Documentary Film

سرمایه داری:داستان عاشقانه

2009-11-23T14:52:00.000-08:00

سرمایه داری:داستان عاشقانه،مایکل مور،2009،امریکا

سرمایه داری:داستان عاشقانه
فیلمی از مایکل مور
محسن قادری

مایکل موربیست سال پس ازساخت شاهکارانقلابی خود،من وراجر،باردیگر با فیلم «سرمایه داری:داستان عاشقانه» به سراغ موضوعی می رود که درهمه دوران کارش به آن پرداخته است: تاثیرفاجعه آمیزدست درازی وغلبه شرکت ها بر زندگی روزانه مردم امریکا وهمچنین بردیگرکشورهای جهان.بااین تفاوت که مقصر این بارمقیاسی بزرگ تر از«جنرال موتورز» به خود گرفته و صحنه وقوع جرم بسیارگسترده ترازشهرکوچک فلینت درمیشیگان است.مایکل موربا کندوکاو درزندگی مردمان طبقه متوسط امریکا وراهروهای قدرت در واشنگتن ونیز با پژوهش درکانون تجارت جهانی منهتن بار دیگربینندگان فیلم خود را به قلمرویی می برد که کم تر به بررسی گرفته شده است.

«سرمایه داری:داستان عاشقانه»با نگاهی طنزآمیزوبرآشفته،پرسش ممنوعه ای را به میان می کشد: تاوانی که امریکا به خاطرعشق به سرمایه داری می پردازد کدام است؟تا چندسال پیش،این داستان عاشقانه بسیارمعصومانه جلوه می کرد اما امروزه رویای امریکایی بیش تربه کابوس می ماند چراکه این خانواده ها هستند که با مشاغل،کرایه خانه ها و صرفه جویی های خود تاوان این عشق را می پردازند.مایکل مور ما را به دیدارآدم های معمولی ای می برد که زندگی اشان تنزل یافته و او برای توضیح دراین باره راهی واشنگتن ودیگر نقاط می شود.آنچه اوکشف می کند نشانه های کاملا آشکارداستان عاشقانه ای است که به ورطه تباهی درافتاده است: دروغ،بدرفتاری،خیانت...وحذف 14000 شغل درروز.

«سرمایه داری: داستان عاشقانه» نقطه اوج کارهای مایکل مور و بررسی اجمالی این نکته است که آینده پرامید چگونه چیزی تواند بود.این فیلم همچنین کوشش غایی مایکل مور برای یافتن پاسخ پرسشی است که درهمه دوران فیلم سازی اش درپی رسیدن به آن بوده است: ما که هستیم و چرا اینگونه رفتارمی کنیم؟

برگرفته از وبسایت فیلم به فرانسه
وبسایت انگلیسی فیلم

Capitalism: a love story
Michael Moor
2009

این فیلم در25 نوامبر امسال درسینماهای فرانسه به نمایش درخواهد آمد.

گفت وگوهای کوتاه درباره سینما وتئاتر

2009-11-12T14:32:00.000-08:00

پازولینی و نی نتو داوولی،1975

گفت وگوهای کوتاه درباره سینما وتئاتر
پیرپازولینی/نی نتو داوولی

این برگردان،بخشی از گفت وگوی پیرپائولوپازولینی و نی نتو داوولی،بازیگر فیلم های اوست.داوولی کار بازیگری را با نقش بدون گفتاری درفیلم «انجیل به روایت متی»(1964)آغازکرد.سپس درفیلم های دیگرپازولینی چون«پرندگان بزرگ،پرندگان کوچک»(1966)-همراه با توتو،بازیگر کمدی ایتالیایی-،ودر«هزار ویک شب»(1974) بازی کرد. داوولی بیش ترنقش افراد ساده لوح را بازی می کرد.او پس از مرگ پازولینی در1976،به نقش های تلویزیونی رو آورد.
محسن قادری

من در«اتنا»هستم.باران می بارد،برف می بارد،مه کنار می رود،آفتاب می تابد.دوباره باران می بارد،دوباره برف می بارد،دوباره مه کنارمی رود وآفتاب می تابد.من با سه شخصیت فیلمی که باید ساختن آن را آغازکنم گفت وگوهای کوتاهی که به دنبال می آید را انجام میدهم.

من: سینما چیه،نینه؟
نی نتو داوولی: سینما،سینماست.
من:گدار هم همین را می گه،می دونستی؟
نی نتو: گدار آدم باهوشیه.
من:فقط باهوش؟
نی نتو:و آدمی که من ازش خوشم میاد.
من:چرا؟
نی نتو: چون آدمیه که می تونه یکی از رفقام باشه...آدمی که می تونه یکی ازاقوامم باشه...یه آدم ساده...
من:منظورت از آدم ساده چیه؟
نی نتو: یه کارگر که هر روز میره سرِ کار...
من:گدار،کارگر؟
نی نتو:آره،چون من ازش خوشم میاد.
من:فیلم هاش چی؟از اونها هم خوشت میاد؟
نی نتو:آره،وقتی نگاهشون می کنم خوشم میاد...وقتی تماشاشون می کنم...این فیلم ها...اما اگر منظور این باشه که کاملا درک شون می کنم باید بگم نه.دوست دارم این فیلم ها رونگاه کنم،چون وقتی این فیلم ها رو می بینم انگارخودش رو می بینم.
من:بسیارخوب،سینما سینماست.تئاتر چی؟تئاتر چیه؟
نی نتو:تئاتر،تئاتره.از نظر من همه چیزساده است.
من:یک آدم واقعی چه تفاوتی با آدم نشون داده شده درسینما یا تئاتر داره؟
نی نتو: هیچی،هیچ تفاوتی.
من:پس واقعیت،سینما وتئاتر یک چیزه؟
نی نتو:یک جورهایی آره...یه چیزه...فقط در واقعیت،شما این آدم رو با گوشت واستخوان می بینی ولی درسینما اون رو روی پرده و در تئاتر روی صحنه می بینی.
من:حالا خودِ تو...تو یک پسر واقعی هستی،یک بازیگر سینما وحالا هم یک بازیگر تئاتر.درکدام یک از این شکل ها خودت را واقعی تر می بینی؟
نی نتو:درتئاتر.
من:(من همیشه بهت می گفتم) خوب چرا؟
نی نتو:چون که درتئاتر مثل سینما نیست که یک عمل نمی دانم چندبار تمرین بشه.شما درتئاتر،همینکه روی صحنه رفتی مسائل خودش پشت سرهم دنبال میشه.
من: خوب تو خودت رو درقهوه خانه کوچک میدان «پره نستینو» یا در خیابان «آکوا بولیکانته» بیشتر «نی نتو» حس می کنی یا روی صحنه؟
نی نتو:راستش فرق نمی کنه.بازهم صحنه است.
من:یعنی کل دنیا صحنه تئاتره؟
نی نتو: خوب چرا که نه؟بهترینش هم هست!دنیا تئاتر نیست؟پس چیه؟
من:بسیارخوب،درفیلمی که قراراست با تو بسازیم،دوست داری پلان سکانس های طولانی بگیرم؟
نی نتو: خوب این بهتره...
من: ولی من برعکس یک اتفاق رو به چندین سکانس ودرنماهای درشت،پلان های امریکایی،وپلان های گروهی تکه تکه می کنم.به این معنا که هرحالت یا هرحرکت را اگر بشه این طوری گفت دریک نمای واحد گلچین می کنم.به نظر تو چرا من به این شکل عمل می کنم؟
نی نتو: خوب تو مطمئنا این کار رو نمی کنی که فیلم پُر بشه...تو اینکار رو می کنی تا مسائل واقعی تر بشه.
من: پس آیا اتفاق های واقعی تر،همانطور که خودت هم قبلا گفتی،آنهایی نیستند که پیوستگی دارند،یعنی اتفاق های واقعیت یا تئاتر؟
نی نتو:پوف!تو مسائل رو زیادی برای من پیچیده می کنی...
من: آیا ازعنوان فیلمی که قراره بسازیم،«خوکدانی»،خوشت میاد؟
نی نتو: آره،خوشم میاد چون می دونم قصه اش چیه،برای همین خوشم میاد.
من: فاشیست ها وامثال آنها خیلی به این عنوان می خندند،آنها ازهرفرصتی استفاده می کنند تا درباره اش جوک بسازند، بدون کم ترین شرمی...
نی نتو:خوب چرا،آخه چرا مسخره می کنن؟آخرسراین اونها هستند که کارشون ساخته است.
من: چطور مگه؟
نی نتو: چون آخرسردیگه جایی برای خنده نمی مونه براشون.

Dialogues entre Pier Paolo Pasolini et Ninetto Davoli

عنوان اصلی این مطلب
Petits Dialogues sur le cinéma et le théâtre

برگرفته از
Tempo Illustrato,23 novembre 1968. Repris in Il Caos, 1979

هانری استورک درباره سینمای خاموش

2009-11-09T17:32:00.000-08:00

هانری استورک با نوه اش پیر دوهوش و ویرجینیا لیرنز

هانری استورک درباره سینمای خاموش

باید اذعان کنم که نسبت به سال های دهه بیست که ضمن آن سینما به خاطر جادوی تصاویر یا به گفته ابل گانس به خاطر موسیقی تصاویر به زبانی جهانی بدل شد،احساس دلتنگی می کنم.

سینمای خاموش،فرم های روایی تمام عیار وفنون فیلم برداری برجسته ای را به تثبیت رساند.می توان گفت که دردوره سینمای خاموش،یک ناشنوا می توانست حرف های یک لال را بشنود.واوج این هنر،ساختن فیلم بدون به کارگیری هرگونه میان نویس بود.

من بخشی ازنسل فیلم سازان جوان پایان دهه بیست بودم که دوره گذار دردبار ازسینمای خاموش به گویا را سپری می کرد.می بایست بی درنگ سازگار می شدید.فیلم من با نام «تصاویراوستاند»(1) که درمیانه 1929 تا 1930 فیلم برداری شده،هنوز هم کاملا بصری است(می گویند که این فیلم به موسیقی نزدیک است).به هر رو،این فیلمی است که از نظر صدا هیچ راه حلی برای آن وجود ندارد؛این فیلم هیچ موسیقی ای را تاب نمی آورد،هیچ موسیقی ای به تصاویرآن نمی چسپد،وهرچیزی چون نوفه ها یا گفتار به آن افزوده شود به نوعی شعر بصری ای که ازآن برمی تراود را نابود خواهد کرد.

فیلم «عشق وعاشقی درساحل»(2)،که در 1931 فیلم برداری شده نیز دربنیاد فیلمی خاموش است که تنها مقداری نوفه درخود دارد که درخدمت شوخی های صوتی فیلم هستند تا صدای حاکم.این فیلم موسیقی تازه وهوشمندانه مانوئل روزنتال وچند کلمه کوتاه زیرنویس را درخود دارد که به درک داستان کمک می کنند ودرطی ضبط موسیقی بیان شده اند.درواقع،درآن دوره،همآمیزی صدا وجود نداشت.

تک عکسی از فیلم«تنگدستی دربوریناژ»،ساخته
هانری استورک و یوریس ایونز ،1933

«تنگدستی در بوریناژ»(3) که من و ایونز آن را در 1933 ساختیم فیلمی کاملا صامت بود که میان نویس ها درلابه لای آن برش می خورد.این کار،تاثیری قوی داشت.میان نویس ها ریتم ایجاد می کردند وافزون برآگاهی رسانی به تصاویرمعنا می بخشیدند،تصاویری که حساسیت برمی انگیختند.

درآغاز ده شصت،به منظور تسهیل پخش این فیلم،میان نویس ها جای خود را به گفتار متن دادند.یافتن لحن درست و فضاسازی ای به همان موثری میان نویس ها بسیار دشوار بود هرچند که گفتارمتن،درست همان میان نویس ها را به کار گرفته بود.

ازاین گدشته،در زمان ساخت فیلم،من و ایونزمی خواستیم از برتولد برشت درخواست کنیم که برای آن پیش درآمد بنویسد وازهانس آیزلر برای آن که برایش موسیقی بسازد.به هررو،آیزلرآمده بود موسیقی «سرزمین های تازه»(4)،فیلم ایونز درباره زویدرزی را بسازد.اما شرایط واوضاع واحوال آن دوره(سوزاندن کتاب های برشت در برلین درهمین سال وفرار او به فنلاند)ونبود امکانات مانع انجام این کارها شد.این اواخر،لوتارپروکس،مورخ آلمانی سینما،ازیکی ازشاگردان قدیمی آیزلر به نام آندره آزری یل دعوت کرد تا برای «تنگدستی در بوریناژ» موسیقی بنویسد.

بی شک،پس ازاین همه سال،این فیلم سویه متهم کننده خود را از دست داده وبه سندی تاریخی درباره یک موقعیت شورش گرانه تبدیل شده است.همراهی این فیلم با موسیقی آزری یل،موسیقی ای با کیفیت عالی وکاملا به سبک آیزلر،به این فیلم حس هیجان انقلابی می دهد؛این امرلطمه ای به فیلم نمی زند اما شاید وجه عمیق وانکارناپذیر این سند را ازمیان ببرد.

این فیلم،نمونه خوبی ازچگونگی سوق دادن یک سند به سوی هجونامه ای شاعرانه است.آیا این نکته باورپذیری این فیلم را ازمیان می برد یا به عکس احساسات تماشاگر را برمی انگیزد؟به هر رو،می دانم که ایونزدراین باره نظر مساعدی نداشت.

درهمین باره دوست دارم این نکته را بیفزایم که درسال های دهه 1930،ضعف مستند اساسا باند صدای آن بود.امروزه هنگامی که مستندی از این دوره می بینیم تنها تصویر است که پایدار وموفق مانده وزیبایی،جاذبه،توازن،حقیقت و ژرفای خود را حفظ کرده است.درآغازپیدایش صدا،ما به اشتباهی معکوس درافتادیم.ما فکر می کردیم که تصاویر به پشتیبانی نیازدارند ومی بایست تاثیرشان با نوعی تفسیر ادبی یا موسیقایی تقویت شود.اما هرگزنمی توانستیم به لحن طبیعی برسیم، زبانی که به کارمی بردیم تصاویر را تغذیه نمی کرد.فکرمی کردیم که به کارگیری سکوت کارنادرستی است و کاربرد نوفه ها را مبتذل،معمولی وفاقد حالت بیانی،قدرت ورنگ می دانستیم.

ما درپی صدای تئاتری نبودیم،صدایی به اصطلاح خداگونه همچون صدای گوینده های خبربا آن حالات خواب آورشان.در واکنش به این موضوع،پیش می آمد که صدایی کاملا مصنوعی وبه ظاهر شاعرانه با رنگ ولعابی از ادبیات نادرست را به کارببریم.زمان زیادی صرف می کردیم که صدا را برفیلم غالب کنیم وجاذبه سکوت،رنگ صداو...را درک کنیم.

با کنارنهادن ونفی سینمای خاموش،فراموش کرده بودیم که تماشاگران به نوعی قابلیت در درک تصاویر دست یافته اند. ازاین دید،لازم است به گونه گذارا یادآوری شود که درسال های گذشته این قابلیت به گونه بسیار خارق العاده ای تکامل یافته ونادیده گرفتن گسترده قواعد زمان و مکان وفرایندهای روایی که سال ها تابو بودند،برای نسل های جدید به چیزهای آشنایی تبدیل شده اند.اما این نسل ها نیزاز جاذبه وزیبایی سینمای خاموش آگاهند.

ژان روش چندی پیش نسخه بسیار خوبی ازنانوک را با 16 فریم درثانیه وبدون هیچ صدایی به نمایش درآورد.فیلم در سکوتی ژرف ازسوی دانش جویانی که به تماشای آن نشسته بودند درک شد،دانشجویانی که سالن بزرگ موزه انسان شناسی پاریس را پر گرده بودند واین سئانسی ازیاد نرفتنی بود.

1.
Images d'Ostende

2.
Idylle à la plage

3.
Misère au Borinage

4.
Nouvelles terres

همپیوند

سازنده مستند،بیننده مستند

سینمای مستند بلژیک

ازیافته علمی تا زایش رسانه نو

برگرفته ازFonds Henri Storck

چه کسی والتر بنیامین را کشت؟

2009-11-02T00:11:00.000-08:00

ایستگاه قطار پوربو،شمال کاتالان،اسپانیا

چه کسی والتر بنیامین را کشت؟
مستندی از داوید مائواس

-والتربنیامین چهره رازآلودی درتاریخ است.

-اوفیلسوفی غائی ودرحاشیه است.

-چیزی که کم داشت،روادید خروج ازفرانسه بود.به همین دلیل،ناگزیز ازعبورغیرقانونی ازمرزشده بود.

-اوهرگز فکرنمی کرد که ازچاله به چاه بیفتد.

-چیزی که قطعی است این است که پلیس همه تازه واردها به «پوربو»را دقیق کنترل می کرد...آنها باید بازرسی می شدند.

-خودکشی او را رد می کردند.پرسیدم «آیا خودکشی کرد؟»و آنها می گفتند «خودکشی؟نه!»

-کسی که تصمیم می گیرد شبانه خودکشی کند وده پانزده یا بیست قرص مورفین می خورد احتملا نمی تواند آدمی منطقی باشد.

-درامتداد خیابان رو به هتل...مو به تنم سیخ می شود.

-نازی ها در«پوربو»؟...نه!نه!

-این حادثه پر ازنکات مبهم است.

-ما حتی یک مدرک هم از این خودکشی نداریم.

-به خاک سپردن کسی که خودکشی کرده درگورستان کاتولیک غیرقابل تصور است.تاکید می کنم،غیرقابل تصور!

-فکر می کنید مردم هنوز هم از حرف زدن دراین باره ترس دارند؟

چه کسی والتر بنیامین را کشت؟
فیلمی از داوید مائواس
2007

پیرنگ

والتر بنیامین درسپتامبر 1940،پس ازهفت سال تبعید،درکوششی نومیدانه از کوه های پیرنه می گذرد تا ازدست نیروهای نازی بگریزد.برپایه روایت رسمی،وی به این منظورمرزفرانسه اسپانیا را با موفقیت پشت سرمی گذارد اما با رسیدن به شهرکوچک پوربو در کاتالان،تغیری ناگهانی دربندهای قانون،ورود او به اسپانیا را به دشواری می اندارد واو ناگزیرشب را درهتلی محلی زیر نظرسه نگهبان می گذراند که دستور داشتند او را صبح روز بعد به فرانسه برگردانند.بنجامین دراوج نومیدی با خوردن شمار زیادی قرص مورفین به زندگی خود پایان می دهد.اما دکتر محلی،مرگ او را طبیعی اعلام می کند وبنیامین با نامی جعلی برپایه آیین کاتولیک درگورستان شهربه خاک سپرده می شود.آیا پزشک اوبرخی دلایل پنهان مرگش را نادیده گرفته بود؟آیا براستی تغییری درقانون رخ داده بود؟آیا والتربنیامین می دانسته که پوربو شهری هوادار فرانسه است؛کشوری که عملا به اشغال نیروهای نازی درآمده بود؟

«چه کسی والتر بنیامین را کشت؟» درپی پاسخ به شرایط مبهم مرگ والتر بنیامین است.فیلم درهمین حال تصویری از این شهرمرزی همچون شاهد ثابت حمله،اعدام وامیدهای واهی به دست می دهد.این مستند نه تنها بازسازی یک مرگ که همچنین تصویر زنده ای از صحنه های یک جنایت است.

شخصیت محوری فیلم

والتر بنیامین،یکی از بزرگ ترین اندیشمندان سده بیستم،درپانزدهم ژوییه 1892 در شهر برلین زاده شد.او آفریننده حجمی ازآثارفکری نامعمول ودسته بندی ناپذیر درزمینه ترجمه وپژوهش تاریخی،زبان شناختی وهنری است.بنجامین در آغاز دهه 1930،درگریزازدشواری های برآمده از رژیم ناسیونال سوسیالیست آلمان،این کشور را ترک می کند وساکن پاریس می شود واز اینجاست که به دانمارک واسپانیا سفر می کند.در سال 1939،ملیت آلمانی اش را از دست می دهد اما این نیزمانع آن نیست که دو ماه در اردوگاه خارجیان دربند نیفتد.درتابستان 1940،درپی فرارسیدن نیروهای اشغال گر آلمان،از پاریس می گریزد وشش هفته در«لورد»پنهان می شود.هرچند موفق به گرفتن روادید امریکا شده اما هرگز به مارسی نمی رسد تا ازآنجا کشتی بگیرد.بنیامین واپسین بار پس از فرار از فرانسه،در 25 سپتامبربه گونه غیرقانونی پا به خاک اسپانیا می گذارد تا خود را به لیسبون برساند وازآنجا برای رفتن به امریکا کشتی بگیرد.با همه این کوشش ها،بیست وچهارساعت پس ازرسیدن به اسپانیا درشرایط مرموزی دراتاق مهمانخانه ای درشهر مرزی پوربو می میرد.

73min, Spain, Germany, Netherlands

Who killed Walter Benjamin
a documentary Film by David Mauas

آنونس فیلم،یوتیوب

مسیر را منحرف نکنید

2009-10-19T07:57:00.000-07:00

مسیر را منحرف نکنید
پیروز کلانتری

مقدمه

مطلبي را كه در ادامۀ اين يادداشت ميخوانيد، حدود يك ماه بعد از بيانيۀ مستندسازان و در وضعيتي كه عكس العملهاي مركز گسترش و جهت دادن خودساخته و غير واقعي آن به بيانيه،حرف و پيام اصلي مستندسازان معترض را مخدوش می کرد براي تأكيد بر آنچه حرف و نظر اصلي بيانيه بود،نوشتم.آن را به روزنامۀ "اعتماد" دادم و دو سه روز بعد پيگيرش شدم و شنيدم كه از صفحه بيرون آورده شده است.چند روز پيشتر از آن هم در موقعيتي شبيه اين وضعيت،از سايت "ايسنا" خبر آمده بود كه به آنها گفته شده چيزي در بارۀ بيانيه چاپ نكنند.اين عكس العمل ها خود دقيقا" بيانگر وجود همان فضاي بسته اي بود كه گريبان كار و حرفۀ مستندسازان را هم گرفته بود و از طريق بيانيه اعتراض خود را به آن اعلام كردند : آفتاب آمد دليل آفتاب.

از روزهاي قلمي شدن اين نوشته تا روزهاي اخير كه دوباره بعضي از امضا كننده هاي بيانيه،اينجا و آنجا و باز هم به دور از تريبونهاي رسمي حرفهايشان را مطرح ميكنند،عملي از مستندسازان معترض ديده نشد،اما چه بسيار عكس العمل از مركز گسترش و مخالفان بيانيه در برابر آن 10 – 15 خط،نوشته و منتشر شد و منعي هم بر انتشار آن همه وجود نداشت.در اين ميان روزنامۀ "اعتماد" هم كه متن مرا چاپ نكرده بود،متني دو برابر آن را در يك صفحۀ تمام و در مذمت كار مستندسازان معترض چاپ كرد كه نويسندۀ مقاله پيرو رسم منفور جاري،به شكار دو سه نامي پرداخت ( دو سه نام از 136 نام ) كه از كردۀ خود پشيمان بودند و اين حد جرأت و جسارت نداشتند كه تغيير نظر خود را مستقل و آشكار و دور از بازي خوردن در اين فضاي نادم ساز بيان كنند.

مخالفان بيانيه كمي انصاف داشته باشند، كلاهشان را قاضي كنند و به تفاوت موقعيت مستندسازان معترض و تريبون هاي آنان در اين روزها و تريبون هايي كه همين روزها خود آنها براي طرح نظراتشان به آن دسترسي دارند،توجه كنند؛و در همين حال به موضوع اصلي مورد اعتراض مستندسازان معترض هم نظر دوبارهاي بيندازند.روشن شد كه دعواي ما بر سر چيست ؟!

پیروز کلانتری
26 مهرماه 1388

مسیر را منحرف نکنید
پیروز کلانتری

چندي پيش جمعي از مستند سازان سينماي ايران در واكنش به محدوديتهاي فراوان فيلمسازي از وضعيت كنوني جامعه، بيانيه اي دادند.نميدانم چرا مركز گسترش سينماي مستند و تجربي اين چنين حساس شد، به نادرست خود را مخاطب اصلي بيانيه فرض كرد و به واكنشهايي شبهه زا روي آورد.يك سايت و چند مستند ساز ديگر هم همين روال را پيش گرفتند و نظر و هدف بيانيه را به سمت و سويي ديگر منحرف كردند. آن چه ميخوانيد صرفا" حرفهاي يك مستند ساز امضا كنندۀ آن بيانيه است و نه بيش از اين.

جمعي از مستند سازان سينماي ايران،در شرايطي كه هر روز بيش از ديروز امكان ثبت تصويري اين دوران پر فشار و پيچيدۀ تاريخ سرزمين ما از آنها گرفته ميشود،برگزاري جشنوارۀ فيلم مستند "سينما حقيقت" امسال را كه هيچ فريم تصويري از اين دوران را به نمايش نخواهد گذاشت و از هم الآن قرار بر حذف نام و نشان و تصوير شرايط كنوني جامعه در آن است،نابه جا و ناخوشايند ميدانند و تصميم به شركت نكردن در اين جشنواره و اعلان عمومي آن ميگيرند.بيانيۀ چندي پيش اين جمع،برآمد اين وضعيت و اين احساس است.

در اين شرايط مركز گسترش،به عنوان برگزار كنندۀ اين جشنواره، يا با نظر و احساس اين جمع همراه است يا نيست.اگر هست و دست خود را هم در سياستگذاري و اعمال حذف و سانسور وضعيت كنوني جامعه از جشنوارۀ اين دوره بسته مي بيند،انتظار اين است كه اگر قادر به اعلام نظر در بارۀ عدم مسئوليت حود در برابر اين وضعيت پر فشار نيست،لااقل در برابر حركت جمع مستند سازان امضا كنندۀ بيانيه سكوت كند؛ و اگر با نظر و عمل آنها موافق و همراه نيست،به اصل مطلب بيانيه كه واكنش در برابر محدوديت هاي خاص اين دوران است بپردازد،اختلاف نظر خود را با آن پيش رو بگذارد و به فرضيات و موضعگيري هاي دور از هدف و مسير بيانيه دل مشغول نكند.اعلام نظر شتابزده و دو نوبتي آقاي فرخنده كيش در برابر بيانيه با بي توجهي كامل به مسئلۀ اصلي بيانيه (وضعيت سخت و ممنوعيت بار كنوني) همراه بود و در عوض،مركز گسترش و جشنواره را اصل و هدف اين بيانيه فرض ميكرد (آنچه بيانيه به روشني از آن اجتناب ميكند).اين رويكرد جز منحرف كردن هدف و نظر جمع مستند ساز امضا كنندۀ بيانيه چه حاصلي در بر دارد؟

پس از انتشار بيانيه،آقاي فرخنده كيش در صحبت اول خود گفته است فيلمسازان مسئلۀ ديگري داشتهاند و مجبور شده اند براي بيان آن،جشنواره را هدف قرار دهند، و اضافه كرده اند كه كار آنان كوچكترين خدشهاي به مسير برگزاري جشنوارۀ امسال وارد نخواهد كرد.در صحبت دومشان هم از مستند سازان خواسته است مسائلشان را در خانوادۀ سينماي مستند مطرح كنند و نه بيرون از آن.تحريم جشنوارۀ "سينما حقيقت" صرفا" بهانۀ مستند سازان براي بيان اعتراض شان به شرايط كنوني نبوده و شركت در جشنوارهاي كه اين شرايط را از لحظه لحظۀ خود حذف ميكند، براي جمع امضا كنندۀ بيانيه تلخ و ناخوشايند بوده است.ضمنا" در وضعيتي كه برنامه هاي سياستگذاران و عاملان فشارهاي سياسي و اجتماعي اين دوران، گسترده و آشكار در جامعه به عمل در ميآيد و در تريبونهاي انحصاري و پر مخاطب تلويزيون و راديو تبليغ ميشود،درخواست طرح مسائل مستند سازان در جمع كوچك خانوادۀ سينماي مستند چه معنايي دارد ؟ به راستي،واقعيت شرايط كنوني تحميل شده بر مستند سازان بر مديران مركز گسترش پوشيده است؟اگر چنين است كه واي به حال مركز،و اگر چنين نيست،چرا مركز خطي و كلامي در اين باره اعلام نظر نمي كند و حتي پس از اعلام نظر مستند سازان، دستپاچه و سياستبازانه در پي محدود كردن دايرۀ طرح مشكلات و مسائل آنان است ؟

در شرايطي كه قوۀ قضاييه و وزارت اطلاعات كشور در حاشيۀ سياستها و برنامه هاي تحميل شده بر جامعه قرار داده ميشوند،عدم مسئوليت مركز گسترش در محدوديت هاي گريبانگير امروز مستند سازان روشن و آشكار است،اما اين انتظار هم هست كه مديران مركز در برابر واكنش مستند سازان به اين محدوديت ها و فشارها خويشتن دار باشند و با اعلام نظرهاي شبهه زا،مسير عمل و تأثير بيانيه اي حرفه اي، ساده و شفاف را به انحراف نكشانند.

همپیوند

بیانیه مستندسازان ایرانی در تحریم جشنواره سینما حقیقت

متن فرانسوی بیانیه مستندسازان ایرانی

بیانیه سینماگران دانمارکی

نامه سرگشاده رخشان بنی اعتماد

بیانیه گروهی از مستند سازان درباره ایران امروز

برگرفته از وبلاگ رضا بهرامی نژاد

نرگس کلهر درگفت وگو با حنا مخملباف

2009-10-13T13:58:00.000-07:00

نرگس کلهر،دختر مهدی کلهرمشاورمحمود احمدی نژاد با فیلمی درمحکومیت شکنجه در جشنواره حقوق بشر نورنبرگ آلمان(اکتبر 2009) شرکت داشت.این فیلم با نام «دارخیش» (1387)،برگرفته از داستانی ازکافکاست.

درتازه ترین واکنش به خبرهای منتشر شده در رسانه ها درباره نمایش این فیلم در جشنواره نورنبرگ و درخواست پناهندگی نرگس کلهراز دولت آلمان،مهدی کلهر،پدر وی، این موضوع را نشانه «آزادی در جمهوری اسلامی ایران» دانست.او می گوید :«نرگس تحصیل کرده در رشته گرافیک و سینماست وگویا برای اکران فیلم اش به آلمان سفر کرده است،حال گویا درکنار این موضوع تقاضای پناهندگی نیز کرده است که این یک تصمیم شخصی و مرتبط با خود اوست.ضمن این که خود او نیز یادآور شده که در یک سال گذشته مرا ندیده وتاکید کرده که فرزندان من از هیچ رانتی به خاطر پدرشان برخوردار نبوده اند.»

کلهرمی گوید:«نرگس 25 سال سن دارد ومادر او به دلیل اینکه من با آقای احمدی نژاد درهمان سال ها (1384)همکاری می کردم درخواست طلاق کرد واین امر نیز محقق شد.امروز نیزوی یکی از مخالفان آقای احمدی نژاد است ودرحال حاضر نیز در دانشکده صدا وسیما تدریس می کند.»

حنا مخملباف در این جشنواره با او درباره پیوستن اش به جنبش سبز گفتگو می کند.نکته ارزشمند این گفت وگو این است گفته های نرگس کلهر با آنچه که درواکنش مطبوعاتی پدرش دیده می شود همخوانی کامل دارد؛واکنشی که ازسیاست مداران کنونی ایران هنگام بروز چنین شرایطی کاملا دور ازانتظار است.

گزیده گفت وگوی مهدی کلهر از سایت«آفتاب نیوز»برگرفته شده است.

این گفت و گو در یوتیوب

گرگ

2009-10-02T03:59:00.000-07:00

گرگ،نیکلا ونیه،فرانسه،2009

گرگ
فیلمی ازنیکولا ونیه

سرگئی از مردمان«ِاوِن»است،دامداران کوچ رو کوهای سیبری شرقی که گوزن پرورش می دهند.سرگئی در سن شانزده سالگی نگهبان گله بزرگ طایفه «باتاگایی» نام گرفته است.این طایفه که رییس اش کسی جز پدر وی نیست از چهار خانوار و 3000 راس گوزنی تشکیل شده است که آنها را درگذر فصل ها از این چراگاه به چراگاه دیگر می برند. دراین چشم انداز پرگستره،گرگ مهمانی ناخوانده و تهدیدی همیشگی برای گوزن هایی است که تنها دارایی و مایه مباهات قوم «ِاِون» به شمار می روند.سرگئی از همان روزهای نخست کودکی آموخته بود که چگونه گرگ ها را به دام اندازد وبی رحمانه با آنها بستیزد.تا آنکه یک روز برخورد او با یک ماده گرگ وچهار توله دوست داشتنی اش دگرگونی ای در نگرش های او پدید می آورد...

«گرگ»،مستندی داستانی است که نیکلا ونیه،فیلم سازطبیعت گرای فرانسوی،برپایه رمانی به همین نام ساخته است.او درباره فرایند تبدیل رمان به فیلم چنین می نویسد:

«من نگارش این رمان را دربازگشت ازسفر سیبری آغاز کردم.به تدریج که داستان درزیر قلم ام جان می گرفت می دیدم که تصاویر زنجیره وار به هم پیوند می یابند.خیلی زود به فکر افتادم که صحنه ها را به تصویر در آورم وتصمیم گرفتم که این داستان را موضوع فیلم بعدی قرار دهم.

برای گذار از رمان به فیلم چندین مرحله بسیارمهم وجود دارد.مرحله نخست پاره پاره کردن داستان در سکانس هاست که به آن سناریو گفته می شود.سناریو اقتباسی از رمان است.برای انجام این کار،بسیاری ازصحنه های کتاب حذف شدند.این کار دشواری است.باید میان صحنه های شب و روزریتم ایجاد کرد؛کمی همانند یک اثر موسیقی یا همچون دریا با لحظات آرام وتوفانی اش.»

کارگردان فیلم

نیکولا ونیه،مسافر سرما،نویسنده وکارگردان فرانسوی در سال 1962 زاده شد.بیست ساله بود که سفر در دشت های پرگستره «لاپونی» درشمال شبه جزیره اسکاندیناوی را با پای پیاده آغاز کرد.سال بعد با یک قایق پارویی راهی سفری به Grand Nord (=شمال بزرگ) کِبِک در کانادا شد تا ردپایی از سرخپوستان کوهستان بیابد.سفر دیگر او به کمک سورتمه سگ بند انجام شد.این ماجراجویی موضوع نخستین کتاب اش در 1984 با نام «شمال بزرگ» ونخستین فیلم اش «دونده جنگل ها»بود.ازآن پس وی ازسفر به قلمروهای پهناور ویخ بسته شمال کانادا دست برنداشته است.سفرهایی با شرایط آب و هوایی گوناگون در طی دوره هایی که می توانند تا 18 ماه به درازا بکشند.

نیکلا ونیه درسال 1993 با یک خانواده کوچ رو «ِاِون»و پرورش دهنده گوزن در بخش قطبی سیبری به زندگی پرداخت.اوزمستان سال بعد را به همراه زنان وکودکان درکلبه ای چوبی که در ناحیه «یوکون»ساخته شده بود گذراند.این موقعیت مناسبی برای ساخت نخستین فیلم بلندش«کودک برف ها»بود.او در سال 1999،«ادیسه سفید»را درکانادا ساخت که برابر با 8600 کیلومتردر کمتر از 100 روز سورتمه نوردی بود.

ماجراجوی های زندگی اش به وی امکان انتشار بیش از بیست کتاب را داده اند که دربرگیرنده دوکتاب کودک،دو رمان وساخت فیلم های بسیاری بوده که سه تای آنها در سالن های سینما به نمایش درآمده اند.همزمان با این کوشش ها،نیکلا ونیه در سال 2000 انجمن «صندلی های غلتان»را بنیاد نهاد تا به افراد معلول امکان به کارگیری سورتمه های سگ بند را بدهد.درنوردیدن گستره های بکر وباشکوه شمالِ بزرگ درطی بیش از سی سال وی را برآن داشته تا مشاهده های خود را با دیگران سهیم سازد و همچنین پیرامون ارزش های نهفته در این نقاط به تلاش برآید.وی درپی برآوردن دینی است که طبیعت به گردن وی دارد.اوبرای کمک به طبیعت می خواهد طرح های فیلم سازی،سفر ونگارش کتاب های خود را درهمین مسیرهدایت کند.

نیکلا ونیه فیلم گرگ را درگذر 6 ماه درسیبری شرقی درشرایط آب وهوایی بسیار سخت ساخت.

فیلم شناسی

فیلم نامه نویس و کارگردان
2006:«ادیسه سیبری»
2004:«آخرین دام گستر»،فیلم داستانی بلند.
2004:«سگ های برف».
1999:«ادیسه سفید».
1995:«کودک برف ها».
1992:«مسافر سرما».
1987:«کاروان»،«رودخانه های گشوده»،«سهم آب».
1985:«دونده جنگل ها».

نیکلا ونیه و گرگ ها

نیکلا ونیه درباره دلبستگی خود به گرگ ها چنین می نویسد:

«دیدن هرچه بیش تر گرگ ها»:اگرهمه هدف زندگی ام این بود نمی توانستم به خوبی از عهده انجام آن برآیم.در طی بیست و پنج سال از بیش تر سرزمین هایی که جمعیت گرگ های مهم تری دارند دیدن کرده ام: کانادا، آلاسکا، سیبری، لاپونی.

سفر با یک یک گله سگ بسته به سورتمه بهترین «وسیله دیدن گرگ ها»است.با رخنه کردن در قلمرو گرگ ها کم کم پیدایشان می شود و نزدیک ونزدیک تر می شوند.درحضور آدم ها،گرگ ها به سگ ها حمله نمی کنند.تنها خودی نشان می دهند.کمی دور وبر چادر می چرخند و از دور نگاه می کنند.گرگ ها بدین گونه ما را در طی چندین روز دنبال می کردند وبا ایستادن ما آنها نیز می ایستادند...اما سوای حمل اسلحه انگار از خطر بالقوه ای که ما معرف آن بودیم آگاه بودند.

گرگ های زیادی دیده ام:تنها،دوتایی،گله ای.این شانس را داشتم که آنها را درحال کشمکش،درحال درگیر شدن،بازی کردن،شکار و ماهیگیری ببینم.به یک دسته توله گرگ زیر نگاه مراقب ماده گرگی که به حضور روزانه من عادت کرده بود نزدیک شدم.اغلب زوزه های شان را تقلید می کردم وآنها جوابم می دادند.

گرگ ها هیچگاه این قدر در«داستان»من حاضر نبوده اند که زمانی که طی یک سال با دامداران «ِاِون»در کوه های نواحی قطب شمال سیبری گذراندم.با این مردمان پرافتخار،آزادمنش،که با طبیعت پیوندی گسست ناپذیر دارند وسرشار از احترام و آگاهی هستند توانستم شناخت خود از«شمال بزرگ» و گرگ ها را افزایش دهم.من آنها را درداستانی درکنار یکدیگربه تصویر می کشم؛داستانی درباره احساسات عمیقی که آنها را به جنب و جوش درمی آورد وعشقی که به من مسافر نشان می دهند تا این نمادهای فوق العاده حیات وحش را دنبال کنم.»

فیلم را شرکت MC4 تهیه کرده شرکت پاته آن را ازتاریخ نهم دسامبر 2009 در سینماهای فرانسه پخش خواهد کرد.

وبسایت های فرانسوی زبان

وبسایت رسمی فیلم

درباره زندگی وکارهای نیکلا ونیه

وبسایت نیکلا ونیه

گفت وگوی ویدیویی نیکلا ونیه درباره خود و کارهایش

Loup, un film de Nicolas VANIER

بیانیه فیلم سازان دانمارکی

2009-09-19T01:43:00.000-07:00

فیلم سازان دانمارکی «جشنواره سینما حقیقت»تهران را تحریم می کنند.انجمن کارگردانان سینمای دانمارک با درج بیانیه ای در صفحه نخست وبسایت خود،خبر ازپشتیبانی وهمراهی با مستندسازان ایرانی داده است.این انجمن که در سال 1956 بنیاد نهاده شده به حقوق فیلم سازان دانمارکی رسیدگی می کند ودرزمینه قراردادهای کاری بیش از 360 عضو خود به مذاکره می پردازد.انجمن کارگردانان دانمارکی درقالب یک گروه علاقمند به مشارکت در مباحث عمومی پیرامون مقولات سیاست گذاری سینمایی آغاز به کار کرد.این انجمن کرسی ای درهیات کانون فیلم دانمارک دارد و از سال های 1970 درزمینه مذاکرات جمعی پیرامون قراردادهای اعضا خود فعال است.

در سال 1990،مجمع عمومی دانمارک از کارگردانان سینمای این کشور درخواست کرد که اتحادیه ای تشکیل دهند و حقوق و شرایط کاری خود را به گونه فعال تری بهبود بخشند.این درخواست پس از آن مطرح شد که شرایط کارگردانان سینمای دانمارک از دید هنری و مالی رو به وخامت نهاده بود.

ازآن پس انجمن به اتحادیه ای توانمند بدل شد که با هم فکری کارشناسان خود مشکلات کارگردانان دانمارکی در زمینه های حقوقی و شرایط کاری را حل و فصل می کند.کارگردانان دانمارکی در مباحث عمومی پیرامون مقولات سینمایی مشارکت می کنند ودرموارد نقض حقوق ایشان،انجمن به نیابت از آنها در جلسات دادگاه شرکت می کند.

در سطح بین المللی،کارگردانان دانمارکی عضو«انجمن کارگردانان فیلم اسکاندیناوی»(1)،عضو«فدراسیون اروپایی کارگردانان دیداری شنیداری»(2) وعضو «انجمن جهانی پدیدآورندگان آثاردیداری شنیداری»(3) هستند.

این انجمن اکنون بیش از 360 عضو دارد که در زمینه های گوناگونی چون پویانمایی،فیلم هنری،برنامه های تلویزیونی و فیلم های بلند سینمایی فعالیت دارند.

متن فارسی بیانیه

ما تصاویری که آنها با تلفن های همراه اشان گرفته بودند را دیده ایم وشهادت های عینی آنها را در اینترنت شنیده ایم.هیچ کس تصویر وحشتناک کشته شدن آن دختر جوان را فراموش نخواهد کرد.

حالا،زندگی،قدرت و هنر همکاران ایرانی ما تهدید شده است.دولت ایران آنها را با سانسور مواجه کرده و آزادی بیان را از میان برده است.فیلم سازان نمی توانند فیلم های شان را بسازند یا داستان های شان را تعریف کنند.روشنفکران و هنرمندان زندانی شده اند و به خاطر عقایدشان محاکمه و مجبور به اعتراف های دروغین شده اند.

وقتی بیان هنرمندانه وقایع جرم محسوب می شود،رسانه نقش مهمی پیدا می کند.این لحظه ای است که آنها بیش تر از همیشه به ما نیاز دارند.

فیلم سازان دانمارکی مخالف هرنوع سانسوری هستند و می خواهند حمایت شان را از کارگردانان ایرانی که سومین جشنواره بین المللی سینما حقیقت را تحریم کرده اند،عنوان کنند.

فیلم سازان ایرانی از ما و دیگر همکاران شان در سراسر دنیا خواسته اند که در این موقعیت آنها را حمایت کنند.بیایید برای رسیدن به صدای آنها،کمک شان کنیم.

این پیام را منتشر کنید.

متن انگلیسی بیانیه

Threatened on mouth and bread

We have seen the pictures from their cellphones and heard their eyewitness descriptions from the net. Nobody will forget the horrible killing of the young female student

Right now our Iranian colleagues are threatened on their life, bread – and art. The government in Iran has introduced censorship, and freedom of expression is subdued

The directors cannot make their films or tell their stories. Intellectuals and artists are imprisoned and tortured for their opinions and pressured to make false confessions

When art is threatened on its mouth, the media have an important role. This is the moment where they are most needed

Danish Filmdirectors are against censorship of any sort and want to express their support for the Iranian directors’ boycott of Cinéma Verité, International Documentary Film Festival, which was scheduled to present its third edition in October2009

The Iranian Filmdirectors have asked us and colleagues around the world for support in this situation

Let us help them get a voice – distribute this message

Statement from Danish Filmdirectors

متن دانمارکی بیانیه

Truet på mund og brød

Vi har set billederne fra deres mobiltelefoner og hørt deres øjenvidne beskrivelser fra nettet. Ingen glemmer det makabre drab på den unge kvindelige student xxx

I øjeblikket er vore Iranske kolleger truet på deres liv, deres brød - og kunst. Styret i Iran har indført censur og ytringsfriheden er under pres

Instruktørerne må ikke lave deres film og fortælle deres historier. Og intellektuelle og kunstnere fængsles og tortureres for deres mening og afpines falske tilståelser

Når kunsten er truet på sin mund - har netop medierne og billederne deres afgørende rolle og deres eksistensberettigelse

Danske filminstruktører tager afstand fra censur af enhver art og støtter op omkring de Iranske instruktørers boykott af Cinema Verité, International Documentary Film Festival, som skulle præsentere sin tredie udgave i Teheran i oktober 2009

De iranske filminstruktører har henvendt sig til os og til kolleger rundt omkring i verden og bedt om støtte

Lad os hjælpe dem med at få en stemme - rundsend denne mail

Danske Filminstruktører udtaler

1.SNF
the Nordic Film Director's Association

2.FERA
Federation Européene des Réalisateurs de L'Audiovisuel

3.AIDAA

Association Internationale des Auteurs de L'Audiovisuel

همپیوند

بیانیه مستندسازان ایرانی

وبسایت انجمن کارگردانان سینمای دانمارک

زندگی دیوانه وار

2009-09-17T06:21:00.000-07:00

لاویدا لوکا،کریستیان پوودا،2008،فرانسه

زندگی دیوانه وار

فیلمی ازکریستیان پوودا،مستندساز،عکاس وروزنامه نگاری که بخش زیادی از زندگی خود را صرف به تصویر کشیدن باندهای خیابانی السالوادور کرد و سرانجام خود نیز قربانی یکی از همین باندهای خشونت شد.

کریستیان پوودا،مستندساز و عکاس فرانسوی اسپانیایی که بسیاری ازسال های زندگی خود را صرف مستندساختن خشونت و درد ورنج های یک باند خیابانی السالوادور کرده بود،پس ازدیدار ازمحله ای تحت تسلط یک باند خطرناک این کشور کشته شد.پلیس گفته است که یک عضو باند «مارا 18» را که مظنون به قتل کریستیان پوودا است روز پنج شنبه دستگیر کرده است.کریستیان پوودا که کارمستند سازی و عکاسی اجتماعی را همزمان باهم انجام می داد درآخرین فیلم خود نگاهی نزدیک به زندگی خشونت بار اعضا باندی دارد که پس ازگذراندن دوران محکومیت در زندان های ایالات متحد به این کشور امریکای مرکزی برگردانده شده اند.اسکار نویلا راموس،بازرس پلیس السالوادور گفته است که مظنون به قتل درشمال سان سالوادور پایتخت کشور زندانی است اما وی جزییات این دستگیری را مشخص نساخت تا به گفته وی در روند تحقیقات خللی ایجاد نشود.

جسد پوودای 53 ساله روز چهارشنبه،2 سپتامبر 2009،درون اتومبیلی درمنطقه روستایی «توناتاپکه»درشمال سان سالوادوریافت شد.وی با گلوله به قتل رسیده بود.فیلم ساز در روز مرگ خود بیرون رفته بود تا از منطقه «سویاپانگو» در بیرون پایتخت که تحت تسلط باندی خیابانی است دیدن کند وبا زنان عضو این باند برای روزنامه نگاران یک مجله مد فرانسوی مصاحبه کند. او پیش ازبیرون رفتن دراین باره با عکاس خبرگزاری اسوشیتدپرس صحبت کرده بود.

خشونت دسته های خیابانی در کشور فقیر السالوادور عامل شماربالای جرم و جنایت در امریکای لاتین است.پوودا عملا با اعضای باند «مارا 18»زندگی می کرد تا فیلم مستند خود«لاویدا لوکا»(1)را بسازد که برخی ازموضوعات آن چگونگی عضویت در این باند خیابانی،مصرف مواد مخدر،مراسم خالکوبی و خاکسپاری اعضای آن است.نسخه های غیرمجاز این فیلم هم اکنون در خیابان های سان سالوادور به فروش می رسد و حتی خود مردم السالوادور نیز این مستند را نگاهی حیرت آور به زندگی دسته های خیابانی می دانند.

برنار کوشنر،وزیر امور خارجه فرانسه با ستودن کارجسورانه پوودا وی را «روزنامه نگاری قابل احترام وفردی حرفه ای که هیچ گاه درانجام خطرات بزرگ به نام آزادی آگاهی رسانی تردید نداشت»نامید.

کریستیان پوودا درکنار موضوعات فیلم خود

پوودا در ماه آوریل گذشته به لس آنجلس تایمز گفته بود که باوجود صحنه های مصرف مواد مخدر،تیراندازی ها،کتک کاری ها و خشونتی که وی در فیلم خود به ثبت رسانده او با بسیاری از اعضا این دسته خیابانی که وی آنها را «قربانیان جامعه»می خواند همدلی دارد.اوگفته بود «آنها با آنکه می توانند بسیار وحشی باشند اما بر قول خود استوارند.این باندها سازمان های بسیار ساختارمندی هستند وازتصمیم های باند سرپیچی نمی کنند.من از زمانی که پی به این موضوع بردم مشکلی نداشتم.»

پوودا ازهنگام درگرفتن جنگ داخلی درالسالوادوردرسال 1980 زندگی و کاردراین کشور را آغاز کرده بود.آلن مینگام، عضو خبرنگاران بدون مرز و دوست پوودا درباره او گفته است که وی بدون آنکه جهت گیری خاصی داشته باشد می توانست با موضوعات خود رودررو و همراه شود.

کریستیان پوودا فرزند یکی ازجمهوری خواهانی که درهنگام جنگ داخلی اسپانیا به فرانسه پناهنده شده بودند،در شیلی در دوره دیکتاتوری پینوشه وهمچنین در سال های دهه 1980 در نیکاراگوئه به هنگام جنگ داخلی این کشور به کار روزنامه نگاری پرداخته بود.او درگذر سی سال فعالیت خود با نشریات زیادی چون تایم ونیوزویک، پاری مچ و فیگارو همکاری کرده و از کشورهای امریکای لاتین،ایران،عراق،سیرالئون وفیلیپین گزارش تهیه کرده بود.

به عقیده آلن مینگام«باورهای انسان گرایانه او با توان حرفه ای بسیاری درآمیخته بود.»

برگردان آزاد از هافینگتون پست

1.La Vida Loca
زندگی دیوانه وار.مستندی درباره تنهایی مطلق انسان.

لاویدا لوکا،مستند کریستیان پوودا در 30 سپتامبر درسینماهای فرانسه به نمایش درمی آید.

پایگاه آگاهی رسانی فیلم

آنونس فیلم (یوتیوب)

Christian Poveda
کریستیان پووِدا

جنگ دنیاها

2009-09-16T15:09:00.000-07:00

روی جلد فایل صوتی برنامه جنگ دنیاها
با اجرای ارسون ولز ودیگر گفت و گوهای منتشر شده
درباره آن،22 فوریه 2008

جنگ دنیاها
محسن قادری

سی ام اکتبر1938،درشب هالووین،ارسون ولز جوان برای اجرای بخشی از مجموعه برنامه های«زنده مرکوری تئاتر»(1) درشبکه رادیویی امریکایی سی بی اس (CBS)به سر می برد.ولز خواندن اقتباس خود از رمان «جنگ دنیاها» نوشته اچ.جی.ولز را آغاز کرد.اوفضای برنامه را پیشاپیش به گونه ای آماده ساخته بود تا به شش ملیون شنونده امریکایی خود بگوید که روایتی که درپی می آید چیزی جز داستان نیست اما تلاش اش بیهوده بود.

ولز در ادامه برنامه،ورود مریخی ها بر روی زمین و آغاز جنگ با موجودات فرازمینی را به شنوندگان خوداعلام داشت.روایت او که واقع گرایی بسیاری را درخود نهفته بود وبه شیوه اول شخص بیان می شد به گونه ای بود که در اندک زمان ترس و وحشت را برسراسر امریکا مستولی ساخت.شنوندگان برنامه باور کرده بودند که ارتش های مریخی به زمین آمده اند تا ارتش های زمینی به ویژه در انگلستان را دستخوش اصلاحاتی کنند وهمچنین به این باور رسیده بودند که پایان جهان نزدیک شده است.

درپی این«پدیده خارق العاده شیزوفرنی جمعی»(تعبیر آندره بازن،منتقد فرانسوی)،ارتش امریکا ظرف چند ساعت خود را آماده جنگ ساخت چرا که مردم با وحشت و هراس به کلانتری ها و پادگان های نظامی کشور تلفن می زدند.

ارسون ولز بدون آنکه بداند مبدع برنامه زنده یا به عبارتی «رادیوواقعیت» شده بود.در فردای این رخداد،هولیوود پیشنهاد کار مهمی به وی داد.

1.Mercury Theatre On The Air

فایل های صوتی برنامه «جنگ دنیاها» در رادیوی CBS به فرانسه و انگلیسی

جنگ دنیاها (ویکیپدیا)

کلیدواژهای جست و جو

انگلیسی
The War of the Worlds

فرانسوی
La Guerre des Mondes

ژان روش،افریقایی سفید

2009-09-07T05:21:00.000-07:00

ژان روش در راه رفتن به مراسم بزرگداشت خود در
آوریل 2000 در نیویورک.
عکس از فرانسواز فوکو
Françoies Foucault

ژان روش،افریقایی سفید
سابین لانژ
محسن قادری

ژان روش افریقا را در سال 1941 کشف کرد.او مهندس 24 ساله ای بود که به افریقا آمده بود تا کارگاهی ساختمانی را در نیجر سرپرستی کند.این آغاز شور واشتیاقی بود که پایانی نداشت.این مهندس جوان چگونه مردم شناس و عاشق دیوانه این قاره سیاه شد؟

او در 1946 دومین سفرمهم خود را انجام می دهد وسوار برقایق به پایین دست رودخانه نیجر می رود،سفری ازسرچشمه تا دوردست این رودخانه بزرگ.او در روستاها از مردم پرس و جو می کند تا با شیوه زندگی آنها آشنا شود،و همزمان از آنها فیلم می گیرد.

اتفاقی ساده:سه پایه دوربین اش در رودخانه گم می شود وهمین سبب می شود که به مزایای دوربین بر روی شانه پی ببرد: سرعت و جابه جایی.این دست تصاویر که گاه ناقص به نظر می رسند به مهر ونشان تولیدی شیوه نگارش سینمایی او تبدیل شد و همچنین به ویژگی اصلی چیزی که سپس «سینما وریته»خوانده شد.

درسال 1946 ژان روش همچنین نخستین دوربین فیلم برداری اش را در یک عتیقه فروشی می خرد:یک دوربین بل اند هاول.او توقفی در «صحرا»را غنیمت می شمرد تا به طرز کار این دوربین پی ببرد.در 1947،نخستین فیلم اش «در سرزمین جادوگران سیاه»(1) به روی پرده می رود.ژان روش یک تعمیرکارغیرحرفه ای است:او در 1951، نخستین ضبط صدا را در فیلم هایش به کمک ضبط صوتی قابل حمل عملی می سازد واین کار را برای همیشه ادامه می دهد.فیلم شناسی او به 150 اثر می رسد.

او که به یک دوربین فیلم برداری «آتون»مجهز است،همه جنبه های یک جهان را به شیوه ای ناآشنا بر روی فیلم می آورد: آیین های تسخیر،مراسم خلسه،آیین های خاکسپاری...او یکی از کسانی است که درسال 1953 کمیته فیلم مردم شناسی پاریس را پایه گذاری می کنند.

در سال های 1960،منتقدان چپ بر او خرده می گیرند که تازه کاری برآمده ازدوران پس ازاستعماراست که آیین های ناشناخته را به فیلم درمی آورد.عثمان سم بن،نویسنده و فیلم ساز سنگالی به او می گوید:«تو به ما مثل حشرات نگاه می کنی».در پاریس،فیلم هایش ستایش فیلم سازان موج نو را برمی انگیزد.

ژان روش دوران کودکی خود را درکنارچهره های هنرمند،نویسنده ودانشمند گذراند.او مجذوب سورئالست ها و ستاینده آرتور رمبوست.معمول بود که این شاعر می گفت شعر خوب از آخر نوشته می شود.روش به نوبه خود این اصل را در اتاق مونتاژ به کار گرفت.او خود را «یک پسرجوان بسیار شاد»می دانست.او که شناخت مختصری ازشکلات ها داشت،پس ازصبحانه دو برش شکلات می خورد و هر روز سرساعت یازده صبح یک لیوان آب پرتقال خنک می نوشید. پس از تماشای فیلم در «فیلمخانه فرانسه» که وی خود یکی از پایه گذاران آن بود،دوست داشت یک دوجین صدف بخورد و در همان حال از برج ایفل،مکان مورد علاقه اش درپاریس حرف بزند.ژان روش همیشه پیراهنی آبی رنگ به تن می کرد،جوراب های فیروزه ای و کت ملوانی می پوشید.اومردی آراسته وشاعری بود که هنر و علم را به هم پیوند می داد.

او در سال 1932،با جانی ویسمولر،تارزان معروف فیلم های پرخرج در استخری درپاریس تمرین شنا می کرد.اما ژان روش برخلاف این شناگر قدیم المپیک که هیچ گاه جنگل هولیوود را رها نکرد،شیفته قاره سیاه شد و راه کاملا جداگانه ای در پیش گرفت وصدای افریقاییان را به گوش رساند.او که به پیوندهای انسانی دلبستگی داشت مجذوب افریقا شده بود.ژان روش درفیلم هایش به بحث وجدل می پردازد واهمیت زیادی به طنزمی دهد،که این امر حالت پرتنوعی به فیلم هایش می بخشد.پیگیری واستواری اش چشم گیرند:درکارهای ژان روش نشانی ازگسست سبکی یا تغیرنگرش غیرقابل انتظار وجود ندارد.

باور راسخ او:درک کردن و به فیلم درآوردن دیگری با انتزاعی کردن نظام فکری خود او.فیلم های ژان روش عناصری را در خود دارند که امکان رمزگشایی فرهنگ اروپایی وافریقایی را به اندازه یکسان می دهند وناقوس مرگ آن نوع فیلم مردم شناسی را به صدا درمی آورند که صرفا برمحورعینیت و مشاهده استوارند.دوربین روش جز جداناپذیر طرح و ساختارفیلمی است،درست همانند داستان،شیوه روایی یا قهرمانان که هریک دارای ویژگی کاملا مشخص هستند.درهمه فیلم های اوعینیت نهفته است.

ژان روش متقاعد شده بود که باید زبان کشوری که درآن فیلم ساخته می شود را آموخت.از دید او،بازخورد جنبه بنیادی دارد وقهرمانان فیلم هایش را همچون همکاران خالق اثر به شمار می آورد.

این واقعیتی است که ژان روش دردسته بندی های ایدئولوژیک نمی گنجد.از نظر علمی،استاد او مارسل گری یول مردم شناس فرانسوی است که کشف کننده فرهنگ دوگون بود.اوبا برپایی نمایشگاهی فراموش نشدنی درموزه «تروکادرو» در پاریس به شناساندن این فرهنگ کمک کرد.پیش ازاین نیزنمایشگاهی به یادماندنی و چشمگیردرافریقا در سال های 1930 برپا کرده بود.ژان روش به ویژه دلبسته آیین های خاکسپاری مردمان دوگون وشیوه بازنمایی دنیای بازپسین از سوی ایشان بود.کابرد دوربین بر روی شانه مهر ونشان شیوه نگارش فیلمی ژان روش درجهان شناخته می شود.اوهمچنین یکی از پیشگامان سینمای مردم شناسی به شمار می رود.

در 18 فوریه 2004 ژان روش در اثر تصادف در نزدکی نیامی،پایتخت نیجر،در سن 86 سالگی درگذشت.وی به مناسبت جشنواره ای در طی شب با اتومبیل درجاده خاکی رانندگی می کرد که ناگاه اتومبیل اش با کامیونی که بی چراغ می گذشته تصادف شدیدی می کند و در دم جان می سپارد.روش با حضور رییس جمهور نیجر وشخصیت های شناخته شده سیاسی در نیامی به خاک سپرده شد.فیلم ساز هیچگاه به طور دقیق اشاره ای به محل دفن خود نکرده بود.همسرش ژاکلین براین عقیده بود که این دست تقدیر بوده که وی در سرزمین افریقا جان سپرده است وهمیجا بوده که آخرین آرام جای خود را یافته است.سه سال بعد،ژان روش از افتخاری کم مانند برخوردار شد:وی درچارچوب مراسم خاکسپاری سه روزه ای برپایه آیین دوگون به خاک سپرده شد.به جای جسدش،از یک عروسک کاهی استفاده شد.این افتخار که برای اروپایی ها بسیار نامعمول بود نخستین بار نصیب مارسل گری یول شده بود.فیلم ساز آلمانی برند موزبلک مراسم خاکسپاری نامعمول ژان روش را در مستند خود «من یک افریقایی سفید هستم-بدرود ژان روش»به فیلم در آورده است.

1.Au pays des mages noirs

منابع
تکه هایی از مستند«من یک افریقایی سفید هستم-بدرود ژان روش»،ساخته برند موزبلک
بخش هایی از مقاله چاپ شده در «مجله فیلم و تی وی کامرامن»،20 فوریه 2008.
ومشخصا با بهره بردن از زندگی نامه،فیلم شناسی وزندگی نامه ژان روش.

کمیته فیلم مردم شناسی درسال 1953 به کوشش ژان روش وبا همکاری انریکو فولکینیونی،مارسل گری یول،آندره لورآگوران،هانری لانگلوآ و کلود لوی استراوس بنیاد نهاده شد.

اصل مقاله دراینجا (فرانسوی)

تاریخ پشت پرده امریکا

2009-08-29T08:57:00.000-07:00

دبلیو،فیلم زندگی نامه ای الیور استون درباره جورج دبلیو بوش،
2008،امریکا

تاریخ پشت پرده امریکا
مجموعه مستند

رازهای الیور استون
محسن قادری

الیوراستون،کارگردان امریکایی،مجموعه مستندی برای شبکه تلویزیونی «شوتایم»(1) می سازد.این یکی از بلند پروازانه ترین طرح های او به شمار می رود.این مجموعه با نام«تاریخ پشت پرده امریکا»(2) به اسرار تاریخ امریکا می پردازد.کارگردان «جوخه»،«جی اف کی»،و«دبلیو»،ده اپیزود یک ساعتی درباره رخدادهای برجسته تاریخ امریکا،تصمیم جنجالی رییس جمهور پیشین امریکا هری ترومن دربه کارگیری بمب اتمی بر علیه ژاپن در سال 1945، ریشه های جنگ سرد با اتحاد جماهیر شوروی،وبه گفته این کارگردان«کشاکش شدید میان جنگ و صلح درمجموعه امنیت ملی امریکا» وموضوعاتی از این دست می سازد.به باور او،به این رخدادها«دردوره خود کم پرداخته شده درحالی که این رخ دادها نقشی بنیادی درشکل گیری تاریخ منحصر به فرد و پیچیده 60 سال گذشته امریکا داشته اند.».

این طرح ازاطلاعات وحقایقی بهره می گیرد که به تازگی از دوره کندی،جنگ ویتنام ودگرگونی های بنیادی درنقش امریکا درجهان درپی فروپاشی کمونیزم در سال های 1980 به دست آمده است.استون می گوید:«با این مجموعه ده ساعتی حماسی که به نظرم مهم ترین سهمی است که می توانسته ام در زمینه فیلم سازی برای فرزندانم و نسل آینده ایفا کنم،تنها می توانم امیدوار باشم که دگرگونی ای در اندیشه ما رخ دهد».

الیور استون هم اکنون بر روی فیلم «وال استریت 2: پول هرگز نمی خوابد» کار می کند.مجموعه مستند او برای پخش تلویزیونی در سال 2010 برنامه ریزی شده است.

رییس برنامه سازی شبکه شوتایم می گوید«ما خیلی خوشحالیم که الیور استون شبکه شوتایم را به عنوان محلی برای ساخت مجموعه تامل برانگیزخود درباره لحظات کلیدی ناشناخته تاریخ امریکا برگزیده است.نام الیور استون نه تنها مترادف فیلم سازی خوش فکر که همچنین معرف قصه گوی توانمندی است که همیشه برآن بوده تا پرتو تازه ای بر تجربه انسانی بیفکند.کنجکاوی پیوسته اودرباره رخدادهای سده بیستم اکنون وی را به ساخت مجموعه مستند نامعمولی سوق داده که مناسب پخش برای بینندگان جدی ماست.»

1.Showtime

Secret History of America.2

خانواده ماییم

2009-08-23T16:29:00.000-07:00

برشی از نوشته رضا بهرامی نژاد

خانواده ماییم
محسن قادری

در واکنش به دیدگاه فرید فرخنده کیش،مشاور مدیرعامل مرکز گسترش سینمای تجربی که به بهانه انتشار بیانیه مستندسازان ایرانی خواستار«حل مشکلات مستند سازان درون خانواده سینمای مستند»شده بود(خبرگزاری مهر،سی ویکم مردادماه 1388)،رضا بهرامی نژاد،مستندساز ومنتقد،یادداشتی را در وبلاگ خود انتشار داد.وی درمقدمه کوتاه نوشته خود این پرسش را طرح می کند که مقصود ازخانواده مستند کدام است؟اومی نویسد:«آیا صد وچهل معترض(که راهی جز اعتراضی این چنینی برایشان نمانده)همان خانواده مورد نظرند یا همکارانی که از بالا (حتی با قصد خیر)برای ما خانه و خانواده را تعریف می کنند.»

فرخنده کیش،در گفت وگوی خود با خبرگزاری مهر،بیانیه مستندسازان را از نظرانتقادی قابل توجه دانسته اما اشاره کرده بود که «باید مشکلات این حوزه را درون خانواده حل کرد واجازه نداد مشکلات حاشیه ای به جشنواره لطمه زند» چرا که«جشنواره سینما حقیقت تلاشی برای زدودن محرومیت»از«سینمای مهجور»مستند است.او در ادامه، انتشار این بیانیه را«شتابزده»ارزیابی کرده وبراین باوراست که «می شد این مشکل را به شکل بهتری حل کرد».اما وی سازوکاری برای حل این مشکل ارائه نمی دهد.

یادداشت بهرامی نژاد که دراصل به بهانه برگزاری دومین دوره جشنواره سینما حقیقت نوشته شده وبا عنوان «خانواده سینمای مستند» درمجله فیلم چاپ شده،سخنی با مستندسازان ایرانی است که وی به بازشناسی آنها درگذر دونسل برمی آید.از دید او،دونسل مستندسازان ایرانی با وجود فواصل تاریخی یا فرهنگی ای که داشته اند درپی برگزاری جشنواره ها دنیاهای متفاوت یکدیگر را کشف کرده و زمینه ای برای آشنایی با دیدگاه های یکدیگر یافته اند.وی نقطه عطف این دیدار را «جشنواره مستند کیش» و سپس «جشنواره سینما حقیقت» می داند.او با مغتنم شمردن این دیدارها معتقد است که این خانواده به خانه ای نیاز دارد تا خود میزبان خویش باشد،به نقد خود نشیند،فضای پژوهشی و گفت و گو فراهم آورد و همیشه به کمک ویاری نهادهای دولتی برای برآوردن خواسته هایش دل نبندد.

بهرامی نژاد که معتقد است مخاطب یادداشت اش «همکاران»اش بوده اند در ادامه می افزاید:«اگراندکی از حس و حسرت موجود درآن[یادداشت] توسط سیاست گذاران فرهنگی مان و دلسوزان خانواده شنیده می شد،شخصا آن بیانیه را امضا نمی کردم.»ودرپایان می پرسد«آیا روزی می رسد که ما به جای ارشاد دیگری،خیلی ساده به او گوش دهیم؟».

پیوند به این نوشته در وبلاگ رضا بهرامی نژاد

Festival Cinéma Vérité

2009-08-20T08:17:00.000-07:00

Pourquoi cette année nous ne participons pas au Festival Cinéma Vérité

Depuis une centaine d’années, le cinéma documentaire iranien a pu sauvegarder de précieuses images reflétant la réalité de la société iranienne. Malgré tous les interdits, ce cinéma a transmis la mémoire des années lointaines, de la révolution, de la guerre et de l’histoire récente. Mais malheureusement, les contraintes imposées aux documentaristes iraniens d’aujourd’hui dépassent les limites habituelles. Ce qui les empêche de montrer une image juste de la société agitée d’aujourd’hui

Cette situation nous oblige à réagir. Par conséquent, tout en reconnaissant l’importance du Festival Cinéma Vérité, qui a créé un lieu de débat et d’échange autour du cinéma documentaire lors de ses deux dernières sessions, nous ne participerons pas au festival cette annéé

Nous ne pouvons pas négliger l’absence des documentaires réalisés sur les événements récents, et avec le grand respect que nous avons pour l’expression cinématographique de la réalité, nous éviterons toutes formes de présence dans ce festival, en tant que créateurs, spectateurs et critiques de cinéma

2009-08-17

142 Signatures

Mohsen Abdolvahab - Sepideh Abtahi - Farhang Adamiyat - Mahnaz Afzali – Amir Aghababaiean - Abbas Amini - Hiva Aminnezhad - Mohsen Amiryousfi - Mansoureh Arbabi - Mehdi Asadi - Mehrnaz Asadi - Ehsan Asgharzadeh - Majid Asheghi - Ashkan Ashkani - Houshang Azadivar - Bahram Azimpour - Mostafa Azizi - Milad Bahar - Amir Bahari - Mehdi Bagheri - Reza Bahraminezhad - Hasan Bahramzadeh - Rakhshan Banietemad - Misagh Banimahd – Habib Bavi Sajed - Ali Dadras - Reza Dorostkar - Esmaeil Emami - Homayoun Emami - Farshad Fadaieyan - Farshid Faraji - Mohammad Reza Fartosi - Kourosh Farzanegan - Bayram Fazli - Farshad Fereshteh Hekmat - Mehdi Ganji - Amin Ghadami - Mohsen Ghaderi - Rokhsare Ghaem Maghami - Alireza Ghasemkhan - Mehdi Ghorbanpour - Reza Haeri - Maryam Haghpanah - Khatreh Hanachi - Sirous Hesari - Amirhosein Hojat - Mahboubeh Honarian - Elham Hosinzadeh - jila Ipakchi - Hamid Jafari - Mehdi Jafari - Mohammad Jafari – Parviz Jahed - Farnaz Jamshidi moghadam - Ali Kalantari - Pirooz Kalantari - Mitra Karagah - Mehdi Karampour - Behfar Karimi - Mahmoud Karimi - Mahmoud Kazemi - Mina Keshavarz – Loghman Khaledi - Majid Khaleghi Soroush - Mostafa Kherghepoush - Banafshe Khoshnoudi – Firouzeh Khosravani - Keyvan Kiani - Bahman Kiarostami - Parviz Kimiavi - Mehdi Koohiyan - Ramtin Lavafipour - Ali Loghmani - Arastoo Madahi Givi - Mitra Mansouri - Anoushirvan Masoudi - Azar Mehrabi - Farhad Mehranfar - Makan Mehrpouya - Ahmad Mirehsan - Mojtaba Mirtahmasb - Lida Moeini - Mahnaz Mohammadi - Ala Mohseni - Soudabeh Mojaveri - Ebrahim Mokhtari - Esmaeil Monsef - Mohammad Reza Moghadasian - Mahmoud Moghadas Jafari - Majid Movaseghi - Soudabeh Moradian - Soudabeh Mortazaie - Saeed Naderi - Nasim Najafi - Javad Najmedin - Mohammad Nami - Parivash Nazariyeh - Majed Neysi - Mehrdad Oskoui - Mohsen Ostadali Makhmalbaf - Mehdi Parizad - Vahid Parsa - Maani Petgar - Morteza Poursamadi - Arash Raeisian - Mahmoud Rahmani - Mohamad Rasoulof - Shadmehr Rastin - Mohammad Razdasht - Nahid Rezaie - Panahbarkhoda Rezaie - Fariba Rostami - Ebrahim Saeedi - Naser Safarian - Babak Salek - Saman Salour - Amirhosein Sanaie - Ahmadreza Sedghi Vaziri - Katayoun Shahabi - Pouyan Shahrokhi - Vahid Sheiykhlar - Mahvash Sheiykholeslami - Kamran Shirdel - Mohammad Shirvani – Ahmad Soleymani – Behrouz Soleymani - Abdolkhalegh Taheri - Ahmad Talebinezhad - Saeed Tarazi - Javad Tavana - Shahrouz Tavakol - Reza Teymori - Farzad Tohidi - Yasaman Tourang - Farhad Varahram - Ahmad Zahedi - Mehrdad Zahedian - Orod Zand - Mona Zandi - Hamid Zargarnezhad - Mohsen Zarifipour - Mehran Zinatbakhsh

تحریم سومین دوره جشنواره سینما حقیقت

2009-08-18T09:50:00.000-07:00

بیانیه جمعی از اهالی سینمای مستند ایران
درتحریم سومین جشنواره سینما حقیقت ایران

«سینمای مستند ایران،سندهای ارزشمندی از واقعیت های جامعه ایرانی در تاریخ یک صد ساله خود ثبت کرده است.این سینما برای تصویر کردن شرایط این سرزمین توانسته با وجود همه قید و بندها،از سال های دور،دوران انقلاب،دوران جنگ و نیز دو دهه اخیر،اسناد بسیاری به یادگار بگذارد.متاسفانه سخت گیری و ممانعتی که امروز بر مستندسازان در ارائه تصویر واقعی و منصفانه از جامعه ملتهب ما اعمال می شود،بی سابقه است.

این شرایط ما را به کنشی ناگزیر وامی دارد که به رغم اذعان به اهمیت برگزاری جشنواره «سینما حقیقت» که توانسته طی دو دوره قبلی فضای موثری در عرصه نمایش و گفتمان پیرامون سینمای مستند به وجود آورد،از شرکت در جشنواره امسال خودداری کنیم.

ما نمی توانیم جای خالی مستندهای ساخته نشده از وقایع اجتماعی اخیر را نادیده بگیریم وبه دلیل ارزش و احترامی که برای بیان حقیقت قائل ایم از هرگونه حضور و شرکت در این جشنواره به عنوان دست اندرکار،منتقد وتماشاگر خودداری می کنیم.»

امضا کنندگان (به ترتیب حروف الفبا)

1-فرهنگ آدميت،2-هوشنگ آزاديور،3-سپيده ابطحي،4-منصوره اربابي،5-محسن استادعلي مخملباف،6- مهدي اسدي،7-مهرنازاسدي،8-مهرداد اسكويي،9-اشکان اشکاني،10-احسان اصغرزاده،11-مهناز افضلي،12-اسماعيل امامي،13-همايون امامي،14-محسن اميريوسفي،15-هيوا امين نژاد،16-عباس اميني،17-ژيلا ايپکچي،18-مهدي باقري،19-رخشان بني اعتماد،20-ميثاق بني مهد،21-ميلاد بهار،22-امير بهاري،23-حسن بهرامزاده،24-رضا بهرامي نژاد،25-وحيد پارسا،26- ماني پتگر،27-مهدي پريزاد،28-مرتضي پورصمدي،29-سعيد تارازي،30-جواد توانا،31-فرزاد توحيدي،32- ياسمن تورنگ،33-شهروز توکل.

34-رضا تيموري،35-اميرحسين ثنايي،36-حميد جعفري،37-محمد جعفري،38-مهدي جعفري،39-فرناز جمشيدي مقدم،40-رضا حائري،41-اميرحسين حجت،42-الهام حسين‌زاده،43-سيروس حصاري،44-مريم حق‌پناه،45-خاطره حناچي،46- لقمان خالدي،47-مجيد خالقي سروش،48- بنفشه خشنودي،49-مصطفي خرقه‌پوش،50-علي دادرس، 51-رضا درستكار،52-محمد رازدشت،53- شادمهر راستين،54-محمود رحماني،55-فريبا رستمي،56- محمد رسول‌اف،57-پناه‌برخدا رضايي،58- ناهيد رضايي،59-آرش رئيسيان،60-احمد زاهدي،61-مهرداد زاهديان، 62- حميد زرگرنژاد،63-ارد زند،64-مونا زندي،65-مهران زينت‌بخش،66- بابک سالک،67-سامان سالور،68-ابراهيم سعيدي،69-پويان شاهرخي،70-مهوش شيخ‌الاسلامي، 71ـ وحيد شيخ‌لر،72-کامران شيردل،73-محمد شيرواني،74-کتايون شهابي،75-احمدرضا صدقي وزيري،76-ناصر صفاريان،77-احمد طالبي‌نژاد،78-عبدالخالق طاهری.

79-محسن ظريفي‌پور،80-مجيد عاشقي،81- محسن عبدالوهاب،82-مصطفي عزيزي،83-بهرام عظيم‌پور،84- فرشاد فدائيان،85-فرشيد فرجي،86-کورش فرزانگان،87-فرشاد فرشته‌حکمت،88-محمدرضا فرطوسي ،89-بايرام فضلي،90-محسن قادري،91-علي‌رضا قاسم‌خان،92-رخساره قائم‌مقامي،93-امين قدمي،94-مهدي قربان‌ پور،95- ميترا کارآگاه،96- محمود کاظمي،97-مهدي کرم‌پور،98-بهفر کريمي،99-محمود کريمي،100-مينا كشاورز، 101-پيروز كلانتري،102-علي کلانتري،103-مهدي کوهيان،104-بهمن كيارستمي،105- کيوان کياني،106-پرويز کيمياوي،107-مهدي گنجي،108-علي لقماني،109-رامتين لوافي‌پور،110-سودابه مجاوري،111-علاء محسني،112- مهناز محمدي،113-ابراهيم مختاري،114-ارسطو مداحي گيوي،115-سودابه مراديان،116-سودابه مرتضايي،117-انوشيروان مسعودي،118-ليدا معيني،119-محمود مقدس جعفري،120-محمدرضا مقدسيان،121-اسماعيل منصف، 122-ميترا منصوري،123-مجيد موثقي،124-آذر مهرابي،125-فرهاد مهرانفر،126-ماکان مهرپويا 127-احمد ميراحسان،128- مجتبي ميرتهماسب،129-سعيد نادري،130-محمد نامي،131-نسيم نجفي،132-جواد نجم‌الدين،133- پريوش نظريه،134-ماجد نيسي،135-فرهاد ورهرام،136-محبوبه هنريان.

همپیوند

نامه سرگشاده رخشان بنی اعتماد

بیانیه مستندسازان ایران

این بیانیه در خبرگزاری ایسنا

گفت و گوی مسعود بهنود با ابراهیم گلستان

2009-08-05T03:29:00.001-07:00

ابراهیم گلستان

گفت و گوی مسعود بهنود با ابراهیم گلستان

مسعود بهنود (گفتار متن):مصاحبه با ابراهیم گلستان را از کجا باید شروع کرد؟قصه نویس،منقد اجتماعی و فیلم ساز؛به ویژه سازنده فیلم های مستند که هفتاد سال را با چشم باز به دنیا و به تحولات آن دقیق بوده.با وی از هزار نکته می توان گفت و شنید.دراین گفت و گو که در سال 1387 در «ویک هرست پارک»،محل زندگی اودرجنوب جزیره انگلستان فیلم برداری شده از امروز آغاز کرده ایم،ازحال.

مسعود بهنود:اگرالان شما درحال ساختن فیلم مستند بودید چناکه آن موقع برای کیش،مارلیک،برای جواهرات ساختید... اگرالان هم مشغول همون کار بودید برای انرژی اتمی می ساختید؟

ابراهیم گلستان:اگرمی گذاشتند واضحه که می ساختم.اگر می خواستم،اگر پولش رو داشتم.من تا وقتی که پول داشتم این کارها رو می تونستم بکنم.وقتی پول نداشتم که نمی تونستم این کارها رو بکنم...

مسعود بهنود:نه نه،بر فرض اینکه مسائل سرمایه گذاریش حل بود،خود موضوع و فکر برای شما پسندیده بود برای اینکه...

ابراهیم گلستان:خوب طبیعی است که این یک مسئله چیزی هست...یه مساله بحرانی و یک مساله اساسی مملکت است. این ارتباط به سیاست امریکا و انگلیس و آلمان و فرانسه و نمی دونم کی و کی نباید داشته باشه.این فهمه،این شعور است،حالا اگر از این مساله فهم و شعور میخواد استفاده ترکیدنِ بمب بکنند اون یه حرف علی حده است.

مسعود بهنود: یعنی حق مسلم ماست؟

ابراهیم گلستان: حتما حق...مثل اینکه مثلا شما فرض کنید که بیایید مخالفت بخواهید بکنید که کارد تیز کن نباشه چون ممکن است که این کارد رو تیز بکنن سر یک کسی رو ببرن ولی با همین کارد است که شما پوست سیب زمینی رو می گیرید،خربزه رو قاچ می کنید...

مسعود بهنود: خوب جهان می گه می خواید برید بمب اتم بسازید.

ابراهیم گلستان:بله؟

مسعود بهنود: میگن میخواید برید بمب اتم بسازید.

ابراهیم گلستان: خوب هرکی بخواد با شما مخالفت بکنه باید یه چیزی بگه دیگه.هرکسی بخواد حرف بزنه باید یه چیزی بگه.

مسعود بهنود:(گفتار متن) سید تقی،پدر ابراهیم گلستان و مدیر روزنامه گلستان،روحانی زاده متجدد،از ترقی خواهان بعد ازمشروطیت در فارس بود.ابراهیم پسر بزرگ وی،چند سالی بعد از جنگ جهانی اول،در شیراز در میان خبر و حادثه متولد شد.دوران رضا شاهی را بالید.در شهریور بیست،نوزده ساله بود که جنگ جهانی دوم با یورش متفقین،به ایران رسید وگلستان پرید میان حادثات سیاسی و همراه شد با حزب توده مانند نسلی از آرمان خواهان.اما درآنجا هم به حرفه پدری رفت و روزنامه نگاری کرد.

مسعود بهنود (ادامه گفت و گو):یادم افتاد به دوره روزنامه نگاری شما.چون یکی ازچیزهایی که از شما باقی مونده به نظرم میرسه جز اولین بارهایی است که در مطبوعات فارسی راجع به اتم و شکافتن اتم وتصادفات اتمی نوشته شده.مقاله ای است که دیدم از شما چاپ شده در همون پنجاه و چند سال پیش.

ابراهیم گلستان:ببینید،بیشتره،خیلی...سال بیست و پنج چاپ شده.

مسعود بهنود: یعنی پس بنابراین شصت ویک سال پیش.شما برای نوشتن این مقاله چکار کردین.از کجا بلد بودید؟ فیزیک بلد نبودید که.

ابراهیم گلستان (می خندد):اولا یه مقداری شعور لازم است،یک...دوم اینکه من خودم رو توی اتاق...توی خونه ام نشستم ومقدار وحشتناکی هرچیز گیرم می اومد خوندم.خیلی هم مشکل بود هضم و خلاصه کردن اینها.وبعدش هم با کمال شرافتمندی وقتی که این رو نوشتم بردم پهلوی یک استاد دانشگاهی که اصلا متخصص فیزیک مدرن بود و آدم چیزی هم بود...دکتر رادمنش...بردم پیش رادمنش،گفتم آقای دکتر اینو بخون.من تا اونجایی که می تونستم فکر کردم که چی چیه... ولی اصل کار مسائل علمی اش رو دادم به او بخونه.گفتم آقا اینو بخون ببین که من چقدر دارم مزخرف میگم.اون چیزی که من توی اون مقاله خواستم بگم اون بود که...اونوقت تنها یک کشور بمب اتم داشت.تازه مثلا سه چهار ماه بعد از ترکیدن بمب اتم بود گمون می کنم،یه همچین چیزی بود دیگه...این بود که این چیزی نداره.این قابل ترس نیست.وقتی هم که در عهد بوق آتیش درست شد یا مثلا کارد درست شد همین حرف رو میزدن دیگه...

مسعود بهنود: یعنی تمایلات حزبی اتون اینجا دخالت کرده بود.

ابراهیم گلستان: نه،انسان دوستی اش بیش تر است دیگه.

مسعود بهنود:چرا دیگه،بخاطر اینکه...

ابراهیم گلستان: اولا تمایلات حزبی یه چیزخاص ضد اشخاص دیگه نیست...

مسعود بهنود:البته که نیست.

ابراهیم گلستان:...تمایلات حزبی یعنی تمایلات انسان دوستی، یعنی تمایلاتی که به سرنوشت انسانیت ارتباط داره.

مسعود بهنود: یعنی شما تو اون مقاله سعی کردید که اینکه امریکا رسیده به این تکنولوژی رو کوچیک کنید.

ابراهیم گلستان: نه،هرگز.نه،نه،نه....محدود بکنم.چرا کوچیک بکنم؟بگم که این فقط این نیست که این کارو می تونه بکنه. واین کار بایستی بشه،و این کار رو همه می تونن بکنن.این کارو همه باید بکنن.دیگه همین،تموم شد دیگه.

لیلی وکاوه گلستان،1970

مسعود بهنود (گفتار متن):گلستان در سال 1326 باز مثل بسیاری از آرمان خواهان از حزب توده دور شد وجدی تر از پیش به ادبیات پرداخت.اولین کتاب او،«آذر،ماه آخر پاییز»در همان زمان منتشر شد.وبعد گلستان با خانواده خود به آبادان رفت.با همسر و دخترش لیلی که بعدها کاوه تنها پسرش هم با آنان پیوست.لیلی و کاوه گلستان هر کدام به نوعی شغل پدر بزرگ و پدر را دنبال گرفتند.گلستان در جنوب ایران برنامه رادیویی تهیه می کرد،عکس می گرفت،و فیلم مستند خبری می ساخت.درجریان نهضت ملی نفت فیلم و عکس های که گلستان گرفت در شبکه های خبری معتبر جهانی پخش می شد؛تا کودتای 28 مرداد سال 32 و سقوط دولت دکتر مصدق.دادگاه نظامی دکتر مصدق و تحولات سیاسی پس از آن که همه را ضبط کرد.تصاویر دیدنی دوربین گلستان از مصدق در دادگاه نظامی نشان از دلبستگی او به دکتر مصدق به عنوان مظهر آرمان خواهی دارد.

ابراهیم گلستان: وقتی که داشت آزموده ادعا نامه رو می خوند و ضد مصدق حرف می زد رسید به یک آیه.مصدق هم سرش رو گذاشته بود جلو روش.گوش نمی کرد یا گوش می کرد،یعنی من توجه ندارم دیگه.این توی ادعا نامه اش یه آیه از قرآن خوند.این همینطور که سرش رو بلند نمی کرد گفت آقا یعنی چی؟اون محل نذاشت خواست بخونه.سرش رو بلند کرد گفت آقا می پرسم یعنی چی؟اونم گفت آقا این آیه قرآن بود.گفت تو که می گی من مسلمون نیستم می خواهی من رو اعدام بکنی برای اینکه مسلمون نیستم برای من بگو آقا یعنی چی؟برای من توضیح بده که یعنی چی؟خوب نمی تونست مرتیکه.رییس دادگاه جلسه رو تنفس داد،دید شلوغ میشه اینا.هیچی،رفت.ده دقیقه بعدش جلسه تشکیل شد،آزموده آمدش، دو مرتبه شروع کرد به خوندن همون لایحه...ازپیش تر از اون هم متوقف شده بود دیگه.وقتی به اونجا رسید مصدق حرفی نزد.تکرار کرد.اون هم بازهیچ نگفت.گفت آقا بخون.من هم موقع تنفس رفتم پرسیدم.من هم حالا می دونم که چی چی بوده.خوب این فوق العاده بود دیگه.

مسعود بهنود (گفتار متن):همان کمال طلبی که در دنیای سیاست،گلستان را مجذوب دکتر مصدق می کرد در دنیای ادبیات،نیما،نیمای یوش را مطلوب وی داشت.

ابراهیم گلستان:الان در اختیار شما هست که همه کارهایی که نیما کرده رو بخونید و ببینید...Conception،مفهوم شعر، توی زبون فارسی،نزد ایرونی اشتباه است.شعر اونه.شعر اونه که حافظ گفته.

مسعود بهنود:و آخر سر نیما گفته.

ابراهیم گلستان:آره.

مسعود بهنود: شعرِ زمانه ماست.

ابراهیم گلستان:تو همه زمانه اشخاصی که شعر گفتند هست...اخوان شعر گفته.سایه،ابتهاج،شعرهای فوق العاده گفته.

مسعود بهنود:نه دیگه چرا جلوی خودتونو می گیرد.بگید فروغ رو.

مسعود بهنود: (گفتار متن)بسیارند که گلستان را به نقدهای او می شناسند.به تندی هایش،به تازیانه گاه بی رحمی که زده است بر روزگار و بر آدمیان.مثل آنچه که درباره احمد شاملو و جلال آل احمد می گوید.هیچ کس از نقد وی مصون نمانده. بزرگ ترها و نام آوران انگار او را بیش تر دعوت به نقد می کنند.حکیم ابوالقاسم فردوسی که گلستان او را شاعر جنگ می داند،ژنوسید،کشتار جمعی.

ابراهیم گلستان: چو ایران نباشد تن من مباد،OK, so much, so good.بدین بوم و بر زنده یک تن مباد.

مسعود بهنود: یعنی وقتی من نیستم هیشکی نباشه.

ابراهیم گلستان: وقتی که ایران نباشه،هیچکس نباشه.پس بدبخت اون یاروهایی که هنوز توی ....هزار سال مونده بود که کشف بشن،در امریکا،هنوز کریستوفر کلمبوس نرفته بود،فلان...سرخ پوست هایی که اونجا بودن،مایاها،ازتک ها.اینا نباشن چون اینجا ایران نیست؟خوب این حرفها هست دیگه.حالا...در مورد خیلی ها این جوری هست...در مورد همه این شکلی هست.شاهنشاه آریا مهر هم همینطوری چیز بود دیگه.ناصرالدین شاه هم شاه صاحب قران بود...

مسعود بهنود: پس زعم قبول جامعه چی میشه؟

ابراهیم گلستان: نه،نگید این حرف رو.این چیزا به رفراندم ارتباط نداره.

مسعود بهنود: آخه معیار دیگه ای نداریم که آقای گلستان.

ابراهیم گلستان: نداشته باشیم.نداشته باشیم.قضاوت شخصی می کنید ولی.

مسعود بهنود: خوب قضاوت شخصی می کنن آدم ها تعداشون زیاد میشه کسی گنده میشه دیگه.

ابراهیم گلستان: خوب بشه،بشه.درچین هزار و چهارصد ملیون آدم هست.از این هزار و چهارصد ملیون فرض می کنیم درحدود شصت ملیون اش مسلمونه،بقیه هم به مسلمونی اعتقاد ندارن.خوب پس یعنی مسلمونی رد؟در چین مسلمونی رد.

مسعود بهنود (گفتار متن):استودیوی گلستان وقتی در اواخر دهه سی ساخته شد حادثه ای بود برای سینمای ایران.ابراهیم گلستان،استودیو را جایگاهی می دید برای به فیلم در آوردن آمال و آرمان های خود.می خواست حرف هایش را در قالب تصویر بزند.از پر آوازه ترین محصولات استودیو گلستان فیلم مستند«خانه سیاه است» به کارگردانی فروغ فرخزاد است،فیلمی که گلستان تاکید دارد که همه کار آن را فروغ خود انجام داد،تنها او.

ابراهیم گلستان:نه من،نه فروغ قبلا جذامخونه رو ندیده بودیم.اون یک مرتبه رفت دید.من نرفتم ببینم.بعد اون رفت بسازه. همه کارها رو کرد.فیلمی که آورد از اول تا آخرش مطلقا با conception شخصی خودش...که گفت وگوی ما این بود که ما داریم میریم از یه منطقه ای ناخوش فیلم برداریم.این مملکت ماست.ما این رو بایستی بدون اینکه بگیم این مملکت ماست دربیاریم.این رو من گفتم و اون هم آنا قبول داشت.وقتی هم مونتاز شد آورد که من تماشا بکنم.یه جاش بود... دوجاش بود که نمی شد،یعنی راکورد نداشت،ربط به هم نداشت.

مسعود بهنود:(گفتار متن)گلستان بی اعتنا به تزهای چپ و راست،در کار فیلم سازی مانند قصه نویسی اش خط تعهدی را دنبال می کرد که شباهتی به هواداران هنر متعهد نداشت.ارباب بد و دهقان خوب در آن نبود.شعار درآن داده نمی شد.این تعهدها در کلامی که در فیلم مستند «خرمن»در دهان کدخدا نهاده شده،پیداست.فیلم در اوج اصلاحات ارضی ساخته شده است.

صدای گلستان خارج از قاب (بخشی از مستند «خرمن»):شما اینجا مدرسه دارید؟

کدخدا:نه خیر.خدا پدرت رو بیامرزه.مدرسه نداریم.مدرسه امون کجا بود؟

صدای گلستان:پس بچه هاتون چکار می کنن؟

کدخدا:همینجور بی سوادن.بی سوادِ بدبخت.

صدای گلستان:چیکار می خواهید بکنید براشون؟

کدخدا:هیچی چیکارمی تونیم بکنیم؟...

مسعود بهنود (گفتار متن):گلستان حرف خود را در فیلم های مستند سفارشی هم گفته است.در همه آن فیلم ها با تسلطی که او به کلمه دارد،گفتار متفاوت است.چنانکه در فیلم «آتش».یا در گفتار فیلم مستند «موج و مرجان و خارا»،همان فیلم که هنوز گلستان متاثر می شود وقتی به یاد می آورد که محمدرضا شاه تنها کسی بود که نکته گفتار پایان فیلم را دریافت،آنجا که گلستان نوشته بود «ازاین ثروت جزشیاری کف آلود نصیب مردم نمی شود».

ابراهیم گلستان: رفتم جلو،خیلی چیز کرد،خیلی اظهار خوشحالی کرد و بلند شد و راه افتاد.من هم باید همراه اش می رفتم دیگه.رفتیم،در طول همین...مرتب رفتیم رفتیم...تعریف کرد که اینطوره،اون طوره،اون طوره،خوب...نمی دونم، داشت سبک سنگین می کرد که بگه این حرف رو،نگه این حرف رو،یا چی...بالاخره آخرش همینطور که قدم میزدیم گفت که...واقعا هنوز برای من تاثرآوره.(متاثر می شود)...یه آدم باهوشِ اینجوری که بفهمه وبعد نتونه کار رو اداره بکنه تراژدی شخصی خودشه به هرحال...اقلا تراژدی شخصی خودشه دیگه...به من گفت اما آقای گلستان راجع به اون چیزی که آخر فیلم گفتید شما... «تا وقتی من تو این مملکت هستم و آدمایی مثل شما هستن نمیگذاریم که شیار کف آلود نصیب مون بشه.»من باور کنید هنوز که هنوز هست الان چند سال ازاین واقعه گذشته هنوز از یادآوری این واقعه هم تعجب می کنم و هم ناراحت می شم.جمله اول فیلم این است که«چه می جویی؟».من جواب میدم که «در دیار دریا دورند از غم اندیشه».فکر نمی کنند،غم اندیشه ندارند.دلواپسی اندیشه ندارند.«دردیار دریا دورند از غم اندیشه.نه جویای رازند.نه می سازند.سپرده به تقدیر محیط اند».این که اولش گفته میشه آخرش نتیجه می گیرم که «و ملک مروارید آرمیده و مرجان ما».(متاثر می شود).

مسعود بهنود (گفتار متن):«خشت و آینه» اولین فیلم بلند گلستان در همان استودیو ساخته شد.قصه ای است ساده،روایتی روان با تکنیکی نو.این فیلم درمیان یادگاران ماندگار سینمای جهان جاگرفته است.

بخشی از گفتارهای فیلم «خشت و آینه»:

زن:این یکی اش.عاجزه،زمینگیره.دلش خوشه به نی زدن.اینم یکی دیگه اش.اینم شوهرش ولش کرده.خیلی وقته.آبستنه.پا به زا هم هست اما شوهرش ولش کرده.

مسعود بهنود (گفتار متن): قرار بود دومین فیلم بلند داستانی گلستان هم همانجا ساخته شود.فیلم «دریا» به بازی فروغ فرخزاد وکارگردانی ابراهیم گلستان.فیلمی که روزگار آن را ناتمام گذاشت ودراینجا صحنه هایی از آن را می بینید.این فیلم پیش از این هرگز دیده نشده است.دراین صحنه ها فروغ میدان دار است.میانه دهه چهل،دورانی که به سال های طلایی پهلوی شهرت دارد،اوج خودستایی ونمایش بود.ادبیات کارش افشای همین ستم هاست که آدمیان بر خود و بر روزگار خود می کنند و گلستان دراین افشاگری چربدست است.سال 1346،به ستوه آمده،رفت تا یکسره از وطن معلوف مهاجرت کند.

ابراهیم گلستان: شب،من نشسته ام دارم تماشا می کنم می بینم که جشن فلانِ...تاج گذاری بود.من بالا آوردم.اصلا literally (=به معنای واقعی کلمه)استفراغ کردم.

مسعود بهنود: شما درحالی که همچین اعتقادی داشتید و همون موقع هم داشتید ولی جامعه روشنفکری چپ زده ایران شما رو...

ابراهیم گلستان:آقا جان من به جامعه روشنفکری اعتقادی ندارم...

مسعود بهنود:...شمارو شریک شاه می دید.

ابراهیم گلستان: خوب به جهنم که می دید.حالا هم ببینه،صد سال دیگه هم ببینه.

مسعود بهنود:خوب آخه چرا یه کاری کردید شما رو شریک شاه ببینن.

ابراهیم گلستان: من کاری نکردم.اون هم از حماقت خودشونه...زکی!یه کسی داره تو خیابون راه میره حواسش به پاش نیست می افته تو چاله.به من چه مربوطه؟

مسعود بهنود: فکر می کنید چرا این اشتباه رو کردن؟

ابراهیم گلستان:من چه می دونم؟از خودشون بپرسید اگه هنوز بوده باشدشون.

مسعود بهنود (با خنده)نه نیستن...ولی...

گلستان می خندد.

فروغ فرخزاد

مسعود بهنود (گفتار متن):استودیو گلستان چندتنی را به عالم هنر کشاند و ماندگار کرد.اول از همه فروغ فرخزاد.جز تاثیری که گلستان بر فروغ نهاده است این نکته از چشم ها پنهان نیست که فروغ فرخزاد تنها کسی است که از تازیانه نقد گلستان در امان بوده است.زمستان سال 1346 فروغ دریک تصادف رانندگی درگذشت.من که تنها گزارشگری هستم که درباره مرگ و تشییع جنازه فروغ فرخزاد نوشته ام هنوز نمی دانم چرا در آن گزارش رعایت کردم و نام گلستان را نبردم.نوشته بودم «آن شب سایه مردی از پشت چنارهای گورستان ظهیرالدوله گذشت.»اینک پس از چهل و یک سال می پرسم.

مسعود بهنود: آقای گلستان سخته،برای خودم هم سخته دارم درباره این قضیه صحبت می کنم:بیایید راجع به چیزی که درباره اش حرف نزدید حرف بزنید.یکی تراژدی مرگ فروغه یکی مرگ کاوه.

ابراهیم گلستان: اگر آدم زندگی رو بخواد بشناسه بایستی بدونه که مرگ جز زندگی هست.راه دیگه هم نداره.فقط وقت اش هست که کم و زیاد می کنه،impact اش رو،اثرش رو،والا همینه دیگه.

مسعود بهنود: وقتی که فروغ مرد چیکار کردید؟

ابراهیم گلستان: خوب این چه سوالی هست؟این چه سوالی هست؟

مسعود بهنود: وقتی کاوه مرد چیکار کردید؟

ابراهیم گلستان: هیچ کاری نکردم.چیکار کردم؟چیکار بکنم؟کاری نمی تونم بکنم دیگه.حتی گریه هم نکردم.هنوز هم گریه نکردم.نه دیگه،آخه یعنی چی؟اصلا چی نداشتم....

مسعود بهنود (گفتار متن):دراین گوشه عالم،در جنوب جزیره انگلستان،در قصری که هیچ شباهتی به غار باباکوهی شیراز ندارد،او همچنان به ایران می نگرد.به نسل هایی که می آیند و گاهی می روند.

مسعود بهنود: به طور کلی،حالا تو جزییات نه،تحولات سی ساله اخیر را دنبال کرده اید.

ابراهیم گلستان: دنبال کرده ام،واضحه دیگه.

مسعود بهنود:و به نظرتون رسیده است که آیا به همون سرعت و شتابی که منتظرید پیش میره؟اصلا پیش میره؟

ابراهیم گلستان: فراموش نکنید که پیش رفتن ها مقداریش به خاطر هدایت شدن نیست.خود نفس تحول و ترقی و جامعه میخواد که جلو بره و میره جلو.بعضی وقتا این جلو رفتن به صورت منفی جلوه می کنه ولی بازهم جلو رفتن هست دیگه.شما فکر کنید که،فرض کنید،بالاخره در دوره سلطنت می گفتن انقلاب شاه و مردم.این اسم گذاری غلطی هست به هرحال دیگه ولی پیشرفت بود.حالا بعد آمده شاه رفته بیرون،این دستگاه داره کار می کنه دیگه.خوب یه مقدار پیشرفت بود که جلو جنگ با عراق مقاومت کردند.این وحشتناک بود.واین هیچ...درست هست که در دوره روحانی ها و آخوندها و از این حرف ها اتفاق افتاد ولی اقتضای جامعه،اقتضای مردم مملکت این کار رو می خواست.پیش میره.چیزی که من در مورد[اوضاع] فعلی سخت ناراحت هستم اینه که علیرغم درهم پاشیده شدن اون سیستم قدیم دوتا چیز باقی مونده:یکی سیستم قلدری قدیم به صورت دیگه ای باقی مونده،یکی حماقت اشخاصی که خودشون رو روشنفکر حساب می کنن همچنان باقی مونده.یعنی اینا جز این،هر دو دسته،جزاین چیزی به ارث نبردن.جز این عادتی ندارن.روشنفکره همون مزخرفا رو میگه و گیر همون مکافات هایی هست که هست.روشنفکر هم نه که فقط چپ یا راست.هردوشون همینجوری هستن دیگه.راست ها همون مزخرافات رو می گن.منقدا همون حرفا رو میزنن.همون حرف ها رو می زنن،هیچ چیز دیگه ای نمیگن دیگه.هیچ چیز تازه ای توی ذهن اینها نیومده.

مسعود بهنود(گفتار متن):چنین پیداست که گلستان در فیلم ها و قصه های خود به دنبال انسانی والا و پاک می گردد.آیا این انسان واقعیتی خارجی دارد؟

همپیوند

دیدار با گلستان (بی بی سی فارسی).ویدیو

ابراهیم گلستان در امریکا ،پرویز جاهد،مقاله

پای صحبت ابراهیم گلستان (بی بی سی فارسی)،مقاله سیروس علی نژاد

برشی ازمستند آتش ساخته ابراهیم گلستان،ویدیو

دانلود نسخه کامل فیلم مستند آتش،سایت موویکس

فیلم های گلستان درپایگاه IMDB

مقاله ها وداستان های کوتاه ابراهیم گلستان

درآیه «ابراهیم گلستان» درپایگاه پرسش ها

گنجینه سینمای پیش از انقلاب ایران،مهرناز سعید وفا

ابراهیم گلستان.فیسبوک

برگرفته ازویدیوی پخش شده در شبکه تلویزیونی فارسی بی بی سی.

نامه سرگشاده رخشان بنی اعتماد

2009-07-25T05:22:00.001-07:00

ما نیمی از جمعیت ایران هستیم،رخشان بنی اعتماد،ایران،2009

نامه سرگشاده رخشان بنی اعتماد
در دادخواهی از مادران ایران زمین

ترسی ندارم که دروانفسای این دوران پر توطئه به هر تهمتی منتصب شوم.

ترسی ندارم که به جرم مشوش کردن اذهان عمومی،متهمم کنید ولی نمی توانید منکر شوید که من یک مادرم،نه فقط مادر«تندیس و بارانم»،مادر همه جوانانی که از سال های دور از دریچه فیلم هایم،مادران خود را در قالب شخصیت های «طوبا» و «گیلانه» و «فروغ» و «نرگس» و «سیما»و...دیده اند.مادر همه آنانی که در همه سال ها مرا به حریم خلوت شان پذیرفتند و از رنج ها و فریادهای درگلو خفه شده شان گفتند و گفتند تا بتوانم جان مایه دردهای شان را در فیلم هایم تصویر کنم.

به حرمت یک عمراعتماد همه مخاطبانم،این حق را بر خود قائلم که به دادخواهی مادرانی که دراین شرایط بحران زده،بی پناه و دست از همه جا کوتاه یا در سوگ جوانان پرپرشده خاک بر سر گرفته اند و یا حیران و وحشت زده به دنبال پیداکردن ردی از جگرگوشه های شان در شهر سرگردانند،این نامه سرگشاده را بنویسم که،هیچ قانونی،هیچ مصلحتی، هیچ سیاستی نمی تواند توجیه این بی رحمی بر مادران این سرزمین باشد.

در شرایطی که هیچ رسانه ای برای خبررسانی واقعیت ها و هیچ مسئولی پاسخگوی دلهره های کشنده خانواده ها نیست، چگونه می توان از خبر یا توهم مرگ و شکنجه و تجاوز به دختران و پسران دستگیر شده بر خود نلرزید.دوربینم را چند روزی امان دهید تا گزارشی بی پرده پیش رویتان بگذارم،شاید به واقع نمی دانید که زیر پوست شهر چه می گذرد؟

رخشان بنی اعتماد

برگرفته از اعتماد ملی شماره 139

پنجشنبه،یکم مرداد 1388
23 ژوییه 2009
صفحه 24

والتر کرانکایت

2009-07-23T15:39:00.000-07:00

والتر کرانکایت،1916-2009 روزنامه نگار و گوینده تلویزیونی امریکا

والتر کرانکایت

چهارم نوامبر1916: تولد در سنت جوزف (میسوری).
1962-1981 مجری«اخبارشبانگاهی سی بی اس».
17 ژوییه 2009:مرگ در نیویورک.

والترکرانکایت،گوینده سرشناس تلویزیون امریکا،روز جمعه 17 ژوییه در نیویورک در سن 92 سالگی درگذشت.مرگ او را معاون شبکه تلویزیونی سی بی اس که وی هژده سال با آن همکاری داشت،اعلام کرد.بیست و پنج سال خبر رسانی تلویزیونی بدون تن دادن به گرایش های تبلیغاتی و بدون دوری جستن ازحقیقت،وی را به منبع قابل اعتمادی در رسانه نوپای تلویزیون امریکا بدل ساخت.او همیشه پس از اعلام تاریخ روز،اخبار را با این کلمات به پایان می برد: «واین چنین است».تکیه کلامی که ازباورهای بنیادی او به شمار می رفت:«گفتن چیزها آن گونه که هستند،بدون حشو و زوائد.»

پس از مرگ کرانکایت،گروه ها وطیف های سیاسی گوناگون،از او به نیکی یاد کردند چرا که وی به «مردی که امریکا به او اعتماد دارد»معروف بود.رییس جمهور امریکا،باراک اوباما،درباره او چنین گفت:«وی بیش از یک گوینده بود.او صدای قطعیت در دنیایی عدم قطعیت بود.»هیلاری کلینتون که در بمبئی به سرمی برد اشاره کرد که شخصیت کرانکایت با مهم ترین لحظات تاریخ معاصرامریکا گره خورده است.او بود که به امریکایی ها مرگ رییس جمهورشان،جان اف کندی را در 22 نوامبر 1963 اعلام داشت.کرانکایت درحالی که با پیراهن پشت میزکارش نشسته بود خبر را چنین اعلام داشت:«از دالاس در تگزاس،ظاهرا خبر رسمی است.رییس جمهور کندی در ساعت 13 به وقت محلی درگذشته است.» کرانکایت پس از خواندن این خبر عینک اش را از روی چشم برداشت،مکث کوتاهی کرد و سپس درحالی که به ساعت روی دیوارنگاه می انداخت خبر را چنین ادامه داد:«...حدود 38 دقیقه پیش.»

او بود که نخستین گام نهادن انسان به کره ماه را گزارش کرد.فرود بر کره ماه در 20 ژوییه 1969چنان وی را هیجان زده ساخته بود که نتوانست عواطف خود را پنهان دارد و این برخلاف اصول روزنامه نگاری او بود که همیشه عواطف و احساسات را نفی می کرد:«به!نگاه کن!دارن روی ماه راه میرن!»او پس از این جملات 27 ساعت به اجرای برنامه پرداخت.

کار روزنامه نگاری والتر کرانکایت همچنین همزمان با قدرت گرفتن تلویزیون همچون رسانه نخست اطلاع رسانی امریکا بود.صدای محکم و استوار او به مردم بسیار نزدیک بود.به او«عمو والتر» می گفتند،مردی که پیپ می کشید. درباره او بود که اصطلاح «Anchorman» یا گوینده خبر رواج یافت.به لطف او بود که «JT» ها (Journaux Télévisés=برنامه های خبرتلویزیونی) از 15 دقیقه در شب به 30 دقیقه تغییر یافتند.

والتر کرانکایت نقش روزنامه نگاری ارزشمندی به هنگام جنگ ویتنام داشت.کار گویندگی او از 1964 تا 1967 بیش تر به اطلاعات رسیده ازارتش امریکا وکاخ سفید وابسته بود اما ازآغاز سال 1968 و پس از حمله «تت» خود شخصا راهی جبهه شد.وی در بازگشت به امریکا،پیش بینی کرد که این«ماجراجویی خونین»به«فرو رفتن درباتلاق»خواهد انجامید ودرتحلیلی بیان داشت که:«گفتن اینکه ما امروزه به پیروزی بسیارنزدیک هستیم باور کردن حرف آدم های خوش خیالی است که درگذشته مرتکب خطا شده اند».اغلب گفته می شود که در این روز یعنی در 17 فوریه 1968 بود که افکار عمومی امریکا به مخالف با ادامه جنگ برخاست.رییس جمهور امریکا،لیندون جانسون،در آن دوره گفته است که از دید او «از دست دادن کرانکایت» یعنی «از دست دادن طبقه متوسط امریکا».

والتر لولاند کرانکایت،متولد چهارم نوامبر درسنت جوزف درایالت میسوری،فرزند یک دندان پزشک بود که پس از خواندن نوشته ای درباره سرگذشت یک خبرنگار خارج از کشور،تصمیم گرفت به کار روزنامه نگاری روی آورد.او که کارش را در روزنامه «هوستون پست»شروع کرده بود سپس در 1939 ازسوی آژانس یونایتدپرس استخدام شد و به جبهه جنگ فرستاده شد.کرانکایت حمله نورماندی و سپس دادگاه نورمبرگ را پوشش می داد.او همچنین خبرنگار در مسکو بود.

آخرین برنامه خبرتلویزیونی والتر کرانکایت همچون یک رخداد ملی پوشش یافته بود.او طبق معمول خبرش را این جمله به پایان برد:«و این چنین است».جمعه 6 مارس 1981.

از دید تاد گیتلین،جامعه شناس،کرانکایت به دنیایی با ثبات تعلق داشت.دنیایی که درآن«سه شبکه تلویزیونی،سه شرکت نفتی،و سه نوع مارک نان»وجود داشت.دنیایی که برنامه خبر تلویزیونی آن 20 ملیون تماشاگر داشت یعنی تقریبا سه برابر تماشاگران امروز».

برگردان آزاد از روزنامه لوموند
سه شنبه 21 ژوییه 2009

ویدیوی خبر کشته شدن جان اف کندی (یوتیوب)

Walter Cronkite
American broadcast journalist
1916-2009

کتاب مردگان تبت

2009-07-21T08:13:00.000-07:00

«کتاب مردگان تبت»،بری مک لین
1994،کانادا

کتاب مردگان تبت:یک شیوه زندگی

مرگ حقیقت است.مرگ خبر نمی دهد و گریزی هم ازآن نیست.«کتاب مردگان تبت»،منبع کهن قدرت و ارشاد،آموزه ای بنیادی درباره فرهنگ های بودایی مردمان هیمالیاست.این مجموعه مستند دو بخشی روشنگرانه که گفتارمتن آن را لئونارد کوهن می خواند،پژوهشی پیرامون این متن مذهبی است و زندگی پس از مرگ را برپایه حکمت ژرف این کتاب به گونه توانمند به تصویر می کشد.

بخش یکم:«یک شیوه زندگی»،تاریخچه«کتاب مردگان تبت»را نشان می دهد و کاربرد سنتی آن در شمال هند ونیز مقبولیت آن در آسایشگاه های درمانی اروپا را بررسی می کند.این فیلم که در دوره ای چهار ماهه فیلم برداری شده، دربردارنده تصاویری از آیین ها و مراسم عبادی به مناسبت درگذشت یک پیرلاداخی است وهمچنین گفت و گویی با دالایی لاما دارد که دیدگاه های خود درباره معانی واهمیت این کتاب را بیان می دارد.

بخش دوم:«رستگاری بزرگ»،یک لامای پیر و راهب جوان او را نشان می دهد که یک روستایی هیمالیایی را برای کاربرد آموزه های کتاب مردگان تبت راهنمایی می کنند.دراین بخش،سفر چهل و نه روزه روح به سوی زایش دوباره به کمک عکس های واقعی یک آیین کم تر دیده شده بودایی نشان داده می شود.این عکس ها به تصاویر انیمیشن تاثیرگذار ایشو پاتل،فیلم ساز شناخته شده جهانی،پیوند می خورند.

برگرفته از«بهترین فیلم های مستند»

کتاب مردگان تبت(کتاب الکترونیکی)

دیدن فیلم

مازیار بهاری،مستند ساز ساکن جهان

2009-06-23T14:07:00.000-07:00

عکسی از کتاب«ترانزیت تهران،ایران جوان ومنابع الهام آن»،
برگزیده نوشته ها وتصاویر مازیار بهاری و مالو هالاسا از ایران،
2009*

مازیار بهاری،مستندساز ساکن جهان
محمد تهامی نژاد

همراه با مقاله کوتاه
«مازیاربهاری،مستندساز جهانی»
گردآورده محمد اطبایی

درباره فیلم سازی که به ساختن فیلمهای گزارشی،شهره است و می خواهد با ضبط تصویر از حادثه ای دارای ارزش خبری ماندگار،برای مخاطبان هر چه بیشتری جذابیت آفرین باشد،و در عین حال بین خودش و موضوع فاصله ایجاد می کند تا تماشاگر را در تصمیم گیری آزاد بگذارد،شاید عجیب ترین نکته این باشد که در کارهایش بدنبال عناصر خیال هم بگردیم.آیا بین خیال خلاقیت هنری و گزارش فاصله دار از موضوع،نسبتی وجود دارد؟

قصد داشتم برای حضور در این جلسه با متنی موجز و صریح از ویژگی های کار مازیار بهاری به عنوان گزارشگر حاضر شوم.حالا می بینیم پرسشِ آغازین طوری مطرح شد که کار را سخت به پیش خواهدبرد.امیدوارم بتوانم ضمن تشریح ویژگی ها و یا به عبارتی شگرد های فیلم سازی مازیار بهاری،پاسخی برای این سؤآل متناقض نما (پارادوکسیکال) هم بیابم.بگذارید کار را از یک جای دیگر شروع کنیم .راستی می دانید وقتی اصطلاح "ویژوال آنتروپولوژی" را بجای "انسان شناسی تصویری" ترجمه می کنیم "انسان شناسی دیداری"،چه اتفاقی در زبان رخ می دهد؟ در معنای تصویر، خیال وجود دارد.دیدار هم می تواند خیال انگیز باشد اما دیدار،تصویر نیست ."انسان شناسی تصویری" بدنبال تصویری است که بر خلاف نظر اثبات گرایی (پوزیتیویستی ) از تصویر که بر تجربه واقعی و قابل اندازه گیری استوار است،با صورتهای ذهنی و رابطه عینی میان نمود ها (قوانین واقعیت) نیز سرو کار دارد.تصویر در سینمای مستند ،ماهیتاً با صور خیال در شعر (یعنی با ایماژ) متفاوت است.زیرا در سینمای مستند با نوع دیگری از تصویر روبرو هستیم .به عبارت دیگربه تجربه دیگری از زمان ومکان دست می زنیم.ولی نکته اینجاست که وجهی از تصویر را هم خیال و آگاهی ما می سازد همان چیزی است که به آن بازنمایی (representation )می گویند. یعنی در هنگام کار،فعالیتی در مغز صورت می گیرد که نتیجه حاصله را با آنچه در جهان بیرونی وجود دارد متفاوت و یا لااقل اندکی متمایز می‌سازد.منظورم این است که در برخی کارهای بهاری،با فیلم خبری روبرو نیستیم .اینجا، اتفاق دیگری هم در کنار واقعه رخ می دهد.منظورم همان است که به خیال تنه می زند.اما خیال نیست: یک بازنمایی شکل گرایانه ( فرمالیستی ) را با یک بازنمایی واقعگرا با دوربین درحد چشم و برداشت طولانی مقایسه کنید: یکسان نیستند.البته هنگامی که یک فیلم ساز،کار خود را خبری و گزارشی می نامد،و معتقد است که از موضوع فاصله می گیرد،منظورش جدا از جلب اعتماد،این هم هست که واقعیت بیرونی را از شکل نمی اندازد.به دنبال اخباری است که خیلی ها از آن اگاهی ندارند.می خواهد برود به دنبال آیت الله سیستانی ،شاید تصویری به دست بیاورد.فقط وجه تجربی و تجربه واقعی از جهان بیرونی را عمده می کند.وقتی واقعیت را درون قاب تصویر به چنگ می آورد،آن را زیاد صیقل نمی زند،کدهایی ـ مثل تدوین معنایی ، میزانسن ، روایت گری ـ را که برای شکل بخشی و از شکل اندازی واقعیت در اختیار دارد‌،به صورتی افراطی به کار نمی گیرد.اما فیلم های او ما را با سازنده اش هم مواجه می سازد: که از کجا شروع می کند؟ چگونه تصویر را سامان می بخشد؟ گفتار می نویسد، گزینش گری می کند.به دنبال عینیت خیال دیگران می رود و همین است که مازیاربهاری،آن را گزارش هنری می نامد.شاید آنچه را امری متناقض نما نامیدم با معادل شمردن هنر با صنعت رفع و رجوع شود و بگوییم منظور از هنر تجربه و مهارت است.یعنی فیلم ساز از ابزاری که در اختیار دارد برای دستیابی به یک گزارش مناسب و همه جانبه و حرفه ای برای پخش جهانی،بهره گرفته است.اما نشانه هایی وجود دارد که ما می توانیم همچنان بر خیال هنری اصرار بورزیم.به عبارت دیگر به مدد آن نشانه ها شاید بتوانیم مفهوم گزارش هنری را دریابیم.یک مثال می زنم: در فیلم هنر تخریب (1376) صحنه ای وجود دارد که تعدادی مجسمه کلاغ سیاه را در غروب می بینیم.وظیفه ای که خورشید و درخت و سایه بر عهده دارند و آن نقشی که بر دیوار کشیده شده و مجسمه هایی که در حیاط،روی جعبه های میوه (خسرو حسن زاده) چیده شده‌اند،تنها یک گزارش نیست.درست مثل یک نقاشی فیگوراتیو،عناصر وجودی اش را از جهان می گیرد ولی به صورت خیالی و نمادین باقی می‌ماند.ممکن است توافقی میان سازنده نقش ها،فیلم ساز و من مخاطب وجود نداشته‌ باشد.همین است تفاوت یک فیلم گزارشی و یک کار هنری. اما در "گزارش"،تمام کوشش فیلم ساز،ارائه تصویری با برداشت‌های کم و بیش نزدیک به هم و یا در حول و حوش گزینش های بصری است ( یعنی تفاوت زیادی میان برداشت های مخاطبان از یک تصویر خاص،وجود ندارد).چرا فیلم ساز از موضوع فاصله می گیرد.برای این که القا نکند؟ اساسا فیلم گزارشی را به این دلیل نمی سازند که القا نکند نفسِ انتخابِ هوشمندانه،خودش به نوعی در محور القا قرار دارد. افکار عموی سازی یکی از دلایل و انگیزه های تولیدفیلم گزارشی است.اما از سوی دیگر،ایهام،از مشخصه های کار هنری قلمداد می شود.چنین ایهامی در گذاشتن صدای کلاغ روی صحنه آغازین فیلم هم به وجود آمده است.ایهامی صدایی که حتی در کارهای خانم فیاضی ( مجسمه ساز) هم وجود نداشته است.در مقاله رضا سرلک در باره مازیار بهاری (فصلنامه طاووس زمستان 1379 ) به نکته تکمیلی ای برخوردم :

به نظر بسیاری کسان که هنر تخریب را دیده اند،این فیلم سیاسی است.خیلی از بینندگان در جست وجوی معنا برای تخریب آثار هنری یا تفسیری سیاسی بر کلاغ های بیتا فیاضی هستند.

بهاری می گوید : هنر تخریب نمایشگاهی سیاسی بود. در حالی که متوجه شدم که هیچکدام از آنها قصد کاری سیاسی نداشتند ولی مخاطب برداشت های سیاسی خودشان را دارد. (ص 158)

بنابراین مازیار بهاری هم خود را در جایگاه مخاطب قرار داده است : یعنی با برداشت خاص خودش از نمایشگاه که گزارش فاصله دار را به گزارشِ تفسیری بدل می سازد روبروییم.در همین فیلم، ساسان نصیری ـ نقاش ـ از منبع الهام خود،یعنی خانه های کنار دریا می گوید.تصویری که فیلم با آن شروع می شود و حالتی سوررئالیستی دارد.ولی وقتی مازیار بهاری،از طریق مصاحبه و رفتن به شمال،ما را متوجه می سازد که این تصویر به غایت سوررئال،امری واقعی در شمال ایران و حاصل پیشروی دریاست،تصویر ذهنی به تصویر واقعی،بدل می شود.چنان مقدمه و چنین توضیحی برای شکستن ایهام را می شود به پای مهارت و تجربه زیبایی شناختی گزارش جذابیت آفرین گذاشت اما در صحنه صدا ی کلاغ ها و سایه آنها بر دیوار،با خیال هنری مواجهیم .

ساکن جهان

مازیار بهاری ، متولد 1346 از خانواده ای متعلق به بهار همدان،ساکن کانادا،همکار تلویزیون های انگلستان وفرانسه و کانادا که برای یونیسف فیلم می سازد،بارها به عراق رفته است،آثارش از آرت کانال هلند به نمایش در آمده و در جشنواره فیلم آمستردام از او تقدیر شده و حد اقل سه فیلم مستقل در باره هنر ایران ساخته و اخیرا از ویتنام باز گشته است.در آثار چنین فیلم سازی ـ که ساکن جهان است ـ محل یا به اصطلاح لوکیشن،چه جایگاهی می تواند داشته باشد ؟

زمانی بود که مردم شناس ها ،از سرزمین خود راه می افتادند و می رفتند به نقاط دوردست تا تصاویری از سرزمین ها و مردمانی با رفتارهای عجیب وغریب و به اصطلاح اگزوتیک را ثبت کنند و فرهنگ را برای فروش به کالای مطابق ذوق خریدارش بدل سازند.آنها آشنایی زدایی چندانی از محیط نمی کردند اما آشنا سازی هایشان هم برای نسل های بعدی درد سرآفرین می شد.مازیار بهاری هم راه می افتد از سرزمینی،به نقاط دور دست می رود تا تصویر نادیده ای از فضا و زمانِ حال را کشف کند.برای او مکان و زمان،حرف اول را می زند و طبیعتا بدلیل تولید برای جهان،گستردگی فضایی بیشتری نسبت به فیلم سازان محلی در کارهایش ، دیده می شود.معذلک فیلمهایش،دارای حساسیت محلی هم هست و به دلیل همین حساسیت های منطقه‌ای ، احتمالا بودجه مناسب و نگاه آزادانه تر از درون که حاصل عدم وابستگی به پخش محلی است،برای ما دارای جذابیت می شود.ولی عناصر جذابیت فقط عدم وابستگی نیست.به گمان من جدا از تمام کوشش های پژوهشی،قرار گرفتن در معرض تضادهای فکری و نظری یک گروه یا یک شهر در باره یک واقعه،حتی جستجوی کمال گرایانه در ابعاد حادثه،در بسیاری از فضاهای فیلم های مازیار بهاری،نوعی خیال موج می زند و شاید بهتر باشد بگویم که به این ترتیب،در فهرست کارهای او دو دسته کار،قابل تشخیص می شود که عبارتند از : گزارش های عمقی و گزارش های هنری .

در هر لحظه ، جغرافیای واقعی فضا می تواند با یک احساس،انباشته شود. احساسی که زائیده فاصله گرفتن از موضوع نیست بلکه ساخته ذهن و انتخاب،است.

فوتبال به سبک ایرانی

فوتبال به سبک ایرانی،فیلمی در باره فوتبال نیست.فیلمی در باره خیال مردمان است.تصوری که به رفتار تبدیل می شود.فیلمی است در باره فرهنگِ هوادار بودن.همان فکری که سالهاست کار وزندگی کریستین برومبرژه،انسان شناس فرانسوی را انباشته است.هوادار،یعنی همان مردی که روز بازی استقلال و پرسپولیس،در استادیوم آزادی و در خیل سایر هواداران،می رقصد،وقتی پلیس مانع او می شود،وی را می بوسد و سرمست،خود را به آغوش سایر هواداران می اندازد.آیا این تصویربه تنهایی ارزش خبری هم دارد ؟ از نظر بخشِyou witness news متعلق به رویترز،مهمترین مشخصات یک ویدیو یا عکس خبری برای پخش جهانی این هاست : امکانِ جذب مخاطب وسیع داشته باشد،تصویری از یک حادثه باشد ( مثل تصادف قطار،نزاع خیابانی،حتی نشاط حاصل از برنده شدن در یک مسابقه).غریب بودن واقعه در یک روز عادی ( مثل آتش گرفتنِ اداره آتش نشانی ، یا قدم زدن یک روباه در وسط خیابان شهر) بی نظیر و یکتا بودن ( یعنی عکاس و فیلم بردارِ دیگری آن حادثه را ثبت نکرده باشد) همچنین دارای بافت باشد و بدون کلام احساس را در چهره افراد نشان بدهد،به علاوه فقط تعدادی از عکسها وفیلم های خبری بی زمان هستند (مثل عکسی از سونامی).

فوتبال به سبک ایرانی،روانشناسی‌ رفتار جمعی و وسیله شناخت آدم هایی است که به عنوان هوادار،پرچم خاص خود را دارند،بطور مشترک هورا می کشند و برای خود در جمع بزرگتری ، هویت می جویند . به اعتقاد بهاری در گفتار فیلم " آنها در جستجوی قهرمان هستند".اما در دومین تصویر فیلم،مردی بوق به دست را می بینیم و بلافاصله،هزاران نفر بر می خیزند.این تدوینِ با معنایی است که از همان آغاز،هواداربودن را تعریف می کند.هوادار،بخشی از وجود تیم است.البته شاهدیم که هواداری،به عشق به قهرمان هم تبدیل می شود.مصداق بارزش دختری گل بدست است که در راه قهرمان مورد علاقه اش،انتظار می کشد و فیلم می کوشد با نمایش دعوای قهرمان در اول فیلم و خبر دادن از تعلیق او در انتها، آنتی تزی در برابر گفته های دختر جوان قرار دهد که برای قهرمان ، کاریزما ی ورزشی،قائل است و همین جزئیات، بخشی از قدرت اوست.اما مرد جوان قرمز پوش،برای قهرمان خارج شده از تیم،قدرت کاریزماتیک قائل نیست.او هوادار تیمِ کاریزماتیک است.به همین دلیل است که وقتی هرکس،حتی علی دایی پرافتخار ترین فوتبالیست ایرانی از تیم مورد علاقه آنها خارج می شود مورد اهانت قرارمی گیرد.به عبارت دیگر در فوتبال،تماشاگر،تنها بدنبال ارزش های قهرمانی فرد نیست،به دنبال قهرمانی است که که در پرسپولیس یا استقلال بازی کند.به عبارت دیگر بتواند در ابعاد وسیع تری،به خاطره جمعی تیم ،به پیوندد.به دنبال کسی است که او را در قهرمان کردن سهیم سازد.می خواهد،خودش فردا در مدرسه یا بازار،قهرمانِ یک انتخاب خوب،باشد.از این روی تیم را انتخاب می کند .

چرا یک فیلم می تواند این گونه سؤال هایی را در ذهن مخاطب اش بر انگیزد؟ شاید به این دلیل که از طریق یک گزارش عمقی،مؤلفه های مختلفی برای ایجاد انگیزه تفکر در مخاطب را دارد.

قصه ها مانند زندگی،فیلم های بهاری هم آکنده از قصه است.گاهی ابتدا ندارد،یک برش است وگاهی هم مثل هنر تخریب، قصه درون ساختار فیلم تمام می شود ولی قصه ای دیگر در ذهن مخاطب ادامه می یابد.فوتبال به سبک ایرانی،قصه در قصه است،دختری با دسته گل،چادر به سر،از جنوب شهر،با خواهرش آمده پشت در استادیوم داوودیه،اما قهرمان،خود ، داستان دیگری دارد.سکانس پشت در استادیوم،دارای لحظات شورانگیزی است که با تاکید بر چهره دختر مضطرب،به پیش می رود.در آخرین صحنه،دوربین از او دور می شود تا به قصه ای دیگر از قصه های تو در تو و لایه ای دیگر از ماجرای هواداری در فوتبال ایرانی بپردازد.از این رو،گزارش،سبک عمومی ایست که بر فوتبال به سبک ایرانی هم،اطلاق می شود.زیرا با ما جراهایی روبرو ییم که دربرابرِ دوربین رخ می دهد.در واقع ما با چیزی شبیه یک داکیو درام گزارشی روبروئیم که شامل انبوهی داستان های کوتا ه است.داستان هایی که هریک به رفتار شناسی فرهنگی ما در جریان یک عمل،یاری می رساند.حتی در همان قصه دختر گل به دست،با نزدیک شدن به شیشه اتومبیل،فیلم ساز امیداوار است به شیوه تعاملی (سینما وریته) به یاری دستیارش،که با قهرمان،شرح فراغ دختر گل به دست را می گوید، درام تازه ای به راه بیندازد ولی درام با لبخندی متوقف می شود و بنا به شیوه حریم ایرانی،از آن پیشتر نمی رود.و در همین جا پشت در ورزشگاه،فید اوت می شود به صحنه ای دیگر.

مصاحبه در موقعیت

بخشی از داستان های موازی،از طریق مصاحبه به دست آمده است.مثل مصاحبه های هنر تخریب و سیستانی،مرجع تقلید رو به دوربین است و غالبا چندان خلاقیتی در آنها ضروری نیست.اما مصاحبه هایی هم وجود دارد که مثل سلام،از شهرک صدر،در موقعیت های نا نموده صورت می گیرد.مهم این است که به بینیم نماینده مقتدی صدر،در عقب اتومبیل رو به دوربین،هفت تیری را بشوهرش که در صندلی جلو نشسته،می دهد.و یا دختری فوتبالیست با روپایی زدن،در بالای پشت بام تمرین می کند.در صحنه دختر گل به دست کاملا با رهاوردها و سنت فیلم مشاهده ای و کار دوربین روی دست روبرو هستیم و اهمیت آن کاملا در دستیابی به دختری از جنوب شهر است که بی مهابا،راز خود را در برابر دوربین برملا می کند.

اما،نقاشی کن(1378) فیلمی تجربی و آوازه گراست که تمامی مصاحبه هایش،دارای طراحی تجربی است.این فیلم به خاطرات،رؤیا ‌ها و نظریات خسرو حسن زاده،نقاش مفهوم گرای میوه فروش،می پردازد(مصاحبه متحرک با خسرو حسن زاده از طریق دوربین دیجیتالی که در دست خودش قرار داشت امکان پذیر شد.تمام مصاحبه ها با خانواده هم بدون حضور مستقیمِ گروه فیلم برداری صورت گرفته است).مضمون اصلی فیلم،تاریخ ، ثبت شدن در تاریخ نقاشی و دفاع از اعتقاد است.در هنر تخریب،فیلم ساز می گوید که خانم فیاضی،به دلایل شخصی حاضر به مصاحبه نشد و اعلام همین مطلب، بر راز آلود بودن یک فعالیت نمادین می افزاید و بخودی خود سبب فعالیت ذهنی مخاطب می شود.لااقل در مورد من این اتفاق افتاد.هم چنین در فیلم کاملا گزارشی سیستانی،مرجع تقلید هم جز یک تصویر رسمی،هیچ تصویر دیگری از ایشان نمی بینیم.به واقع غیاب صوری شخصیت،هیجان فیلم است .

هدف خبرنگار
برای شبکه سی بی سی کانادا،ترایفلکس فیلم ـ 50 دقیقه

از جنبه انعکاس خبر،با ژورنالیسم نو و گزارشِ تفسیری و عمقی ساخته شده،از جنبه سینمای مستند،لا اقل در سکانس های مربوط به خود بهاری،دارای شیوه انعکاسی است.بنظر می رسد این نخستین فیلمی است که بهاری چنین شیوه ای را در مواجهه با واقعیت انتخاب کرده است.هرچند فیلم سرشار از مواد آرشیوی است و یکی از مهمترین صحنه هایش یعنی بازگشت اسکات تیلور،خبرنگار آزاد شده کانادایی به عراق و حضور در تل زعفر،توسط استیفن نیتوسلاوسکی،تصویر برداری و کارگردانی شده است.معذلک همانطور که حوادث و رخداد های مربوط به سایر خبرنگاران را از زبان خودشان می شنویم.مازیار بهاری،این امکان را برای مخاطب فراهم می آورد تا شرایط فیلم برداری و خبرنگاری در عراق زیر سلطه آمریکا،دولت مرکزی،القاعده و آشوبگران را به بیند.بنابراین خود او نیز به صورتِ بخشی از خبر و هیجان گزارش در می آید.همچنان که،در ابتدای فیلم فوتبال به سبک ایرانی صدای بهاری را می شنویم که واژه "ما" بکار می برد و می گوید :

"برای آن که ذهنیت هواداران را بهتر درک کنیم به استادیوم آزادی رفتیم ".اما به واقع،برای من ذهنیت هواداران،در استادیوم بدست نیامد.به همین خاطر است که اساسا در چنین مواردی با بکاربردن ِ واژه "ما" میانه خوشی ندارم.درآنجا بیشتر با رفتارهای جمعی هواداران روبرو بودم،ولی ذهینت آنها را در روی پشت بام و پشت در استادیوم و در باشگاه پرسپولیس و از پشت تلفن،بهتر در یافتم.

امادر فیلم هدف : خبرنگار در مواقعی که صدای او را می شنویم ، با اول شخص روبرو هستیم :"من مازیار بهاری هستم ،در سه سال گذشته،عمدتا به تهیه فیلم و خبر درعراق مشغول بوده ام" و دو بار در سراسر فیلم ـ و در حین شنیدن جملات مذکور ـ تصویرش را،دوربین دیجیتال بدست درآئینه اتومبیل می بینیم.وی ضمن گزارش خبری از بحران،ما را با شرایط روحی و حسِ خودش نیز مواجه می سازد.او را در شرایطی می بینیم که برای حفظ امنیت،محافظ مسلح و سه ماشین اجاره کرده و خودش در اتومبیل وسطی،مستقر شده است.و تنها فیلمی است که بیاد می آورم از تیم امنیتی فیلم ساز در عنوان بندی تشکر شده است.بنابراین با چنین پژوهش و توصیف مشارکتی و بصری ای از شرایط خطر آفرین برای خبرنگاران،کل فیلم،فضای حسی یکپارچه ای به خود می گیرد که به معنای عدم مصونیت و حضور همه جانبه خبرنگاران در جنگ است .

فیلم ضمن این که گزارشی است،تالیفی،به معنای گرد آوری ـ compilation هم هست یعنی با مجموعه‌ای از مواد آرشیوی روبرو هستیم.از جمله تصاویری که گروگانگیرها در اختیار رسانه ها گذاشته اند و عکس‌ها و مواد آرشیوی، ضمن دستیابی به جامعیت و فراهم آوردنِ گزارش عمقی،بر هیجان لحظه به لحظه داستان‌های موازی فیلم می افزاید.در صحنه‌ای،یک فیلم ویدیوئی بکار رفته‌است که بهاری می گوید آن را به قیمت دو دلار در بازار بغداد خریده‌است ( که شرح حمله به نظامیان آمریکایی است ) و در صحنه‌ای دیگر می شنویم که برای رفتن به محله‌ای که به گروگانگیری مشهور است،فیلم بردار استخدام کردم.فیلم با انبوهی ازمواد خام بصری،فضاهای مختلف در کانادا،عراق،اوکلاهماسیتی، ایتالیا،قرار گرفتن زیر چتر حمایتی پلیس عراق،ارتش آمریکا و محافظان خصوصی اش و تعدادی مصاحبه با خبرنگاران و عکاسان،موفق می شود فیلمی با اطلاعات فراوان درباره حضور پرخطر خبرنگاران در عراق ، فراهم آورد و ثابت نماید که آنها خبرنگاران جنگی هستند و به خاطر آگاه سازی جهانیان کشته می شوند.از میان تمام خبرنگاران،زندگی و شرایط کاری هنا الم ( علم ؟) سرپرست آمریکایی و مصری تبار دفتر نایت ریدر،از همه جذاب تر است.ولی بدلیل تولید، فیلم با خبرنگار کانادایی شروع می شود .

البته دو نکته گنگ هم در ترجمه گفتار وجود دارد.یکی این که اسکات تیلور می گوید : "بعد از مدتی تحمل شکنجه، بالاخره آن کلمه را گفتم" که در جمله او یک واژه فحش رکیک شنیده می شود.دیگر این که در برابر اصرار فیلم ساز می گوید: برای بازسازی موقعیت اش به عراق بر می گردد.که معلوم نیست منظورش،همان صحنه‌هایی است که او را دست و پا بسته می بینیم یا درباره بازسازی صحنه های اسارت برای سربازان تل زعفر ، حرف می زند؟ مازیار بهاری بمن گفت که " ما صحنه های اسارت خبرنگار کانادایی را بازسازی کردیم ." و به این وسیله روشن ساخت که در یک فیلم گزارش هنری که در انگلیس به آن art news report می گویند،احتمالِ بودجه بندی برای بازسازی هم وجود دارد.

مازیار بهاری،
عکس از آدم برفی ها

مازیاربهاری،مستندساز جهانی
گردآورده محمد اطبایی

زندگی وفیلم ها

مازیار بهاری، مستندساز 38سالة ایرانی در سال‌های جوانی به کشور کانادا مهاجرت کرد و در رشته‌های سینما و علوم سیاسی از دانشگاه‌های کنکوردیا و مک‌گیل آن کشور فارغ‌التحصیل شد.اولین فیلمش را در 1991 با عنوان «می‌دانی گذشته از کجا آغاز شده» ساخت و پس از کارگردانی دو فیلم دیگر،در 1995 فیلم موفق«سفر سن لوییز» را کارگردانی کرد که در بیش از سی کشور جهان به نمایش درآمد. بهاری در بازگشت به ایران،مستندهای «هنر تخریب» (1376) و «نقاشی کن!» (1378) را ساخت که در جشنواره‌های متعددی به نمایش درآمدند. او در 1999 طی توافقی با یونیسف،نه فیلم کوتاه ازهشت فیلم‌ساز مختلف و از جمله دو فیلم به کارگردانی خود را تهیه کرد.بهاری که در کنار فیلم‌سازی به کار گزارش‌گری و ارسال خبر برای رسانه‌های معتبر جهان مانند نیوزویک، بی‌بی‌سی، گاردین و فاکس‌نیوز مشغول بود،دو برنامه درباره کنترل جمعیت و خاطرات جنگ در ایران برای شبکة دوم بی‌بی‌سی در سال 1999 ساخت.کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان نیز در سال 2000 ساخت فیلمی دربارة پناهندگان عراقی و افغان در ایران را به وی سفارش داد که درهمان سال فیلم با عنوان«تجربة یک پناهنده»ساخته شد.بهاری مستند «از شرم و تابوت‌ها» درباره ایدز در استان کوازولو ــ ناتال در آفریقای جنوبی را در سال 2000 ساخت.مستند موفقش«فوتبال به سبک ایرانی» (1380) در بسیاری از جشنواره‌ها و شبکه‌های تلویزیونی به نمایش درآمد.«و عنکبوت آمد»مستند پرسروصدای بهاری درسال بعد بود که به قاتل زنجیره‌ای در مشهد (معروف به «خفاش شب») می‌پرداخت که برای دریافت جایزة امی نیز نامزد شد.

در سال 1381،اولین نمایش بهاری با عنوان «یک انتقام توجیه‌شده» درتئاتر بتی ناننسن کپنهاگ روی صحنه رفت و همین نمایش در سال 2005 نیز در انگلستان به صحنه برده شد و طی چند سال آینده در سرتاسر اروپا اجرا خواهد شد.شبکة دوم بی‌بی‌سی در سال 2003،سفارش ساخت فیلمی را به بهاری برای مجموعه «ازدواج در دنیا» داد که حاصل آن فیلم «محمد و واسط ازدواج» دربارة یک فرد مبتلا به ایدز و آرزوی او برای ازدواج بود.او در سال 2003، دو فیلم مستند کوتاه درباره انتقال دانشجویان در ایران را برای برنامة «نیوزنایت» بی‌بی‌سی و مستند «قصه دو شهر» را درباره قم و نجف برای شبکة چهار انگلستان جلوی دوربین برد.درهمان سال،فیلم «مردن برای جدا شدن» را دربارة دوقلوهای به‌هم‌ چسبیدة ایرانی (لاله و لادن بیژنی) برای شبکة چهار انگلستان به طور مشترک تهیه کرد.بهاری در سال 2004، انتخابات ایران را برای بخش خبر شبکة چهار انگلستان پوشش داد و یکی از کارگردان‌های همین شبکه برای ساخت مجموعة گزارشی «کربلا،شهر شهدا» بود.او در همین سال،سه مستند کوتاه دربارة مشکلات موجود در عراق برای شبکه چهار انگلستان کارگردانی کرد که اولی «سیستانی مرجع تقلید»دربارة آیت‌الله العظمی سیستانی رهبر شیعیان عراق بود،دومین فیلم «از دست دادن ایمان»به موقعیت حقوق بشر در عراق قبل و بعد از سقوط صدام می‌پرداخت و فیلم سوم «کودکان ابوغریب»بود درباره کودکان زندانی‌شده توسط نیروی ائتلاف درعراق.مازیار بهاری در سال 2005 فیلم «آرزوهای گاندو»را درباره معماری در بورکینافاسو برای بنیاد آقاخان کارگردانی کرد و سپس فیلم «شیعیان عراق» را برای برنامه «نیوزنایت» بی‌بی‌سی ساخت که اولین مصاحبة یک گزارش‌گر با مقتدی صدر بود.او درهمان سال فیلمی درباره نقض حقوق بشر توسط سربازان انگلیسی در عراق نیز جلو دوربین برد.بهاری در سال 2005، دو فیلم دیگر نیز کارگردانی کرد که اولین آن درباره هفت مردی است که دستان آن‌ها را رژیم صدام حسین قطع کرده بود.فیلم دوم یک مستند بلند با عنوان «هدف: گزارش‌گران در عراق» («هدف: خبرنگا ر») بود که برای شبکة CBC کانادا ساخته شد.در سال 2005 دو نمایش «یک انتقام توجیه‌شده» و داستان«عاشقانه در ابوغریب»از مازیار بهاری در بیش از بیست شهر انگلستان روی صحنه رفت.مازیار بهاری در سال 2006 ابتدا دومستند خبری بلند درباره ایران برای شبکه چهار انگلستان ساخت.او پس از آن یک تور موسیقی برای شماری از نوازندگان سازهای کوبه‌ای از کشور بروندی ترتیب داد که بزرگداشتی برای قهرمانان بروندی در فاجعة نسل‌کشی سال 1993 بود.در تاریخ سینمای مستند ایران،کم‌تر فیلم‌ سازی این ‌گونه در کشورهای مختلف به ساخت فیلم دست زده و ارتباط‌های گستردة این کارگردان با شبکه‌های مختلف تلویزیونی نیزدلیل دیگری برای موفقیت وی در این عرصه بوده است.

فیلم شناسی جدیدتر

«عجیب ترین ارتش دنیا»به سفارش بی بی سی، 2006 .
«با سلام از شهرک صدر»،به سفارش بی بی سی،2007
«فرقه ای که می خواست ارتش باشد»،به سفارش شبکه انگلیسی الجزیره، 2007.

بهاری هم اکنون مشغول تهیه و کارگردانی فیلمی در باره دوره زمانی نخست وزیری مصدق تا کودتای 28 مرداد 1332 است.جشنواره مستند آمستردام ( IDFA) امسال از بهاری تجلیل کرد و چند مستند مورد علاقه او را نمایش داد.دو فیلم «اجاره نشینی»( ابراهیم مختاری ) و«اون شب که بارون اومد»( کامران شیردل ) فیلم های ایرانی برگزیده او بود.

این مقاله را سایت پیک مستند برای بازچاپ دراختیار «انسان شناسی و فرهنگ»نهاده است.

برگرفته ازپایگاه انسان شناسی وفرهنگ

*Transit Tehran, Young Iran and its inspirations
Edited by Maziar Bahari and Malu Halasa
Garnet Publishing/Prince Calus Fund Library,2009

مازیار بهاری

2009-06-23T11:49:00.000-07:00

مازیار بهاری

مازیار بهاری

متولد تهران،ایران،1967
روزنامه نگار وفیلم سازکانادایی ایرانی تبار

کارها

پس از دانش آموختگی دررشته ارتباطات از دانشگاه کونکوردیا در مونترئال نخستین فیلم خود «سفرسن لویی»را درباره سفر مرگبار بیش از 900 پناه جوی یهودی آلمانی در 1939 ساخت.او از این پس در زمینه فیلم سازی و روزنامه نگاری فعال بوده است.

فیلم های او

نقاشی کن!مهم نیست چه چیز.1999،(درباره خسرو حسن زاده نقاش ایرانی متولد سال 1963).
شرم و تابوت ها (درباره بیماری ایدز در افریقای جنوبی).
محمد و دلاله (درباره مردی مبتلا به بیماری ایدز که درایران به دنبال یافتن عشق است).
فوتبال به سبک ایرانی (درباره عشق ایرانیان به فوتبال).
و عنکبوتی آمد (درباره سعید حنایی،قاتل سریالی ایران).
هدف: گزارشگران در عراق (درباره آشفتگی نگران کننده روزنامه نگاران مشغول به کار در عراق پس از حمله امریکا به این کشور).
سلامی از شهرک صدر (درباره زندگی در حومه بغداد به هنگام جنگ).
فرقه ای که می خواست ارتش شود (درباره گروه تروریستی مجاهدین خلق).
سقوط شاه (درباره تاریخ انقلاب ایران).
ادیسه ایرانی (درباره کودتای امریکایی 1953 در ایران).

نمایشنامه های بهاری «انتقام کاملا موجه» و «داستان عاشقانه در ابوغریب» از سال 2003 درقالب برنامه «هزار و یک شب امروز» به اجرا درآمده اند.بهاری تنها فیلم سازی است که به گونه پیوسته از هنگام حمله سال 2003 امریکا به عراق دراین کشور به کارپرداخته است.او شماری مستند و گزارش خبری برای «چنل 4» و«بی بی سی»+ درباره موضوع هایی چون آیت الله سیستانی،مقتدی الصدر وحقوق بشر در عراق تهیه کرده است.مازیار بهاری از سال 1998 خبرنگار نیوزویک درایران بوده است.در نوامبر سال 2007 جشنواره فیلم آمستردام به مرور آثار مازیار بهاری پرداخت.او در سال 2008،همراه با فیلم سازان جوان ایرانی ده فیلم برای سرویس جهانی بی بی سی ساخت.

در وبسایت هاروارد فیلم آرکایوز درباره مازیار بهاری چنین می خوانیم:

«درکشوری که به خاطر فیلم های نئورئالیستی ای که به رخدادهای کوچک در زندگی افراد توجه دارند معروف است، کار مازیار بهاری تاحدی غیرعادی است.فیلم های بهاری که از یک شیوه سنتی مستندسازی برای بررسی رویدادهای فرهنگی دور از دسترس بهره می گیرند،نگاهی به درون فرهنگ امروز ایران دارند و از این راه عنصر انسانی نهفته در پشت اخبار را آشکار می سازند و حقایق فرهنگی را از چشم تجربه شخصی به ثبت می رسانند.بهاری که معرف نسل نوین فیلم سازان جوان ایرانی است با نگاه صریح و بی پرده به موضوعات اجتماعی کشورش به فیلم سازی بحث انگیز و جهانی تبدیل شده است.»

وی درجریان اعتراض ها به انتخابات 2009 ایران بدون هیچ اتهامی دستگیر وبازداشت شده واز صبح 21 ژوئن 2009 اطلاعی از وی در دست نیست.

برگزیده مقالات درباره یا نوشته مازیار بهاری

یک ایرانی گفت وگوهای ایران وامریکا را بررسی می کند

ما می دانیم کجا زندگی می کنید

درون ایران

شاه برنامه ساخت بمب داشت

گفت وگو با تهران

حق زندگی(گفت و گو با مازیار بهاری)

دلبستگی ملی به فوتبال،واقعیت زندگی در ایران را هدایت می کند

مقاله ای درباره «و عنکبوتی آمد» درگاردین

مازیار بهاری: مستند ساز ساکن جهان (محمد تهامی نژاد)

برگرفته از ویکیپدیای انگلیسی

Maziar Bahari
born 1967 in Tehran,Iran

ندا،شهید اعتراض و نماد اینترنت

2009-06-21T18:25:00.000-07:00

کشته شدن این دخترجوان تصویری از سرکوب هایی
ارائه داد که مخالفان درایران تحمل می کنند.

ندا،شهید اعتراض ونماد اینترنت

کاربران تویتر،این دختر جوان که مرگ او دراثر اصابت گلوله درجریان تظاهرات روز شنبه فیلم برداری شد را به چهره ای نمادین تبدیل ساختند.ندا به چهره سرکوب مخالفان احمدی نزاد بدل شد.

نامش ندا بود،احتمالا ندا سلطانی.این دختر جوان بیست ساله یا کم تر (گفته می شود که وی 16 سال داشته)یکی از ده ها قربانی سرکوب تظاهرات ضد احمدی نژاد در روز شنبه در تهران است.او که گلوله ای از دور به وی اصابت کرده بود،دراوج وحشت نقش بر زمین شد و سپس با وجود تلاش دیگر تظاهرکنندگان در بازوان پدرش جان باخت.

همچون دیگر قربانیان روز شنبه،مرگ او را تظاهرکنندگان فیلم برداری کردند وبر روی اینترنت گذاشتند.این ویدیو،که بر روی یوتیوب و فیس بوک گذاشته شده،همچنین در تویتر هم پخش شده که سایتی برای تندنویسی وکوتاه نوشته های وبلاگ نویسان است و خود به یکی از مجراهای ارتباطی انگشت شماری تبدیل شده که هنوز درباره وضعیت کنونی ایران فعال است.نسخه های مختلف این ویدیو را بی درنگ ده ها هزار بیینده نظاره کردند.

(این ویدیو در اینجا موجود است.لازم به یادآوری است که این تصاویر تکان دهنده اند ودیدن آن به افراد حساس توصیه نمی شود.)

اما پدیده نوینی به میان آمده است: ندا درمیان مخالفان احمدی نژاد به چهره ای شهید تبدیل شده است.شنبه شب بی درنگ ویدیوی این دختر جوان که هنوزحتی مشخصات اش نیز به درستی بازشناسی نشده بود،موجب برانگیختن خشم وانزجار هزاران کاربر تویتر شد.درمیان آنها،تریستان مندس-فرانس،وبلاگ نویسی که بخش زیادی از مطالب خود را به رخدادهای ایران اختصاص داده،برآن شد تا با تماس با ایران نام او را بیابد و یادداشتی نوشت که سایت امریکایی هافینگتون پست هم از آن به عنوان منبع استفاده کرد.وبدینسان،این دخترناشناس ندا نامیده شد.اکنون اعتراض بخشی از مردم ایران نمادی برای خود یافته است.

کاربران تویتر،بی درنگ نام ندا را به کار گرفتند تا با آن یک «هش تگ» بسازند:یعنی افزودن علامت # جلو یک کلمه و قراردادن عبارت به دست آمده در تمام تویت ها یا پیام های کوتاهی که درباره یک موضوع خاص انتشار می یابند.بدینسان،کاربران اینترنت به راحتی می توانند تویت ها یا پیامک های اینترنتی را پیدا کنند.

از یک هفته پیش،وبسایت تویتر،برمحور هش تگ های #iranelection ، #gr88 یا stopahmadi# دور می زد اما شنبه شب هش تگ neda# نمودار شد وخیلی زود به یکی از هش تگ های بسیار پرکاربرد تبدیل شد.

بر روی سایت تیترفال که امکان دنبال کردن مستقیم تویت ها پیرامون یک موضوع را پدید می آورد،جست وجوی neda# نتایج حیرت آوری را دربر دارد.پیام ها هریک ثاینه یا بیش تر از پی هم انتشار یافته اند.صدها تویت نویس (کاربران این سرویس اینترنتی) به تکمیل اطلاعات ونظرات می پردازند.برخی درباره حقیقی بودن این ویدیو بحث می کنند وبرخی دیگر درخواست تویت نویسی دوباره ودیدن دوباره فیلم ها را دارند.اما اکثریت،تنها اندوه وناراحتی و اعتراض خود ازدیدن این تصاویر را بروز می دهند.

آیا اینترنت می تواند جریان رخدادها را تغییر دهد؟

بر روی وبسایت تویتر،مطالب به سرعت تغییر می کنند.بر روی اینترنت هم همینطور.ویدیوهایی که کشته شدن ندا را نشان می دهند توسط هزاران کاربر اینترنت گزینش ودر فهرست برتر سایت دیگ قرار گرفته اند.بر روی فیس بوک،گروه ندا،فرشته ایران درهمان شب کشته شدن او شکل گرفت.در موتور جست و جوی وبلاگ های گوگل،ظرف تنها دوازده ساعت گذشته کمتر از 6.648 مطلب نمی یابیم.درهمه این مطالب،خشم و انزجار و وحشت از دیدن این تصاویر ابراز شده و در بیش تر مطالب،پیام این است:این ویدیو را پخش کنید تا دنیا باخبر شود.

اینترنت یک وسیله ارتباط است.تویتر و وبلاگ ها به محلی برای پدیده های اطلاع رسانی تبدیل شده اند که موجی به راه می اندازند،پدیده هایی که با عنوان «خیره کننده» گروه بندی می شوند: یک رخداد،یک ویدیو یا نوشته ای دریک وبلاگ می توانند با دقت وبه سرعت برق یا به سرعت فیبرهای نوری،به سرعت تویت نویسی در وبلاگ یا سخنگاه های اینترنتی،پخش شوند وملیون ها بار دیده و خوانده شوند.این همان نکته ای است که در موضوع کشته شدن ندا خود را نشان داد.

باید پرسید آیا اینترنت،تواناترین ابزار ارتباطی که تاکنون به دست بشر اختراع شده،می تواند نقش دیگری غیر از نقش آگاهی رسانی ایفا کند؟و باز باید پرسید که آیا پخش انبوه تصاویر کشته شدن این دختر جوان ایرانی برای به تسلیم درآوردن رژیم تهران کافی است؟این چیزی جز عدالت نیست: در زبان فارسی،ندا به معنای «صدا» وهمچنین به معنای «فراخوان»است.

برگرفته از فیگارو
21 ژوئن 2009

همپیوند

بیانیه مستندسازان ایران

2009-06-20T17:39:00.000-07:00

بیانیه جمعی از مستندسازان سینمای ایران
درباره ایران امروز

به نام خداوند مهربانی ها

ما مستندسازیم،کار ما کشف وبیان حقیقت است.حقیقت از طریق بیان همه جانبه واقعیت امکان پذیر است.در رویدادهای اخیر کشور،رسانه ملی با پنهان سازی واقعیت،امکان دسترسی به حقیقت را برای افراد جامعه غیرممکن می سازد.

ما مستندسازیم،کار ما کاری رسانه ای است.صدا وسیما به عنوان رسانه ملی متعلق به کل جامعه وموظف به بازتاب واقعی رویدادهای اجتماعی وتنوع دیدگاه های متفاوت است؛پس نباید سخنگوی یک جناح خاص باشد و بخش وسیعی از جامعه را حذف کند.

ما مستندسازیم،کار ما هنر است و متعهد به فرهنگ،هنر و زبان سرزمین خود هستیم.زبان خبری باید حافظ اصول اخلاقی وشرافت جامعه باشد.صدا و سیما با تحریف و حذف خبرها و کاربرد ادبیات تحقیر آمیز،از یک سو دروغ گفتن و دروغ پراکنی را به امری عادی در جامعه تبدیل می کند و از سوی دیگر مردم را با اصطلاحاتی موهن خطاب کرده و با این لحن و ادبیات،ملت را به سوی اغتشاش و تقابل می کشاند.

ما هشدار می دهیم این نوع عملکرد،درحکم مشارکت در هرنوع خشونت،هرنوع کشتار،هر نوع دوپارگی اجتماعی و هرفاجعه انسانی در جامعه است وجامعه ای را که می تواند حول مفهوم عدالت به وحدت ملی برسد،به بخش های متخاصم و رو در رو تقسیم می کند.

یکایک مردم این سرزمین،دراین سی سال،در تک تک روزها،درغم و شادی هم شریک بوده اند،درکنار هم جنگیده اند،وشهید و قربانی داده اند.

ما ملتی هستیم با تاریخ چندهزارساله.همه با هم ایم وهمه شریک این تاریخ و این سرزمین.

ما را چندپاره نکنید.

27 خرداد 1388

امضا کنندگان:

1.محمد رضا اصلانی 2.محمد تهامی نژاد 3.رخشان بنی اعتماد 4.پیروز کلانتری 5.محسن عبدالوهاب 6.اُرد زند 7.همایون امامی 8.ناصر صفاریان 9.مجتبی میرتهماسب 10.محبوبه هنربان 11.حسن بهرامزاده 12.بهرام عظیم پور 13.ابراهیم مختاری 14.کامران شیردل 15.محمدرضا مقدسیان 16.پرویز کیمیاوی 17.خسرو سینایی 18.مهوش شیخ الاسلامی 19.فرهاد ورهرام 20.هوشنگ آزادی ور21.مهناز افضلی 22.رضا حائری 23.احمد میراحسان 24.فرهاد مهرانفر 25.مانی پتگر 26.مهرداد زاهدیان 27.رخساره قائم مقامی 28.مهناز محمدی 29.محمد رسول اف 30.حمید سهیلی مظفر 31.محمد جعفری 32.آذر محرابی 33.غلامرضا کتال 34.ناهید رضایی 35.مجید موثقی 36.سودابه مرتضایی 37.محسن خان جهانی 38.هادی آفریده 39.میترا منصوری 40.بنفشه خشنودی 41.ماجد نیسی 42.ایرج مصلحی میلانی 43.سعید نادری 44.محمود مقدس جعفری 45.شهرام درخشان 46.نادر خادم طریقت 47.لیدا معینی 48.جواد نجم الدین 49.امیرحسین بهبهانی 50.آرش رییسیان 51.احمد زاهدی 52.پویان شاهرخی 53.مصطفی شیری 54.محمدرضا مزروقی 55.مهدی باقری 56.حمید بهاری 57.بابک بهداد 58.آزاده بیزارگیتی 59.جواد توانا 60.محمد رازدشت 61.مریم حق پناه 62.محسن غلام زاده 63.کاوه بهرامی مقدم 64.اسماعیل امامی لنگرودی 65.حمید جعفری 66.بهزاد خداویسی 67.فرناز جمشیدی مقدم 68.رضا بهرامی نژاد 69.محسن استاد علی مخملباف 70.عباس امینی 71.هیوا امین نژاد 72.مهدی گنجی 73.مهدی پریزاد 74.محمد صادق جعفری 75.محمد شیروانی 76.محسن نظری 77.منوچهر مشیری 78.علی شهریاری 79.ابراهیم حقیقی 80.فرحناز شریفی 81.پدرام اکبری 82.علی ارکیان شریفی 83.حسین دلیر 84.سوسن بیانی 85.محسن امیریوسفی 86.محمد خلیل زاده 87.ابراهیم سعیدی 88.پریوش نظریه 89.محمد راسخ فر 90.حمیده شریف راد 91.سعید وحیدی 92.خاطره حناچی 93.سید علیرضا رسولی نژاد 94.مرتضی شاملی 95.علیرضا دهقان 96.میلاد بهار 97.مهدی قربان پور 98.مهدی اسدی 99.بابک شیرین صفت 100.محمد حسن صائمی 101.احمدرضا صدقی وزیری 102.محمدرضا فتاح حسینی 103.کورش فرزانگان 104.احمد گل نراقی 105.کورش افشارپناه 106.رضا مجلسی 107.رضا ضیایی دوستان 108.ابوالفضل حاج سعید 109.فواد غفراوی 110.مازیار بهاری 111.بهمن کیارستمی و...
(این اسامی درحال تکمیل است.)

برگرفته از سرو

بیانیه ویدیویی(یوتیوب)