cor na h-Alba

2009-04-07T17:55:00.005+01:00

An turas seo – UNISON (stèidhte ann an Lunnainn, mar sin tha e ceart a bhith gam meas “Sasannach”.) A dh’ aindeoin ‘s gum bheil Oifisean “Sgìreil” aca no “Regional” mar a chanas iad fhèin riutha. Bhon a chunnaic mi, mar as trice, a-rèir nam buidhnean Sasannach, ‘s e “Region” a th’ ann an Alba gu lèir ('s a' Chuimrigh), ach chan e “Region” a th’ ann an Sasainn gu lèir. Coma gum bheil Alba air a roinn ann an tòrr dhiofar sgìrean i fhèin. Tha iadsan a' cur taic ri fear Owens, a tha ‘s dòcha na Albannach, ach cò aig tha fhios, dh’ fhaoidte nach eil.

http://www.pressandjournal.co.uk/Article.aspx/1153487?UserKey =

Tha a h-uile coltas ann gur e am fear seo, Owens, na chulaidh thràilleil dhan bhuidhinn Shasannach seo, agus a-nis cleachdaidh iadsan esan mar mheadhan air bhith a' leantainn air na thòisich na Comhairlichean Albannach/Sasannach gòrach ann an Gallaibh.

Sasainn a’ slugadh sìos stòras na h-Alba

2009-04-06T18:06:00.006+01:00

Tha e coltach gum bheil Riaghaltas Bhreatainn, no, Riaghaltas Shasainn mar is fheàrr a dh’ aithnichear e air feadh an t-saoghail, a’ gabhail cothrom cruaidh chàs an eaconamaidh gus maoin is stòras Alba a’ goid gu h-iomlan.

Tha na Sasannaich san Riaghaltas sin agus cuid de an luchd-leanmhainn tràilleil Albannach a’ toirt sùil air an aghaidh air gluasad Alba gu neo-eisimileachd agus iad an dùil èis a chur air staid na dùthcha airson an àm ri teachd.

Aon is aon, tha seann bhuidhnean stèidhichte ann an eachdraidh ionmhais na dùthcha gan toirt thairis le buidhnean stèidhte ann an Sasainn. Banca na h-Alba, Banca Rìoghail na h-Alba, Comann Togalaich Dhùn Phàrlain...

Gidheadh, ro staing an eaconamaidh, bha na mìltean de bhuidhnean neo-eisimileach Albannach beag is mòr gan gabhail thairis beag air bheag le buidhnean Sasannach co-dhiù. "Saoghal farpaiseach eaconamaidh a’ chalpachais" a chanadh luchd nan lethsgeul ruinn 's iad a' diochuimhneachadh nach eil sin a' tachairt cho tric ann an dùthchannan beaga eile a tha neo-eisimileach.

A-nis, ‘s ann a tha buidhnean ionmhais Shasainn a’ faighinn làmh cuidheachaidh air innleachd charach as leth Riaghaltas “Bhreatainn”. Gun neo-eisimileachd cheart is iomlan, tha Alba air a ceangal cho cruinn ri mult agus anns an “Aonadh” seo, ‘s i Alba an làmh a bheir, agus Sasainn an làmh a gheibh sa chumantas, nuair a tha feumalachdan an dà dhùthaich a’ bualadh air a chèile; oir ‘s i Sasainn an companach as làidire, ged is ann a dhèoin no dh’ aindeoin sin dhuinne. Tha Alba agus a ceithir caoil ceangailte le bhith fuireach san aon dachaigh ri dùthaich mòr a bu chòir a bhith na deagh nàbaidh dhith, seach na droch companaich.

Thathas a' bruidhinn air foill ann an taghaidhean poilitigeach - mar eisimpleir, Gleann Rathais an uiridh....ach gu rudeigin fada nas cudthromaiche.....

Dìreach beagan làithean ro fhosgladh oifigeil Pàrlamaid na h-Alba ann an 1999, chaidh crìoch mara na h-Alba gluasad le Riaghaltas Shasainn bho Bhearaig Tuaidh gu Càrn Fheusta (Carnoustie). B’ e seo Ordagh Crìochan Uisgeachan Fagasach Albannach 1999, a rug air 6, 000 mìle (chearnagach) de dh’ uisgeachan dùthchail Albannach air sàilleabh Shasainn. Tha uisgeachan dùthchail Albannach fo uachdranas lagh na h-Alba, ‘s chan ann fo lagh Shasainn agus tha iad sin cudthromach do ghnìomhachas èisg-mhara, do ghnìomhachas ola Cuan a Tuath, agus do thagraidhean farpaiseach airson stòrasan Clais Sgeir Rocail. Tha na 6,000 mìle de dh’ uisgeachan mara Albannach a-nis fo chìs Shasainn agus rinneadh seo ach am biodh crìoch mara nan uisgeachan dùthchail (gu ruige iomall 19km) 0.09 km tuath air a’ chrìoch airson ionadan ola(Iomradh: Pàrlamaid na h-Alba, Aithisg Oifigeil 2000).

Ceanglaichean eile: http://www.opsi.gov.uk/si/si2002/20022427.htm
http://www.opsi.gov.uk/si/si1999/19991126.htm
http://www.scotland.gov.uk/News/Releases/1999/12/2eb41961-be0c-42bf-8a93-0f1e7bb0420d
http://www.scotland.gov.uk/Publications/2005/10/27171805/18056
http://www.oilofscotland.org/scottish_politics.html#Scotlands_marine_boundries

Na h-uisgeachan fagasach mar a bu chòir dhaibh a bhith.
http://72.14.235.132/search?q=cache:0YTTRvLoCJ8J:www.jncc.gov.uk/page-4549+Adjacent+Scottish+Territorial+Waters&cd=5&hl=ja&ct=clnk&gl=jp

Sgeulachd às an iris Mac-Talla (Iuchar 14, 1894) ann an clò.

2009-03-09T16:39:00.002Z

Cum sùil air bonn na duilleig seo oir, bidh clàr-mìneachaidh de dh’ fhaclan is gnàth-fhaclan sònraichte san sgeul a’ nochdadh ann an ùine nach bi fada.

Sgeulachd an ròcais ‘s an t-sionnaich agus na dh' èirich do na beathaichean uile.

Bha ròcas ann roimhe seo a bha air tòir cobhartaich dha fhèin, agus air a thuras goidear mulchag-chàise à uinneag taigh-àirigh; agus càite an deach e ga h-ithe ach do bharr craoibhe. Rinn e gurach air spèic; agus sùil dhan tug e, dè chunnaic e shìos fodha ach gugarlach mòr losgainn ga bhlianadh fhèin ann an lub. Bha sùilean an losgainn nam faoban èitigh a’ sginneadh troimh a chlaigeann – bha e na shealladh, ar leis, cho ro ait ‘s gun do chuir e, ri faicinn an spliutaire shlìomaich, thruaigh, spliug de bhraoisg-ghàire air – an seorsa spliug sin nach tig ach don ròcas ‘s e thoradh a ghean. Goirid bhon losgann bha sodair de dhamh còir, sultmhor, ag ionaltradh; baidean uan ag cluaineas mun àilein agus greis mu seach aca air snodadh bhileagan feòir agus bhlàithean.

Cò a bhuail a-staigh do cheann shìos na cuithe ach gum b’ e madadh-allaidh. Sgeadaich e fhèin cho seòlta ann an deise de chulaidh-chaorach ‘s nach do dh’ aithnich na h-uain cò a bh’ aca; chan e a-mhàin sin, ach fear dhiubh a bha an uile-bheist tiotan beag roimhe sin na dèidh a mhàthair ithe agus a craiceann a shuaineadh mu a ghuailnean, ruith e gu soganach, neo-chiontach na choinnimh an dùil gum b’ esan a mhàthair.

“Hi-hì!” arsa an sionnach, ‘s e ag aileadh timcheall a’ ghàraidh ann an ionad a bha fo sgàil na craoibhe air an robh an ròcas na ghurach a’ gabhail beachd air an losgann a’ coimhead air an damh le dà spleuchd-shùil a bha an impis sgàineadh le farmad ‘s gu bhith tachdta le ròcail sglamhrainn. “Nach baoth na h-uain fhèin. Sheall thus’ air a’ bhailcire fhaoin, mheaghalaich ud nach eil ag aithneachadh a’ mhadaidh-allaidh fo chraiceann na caora! An seann chealgaire sin a dh’ ith màthair ciorraidh an dè ‘s a dh’ itheas e fhèin a-nochd – hi hì!”

Bha comhachag am falach na suain ann an còs ann an stoc craoibhe, agus ‘s na cuir a bh’ ann dùisgear. “Pu-hù, fhir a th’ ann, ged nach eil mi gad lèirsinn tha mi gad fhaireachdainn! Mas toigh le cuid de dh’ fheadhainn na h-uain, tha feadhainn ann air nach beag na geòidh,” arsa a’ chomhachag.
“Agus a ghràidh nam ban, is toigh leat-sa an luch,” arsa an sionnach.
“Bidh muinntir Sìona gan ithe, tha iad ag ràdh,” arsa a’ chomhachag, “agus leugh mi ann an leabhar air choireigin gum bheil iad fuathasach dèidheil air feòil chon,” arsa an t-seana bhean chòir a-rithist.
“O, tràth nach do sgrios iad gach mac madaidh dhiubh bharr aghaidh an talmhainn!” arsa an sionnach.
“Agus leugh mi cuideachd ann an àiteigin, gum bi na Frangaich ag ithe nan losgann,” arsa a’ chomhachag. “Am bheil thu siud, a ghoistidh? Nach ann againn a bha co-sheirm bhinn cheileiridh an-raoir!”
“Ma bhios na Frangaich ag ithe mo chineal-sa, bidh na Sasannaich ag ithe mairt-fheòil,” arsa an losgann le ròchd – “bithidh daimh mhòra, mhosach, dhreallach, Ghallta.”
“Pu-uhù!” arsa a’ chomhachag, “ar leam gun cuala mi sin, gu dearbh, agus nach beag orra bonnach an t-sodail.”
“Ach cò riamh a chuala gum biodh iad ag ithe nan comhachag, no nan sionnach, a bhean chòir?” arsa gille-nan-car. “No idir gun suidheadh iad sìos a chreimeadh ròcais,” arsa an t-uasal a-rithist ‘s e ri beic don t-seann ròcas a bha na ghurach anns a’ chraobh ‘s an càis’ aige na ghob, “Is triùir sinne nach cuirear ann am poit a leasachadh ruite no ròic dhaoine – tha sinn os cionn sin.”
“Is mise eun a’ ghliocais,” arsa a’ chomhachag, “bha mi fhèin ‘s an Seana Ghàidheal nar companaich; gheibhear gu tric mo dhealbh air a ghearradh air cùirn ‘s air tùir na h-Èiphit.”
“Gu dearbh chunnaic mi gu tric e air a ghearradh air àrd-dhorsan shaibhlean air a’ Ghalltachd,” arsa an sionnach ‘s e cur braoisg air fhèin. “Tha thu nad dheagh bhan-sgoileir, a bhan-ghoistidh. Is aithne dhòmhsa rud no dhà mi fhèin, ach is fheudar dhomh aideachadh nach eil mi nam sgoileir – is gnothaichean an t-saoghail as motha tha tighinn fainear dhomh – is fear mi a tha tighinn suas air mo luim fhèin – duine-uasal bharr na dùthcha, mar gun abradh tu.”
“Is ann a’ fochaid air a’ sgoileireachd,” arsa a’ chomhachag, ‘s fàite fanaid air a h-aodann àigh.
“Bithidh, a cheist, an uair bhios mise ri sgoilearachd air feadh nan cearc ‘s nan coileach air an spiris,” arsa an sionnach.
“Ach coma, is bochd nach eil sgoil agad; nam bitheadh bheireadh an dèile seo os mo chionn beagan fiosrachadh dhuit.”
“Dè tha i ag ràdh,” arsa an sionnach.
“Chan urrainn dhomh leughadh ri solas an latha,” arsa a’ chomhachag, ‘s chaidh i ‘s a’ mèananaich air a h-ais do chòs na craoibhe a chadal gu feasgar.
“Plumbais buntàta air a dubh fhacail b’ e sin è,” arsa an sionnach ‘s e sealltainn suas ris an ròcas.
“Saoil, nach ann a tha phròis nar ban-choimhearsnaich! Cha b’ ioghnadh leam ach i – a’ gabhail oirre gliocas an t-saoghail a bhith aice – clod-cheann dall na caillich-oidhche – gu dearbh nan abradh i na ròcais.”
An uair a bha an conaltradh seo a’ dol air adhart eadar na càirdean ud, bha an damh gu soimeach ag ithe an fheòir ‘s an losgann a’ dùr-bheachdachadh air le leithid de dh’ eud ri mheudachd ‘s gun spùtadh e nimh air nam b’ urrainn dha, agus gun sgàineadh e le neart farmaid mur-bhith nach robh sin na chomas. Bha an t-uanan gun fhiamh, gun amharas, na shìneadh ri taobh a’ mhadaidh-allaidh; a thaobh gun do ghabh esan a shàth dheth mhàthair cha do ghabh e fhathast gnothach ris. Ach coma, bha lasadh a’ tighinn na shùilean ‘s toiseach aige air fhiaclan a chasadh agus dh’ èirich gurt is greann air ri cuimhneachadh gum b’ fheàirrte e uain-fheòil gu shuipear.
“A! Nach mòr na sùilean a th’ agaibh,” arsa an t-uan ‘s e a’ mèilich.
“Is ann is fheàrr a chì mi thu, eudail.”
“A! Nach mòr na tuisg a th’ agaibh.”
“Is ann is fheàrr a dh’ ith…..”
Mun robh am facal uile mach às a bheul, thàinig an ràn dèistinneach ud air feadh na cuithe, ‘s chlisg gach beò a bh’ innte leis an eagal. Cia dè bha an seo ach asal a fhuair fàth le tubaist air choireigin, air boiceann leòmhainn a chur uimpe, agus a’ tighinn na steall a-staigh air bealach a bh’ air a’ ghàradh agus daoine ‘s clann a’ cur rithe le maidean ‘s le gunnaichean.
An uair a chuala am madadh-allaidh an raoic a rinn an asal a bha ann am boiceann an leòmhainn, shaoil leis gur h-e rìgh mòr an fhàsaich e fhèin a bh’ ann, ‘s thug e às cho luath ‘s a leigeadh a dheise leis. Nuair a chuala an damh an fhuaim thug e le clisgeadh cuibhleadh troimh an lub, agus saltrar air an losgann, a bha ga dhubh-chàineadh, ‘s cairear a chnaimhean air a chèile. Nuair a chunnaic an ròcas daoine a’ tighinn le gunnaichean, ghrad-leig e às a’ mhulchag ‘s ghabh e na sgiathan. Nuair a chunnaic an sionnach a’ mhulchag a’ tuiteam, thug e ga h-ionnsaigh – dh’ aithnich e raoic na h-asail – agus, anns an leum a thug e tuitear an gòisinn agus caillear an t-earball ris. B’ fheudar dha riamh tuilleadh an saoghal imeachd às aonais, a’ gabhail air, anns droch-uair, gun deach na h-earbaill às an fhasan, agus gur h-ann bu mhiste na sionnaich orra iad.
Anns na cuir a bh’ ann thàinig balachan ‘s leadair e an asal le bata gus an robh i ‘s an raoiceadh eug. Cha b’ urrainn am madadh-allaidh mòr-chabhaig a dhèanamh leis gun deach craiceann na caora mu chasan, agus ‘s e bh’ ann gun tug fear de na daoine an aire dha ‘s gun do thilg e e. Nuair a dh’ fhairich a’ chomhachag a’ bhodhair-fhuaim a bh’ ann, chaidh i na breitheal, ‘s leis a’ bhoile leum i à còs na craoibhe ‘s buailear i am buachaille ann an clàr an aodainn, agus mharbh e i le cuaille bata. Thàinig na àm fhèin am feòladair agus thug e leis an damh ‘s an t-uan; agus fhuair an tuathanach an t-earball anns a’ ghòisinn, ‘s chuir e am bràigh an teinntein e, ‘s cha robh duine a thigeadh air chèilidh air, nach innseadh e dha am mi-mhodh a fhuair e a’ cur gu bàs an t-sionnaich.

Sgeulachd às an iris Mac-Talla (Iuchar 14, 1894)

2009-03-09T15:01:00.001Z

Dà-aodannach no deil-aodannach?

2009-03-06T03:00:00.003Z

Chunnaic mi am facal “dà-aodannach” air làrach-naidheachd a’ BhBC an-diugh. Anns a’ bhad, shaoil mi gur e Beurlachas a bh’ ann. Bha mi eòlach air “leam-leat” mar ghnàth-fhacal neo-fhoirmeil, ach cha dhèanadh sin a’ chùis air làrach-naidheachd oifigeil mar seo.

Thug mi sùil air Dwelly an lìn…agus cia dè a thàinig am bàrr ach “deil-aodannach”! An dà, an do bhodraig iad fhèin an làrach iomraiteach seo a chleachdadh? Ma dh fhaoidte, gur e “dà-aodannach” am facal as cumanta a-nis ann an saoghal na Gàidhlig, ach ar leam nach e rud a dh’ adbhraicheadh mì-thuigse idir a bhith toirt sùil air ais air na h-abairtean as gàidhealaiche agus gan cur an cleachdadh a-rithist.

Gu deamhnaidh fhèin!

2009-02-04T16:15:00.004Z

Thug ban-oileanach dhomh 35 pònairean-sòigha ròiste an-diugh. Bha iad coltach ri cnòthan-talmhainn ròiste, le plaosg tana a dh’ fhaoisgeadh tu gu furasta. B’ e latha ron earraich a bh’ ann air bhon-dè, 3 Gearran. Seo latha ris an canar “setsubun” ann an Iapanais (roinn na h-aimsir).

Pònairean-sòigha ròiste (irimame)

Dh’ innis i dhomh mar a thilgeas na pònairean seo air feadh an taighe, anns gach seòmar gus an deamhan (no Oni, mar a chanas iad fhèin ris) a sgiùrsadh às an dachaigh agus deagh fhortan a leigeil a-steach. Sguabar na pònairean air falbh an ath latha.

Clann a sgapadh pònairean-sòigha aig a' bhun-sgoil gus an deamhan (Oni) a sgiùrsadh às.

Bithear cuideachd ag ithe pònairean-sòigha airson sealbh a bhuileachadh ort fhèin air an aon latha, agus ‘s e an cleachdadh a th’ ann aon phònair airson gach bliadhna den aois a tha thu a slugadh sìos. Obh, obh...chan eil mi fhìn ach 31, agus seo ise a’ smaoineachadh gun robh mi 35 nuair a dh’ ullaich i 35 dhiubh dhomh! Ochan is osnadh...chan fhaighear an-dè air ais an-diugh......

Sàbhailteachd agus suaimhneas ar cuid cloinne.

2009-01-23T05:38:00.001Z

Cò aig nach eil cuimhne air an teachdaireachd bheag shìmplidh a fhuair an cuid as motha againn aig a’ bhun-sgoil: “Can “Cha tèid!” ri strainnsearan.” Chaidh an cuideam a chur air strainnsear a dh’ fhaodadh ar mealladh, gus ar tàladh a-steach dhan chàr aige/aice le foill. Bha e air fhàgail aig an sgoil, aig ar tidsear ri rabhadh a thoirt dhuinn; agus bha bhideoan gan sealltainn dhuinn mar a dh’ fhaodadh tachairt.

‘S cinnteach gum bi diofar dhùthchannan a’ dèiligeadh ris a’ chuspair seo air iomadh dòigh a-rèir mar a mheasas an cultar aca fhèin iomchaidh. Chunnaic mi fear air an telebhisean Iapanach a bha a’ ruith seòrsa de chùrsa-coiseachd do chlann beaga, gan toirt air sgrìob a’ triall nan sràidean a bhiodh iad a’ gabhail co-dhiù nuair a rachadh iad dhan sgoil.

Shaoil leam gur i dòigh-ionnsachaidh mhath a bh’ innte, a’ nochdadh an t-suidheachaidh mar a dh’ fhaodadh èirigh dhaibh an da-rìreabh, ach ga nochdadh le làmhan-sa-pholl, mar gum bitheadh. Mar eisimpleir, chaidh am fear seo a-steach ann an clamhsa cumhaing dorcha, agus thàinig e a-mach a’ smèideadh air a’ chlann agus a’ bruidhinn riutha mar gun robh e air a thogail. “Trobhadaibh an seo! Tha cat ann!” Lean iad uile air, gun an aire ach air an cat fhaicinn. ‘S an uairsin, thuirt e riutha. “Hò. Sin agaibh uile air ur mealladh. Chan eil cat ann idir.”

Leis an seo , bha e air nochdadh dhaibh air dòigh riochdail e agus saoileam gu bheil sin cudthromach. ‘S cudthromach e gun tèid na cunnartan a dh’ fhaodadh a bhith ann a shealltainn do ar cuid cloinne. Ach chan eil math dha an cuid slàinte-inntinn ma bhioraicheas sinn trom-laigh’ orra. Mar sin dheth, sàbhailteachd ach suaimhneas dha ar cuid cloinne.

Calpa claon. Duais dhèistinneach.

2009-01-16T06:05:00.004Z

Cha ghabh a creidsinn na tha Manchester City deònach a phàigheadh airson fear-ionnsaigh meadhan-pàirce Braisilianach, Kaka. Ma ghabhas Kaka fhèin is athair ris a’ chùmhnant seo, cosgaidh an club 243 millean not uile gu lèir air aon chluicheadair a-mhàin! ‘S e an dearg amaideis a tha seo.

Ma thèid an gnothach air adhart, gheibh A.C Milan 108 millean not mar bhunndaist thar-aiseig; le cìsean an cois, cosgaidh iad 108 millean not air tuarastal an Rionnag mòir; thèid cearcaill a chur air luchd-iomlaid, middle-men agus duaisean signing-on le 27 millean not ann am barantas.

Rionnag rìomhach saoghal a' bhuill-coise, Kaka.

Nam bithinn fhìn a' cumail taic ri Manchester City , bhithinn fo chùraim mòr dha-rìreabh mun ghnothaich seo. ‘S e gòrachas faoin a th’ ann a bhith cosg uiread de dh’airgid air aon chluicheadair a-mhàin, ge b’e dè cho math is a tha e. Tha Manchester City an-dràsta ceithir àiteannan bho bhonn Prìomh Lìog Shasainn. Mura bhios meidh-chothrom troimh sgioba gu lèir, cha dèan aon shàr-chluicheadair diofar mhaireannach oirre. Chan eil e fallainn a bhith a’ cur cuideam air aon chluicheadair a-mhàin nas motha na càch. Agus aon uair ‘s gun tèid a chiùrradh, ma dh’ fhaoidte gum bi an ceòl air feadh na fìdhle bhon uairsin.

Mura bhios iad faiceallach, ‘s ma dh’ fhaoidte gun tuit Manchester City rathad Leeds United ‘s a leithid, san àm ri teachd. A’ dol fodha mar bhàta eadar-dà-leann.

Fear-sgoraidh choimpiùtairean an impis bhith toirt am bruid fad a bheatha.

2009-01-15T17:49:00.008Z

‘S e eucoir a rinn e. Nuair a bhrùchd e a-steach troimh lion-obrach arm nan Stàitean Aonaichte., dh’ adhbhraich e cron air 97 compiùtairean a bhuineadh don Chabhlaich, do NASA, don Airm agus don Phentagon.

Tha uachdaran nan Stàitean Aonaichte a’ feuchainn ri glaoic choimpiùtairean, Gary MacFhionghain (42), a spìonadh à Lunnainn, Sasainn, far am bheil e a' fuireach, ach am faigh iad air a thoirt gu lagh ann an sin. A-rèir coltais, dh’ fhaodadh gum faigh e binn 70 bliadhna sa phrìosan aig a’ char as miosa.

Cha do rinn e ach compiùtairean a mhilleadh. Ach, a thaobh ‘s gum b’ iad nan coimpiùtairean a bhuineadh don Airm agus don Riaghailtais anns an do bhris e a-steach, is daor an ceannach a bhios aige air. Bha e a’ sireadh fhiosrachaidh air UFOs ach cha do rinn e oidhirp fiù ‘s na lorgan aige fhalach.

Mar a thuirt mi, ‘ s e eucoir a bh’ ann. ‘S dòcha gum bu chòir dha bhith air a pheanasachadh. Ach 70 bliadhna sa phrìosan airson cron a dhèanamh air coimpiùtairean? Chan eil rian nach eil sin cus. Bidh riaghailtean nan Stàitean Aonaichte gu math cruaidh uaireannan, nach bi?

Tha e a' cur an aghaidh fhathast a bhith air a tharraing a-nall a dh' Aimearagaidh.

Saothair obrach mhòr-chliùiteach!

2009-01-13T17:13:00.002Z

DWELLY AIR LOIDHNE

Seo dhuibh DWELLY AIR LOIDHNE! Bidh fèill mhòr air seo buidheachas do na h-eòlaichean allail a shaothraich gu dìleas dìorrasach gus seo a chur air bhonn dhuinn uile.

Cuspairean cudthromach

2008-12-11T14:49:00.003Z

Mar as trice, ‘s fheàrr leam bruidhinn air cùisean cultarach Iapanach, ach tha uiread de chuspairean cudthromach a’ nochdadh an-dràsta anns na naidheachdan a tha a’ cur uallach orm, mo bheachdan fhèin orra fhoillseachadh an seo!

Còmhdhail air a’ Ghàidhealtachd.

Tha fios ann aig cha mhòr a h-uile neach air a’ Ghàidhealtachd air dè cho dona ‘s a tha cuid de na rathaidean anns an dùthaich. A h-uile leasachadh a chaidh a dhèanamh riamh air rathaidean na Gàidhealtachd, b’ ann air na rathaidean a bha a’ ruith AIR FALBH bhon Ghàidhealtachd (ach am faigheadh muinntir a’ cheàrnaidh mhòr seo às air falbh bhon ana-cheartais agus cion chothroman a bha riaghaltas Taigh nam Morairean ann an Sasainn ag adhbharachadh feadh nan linntean a dh’ fhalbh.)!!

Mar a shìol an sluagh air falbh, ‘s ann a thàinig na Goill agus na Sasannaich a-steach, a’ toirt leotha an cuid comasan, ach ag atharrachadh dreach nan coimhearsnachdan a bha ann romhpa le cho mòr an àireamh a bha agus a tha fhathast a’ tighinn a-steach mar a bha na mìltean Albannaich Gàidhealach a’ falbh.

Agus fhathast, nuair a thomhas Riaghaltas na h-Alba ann an Dùn Eideann am prosbaig air leasachadh còmhdhail air a’ Ghàidhealtachd, cha smaoinich iad ach air na prìomh rathaidean a tha a’ leantainn AIR FALBH, air neo a tha a’ toirt daoine a-steach dhan Ghàidhealtachd. Cha smaoinich iad fhathast air a bhith a’ toirt piseach air na rathaidean a tha a’ ceangladh nan coimhearsnachdan beaga taobh a-staigh crìochan a’ cheàrn seo.

Tha seo a’ leantainn san latha a th’ ann an-diugh, leis a’ naidheachd gun do dhiùlt an Riaghaltas aiseag a chur air bhonn eadar Mallaig is Uibhist. Dh’ fhosgladh sin ceanglaichean eadar an t-Eilean Sgitheanach agus Uibhist, a thuilleadh air na coimhearsnachdan air an tìr mhòr. Agus, aig an aon àm ‘s a dhiùlt iad am moladh sin aig Stòras Uibhist, dh’ fhoillsich an Riaghaltas na planaichean aca airson prìomh rathaidean na Gàidhealtachd a leasachadh ‘s a chàireadh, a bharrachd air a ‘ rèile faisg air Inbhir Nis, agus eadar Glaschu is Dùn Eideann.

Mar sin dheth, tha coltas ann gur e an aon duan daonnan mar a bha riamh roimhe. Leasachadh air rathaidean a bheir buannachd do choimhearsnachdan na Galltachd is na bailtean mòra, ach bacadh air piseach beag a thoirt air ceanglaichean eadar coimhearsnachdan beaga na Gàidhealtachd fhèin. G’ e b'e dè cho airidh is a tha na prìomh rathaidean sin air leasachadh, tha cruaidh fheum air coimhearsnachdan na Gàidhealtachd fhèin a bhith faighinn cobhair à sporan an Riaghaltais cuideachd.

Stòiridh fìor mo sheanmhair

2008-11-16T09:27:00.002Z

Foill ann an Gleann Rathais?

2008-11-10T13:40:00.005Z

Chan innis mi an còrr ach, ma bhios ùidh agaibh, bheiribh sùil air an leabhar-lìn seo, agus na tha aig am blogair seo a ràdh mu na taghaidhean uile a ghabh àite san Rìoghachd Aonaichte bho chionn 1997. Bheir e sùileachan ort, saoilidh mi.

Cuimhnichibh cuideachd, gun deach còrr is 100 000 bhòtaichean a mhilleadh, no a chall, anns an taghadh mu dheireadh airson Pàrlamaid na h-Alba. Mura b’ e gun robh iad air am milleadh, saoil am biodh mòr-cuid a bharrachd le Partaidh Nàiseanta na h-Alba na fhuair iad aig deireadh a’ ghnothaich? Foill?

Thathas cuideachd a’ beachdachadh air bàs Uilleam MacRàth ann an 1985, ball Partaidh Nàiseanta na h-Alba, a bha a’ bagairt an aghaidh an gnìomhachais niùclasaich. ‘S e bàs amharasach a bh’ ann, agus a-rèir na tha ann de dh'fhianais, tha coltas MI5 no an CIA air. Tha a h-uile coltas ann gun deach a mhurt.
Peadar Grannd (PNA) Lindsay Roy (Làbar)
Cò a b’ fheàrr leatsa bhith gad riochdachadh?

Bhòta innleachdach ann an Gleann Rathais?

2008-11-09T06:43:00.003Z

A-rèir coltais, tha e coltach gun do dh’atharraich cuid de na daoine is àbhaist a bhith a’ cur airson nan Tòraidhean agus nan Deamocratach Libearalach dhan phartaidh Làbarach.

Ciamar as urrainn dhomh seo a’ ràdh?

An toiseach, dh’ àrdaich bhòta a’ Phartaidh Nàiseanta 13% an taca ris an taghadh mu dheireadh, agus thuit bhòta na dhà phartaidh sin, le 3% agus 10% fa leth. Dh’èirich bhòta nan Làbarach 3% ge-tà. Mar sin, dh’ fhaodadh gur ann mar sin a bha e. Na daoine a tha airson ceannsal Alba a chumail san “aonadh” seo, agus iad a’ toirt a’ bhòt aca a-null dha na Làbaraich.

Dh’fhaodadh nach ann…

Co-dhiù, tha a’ Sunday Herald ag aithris gur iad cùisean ionadail na sgìre a dh’ adhbhraich nach do choisinn am Partaidh Nàiseanta a’ chathair a dh’ aindeoin mar a bha coltasan dòchasach ann dhaibh roimhe. Gu h-àraid cìsean-cùraim sa bhaile. A-rèir a’ phàipear seo, ‘s iad na Làbaraich a bha math air an iomairt aca a thomhadh air a’ chùis chudthromach seo. Agus a-rèir am PNA(SNP), bha iad breugach mu deidhinn.

Aireach bean Prìomhaire an Rìoghachd Aonaichte a’ bualadh tè chiorramach.

2008-11-05T15:22:00.004Z

Bha iomairt (fo) taghaidh airson Gleann Rathais (air a chumail leis an Teachdaire Dhùn Dèagh) a’ gabhail àite a-raoir agus na tagraichean uile an làthair. Tè dhiubh na tagraiche airson Pàrtaidh Sòisealach na h-Alba, Mòrag Balfour. Tha i na ciorramach agus ged a bha i ann an cathair-chuibhle aig an iomairt-thaghaidh , dh’ innis i mu na thachair rithe agus bean a’ Phrìomhaire, Sarah Brown, a’ tadhal air a’ bhaile bho chionn ghoirid.

Thuirt i gum faca i Sarah Brown sa bhaile, agus gun deach i thuca le crasgan fo h-achlaisean airson “beagan bhleadraigeadh” a dhèanamh leatha, mar a chuir i fhèin e. Ach gun tug aireach Sarah, no minder sa Bheurla, sgailc dhi anns a stamaig agus gun do theab i tuiteam agus a ceann a bhualadh. Thuirt i cuideachd gun deach pàirt de na thachair a chlàradh le camara aig sgioba Newsnight.

Obh, obh. Ged ‘s i tè luchd-poilitics a tha cur an-aghaidh na Làbaraich san fo-taghadh seo, chan e seo rud a tha dol a shealltainn do mhuinntir Ghlinn Rathais gum bheil na Làbaraich dlùth ris an t-sluaigh! Seall na bèistean a tha air tuarastail a’ Phàrtaidh Làbarach airson an dìon bho neach le ciorram corporra!

Teistealachd agus Neo-chlaon bhreitheachd – da nì còmhla.

2008-11-03T18:25:00.002Z

Teistealachd agus Neo-chlaon bhreitheachd – da nì còmhla.

Chan eil fhios ‘am a bheil teistealachd aig a’ Mhòid fhathast, mas e ‘s gu bheil daoine ann fhathast, a tha nam britheamhan air na h-òranaichean Gàidhlig, ach gun Ghàidhlig bhruidhne aca fhèin. Tha e fàiligeadh ormsa faicinn ciamar nach tarraingear amharas air teistealachd na farpais mhòir seo agus britheamhan ann gun Ghàidhlig, a’ toirt breith air modh, stoidhle, dèanadas ‘s a h-uile sian na lùib. Nach eil an aghaidh aca. Nach eil deàrrsadh air an aodainn no fiù ‘s fiamh nàire orra? Agus, mura h-eil, dè cho cearbach is a tha iad a' faireachdainn?

Co-dhiù, gu neo-eisimileachd na h-Alba, agus meadhanan Shasainn a’ feuchainn ris a’ bhreith “chothromach” aca san a thoirt air suidheachadh poilitigeach agus eaconamach na h-Alba. Chan eil mi fhìn cho math air suidheachadh eaconamach dùthaich sam bith a chur an cèill, agus mar sin fàgaidh mi agaibh-se a’ bhideo, agus chì sibh dhuibh fhèin cho neo-chlaon-bhreitheach is a bha an dithis “iomradair”, a bha iad-fhèin gun iomradh – dhòmhsa co-dhiù! Mar a luaidh Ailig Salmond fhèin riutha mun “neo-leithbhreitheachd” aca, chì sibh fhèin e ma bheir sibh sùil air a’ bhideo seo. Co-dhiù no co-dheth, bha iad car aineolach mun t-suidheachadh agus mar sin dheth, cha b’ urrainn dhaibh ach briathran breugach luchd-poilitics an aonaidh a sputadh a-mach.

Seumas MacGill'eathain (pìobair) à Uibhist agus Dàibhidh MacEanraig (drumair).

2008-10-20T16:38:00.002+01:00

Geamannan Gàidhealach, Chiba, Iapan 2008 - Seumas MacGilleathain (pìob) agus Dàibhidh MacEanraig (druma)

2008-10-20T04:09:00.006+01:00

Abair teòmachd-cluiche a th’ aig Seumas MacGilleathain, à Uibhist agus Dàibhidh MacEanraig. (Ann am bhideo eile a dh' aithghearr.) Chì sibh anns na bhideoan seo agus gu h-àrd dè cho math ‘s a tha iad. ‘S e cuireadh na pìobaire (agus cuireadh an drumair!) a bhios iad a’ faighinn a h-uile bliadhna an seo! Ach anns an t-suidheachadh seo, tha mi cinnteach gum bheil iad toilichte sin fhaighinn. Is math an airidh a tha iad!

Ma bhios tu eòlach air na fuinn a bha iad ris, nach cuir thu fios thugam?

Gearan na mìos-sa – a’ cur às mo chorp mu…..!

2008-10-12T11:42:00.006+01:00

Carson a tha e an comas dhomh bhideoan de dheasbadan mòra agus beaga fhaighinn air làrach a’ BhBC an seo ann an Iapan air cùisean Amearaganach, is air cùisean eadar-nàiseanta eile, ach nach eil e an comas dhomh dad sam bith fhaighinn air cùisean Albannach? Chan eil dad “ri fhaotainn” far a bheil mi. Tha bacadh air na bhideoan Albannach uile cha mhòr ge b’e gur e BBC Alba no BBC Scotland a th’ annta. Nach iad cùisean eadar-nàiseanta a th’ anns na bhios a’ tachairt anns a h-uile ceàrnaidh dhen t-saoghail? Tha sinn faighinn bhideoan air làrach a’ BhBC air a h-uile rud beag bìdeach de na tha tachairt ann an iomairt cinn-suidhe nan Stàitean Aonaichte. Faodar ionnsachadh gun do “phioc Obama a shròin a-raoir”, no gun deach McCain chun taigh-bheag co-dhiù 13 tursan an t-seachdain seo chaidh, agus gun robh Palin a’ bruidhinn air càc a’ choin ann an Alasga fad dà sheachdain. Am bheil Alba dha-rìreabh cho mì-chudthromach sin nach faigh mi bìog aiste?

Fàsach na h-Alba, chan eil dad a’ tachairt.

Càil do bhiadh agad - AM FOGHAR

2008-10-03T07:17:00.003+01:00

Ann an Iapan, ‘s e seo ràith mhath na bliadhna air tilleadh thugainn a-rithist. Agus, ‘s ìongantach mura robh fiughar aig mòran rithe an seo troimh làithean fada tachdta an t-samhraidh.

A-nis, tha an aimsir bhruthainneach air falbh, agus tha àile ùr, tioram na h-àite. Bidh e car fionnar uaireannan, ach nuair a nochdas a’ ghrian, ‘s e seo an t-àm a bhith taobh a-muigh fo bhlàths is ùrachd an fhoghair. Oir ged a tha sinn a’ ceangail an earraich ri ùr-fàs, is bolaidhean cùbhraidh lusan is luibhean, tha Iapain an fhoghairidh ann am pàilt a h-uile seòrsa. Gheibhear ùbhlan is peuran mòra sùghmhoire, kaki (persimmon) agus an t-uabhas glasraich is luibhean deiseil ‘son buain.

Mar a thuirt càraid aosta rium: ‘S e am foghar an aimsir airson càil do bhiadh a bhith agad agus airson nan ealan!

Taisg sin nad chuimhne!

2008-09-28T15:58:00.001+01:00

Tha e math dha-rìreabh nuair a bhios na daoine as siùbhlaiche ann an saoghal na Gàidhlig a’ nochdadh air Radio nan Gàidheal. An t-seachdain-sa, b’ e Aonghas Dubh a bha a’ bruidhinn air a’ phrògram Leugh an Leabhar, agus a thug dhuinn briathar ùr mar mhìneachadh air aon de na sgeulan san leabhar Dìomhanas le Fionnlagh MacLeòid. B’ e dràma an ùmantais a thug e air An Cluasan – “Theatre of the Absurd” agus e a’ moladh an sgeulachd mhìorbhaileach sin. “Struth-mothachaidh” air “stream of consciousness” mar a thathas a’ cantainn ri obair Samuel Beckett sa leithid.

Tha uiread de dh’ fhaclan anns an leabhar aig Fionnlagh a tha air a dhol à cleachdadh fiù ‘s ann an Leòdhas far am buin iad. Bha e iomchaidh gun do chuir Aonghas briathran eile air ais nar cuimhne agus gu dearbh fhèin, taisgidh mi nam chuimhne iad cho math ‘s a thèid agam air sin a dhèanamh! Ma nì sinn uile sin, thig faclan mar sin air ais ann an cleachdadh.

Sùil sgleòdhach air Iapan - Taobh na mara.

2008-09-07T02:02:00.006+01:00

Nam biodh tu am barail nach e a tha rim faicinn aig luchd-turais ann an Iapan ach teampallan, bhiodh tu air do mhòr mhealladh dha-rìreabh. Tha feartan tìre eadar-mheasgte anns an dùthaich seo, agus mar sin dheth, cuiridh luchd-turais seachad tìde a’ streap nam beann agus gam failceadh ann an tobar teth, air neo, a’ snàmh sa mhuir is a’ gabhail na grèine air an tràigh.

A thaobh tràighean, tha fiù ‘s diugh is roghainn anns an t-seòrsa ghaineamh a b’ fheàrr leotha! Gheibhear tràighean bàna, agus tràighean dubha ghaineamh bholcànach, ged ‘s iad na tràighean bàna as brèagha am beachd a’ mhòr-shluaigh.

Nuair a ruigeas tu an tràigh, gheibhear an cothrom cha mhòr sa bhad sgàile-grèine agus cathair-pasgaidh a ghabhail air mhàl.

Seo sinne aig toiseach an Lùnastail air tràigh Shirahama, Shimoda, air an leth-eilean Izu, ann an sgìre Shizuoka!

Faclan feumail

diugh is roghainn - pick and choice
tobar teth - hot spring/spa
leth-eilean Izu - Izu peninsula
sgàil-grèine - parasol
cathair-pasgaidh - deckchair