l-istordut kroniku

L-Għid tal-Erwieħ 2009

2009-11-08T13:21:00.000-08:00

Din is-sena Heritage Malta organizzat L-Għid tal-Erwieħ fil-Palazz tal-Inkwiżitur fil-Birgu. Idea brillanti u esperjenza unika għal dawk li riedu jiċċelebraw dan il-jum speċjali f'post tant qadim li jixhed storja imqallba ta' nies li sabu ruħhom spiritwalment f'qagħda mwiegħra u fiżikament mhedda.

L-ikla tradizzjonali tal-Għid tal-Erwieħ bil-majjal il-forn, saret f'żewgt ikmamar attrezzati bl-imwejjed biex jilqgħu ħamsin ruħ (ħajjin) f'atmosfera misterjuża li darba kienu mgħammra b'kemm-il ruħ (illum lkoll mejtin) mill-kavallieri 'l hawn.

Esperjenza unika kienet għal dawk li raqdu fil-ħabs tal-palazz, fiċ-ċelel li mal-ħitan tagħhom għad hemm il-grif u t-tinqix ta' ħsiebhom, ta' dinhom u tat-twegħir tagħhom f'dak il-mument iddisprat.

Il-ħajja hija passaġġ. Għandha l-bidu u t-tmiem tagħha imma hija wkoll kontinwa. Dawk li ġew qabilna, firxu d-destin tagħna u aħna illum nifirxu dak għal ta' warajna. Il-ħajja hija wkoll kontinwazzjoni.

Min kien hemm għall-ikla anki jekk ma ntebahx, kien qed jiċċelebra dan iċ-ċiklu tal-ħajja. Bil-ferħ u ċ-ċajt, bl-ikel u x-xorb u bl-espressjoni tagħna l-ħajjin, ġeddidna it-tifkira tal-mejtin li darba kienu qabilna fuq din l-art. U dawn mill-art il-ġdida tagħhom jifirxu s-sarvetta biex mill-ġid tagħna nroddu l-barka t'Alla fuqhom. Il-ferħ tagħna ngħixuh b'tifkira tagħhom....

għall-erwieħ!

Il-ħanżira tal-erwieħ u l-għadam tal-mejtin.

L-Għid tal-Erwieħ reġa' magħna.

2008-10-15T14:11:00.000-07:00

"L-Erwieħ jifirxu s-sarvetta". Il-jum propju tal-IKLA TRADIZZJONALI huwa it-2 ta' Novembru imma peress li din is-sena jaħbat il-Ħadd, mhux kulħadd ikun jista' jdum. Għalhekk l-għid se nagħmluh lejlietha, jiġifieri is-sibt l-ewwel ta' Novembru. L-ikla għandha żewġ platti, il-minestra u l-ħanżir mixwi bil-patata l-forn u l-ħaxix. Xorb : il-meraq tal-ħajja (larinġ tad-demm, inbid u aniżetta) mdewwaq fil-bidu bħala aperittiv u l-inbid u l-ilma servut waqt l-ikel. Fl-aħħar il-kafè u l-ħelu (għadma).

Il-festa t-tajba u agħtu xi ħaġa għall-erwieħ!

Trijonfali p17

2008-02-20T06:54:00.000-08:00

Strixxiklu elettroniku żuffjettuż p17

Biex tkabbru kklikkja fuqu.

Ġrajjiet mid-dinja ta' l-iskumnikati 3

2008-02-07T08:42:00.000-08:00

Minn dejjem kelli ċertu faxxinu għall-karnival. Ir-renju tal-bluha li jwarrab is-serjetà oppressiva biex jgħix mumenti qosra ta’ ħelsien u glorja. Il-glorja tagħna n-nies komuni li qatt ma naslu mkien fil-ħajja. Ir-realtà taħqarna wisq u għalhekk induru għall-bluha għax fiha nsibu r-refuġju. Biha u fiha nistħajluna xi ħaġa oħra, xi ħadd ieħor. Is-setgħa li qatt ma nduqu fil-ħajja ta’ kuljum, niksbuha għal ftit jiem biex nissodisfaw ix-xenqiet tagħna.

Fuq tal-linja qgħadt immaħħaħ fuq dan jien u sejjer lura d-dar. Ħin minnhom tela’ l-inspector biex jiċċekkja l-biljetti. Bil-qiegħda fuq is-sît ta’ quddiemi li kien iħares ‘il ġewwa, kien hemm maskerat liebes kostum stramb ta’ xi gwerrier. Kien kostum fin qisu mibni minn bċejjeċ tal-bebbux tal-baħar u magħqudin ħaġa waħda biex jiffurmaw korazza mlewwna bi lwien ileqqu u jkanġu skond kif jaħbat fuqhom id-dawl. Il-maskerat kien liebes elmu f’għamla ta’ bebbux kbir. Il-kostum kien magħmul b’sengħa li ma bħalha u għalkemm stramb, kien jagħti dinjità kbira lil min jilbsu. Wiċċ il-maskerat kien serju b’leħja mqasqsa pulit u għajnejh fissi bħal ma jkunu ta’ xi suldat.

Minkejja l-preżenza meżmeranti ta’ dan il-karattru, għal xi raġuni, l-inspector ma tax kas ta' dan il-maskerat. Lanqas biss ikkalkulah u kompla jdur il-passiġġieri l-oħra waqt li jitlobhom il-biljett, jiflih u jqattagħlu biċċa mit-tarf bħala marka li rah u li l-biljett validu. X’ħin wasal għal fuqi intendejt li kont għandi lanqas lestejtlu l-biljett u teftift malajr fil-bwiet tal-qmis biex nara fejn kont qgħedtu. Bit-tferfix tiegħi bdejt noħroġ kull ma kelli fil-bwiet waqt li l-inspector waqaf quddiemi jistenna għal ftit imbagħad tilef sabru u kompla jiċċekkja l-biljetti tal-passiġġieri li kien imiss. Kont naf li x’ħin ilesti jerġa’ jiġi fuqi għall-biljett, għalhekk bħal wieħed miksur u mifxul komplejt infittex. F’but minnhom ħassejt karta mitnija li kont naf li ma kinitx il-biljett. Fid-daqqa u l-ħin instemgħet tifqigħa li ttarrax u l-passiġġieri u jien magħhom sibna ruħna ntiru u nitħabbtu mas-saqaf tal-karrozza. Id-dinja donnha kienet waslet fi tmiemha. Għajat, twerżiq u xegħir. Ħadd ma kien jaf x’inhu jiġri. Id-dawl kien naqas sewwa bħal meta tidħol f’mina għalhekk il-komozzjoni kienet akbar f’dik id-dalma. Il-karrozza tal-linja nħasset li qed tinbaram u titgerbeb u min ma sabx ma x’hiex iżomm, beda jitwaddab min-naħa għall-oħra fost it-tweżiq waħxi ta’ nies midruba u beżgħana.

Ħassejt lil xi ħadd jiġbidni minn driegħi u l-pandemonju li sibt ruħi fih bħal inħriġt minnu f’daqqa u ntasabt f’qiegħa mimlija trab li kien qed itir u jagħmel kullimkien daħna. X’kien ġara? Inbżaqt minn xi tieqa forsi? L-għajat u t-twerżiq kont għadni qed nisimgħu jien u nqum mill-art bit-trab jiksili għajnejja u dieħel ġo ħalqi, imma l-ħoss tan-nies beda jbatti u jitfi għax-xejn. “X’ġara?” bdejt nistaqsi lili nnifsi għax ebda proxxmu ma stajt nara jew nisma’ fil-viċinanza tiegħi. Imbagħad rajt ombra fid-daħna wieqfa quddiemi hekk kif sfurzajt biex nieqaf fuq saqajja. Kellmitni. Kien leħen sod ta’ raġel u qalli biex nimxi warajh. Imherwel kif kont imxejt wara l-ombra fis-sefqa tat-trab. Ma stajtx insib loġika għal dak li ġara f’temp hekk qasir u lanqas ħsieb ma kelli u aġixxejt biss bl-istint ħalli nibża’ għal ġildi u nsib kenn minn dik il-ġrajja terribbli li sibt ma’ wiċċi. Mument wara, s-sens umanitarju reġa’ ġieni u dort biex nara x’sar minn tal-linja, min-nies li kien hemm ġo fiha, x’sar mit-triq, mill-bini , mid-dinja normali li sa ftit ilu kont nagħmel parti minnha jien. Iżda xejn. Ma stajt nara u nisma’. Xejn. Trab biss. Dħaħen ta’ trab kull fejn tħares.

“X’inhu jiġri?” staqsejt lil dik l-ombra stramba miexja quddiemi, “Fejn qegħdin? X’sar minnhom in-nies li kont magħhom fuq tal-linja? Fejn ġejt?... hawn fejn qegħdin?” L-ombra ma tkellmitx u baqgħet miexja. Issa li r-riflessi tiegħi kien bdew ġejjin għan-normal u ksibt lura l-istat mentali tiegħi, ħassejtni iktar imħawwad. ‘Il fejn se naqbad nagħti rasi? Quddiemi ombra li talbitni nimxi magħha f’dagħbien misterjuż ta’ trab u warajja d-dinja li kont naf, miblugħa f’dagħbien ieħor?

Trijonfali p16

2008-01-31T09:05:00.000-08:00

L-istrixxiklu elettroniku żuffjettuż jissokta. P16

X'ġara s'issa:

Il-Venerabbli Gonzo kien inkazzat minħabba li l-popolarita' tiegħu kienet nieżla ġmielha. Għalhekk ried jikkarga l-faħma ta' moħħu biex jiġuh iktar ideat u viżjonijiet għall-pajjiż. Joe Babun iċ-Ċaċċarun u s-segretarju leali tiegħu, ipprova jgħinu billi jtellgħu fuq il-bejt tal-kwartieri ċentrali msejħin it-TermosLampaSpiritiera, biex jagħti kargatura lill-faħma permezz tax-xemx t' Alla. Sakemm kien qed ixemmex moħħu, qagħad jissendika lill-għafrit tal-bini aħmar infernali u rah ikewwes taħlita ta' bżieq l-għoġġieba u semm is-sriep u biha jinbidel zoptu f'Super Sant. Gonzo allarma ruħu u twerwer għax il-lejber għalih kien agħar mill-virus qerriedi tal-imxija tat-tjur.

Fix-xena mbagħad jidħol Ġanni Ħanex, bniedem insinifikanti li tilef ħobżu mill-fabbrika tal-qliezet ta' taħt tan-nisa fejn kien ilu jaħdem xi 15-il sena. Dan ġara għaliex il-ministru tal-Eċċellenza u t-Testikoloġija, OSTINAT kien beda jinforza r-ristrutturar mitlub mid-dinja moderna u globalizzata. Ġanni Ħanex ma nstabx tajjeb biex jinnavika fit-tongi, il-prodott ġdid state of the art tal-fabbrika BSORMA. Għaddewh mill-għarbiel tal-ETC u weħel u sab ruħu jinkines 'l hawn u 'l hinn mingħajr għaxja ta' lejla.

Sadanittant daħlet Priċċilla Vella Perċiċċi bħala konsulenta mal-Venerabbli u swietlu bagatella ewri tant li reġa' rrikorra għall-faħma ta' moħħu biex isolvi l-problema finanzjarja. Fost l-iktar ideat skabrużi mimlijin budebbus, ġietu waħda brillanti li jqaħħab lis-serva Melita.

Lura għal Ġanni Ħanex, narawh iqalleb il-gazzetta biex isib ix-xogħol waqt li Preċilla Vella Perċiċċi tixxaħxaħ fil-pożizzjoni l-ġdida tagħha mal-venerabbli Gonzo u tixxennaq għal paga ikbar.

Segwi skond in-nri. fil-bloggati. Ikklikkjaha biex tkabbarha.

Blogg rieqed la tqajmux.

2008-01-22T07:49:00.000-08:00

Ili ma nibbloggja daqsxejn.

Mela ħa nibda.

Bħal poeta, l-bloggej jitkellem waħdu, imma wkoll mad-dinja. Ifittex l-attenzjoni u jittama li l-kelma tiegħu tinftiehem. Jesprimi ruħu bil-kliem jew bl-istampi kif ukoll bil-mużika u permezz ta’ dan huwa jiddikjara l-individwalità sovrana tiegħu. Bil-bloggati tiegħu, jtella’ l-bandiera ta’ l-istat indipendenti ta’ ġo fih u jżomm fil-għoli l-kostituzzjoni ta’ qalbu. Jesponi l-kultura ta’ ħsiebu li fih jintsab univers ieħor.

Ġrajjiet mid-dinja ta' l-iskumnikati 2

Ġietni l-lublieba għal qassata. Ġejt bejn ħaltejn mnejn se nixtriha. Pastizzeriji fir-raħal issib kemm trid. Imma kont naf x’kelli aptit. Qassata ta’ l-inċova. Il-qassatat ta’ l-inċova wieħed biss jagħmilhom. Fittixt fil-but biex nara kemm kelli ewroċenteżmi u rajt li b’sebgħin indabbar waħda. Inżilt lejn il-wesgħa ta’ quddiem il-bank u f’kantuniera minnhom, ħanut daqs toqba, kien hemm il-qassata li tħajjart għaliha.

Kien filgħodu. Xi l-għaxra u nofs. In-nies tħawtel ‘l hawn u ‘l hinn, tixtri u tonfoq, dieħla u ħierġa mill-ħwienet, mill-banek u s-supermarket. Ħaddiema jgħabbu u jħottu minn fuq it-trakkijiet. Sriebet ta’ karozzi għaddejjin bħal parata tankijiet tal-gwerra li għadhom kif rebħu xi territorju. Waqaft mument inħares. Bil-qassata sħuna f’idi, imqartsa f’borża tal-karti, wieqaf quddiem is-supermarket, rajt l-Imlejka. Għaraftha mill-aħħar darba li rajtha tilgħab il-boċċi mad-Durbies. Qasmet it-triq u mxiet l-isfel, waħidha. Tħarrikt mnejn kont u ġbidt għal urajha. Ilwiet lejn ix-xellug u tellgħet it-telgħa għall-misraħ ta’ wara l-knisja. Ħaffift il-pass imma sakemm wasalt il-misraħ, kienet għosfrot. Ma rajthiex. Fejn setgħet daħlet?...staqsejt lili nnifsi.

Iddeċidejt li nintefa’ niekol il-qassata qabel ma tiksaħli u poġġejt fuq bank ta’l-injam u l-ħadid fondut. Il-misraħ kien baħħ. Il-bankijiet vojta. Id-djar ta’ mad-dawra kienu siekta u donnhom vojta wkoll. Ebda attività. Ir-riħa ta’ l-inċova issa bdiet taqsamli qalbi. Ħriġtha mill-borża u gdimtha ħafif u magħadtha bħal qisni ma ridthiex li tispiċċali din l-imbierka qassata. Il-kwiet li kien hemm fil-misraħ, serraħni imma t-tul tiegħu beda jħassibni. Kif ma jgħaddi ħadd minn hawn? Kif ma jixref ħadd minn tieqa jew joħroġ minn xi bieb? Iż-żmien kien qisu waqaf. Anki s-sema kien donnu waqaf. Lanqas sħaba waħda ma tħarket.

Ħassejt bħal preżenza. Bħal xi ħadd iħares lejja. Ħassejni mgħasses minn xi par għanjejn ta’ seqer jiflu kull ċaqliqa li nagħmel. Dawwart rasi ‘l hawn u ‘l hinn, infittex u ngħarrex għal xi ruħ f’xi tieqa jew f’xi parapett. Ħadd. Ma kien hemm ħadd. Imbagħad għajnejja waqgħu fuq l-istatwa li kien hemm f’nofs il-misraħ. Statwa ta’ figura pulita, ta’ mara żagħżugħa, sidirha wieqaf u rasha merfugħa. Iżda l-ħarsa tagħha kienet ‘l isfel, lejn il-misraħ, lejn l-art....lejja. Iffissajt ħarsti lejn il-figura tal-bronż. Deherli li sidirha kien tiela’ u nieżel bin-nifs. Deherli li petptet għajnejha, deherli li rajt lil xuxitha titħarrek mar-riħ. Stħajjiltha se titkellem u żiffa riħ ġiet tħaxwex mas-siġar u x-xtieli u dawwart wiċċi u nħsadt. Fuqi resqet tfajla, wiċċha smajjar, xagħarha twil mġiegħed u iswed tuta. Newwlitli karta, fuljett jew x’kien u telqet ‘l hemm tkompli tqassam. Intbaħt li issa kien hemm in-nies fil-misraħ. Min ġej u min sejjer. Minn dieħel id-dar u minn ħiereġ. Nisa bil-pushchair, rġiel bil-kelb u xarabank nies, lkoll imdaħħlin fiż-żmien, niżlin minn xi coffee morning u mexjin itaqtqu u jgorru bħall-ħamiem.

Tajt daqqa t’għajn lill-karta li kelli f’idi u rajt programm tal-festa. U qrajt li llejla fil-misraħ ta’ wara l-knisja se jkun hawn il-banda, l-ġigġifogu, l-imwejjed tal-qubbajd, id-daqqaqa, iż-żeffiena u l-għannejja u diskors mis-sindku. Avviċinajt xwejħa li kienet bil-qiegħda fuq bank u staqsejtha x’inhi din il-festa. Il-festa mhux fis-sajf issir is-soltu?...staqsejtha. “Iva” qaltli, “imma din xi ħaġa tal-karnival.” Iżżejtha ħajr u dort biex immur għal riħi. Mill-knisja nstemgħu it-tokki ta’ nofsinhar. Alleċ! Indunajt li l-qassata bil-kemm kilt nofsha u issa kienet kiesħa silġ.

2007-12-24T03:28:00.000-08:00

2007-04-05T07:28:00.000-07:00

Ġrajjiet mid-dinja ta' l-iskumnikati.

2007-03-30T03:38:00.000-07:00

L-IMLEJKA

Dal-post infern. Karrozzi għaddejjin. Dħaħen . Inġenji mostrużi jostakolaw il-passaġġ kważi f’kull triq, ikissru djar sħaħ u jibqgħu ifanndu fl-art sa ma jħallu kratier. Tregħid tal-jack hammers. Storbju ta’ makni. Il-ħamba tan-nies.

Tbigħedt kemm stajt mit-toroq prinċipali. Il-Fgura saret infern. Twebbilt biex nieqaf nbill grizmejja u dħalt f’ħanut. It-televiżur mixgħul idoqq id-diski tal-MTV. Il-ħanut battal għajr għat-tfajla wara l-bank. “Agħmilli tè ‘kk jogħġbok” għedilha. Għamlituli, ħallastha u mort bih bil-qiegħda ma’ waħda mill-imwejjed ħomor . Kien hemm ġurnal fuq il-mejda u bdejt inteftef fih skonċentrat għall-aħħar bil-mużika tgħajjat ħierġa mill-kaxxa imdendla mal-ħajt fir-rokna. Tajt ħarsa madwar il-ħanut. Minkejja li jien minn hawn, qatt ma rfist il-għatba ta’ dan il-post għax dejjem ikkunsidrajtu għal ċerta kategorija ta’ nies. Imqegħdin fuq ħoġor ta’ tieqa u fuq turrun kaxex tal-luminata, kien hemm żewġ gabjetti b’għasfur f’kull waħda minnhom

Sefsift tnejn fit-tè li kelli quddiemi u komplejt nosserva. It-tfajla ta’ wara l-bank qagħdet tkewwes waħidha u kultant tbagħbas iċ-ċellular. L-għasafar fil-gabjetti issa fetħulha jgħannu donnhom riedu jikkompetu ma’ Emenem u l-oħrajn tal-MTV. Mhux għax jien wisq reliġjuż imma f’jum id-Duluri s-soltu wieħed josserva s-skiet. Imma f’dan l-infern...fejn tista’ ssibu s-skiet?

It-tfajla kompliet tbiehem il-buttuni tan-Nokia, imgħaddsa f’dinja għaliha. L-għasafar komplew jgħannu u jżidu fil-għana. It-televiżur kompla wkoll...għal ftit...imbagħad donnu beda jitbaxxielu l-volum. Naqra naqra beda jitbaxxa u jitbaxxa sa ma smajtux iżjed u kien hemm biss l-istampa tpetpet u tqabbeż id-dwal mal-ħitan tar-rokna. “Maria Madonna!” għidt ġo qalbi “tan-Nokia issa żiedu t-telekmand bħala feature?” Bdejt infettel biex nixtri wieħed bħalu ħalli nibda nużah bħala self defence kull darba li nkun x’imkien u nkun brutalment attakkat minn xi Zuppardu, Monteżin jew Rachel-lallatkun. U ntift għal mument niċċassa fil-vojt, nimmaġina u nidħak bir-reazzjoni tan-nies meta l-programm favorit tagħhom jibda jinqaleb waħdu għal stazzjon ieħor.

X’ħin ġejt lura f’tiegħi minn dil-fantasija mqarba, xrobt l-aħħar boqqa u qomt biex nitlaq. Imma ħassejtni differenti. Ħassejtni qisni qiegħed x’imkien ieħor. Kollox kien jidher l-istess fil-ħanut. L-imwejjed u s-siġġijjiet. Il-kaxex tal-luminata, It-tfajla wara l-bank. L-għasafar fil-gabjetti. Kollox l-istess. Imma donnha kien hemm ċerta ħedma. Donnu l-istorbju tad-dinja waqaf. L-għasafar kienu għadhom jgħannu kieku, biss oħla minn qabel. Imbagħad smajt bħal ċaċċir ġej minn bieb ieħor fuq wara tal-ħanut. Instema' xi kliem. Għana tal-għasafar. Għelbitni l-kurżita u ħriġt nittawwal. Xejn speċjali. Ma kien hemm xejn speċjali. Rġiel biss. Madwar erbgħin raġel imdawwrin ma’ pitch tal-boċċi, xi wħud ukoll bil-gabjetta u l-għasfur f’idhom, iżommuh b’ċerta għożża, b’ċerta reverenza, xi wħud iħarsu lejh bla ma jitkellmu,oħrajn b’ħarsithom fuq ir-ramel tal-wesgħa battala quddiemhom. Kont sejjer ‘l hemm u xi ħadd qalli. “Stenniha, dalwaqt se tilgħab.” “Min se jilgħab? “ saqsejtu. “Mhux l-Imlejka” weġibni, “Mhux l-Imlejka.”

2007-03-12T09:20:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p15

2006-11-29T15:15:00.000-08:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p14

X'ġara s'issa:

Il-Venerabbli Gonzo kien inkazzat minħabba li l-popolarita' tiegħu kienet nieżla ġmielha. Għalhekk ried jikkarga l-faħma ta' moħħu biex jiġuh iktar ideat u viżjonijiet għall-pajjiż. Joe Babun iċ-Ċaċċarun u s-segretarju leali tiegħu, ipprova jgħinu billi jtellgħu fuq il-bejt tal-kwartieri ċentrali msejħin it-TermosLampaSpiritiera, biex jagħti kargatura lill-faħma permezz tax-xemx t' Alla. Sakemm kien qed ixemmex moħħu, qagħad jissendika lill-għafrit tal-bini aħmar infernali u rah ikewwes taħlita ta' bżieq l-għoġġieba u semm is-sriep u biha jinbidel zoptu f'Super Sant. Gonzo allarma ruħu u twerwer għax il-lejber għalih kien agħar mill-virus qerriedi tal-imxija tat-tjur.

Fix-xena mbagħad jidħol Ġanni Ħanex, bniedem insinifikanti li tilef ħobżu mill-fabbrika tal-qliezet ta' taħt tan-nisa fejn kien ilu jaħdem xi 15-il sena. Dan ġara għaliex il-ministru tal-Eċċellenza u t-Testikoloġija, OSTINAT kien beda jinforza r-ristrutturar mitlub mid-dinja moderna u globalizzata. Ġanni Ħanex ma nstabx tajjeb biex jinnavika fit-tongi, il-prodott ġdid state of the art tal-fabbrika BSORMA. Għaddewh mill-għarbiel tal-ETC u weħel u sab ruħu jinkines 'l hawn u 'l hinn mingħajr għaxja ta' lejla.

Sadanittant daħlet Priċċilla Vella Perċiċċi bħala konsulenta mal-Venerabbli u swietlu bagatella ewri tant li reġa' rrikorra għall-faħma ta' moħħu biex isolvi l-problema finanzjarja. Fost l-iktar ideat skabrużi mimlijin budebbus, ġietu waħda brillanti li jqaħħab lis-serva Melita.

Segwi skond in-nri. tal-paġni. Ikklikkjaha biex tkabbarha.

Xbihat

2006-11-07T16:01:00.000-08:00

Bil-qiegħed madwar il-mejda, iltqajna erbat iħbieb niċċaċċraw bejnietna u nagħmlu festa żgħira biex niċċelebraw din it-transizzjoni bejn il-ħajja u l-mewt. Fil-lok fejn inġbarna kienu jdawruna ħitan għoljin, mini u passaġġi dojoq u wesgħin. Leħinna kien jidwi xi ftit u jitħallat mal-ħsejjes taċ-ċekċik tal-platti u t-tazzi. Minn moħħi għaddew xeni li mhux la kemm niddiskrivihom u erfajthom għalija biss mingħajr ma qsamthom ma ħadd.

L-atmosfera ma kinitx waħda dgħumija minkejja l-irjus tal-mewt u d-drapp iswed imqiegħed bħala tiżjin fil-bitħa, fejn konna miġburin. Kulħadd kien qed ipennet il-meraq tal-ħajja mill-buqari u jitkellem. Bil-qiegħda f’ras il-mejda kien hemm tfajla li m’għaraftx minn kienet u t-taħrik t’għajnejha u ta’ fommha affaxxinani tant li, qabditni nħarsilha xi darbtejn. Il-meraq li kelli fit-tazza mħallat bix-xorb kien qed jinżilli għasel u bih f’rasi, id-dawl tal-qamar kien donnu qed jilgħab quddiemi bil-forom u l-lwien. Ħallejthom, ma rreżistejthomx dawn il-viżjonijiet strambi u pjaċevoli.

L-ikel kien għadu ma bediex jitqassam. Instema’ bħal distorbju ġej minn barra u ġliba nies daħlet fil-bitħa titkellem u tghajjat u wieħed minnhom li x’aktarx kien Kurt, kien liebes ta’ fratell u beda jġerri fuq karru, ġirandla mogħla bniedem. Hekk kif ħsibt jien, kienu l-gaj ta’ Kurt li kien għadhom kif waslu għall-ikla. Kien hemm xi ftit tad-daħk u tal-briju kif iħobbu jagħmlu hu u sħabu imma dlonk ħemed kollox mad-daqq ħlejju tal-flejguta.

Għajnejja reġgħu waqgħu fuq it-tfajla bil-qiegħda f’ras il-mejda u din issa kienet qamet u marret titħallat ma’ dik il-balla nies li kienet għadha kif daħlet. Il-mod ta’ kif imxiet, kif meddet kull pass b’riġlejha....kif ħarket il-libsa mal-muviment ta’ ġisimha....kompla jimlini bil-kurżità għal din it-tfajla. Qomt jien ukoll u ersaqt lejn il-ġirandla tal-imwiet li kellha l-forma ta’ piramida. Imwaħħlin magħha kien hemm ritratti ħelwin ta’ nies li ħallewna, ta’ ħbiebna u qraba li konna nafu sewwa. Santi u tifkitiet tagħhom imwaħħlin bit-tejp mill-ponta sad-djul. Kien hemm anki stampi ta’ Bob Marley u John Lennon u l-Vixie il-kelba ta’ Jason li mietet xahar ilu.

Madwar il-ġirandla daru erba’ min-nies iħarsu lejn ir-ritratti u jaqraw il-kliem li kien hemm miktub fuqha bil-marker iswed. “Sieħbi Jesmond ma ninsik qatt” u ritratt tiegħu mal-karozza mini minor li kellu, “Fil-memorja tagħna Dorianne tibqa’ għal dejjem” ritratt tagħha fil-Germanja b’wiċċ sbejjaħ u jitbissem, “Everything’s gonna be alright, Marley” stampa ta’ rastafari bil-kitarra, “Raymond fis-sliem” u ritratt tiegħu bis-sigarrett f’ħalqu, “Adam kien haw” fotokopja ta’ ritratt tiegħu bil-malja fis-sajf, “O Diane, dak kien żmien” santa tal-mejtin bir-ritratt tagħha ferħana wiċċha għad-dawl, “Għal oħti Valerie...nimmissjawk ħafna” fotokopja ta’ ritratt meħud fil-kunċert tal-Unexplained, “Il-Buħaġġ, wieħed kien hawn bħalek” ritratt tiegħu fuq il-mutur, “Kapo Phil” ritratt tal-passaport mehmuż fuq manuskritt tal-mużika li kien iħobb jikteb.

Il-flejguta kompliet iddoqq u t-tfajla ta’ ras il-mejda issa bdiet tikteb fuq il-ġirandla l-kliem “Min ma jkellmekx tkellmux.” Tgħid għalija kitbitha din? Issa li kont hekk qrib tagħha stajt inxomm il-fwieħa tagħha bħal balmzu ħelu li daħal f’imnifsejja. Jew din kienet ir-riħa tal-inċensier imwaħħal fil-ponta tal-ġirandla? Hekk kif kont qed inħares lejn il-ħajta duħħan mill-inċens tielgħa dritta dritta u titferrex mar-riħ, għalgħarrieda nsib wiċċha ma’ wiċċi meta daret f’daqqa minn dak li kienet qed tagħmel. Ma nafx x’ħassejt f’dan il-waqt, ma nafx x’rajt, xbihat imħawwda ġo rasi. U wiċċha, wiċċha sammarni mal-art. Ħaqq għaż-żikk, kelli ċ-ċans...fottejtu! Għadni ‘qas bdejt nixrob u ġa stordejt. Ħaqq għal bagħla! Stajt kellimtha u żammli lsieni. Kemm jien tan-nejk!

Iddeċidejt li aħjar immur nitkellem ma’ sħabi biex forsi niġi f’sikkti. Jew forsi nieħu pinta oħra meraq. X’ala biebi, illum hawn u għada m’aħniex. Din il-ġirandla ta’ quddiemi tixhed propju din il-filosofija. Sieħbi Wenzu tfaċċa bil-buqar tal-meraq f’idu u rajtu anġlu bellu. Ċekċikna t-tazzi u parlajna ftit fuq ix-xogħol u kont inħlist daqsxejn minn dik il-kurżità qawwija li kienet ħakmitni imma xorta waqajt biex insaqsi l-Wenzu kienx jaf min kienet dik it-tfajla.

“Xi tfajla?” saqsieni.
“Dik” għidtlu “dik liebsa l-blu”
“Il-mara l-kaħla tal-Verdala?” qalli biex jitnejjek.
“U dik” u dort biex nurihielu b’ċaqlieqa b' rasi imma ma rajthiex. “Naħseb li marret sal-kamra l-baxxa” għidtlu u komplejna nitħaddtu filwaqt li għajnejja kienu l-ħin kollu jgħarrxu biex jilmħu lit-tfajla ta’ ras il-mejda.

Imma ħarsti nsterqet minn dawl leħħien u ilsna tan-nar li kienu ġejjin mill-maġmar fin-nofs tal-bitħa. Il-maġmar li biex niftehmu kien bħal skutella ċatta tal-metall kellu fih ħuġġieġa nar taqbad u wiċċ il-Palajr li kien qed iqabbadha deher sfigurat u mxajtan bil-ħmura u s-swidija tal-kuluri li kienu ħerġin minnu. Wara l-Palajr kien hemm Willy il-Buda li kien għadu jdoqq il-flejguta. Il-ġmiel u s-seħer ta’ melodija li kien ħiereġ minn dak l-istrument, m’għandix kliem għalih. Ix-xorb f’rasi, il-għożża tal-kumpanija ta’ ħbiebi, id-dehra tat-tfajla liebsa blu, il-mużika u r-rwejjaħ kienu qed iduri miegħi bħal tromba spirti u ħassejtni nieżel f’vortiċi f’qigħan id-dinja imbagħad imtella’ lura u mgħolli fis-sema iswed mal-qamar ifar mewt. Dawn il-viżjonijiet donnhom kienu rebħuni u ma kelli ebda kontroll iżjed fuqhom.

Il-Palajr beda jgħanni.

“Ġejtu lkoll għall-għid
Ġejtu lkoll għall-festa
Ersqu, ersqu
Il-mejda bl-ikel lesta

Nibdew għax iż-żmien jagħfas
U lilna lkoll jiddetta
Poġġu, poġġu
U ifirxu s-sarvetta

Ftakru fl-għeżież tagħkom
Li darba kielu magħkom
Ftakru fil-ġrajjiet sbieħ
U offruhom għall-erwieħ.”

In-nar fil-maġmar majna ftit ftit u kien baqa biss il-ġamar. Xi wħud qabdu l-weraq taż-żebbuġ niexef li kien hemm f’reċipjent maġenb il-Palajr u bdew jitfgħuh fil-maġmar. L-arja tbaħħret bil-fwieħa u fetħitilna l-aptit biex nieklu. Imbagħad nota ħelwa minn tal-flejguta u għaddiet fewġa minn quddiemi ifweħ mill-bħur tal-weraq taż-żebbuġ. Kienet it-tfajla ta’ ras il-mejda bil-libsa kaħla tagħha tperper ħafifa bħal bandiera tal-ħarir. Sakemm jien qgħadt bil-qiegħda, rajtha tixħet werqa taż-żebbuġ fil-maġmar. Xi grazzja kellha f’idha. Kull muviment li tagħmel qisha qed tpitter kwadru. Il-Palajr kompla jgħanni:

"Werqa werqa taż-żebbuġ
Tinħaraq fuq il-ġamar
Hekk il-ħajja tal-maħluq
Minn nieqa għal gol-qabar"

Bil-qiegħda fil-post fejn kont qabel, erġajt intfajt inparla ma’ Ġużi fuq it-temp u d-dinja. Il-kaldarun tal-erwieħ issa kien fin-nofs tal-mejda u Stephen beda jqassam il-minestra bil-kuċċarun. Naqra ministra tagħqad fuq id-difrejn. Kulħadd belagħha u ħa qalba kuċċarun oħra minnha. Inleflef il-minestra kif kont u ngerrem il-ħobż mixwi b’tifkira tat-telfa ta’ dawk għeżież tagħna, ma ntbaħtx li l-mistednin kienu qed jiżdiedu. Kien mingħalija li konna se nkunu xi ħmistax-il ruħ imma f’daqqa waħda donnhom irduppjaw. Il-mejda kienet iffullata imma donnu kulħadd kien komdu jiekol il-minestra. L-attenzjoni tiegħi kienet maqsuma bejn id-diskors ma’ ħbiebi u t-tfajla f’ras il-mejda li xi ħarsa misruqa lejha ma naqsitx. Imma issa kien hemm qabda rjus qed jgħattuli l-vista u bdejt niddejjaq. Kien hemm Raymond b’rasu tielgħa u nieżla ma’ kull mgħarfa minestra li jtella’ mill-platt. Kien hemm Valerie b’qoffa xagħar f’rasha li bdiet tgħattili tliet kwarti tal-veduta. Kien hemm Jesmond li biex jitkellem beda jxejjer idejh kważi ma’ wiċċi. Kien hemm Phil ixejjer manuskritt f’idu...kien hemm il-Buħaġġ....stenna naqra.....kif jista’ jkun....dawn huma dawk li għandhom wiċċhom imwaħħal mal-ġirandla....dawn ħbiebna u niesna...iva dawn huma Raymond, Valerie, Jesmond u l-oħrajn kollha li hemm fuq il-ġirandla.....li hemm isimhom miktub....li...li mietu...li qegħdin hawn....fuq il-mejda....jieklu....magħna.

Inqum maħsud minn fuq is-siġġu u nħares dawra madwari. X’inhuma dawn il-viżjonijiet, x’inhi dil-konfużjoni f’rasi? Bilfors l-inbid, jew l-inċens li qed jagħmilli hekk. Dak il-ħin daħna inċens bħal tas-sigarretti tidħol f’imnifsejja x’ħin innul għal flixkun inbid lejn in-naħa l-oħra tal-mejda. Inferra' fit-tazza tiegħi u noffri wkoll lil ta’ quddiemi, raġel xuxan imberfel bis-sigarrett f’ħalqu. Kien qisu Bob Marley. Aċċetta u għolla t-tazza biex inferragħlu. Ħarist f’għajnejh. Hu ħares f’għajnejja. Qalbi għamlet tikk. Dan.....hu.....Bob Marley. Il-lalla...Bob Marley tassew!

Ħassejtni mherwel, iddisturbat, imma ma kellix għalbiex inkun hekk. Kollox kien jidher...normali. Kulħadd kien qed jitkellem qisu xejn mhu xejn. Kien hemm l-atmosfera ta’ festa, ta’ ferħ, ta’ għaqda.

Ridt kieku mmur niftaħ qalbi ma’ ħabib, ma’ Wenzu forsi jew Salvu jew Ġużi. Imma huma kienu qed jaraw l-istess affarijiet bħali? Donnha m’effettwathom xejn din il-ħaġa. Kienu qed iparlaw ma’ l-oħrajn...mal-mejtin qishom mhumiex huma. Jekk niftaħ ħalqi magħhom naqa’ għaċ-ċajt. Tgħid hawn.... kulħadd ħaj.... jew ....kulħadd mejjet?

Legligt it-tazzi tal-inbid qisni qed nixrob l-ilma. U bdejt nikkalma bil-mod il-mod. Ipassiġġajt ftit fil-mgħodijiet tal-post u ħriġt u erġajt dħalt. Pejjipt sigarrett. Xrobt iktar inbid. Iva, issa kont kalm u mxejt lejn il-mejda. Il-ħamba tal-ilħna ferrieħa tan-nies madwar il-mejda bdiet iżżid f’widnejja sa ma mblajt lura fil-folla u erġajt sirt parti minnha.

Minn quddiemi mill-ġdid għaddiet it-tfajla ta’ ras il-mejda, bħal fewġa ta’ fwieħa xarbet lill-wiċċi u mlietli sensija. Għamilt il-qalb u mort biex din id-darba nkellimha żġur. Qrobt lejha u issa kienet dahra lejja tferra' l-inbid fit-tazza tagħha. Dak ilbiesha saħħari b’eleganza bla tarf. Kaħla, donnha biċċa mis-sema, donna l-qiegħ tal-Meditterran. Issa ersaqt kważi mmiss magħha u b’leħen sod kemm stajt għidtilha, “baqa' xi qatra nbid għalija?”

Kliemi ma ħasadhiex, anzi baqgħet tferra' kif kienet. Iżda mbagħad daret bil-lajma lejja u bżajt li se jiġrili bħall-ewwel meta ġejt wiċċ imb wiċċ magħha u niffriża quddiemha u nitwerwer. Imma issa le....imma issa le. Kif dawret rasha minn wara dik ix-xuxa sewda mimxuta lura u mitluqa bħal siparju tal-aqwa teatru, feġġew par għajnejn suwed dalma, fil-ħofra, wiċċha mgħaddam bħal ras ta’ skeletru, snienha beraħ bla xofftejn u bla imnieħer. Nifisha tosku ħassejtu jaħbat ma’ wiċċi. Ma kinitx maskra. Kienet hi, kollha kemm hi....Ċensa....Ċensa l-mewt.
Kelli biex nibża’ u nitwaħħax imma bqajt sielem u sieber quddiemha. Imbagħad hi qaltli, “Min ma jkellmekx, tkellmux”.

Allura, reġa’ bdieli u la ridt mill-inbid tagħha u lanqas ma ridt inkellimha. U dawwart denbi lejn il-mejda fejn kont qabel. Lura għad-diskussjoni ma’ Ġużi, Raymond Valerie u l-oħrajn...il-mejtin u l-ħajjin.

Ftit lil hinn minni mdendlin mal-ħbula kien hemm fanali tal-karti fil-forma ta’ fratelli. Ġo kull wieħed minnhom kien hemm xemgħa tnemnem u biż-żiffa riħ li qamet kienu qed jitbandlu qajla qajl. Stħajjilthom fratelli ta’ veru, f’purċissjoni sejrin jassistu mal-ikkundannat għall-mewt. It-toqob t’għajnejhom jixgħelu fid-dalma tal-lejl.

U fin-nofs tal-mejda, issa nħarġet il-ħanżira mixwija l-forn. Laħamha tari u jqarmeċ bil-qoxra. Vittma taċ-ċelebrazzjoni tagħna. Il-platti mtlew bil-laħam u l-patata. It-tazzi tfawru bl-inbid u l-arja kienet sfiqa bil-kliem u d-daħk. Il-lejla kienet waħda ta’ ferħ u għaqda u lkoll konna kuntenti.....kuntenti li għadna ħajjin.

2006-10-21T13:31:00.000-07:00

Il-Għid tal-Erwieħ
Xi ftit tagħrif

Bħal ġnus oħra, il-Maltin ukoll juru rispett kbir lejn il-mejtin tagħhom. Huma kienu u għadhom jemmnu li kull bniedem għandu ruħ li ma tintemmx miegħu f’qabru. Għalhekk sa mill-qedem, il-Maltin kellhom drawwiet u festi biex jiċċelebraw il-kontinwità tal-eżistenza spiritwali tan-nieshom li ħallew din id-dinja.

L-ikla
L-ewwel insara kienu jħejju ikla u ċelebrazzjoni fid-dwiemes fejn kienu jidfnu l-għeżież tagħhom.

“L-erwieħ jifirxu s-sarvetta”
Hekk kienu jgħidu meta jasal it-2 ra’ Novembru, jiġifieri jum l-erwieħ kollha. Dan ghax kienu jemmnu li f’dan il-jum meta niftakru fil-mejtin, l-erwieħ ta’ qrabatna jkunu qed jistennew il-ħniena u s-sufraġju tal-ħajjin, għalhekk kienu jifirxu is-sarvetta għall-għotjiet tal-ħajjin. F’dan il-jum il-Maltin kienu jkunu ġenerużi mal-foqra.

Il-borma tal-ħaxix
F’dan il-jum xi patrijiet jew individwi, kienu jħejju borma kbira fit-toroq tal-bliet u r-rħula u fiha kulħadd kien jixħet xi ftit ħaxix milli jkollu d-dar biex imbagħad titqiegħed fuq il-ħatab jaqbad u jagħmlu minnha xi minestra tajba. Din ukoll kienet tkun għal foqra.

Il-Ħanżira tal-Erwieħ
Kien hemm ukoll id-drawwa li minn xi żmien qabel il-festa, xi ħadd jitlaq ħanżira tiġġerra mat-toroq bil-ġaras (qanpiena) ma’ għonqha biex meta timxi tinstema’ u għalhekk tintema’ min-nies kull darba li tgħaddi minn quddiem darhom. Il-ħażira kienet tismen bl-ikel mbagħad fil-għid tal-erwieħ kienu joqtluha u jsajruha biex minnha jieklu l-foqra. Għalhekk imqarr darba f’sena dawn l-imsejkna kienu jduqu biċċa laħam.

L-erwieħ tal-purgatorju
F’xi inħawi madwar Malta fejn hemm jew kien hemm xi ċimiterju, wieħed isib statwi minquxin fil-ġebel ta’ ruħ jew erwieħ qalb l-ilsna tan-nar. Dawn l-istatwi fuq il-ħitan ifakkruna fl-erwieħ tal-purgatorju u għalhekk ifakkru lil min ikun għaddej min hemm biex igedwed xi talba għall-bżonnijiet tagħhom.

L-erwieħ tal-ikkundannati
Il-Maltin, speċjalment in-nisa twajbin, kienu juru ċerta devozzjoni lejn l-erwieħ ta’ dawk li kienu ikkundannati għall-forka. Huma kienu jemmnu li l-erwieħ penitenti tal-ikkundannati kienu jaqilgħu il-grazzji. Ninu Xkora, li ħafna jemmnu li kien innoċenti, ingħatata l-forka ftit jiem qabel l-għid tal-erwieħ. Dwar Ninu Xkora hemm għajdut li kien fetaħ il-kanċell taċ-ċimiterju lil waħda mara li marret iżżur il-qabar tiegħu stess.

Ir-rużarjanti kienu fraternità li jiġbru l-flus għall-qraba tal-ikkundannnati filwaqt li jħeġġu lin-nies biex jitolbu għar-ruħ dawk iġġustizzjati bil-forka. Huma kienu jilbsu bħall-fratelli jiġifieri jilbsu ċoqqa bajda u jgħattu wiċċhom b’kappun abjad bit-toqob għall-għajnejn biss. Kienu joħorġu fit-toroq u jduru bieb bieb b’xi bott f’idejhom. Id-dehra tagħhom libsin l-abjad u b’wiċċhom mgħotti kienet tnissel fi qlub in-nies ċertu misteru, biża’ u ħniena.

L-għadam tal-ħelu
Fix-xahar ta’ Novembru sewwasew minn l-Għid tal-Erwieħ ‘il hemm, fid-djar kienu jippreparaw l-għadam tal-ħelu biex jiftakru fil-mejtin. L-għadam tal-ħelu jinħadem bħall-figolla imma fil-forma ta’ għadma. Xi dulċiera għadhom sal-lum jagħmlu dan l-għadam tal-ħelu.

In-naħa l-oħra tal-munita
Filwaqt li xi wħud kienu jgħożżu t-2 ta’ Novembru bħala jum ta’ rispett lejn dawk li darba għexu f’dan il-wied tad-dmugħ, oħrajn kienu jintasbu fuq xi għatba jirrankontaw l-istejjer tal-iħirsa u tal-uħux. Għax kien hemm min jgħid li ma’ l-erwieħ it-tajbin joħorġu wkoll l-erwieħ il-ħżiena . Mill-qigħan tal-infern joħorġu x-xjaten. Mill-moħbiet tagħhom joħorġu s-sħaħar u n-nies koroh jew tas-setta. Minn taħt l-art l-għewiel u l-uħux. Mill-oqbra l-iskeletri u iġsma bla ruħ mexjin ndlaj ndlaj fid-dawl tal-qamar. Spettri mitlufa, min sejjer għal xi ħażen u min sejjer għal xi għors.

It-2 ta’ Novembru illum
Se nagħmlu ikla biex infakkru dawn id-drawwiet ikkuluriti.

L-ikla:

Minestra bil-ħobż mixwi.
Majjal mixwi servut bil-patata l-forn u ħaxix
Xorb: Meraq tal-ħajja (Larinġ tad-demm, inbid u aniżett)
Deżerta : Għadam tal-ħelu

2006-09-11T16:25:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p13

2006-08-01T15:36:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p12

2006-06-21T06:49:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p11

L-Għanja tal-Poplu 2006

2006-05-12T05:07:00.000-07:00

L-għanja tal-Poplu huwa festival tal-kanzunetta Maltija. Illum huwa l-unika festival li għadu jinżamm fuq skala nazzjonali u li jiċċelebra l-idjoma ta’ poplu li kiber fid-dell ta’ kulturi ġganti. Qatt ma naf li smajt lil xi ħadd jirrakkonta l-istorja ta’ l-iżvilupp ta’ din il-forma ta’ espressjoni. Anqas ma naf li teżisti fil-kitba. Naħseb li tkun storja siewja biex wieħed jara kif għanjet il-poplu kienet manifestata matul iż-żminijiet. Kinitx l-Imnarja waħda mill-okkażjonijiet li ġabret l-għannejja flimkien biex juru ħilthom u jiddevertu l-poplu? Meta daħlet sew il-kanzunett Taljan fostna, kien hemm festival li ma niftakarx x’kien jismu u lanqas ma naf kemm dam isir. X’sar minnhom dawk il-kanzunetti maltin? ”Madonina” naf li kienet waħda minn dawn. ”Sparaw għall-Qamar” ta’ Charles Clews, din kienet oħra minnhom tgħid? Hemm xi ħadd li kkompila l-aħjar kanzunetti ta’ dak iż-żmien u ħariġhom fuq diska?
Fi żmieni niftakar il-festival Internazzjonali tal-kanzunetta Maltija. Ta’ dan għandi d-diski kollha imma llum minħabba s-cds dawn mhumiex disposti għall-preżentaturi fuq ir-radju. Imma qabel dan il-festival il-għaqda YTC diġa kienet bdiet tgħaqqad il-kantanti, il-mużikanti u l-awturi flimkien biex fuq palk jippreżentaw il-festival tagħhom. Fis-70ijiet din l-għaqda taż-żgħażagħ kienet diġa ipproduċiet l-album u l-preżentazzjoni televiżiva tiegħu ”Ikun li trid int”. Wara imbagħad ħarġu ġabra ta’ kanzunetti għall-Milied bl-isem ta’”Kartolina”. Imma l-festival tagħhom minkejja li kien żgħir, ma qata’ xejn u sena wara oħra kompla jżid fl-attendenza tal-pubbliku u iktar u iktar fil-popolarita’ fost il-kantanti u kantawturi, daqqaqa u awturi, tant li minn sala ta’ skola bdew imorru fil-lukanda Phoenicia imbagħad fit-teatru tal-Universita.

Sadanittant il-festival Internazzjonali tal-kanzunetta Maltija nferaq fi tnejn, wieħed minnhom ”il-kanzunetta għall-Ewropa” u l-ieħor ”il-festival tal-kanzunetta Maltija”. Dan tal-aħħar tħalla jmut imġewwaħ biex inżaqq l-ieħor. Jien f’dan ta’ l-aħħar tlift kull interess għax ma nħossx li għadu jappella għalija. B’xorti tajba l-għanja tal-poplu, minkejja li hu wild għaqda volontarja, xorta kampa mal-isfidi finanzjarji u kiber f’festival denju li jirrappreżenta poplu uniku, il-poplu Malti.
F’dinja globalizzata u f’Malta fejn il-biċċa l-kbira tal-poplu huwa sponża għal dak li hu aljen, nifhem li mhux ħafna japprezzaw dan il-festival għal raġunijiet varji. Għalija huwa s-San Remo ta’ Malta f'dik li hi espressjoni lokali, u għalkemm ma tantx inħobb noqgħod quddiem il-kaxxa, għada hemm issibuni, quddiemha, nitpaxxa, nitmeżmeż, nidħak u nemozjona ruħi bil-lirika u l-melodija. Is-sabiħ tal-festival ”L-Għanja tal-Poplu” hu li għandu temi mħawrin bil-kummenti soċjali, imħabba u umoriżmu. Min għadu mhux midħla ta’ dan il-festival inħajru jttawwallu għada s-Sibt 13 ta’ Mejju 2006, fuq TVM f’xi ħin filgħaxija.
Ħaġa waħda żgur li se ddejjaqni fl-Għanja tal-Poplu u din hi il-kompetizzjoni li fl-aħħar trebbaħ lil xi kantant jew ieħor. Jien inħoss li l-arti m’għandhiex titqiegħed f’kompetizzjoni ta’ rebħ jew telf. Din hi xi ħaġa li jkolli nissaporti, mhux għax ma nistax nitfilu fl-aħħar u mmur norqod, u probabbilment hekk nagħmel, imma għax persważ li xi wħud mill-kanzunetti nkitbu u se jkun preżentati f’dan is-sens kompetittiv li narah jixraq iktar lill-isport milli lill-arti.
Insomma fi żgur se ngħoxa nisma’ lil Walter Micallef bil-kanzunetta l-ġdida tiegħu u jekk tippermettuli, ħalluni ndewwaqkom biss il-kliem tagħha. Il-mużika tisimgħuha għada.

'Il Malta

Kliem u mużika ta’ Walter Micallef

‘L Malta fottewha xi kuntratturi
Xi politikanti mingħajr valuri
U fuq qabarha poġġewlha bukett fjuri.
Bl-istaletti, bħal tad-Duluri.

‘L Malta fottewha u mingħajr ħniena.
Stuprawha u ħallewa għarwiena.
W aktar minn hekk, ma wrew l-ebda ndiema.
U nstemgħet mota minn tal-qampiena.

‘L Malta fottewha u l-lum mitluqa.
Bħal prostituta, u kull min għex minn fuqha
Baqgħu siekta u b’fommhom magħluqa.
U ttiegħem morra x’ħin idduqha.

‘L Malta fottewha u t-tfal batew
Ġungla tal-konkos bnew fuq li bnew.
Tant li post fejn jilgħabu mank ħallew
‘Mma huma stgħanew, u kemm stgħanew.

Malta fottewha w għalxejn nibkuha
Għaliex kull deċiżjoni diġa ħaduha
U ngħid xi ngħid żgur li mhux sejrin jibdluha.
‘L Malta fottewha u għalxejn nibkuha.

Malta fottewha ma ħallewliex ħdura
Donnu bil-ħsieb kulħadd ittraskura
Ħadd ma qal xejn u lkoll żammejna pass lura
U l-lum trid tgħarrex biex tilmaħ fjura.

‘L Malta fottewha u t-tfal batew
Ġungla tal-konkos bnew fuq li bnew.
Tant li post fejn jilgħabu mank ħallew
‘Mma huma stgħanew, u kemm stgħanew.

2006-05-03T16:27:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p10

2006-04-26T15:50:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p9

2006-04-08T15:49:00.000-07:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p8

X'ġara s'issa:

Il-Venerabbli Gonzo kien inkazzat minħabba li l-popolarita' tiegħu kienet nieżla ġmielha. Għalhekk ried jikkarga l-faħma ta' moħħu biex jiġuh iktar ideat u viżjonijiet għall-pajjiż. Joe Babun iċ-Ċaċċarun u s-segretarju leali tiegħu, ipprova jgħinu billi jtellgħu fuq il-bejt tal-kwartieri msejħin it-TermosLampaSpiritiera, biex jagħti kargatura lill-faħma permezz tax-xemx t' Alla. Sakemm kien qed ixemmex moħħu, qagħad jissendika lill-għafrit tal-bini aħmar infernali u rah ikewwes taħlita ta' bżieq l-għoġġieba u semm is-sriep u biha jinbidel zoptu f'Super Sant. Gonzo allarma ruħu u twerwer għax il-lejber għalih kien agħar mill-virus qerriedi tal-imxija tat-tjur.

Fix-xena mbagħad jidħol Ġanni Ħanex, bniedem insinifikanti li tilef ħobżu mill-fabbrika tal-qliezet ta' taħt tan-nisa fejn kien ilu jaħdem xi 15-il sena. Dan ġara għaliex il-ministru tal-Eċċellenza u t-Testikoloġija, OSTINAT kien beda jinforza r-ristrutturar mitlub mid-dinja moderna u globalizzata. Ġanni Ħanex ma nstabx tajjeb biex jinnavika fit-tongi, il-prodott ġdid state of the art tal-fabbrika BSORMA. Għaddewh mill-għarbiel tal-ETC u weħel u sab ruħu jinkines 'l hawn u 'l hinn mingħajr għaxja ta' lejla.

Segwi skond in-nri. tal-paġni. Ikklikkjaha biex tkabbarha.

2006-03-26T11:58:00.000-08:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "TRIJONFALI" p7

Segwi skond in-nri. tal-paġni. Ikklikkjaha biex tkabbarha.

2006-03-16T01:09:00.000-08:00

L-istrixxiklu żuffjettuż "Trijonfali" p6

Segwi skond in-nri. tal-paġni. Ikklikkjaha biex tkabbarha.

2006-02-22T16:15:00.000-08:00

Jissokta l-istrixxiklu satiriku TRIJONFALI p5

L-istorja s'issa: Il-Venerabbli Gonzo, kollu mfantas għax il-popolarita' tiegħu naqset qatigħ, iżur it-TermosLampaSpiritiera tal-partit tiegħu bl-iskop li jakkwista viżjoni biex imexxi l-pajjiż. Dan seta' jagħmlu biss billi jsaħħan il-faħma ta' moħħu imma sfortunatament it-TermoslampaSpiritiera kienet vojta mill-enerġija għalhekk bis-saħħa tal-kumpann leali tiegħu Joe Babun, jitla' fuq il-bejt biex isaħħan il-faħma bix-xemx. Hemmhekk hu joqgħod jissendika lil-għafrid tal-bini l-aħmar fejn jiskopri li bil-velenu tas-sriep u l-bżieq tal-għoġġieba qed jintefaħ u jinbidel f'SuperSant.

Aqra skond l-ordni tan-nri. fuq kull paġna. Ikklikkja fuq il-paġna biex tkabbarha.

Il-punent ħanin, l-ieħor.......

2006-02-22T04:01:00.000-08:00

L-istrixxiklu bl-avventuri tal-Venerabbli Gonzo u Joe Babun għandhom ikompli dalwaqt. Iż-żmien dejjem jagħfas fuqi u bħal bosta nies oħra mħabbtin, insibha diffiċli biex inlaħħaq ma’ kollox. L-aħħar darba li mpostajt erba’ kelmiet fuq dan il-blogg, semmejt ftit il-karikaturi Daniżi u twebbilt biex nerġa’ nikteb xi ħaġa fuq is-suġġett. Probabbilment tqażżiżtu tisimgħu fuqu imma dan hu fenominu taż-żmienna li għad irridu nisimgħu aktar treddin fuqu u mhux la kemm nagħmlulu tapp.

Dan l-episodju qajjem kwistjonijiet importanti dwar il-liberta’ tal-kelma, ir-responsabbilta’ politika, it-tolleranza u d-differenzi kuntrastanti taċ-ċiviltajiet. Dawn l-argumenti mhumiex propja ħobż għal snieni imma jien bħala biedem mdiehes fil-mistier tal-karikatura ma jkunx sewwa u xieraq jekk ma ngħaddix kelma dwar dan.

Nipprova nimmaġina lili nnifsi fil-pożizzjoni ta’ dawk il-karikaturisti li bit-tpenġijiet tagħhom ħolqu dan il-pandemonju li wassal għall-mewt ta’ xi għoxrin ruħ fosthom tfal. Ibqgħu żguri li jkunu diffiċli għalija li mmidd rasi fuq l-imħadda mingħajr ma noħlom bid-dmija li xtered minħabba ftit linka inkejjuża. Imwejġa ssir ħalla. Għalhekk ir-riflessjoni u r-responsabbilta’ għandha tiġi qabel kull azzjoni. Imma fis-sewwa l-karikaturisti tal-punent mhumiex imdorrijin b’dan l-ilġiem u dejjem pronti biex jikkritikaw u jiżżufjettaw b’kull ħaġa taħt il-kappa tax-xemx.

Imma wara kollox, din dinja ta’ konflitt kontinwu tal-ideat. Bħal meta tnejn jew aktar jippruvaw jgħixu flimkien u spiss jinqala’ s-saram fuq kif wieħed x’jiekol u kif l-ieħor x’jagħmel, hekk ukoll jiġri bejn ċiviltajiet differenti, bejn gruppi etniċi, bejn il-kapitalist u l-proletarjat, bejn l-elitt u l-ħamalli, bejn il-banda San Tajru u l-banda San Korru u nistgħu nibqgħu sejrin hekk.

Il-kwistjoni tal-karikaturi Daniżi tidher redikola u insinifikanti f’għajnejn il-punentin imma f’għajnejn dawk li għandhom valuri differenti din il-ħaġa hija serjissma. Immaġinaw kieku f’xi sala tal-univerisita’ ta’ Malta waqt xi preżentazzjoni lingwistika dwar it-taħdit komuni, xi professur joħroġ elenku tad-dagħa popolari u jsemmi xi tnejn ħoxnin b’Alla u bil-Madonna. Hekk għamel dott. Mifsud Chirchop u bir-raġun ippretenda li m’għandux ikun hemm oġġeżżjoni mill-akkademiċi preżenti. Biss fil-każ tad-dott MC, il-frażi offensiva ma kinitx dwar Alla jew l-Madonna imma kienet dwar Mawmettu. Eh....issa din storja oħra. L-akkademiċi Mawmettani suppost huma iktar intelliġenti u tollerranti. Allura dawn kif jitkażaw u jitilqulu ‘l barra?

Il-punent huwa l-ardit tad-dinja. Il-pożizzjoni tiegħu hija dominanti u għalkemm jippriedka l-liberta’ tal-ħsieb u tal-kelma, xorta jdawwar lilu nnifsu bis-swar u l-ħitan tal-kondizzjonament li ma jmorrux jidħlu xi ideat differenti minn dawk li jsawwruh. Kollox hu tollerat fil-punent sakemm ma jmiss l-irjus setgħana li llum firxu driegħhom ekonomiku u serħu riġilhom militari fil-lvant, fin-nofsinhar u t-tramuntana tad-dinja. Minkejja li l-punent laqa’ fi ħdanu komunitajiet misilmin, l-attitudni tiegħu baqgħet li jizzikahom fuq l-ilbies, fuq id-drawwiet soċjali u liġijiet tagħhom tal-Koran. Bħal xi kollega tiegħek li dejjem jiżżarġan miegħek biex ibaxxik u jġegħilek tħossok ċkejken u tardiv, fl-aħħar tibda taqbiżlek u anki jekk itajjar riqa fuqek waqt li jkun qed ikellmek, int taraha bi kbira daqs li kieku beżaqlek.

L-inġustizzji fuq il-Palestinjani, il-gwerra illegali tal-Iraq u l-indħil fuq L-Iran biex ma jarmax bin-nukleari huma kollha daqqiet li l-popli punentin u l-gvernijiet tagħhom qegħdin jfajjru fuq popli oħrajn biex tinżamm is-superjorita’ tiegħu u l-inferjorita’ tal-ieħor.

Hija l-battalja eterna tal-ideat u tal-poter. Hekk kienet minn dejjem u qajla se tinbidel.

............

2006-02-15T16:01:00.000-08:00

Jissokta l-istrixxiklu satiriku TRIJONFALI p4

Aqra skond l-ordni tan-nri. fuq kull paġna. Ikklikkja fuq il-paġna biex tkabbarha.