PLAKBOEK 16 : 1941-1947

2005-01-27T07:42:00.000-08:00

STAD EN LANDE ARCHIEF:
PLAKBOEK XVI : 16.01.1941 - 15.08.1947
____________________________________________________________
1941.02.09 G & E [P.B. 4 L, R]
Het Gooi onder Eltensche, Hollandsche en Stichtsche heerschappij.
1941.02.16 G & E [P.B. 5 L , R]
Uit de geschiedenis van de roemrijke Erfgooiersmarke.
-----------------
1941.02.22 G & E [P.B. 6 R]
Het ontstaan van de Stad en de dorpen van Gooiland. Omstreeks 1400
viel ons gewest uiteen in vijf gerechten.
-------------------
1941.05.03 De Bussumsche Courant [P.B. 18 R]
Het bewogen leven van de Hofstede Oud Bussem
O.a. over Hinlopen.
----------------
1941.07.25 De Spiegel (weekblad) [P.B. 23 R]
Het erfdeel van de oude Gooiers. (groot art. met foto’s)
------------------
1941.11.07 Gecomb. Gooische Bladen [P.B. 30 l]
Floris Vos wordt 70. (staat al in bestand en map Reünie 1996)
------------------
1941.11.15 De Bussumsche Courant 15.11.1941

Floris Vos wordt zeventig
Wanneer iemand den leeftijd der sterken heeft bereikt, dan mogen zijn
verdiensten jegens de gemeenschap, zoo hij die heeft, gereleveerd worden.
Floris Vos, die vrijdag 21 November 1941 dien leeftijd bereikt, heeft vele
verdiensten jegens de gemeenschap; hij stichtte in het Gooi de eerste
modelboerderij , hij vocht voor de erfgooiers en hun rechten, hij porde
slapende ministers wakker, hij bestormde tollen en hielp ze opruimen en
toch ..... men zou bijna kunnen volstaan met zijn naam te vermelden en
niet meer. Want die naam is zoo bekend, en de daden die er aan verbonden
zijn evenzeer, dat alleen de jongste generatie er verder niets van weet.
De ouderen herinneren zich dezen naam zeer goed en in ‘t Gooi kent ieder
den nog levenskrachtigen “baas van Modelboerderij Oud Bussem” met
zijn typische grijzen hoed. Hoe Floris Vos in ‘t Gooi kwam, heeft hij ons
indertijd zelf verteld.
“In 1902 keerde ik naar dit land mijner voorvaderen terug.
Van mijn jongste jaren af had ik veel lust in ontginningen; ik was op het
gymnasium geweest , doch het zittend leven was niets voor mij. We woonden
in Utrecht. Mijn vader wilde dat ik hem in zijn dokterspraktijk kon
opvolgen, althans een academische vorming zou genieten. Maar met een
bezorgd hart zag hij me al op zeer jeugdigen leeftijd naar Hongarije
vertrekken. Na verder nog eenigen tijd in het buitenland te hebben
gezworven, vestigde ik een klein landbouwbedrijf op de Veluwe. Hiervoor
was geen voldoende afzet te vinden en na 10 jaren kwam ik naar ‘t Gooi.
Dat was zooals gezegd in 1902.
Ik had met v. Woensel Kooy het Bosch van Bredius gekocht, om
hier een modelboerderij op te richten. Ook in dien tijd reisde ik veel in
het buitenland. In 1906 was ik adjunct - commissaris - generaal voor
Nederland op de Wereld-tentoonstelling te Milaan. Jan Scholte, de
commissaris- generaal had n.l. groote moeilijkheden gehad en moest nu
iemand hebben met een goed zenuwgestel. Van de Italiaansche regering
kreeg ik het officierskruis in de Kroonorde van Italie, en werd eerelid
van het Museum van Kunsten en Wetenschappen. Ik heb toen voor het
eerst kennis gemaakt met de kleingeestigheid van de Hollandsche
regeeringspersonen. Ik was voorgedragen voor het officierskruis van
de Oranje -Nassau, maar die onderscheiding werd ingehouden, daar
ik niet wilde toegeven aan het ministerieel verlangen, mij uit den
Erfgooiersstrijd terug te trekken.
Ik vond het toen ook niet meer noodig vergunning aan te vragen voor ‘t
aannemen van de Italiaanse orde, hetgeen wettelijk was voorgeschreven. De
heeren zijn er blijkbaar voor teruggeschrokken een rechtsvervolging in te
stellen, hoewel ik de orde bij gelegenheid wel droeg”
Tot zoover Floris Vos over zijn komst in het Gooi.
Oorspronkelijk stamde hij uit Huizen, waar zijn overgrootvader heelmeester
was. Over zijn voorvaderen heeft deze militante erfgooier ons indertijd
nog interessante bijzonderheden verteld. Het teekent den man, die toen hij
voor de erfgooiersrechten vocht, er niet tegen op zag duizend koeien op de
marechaussee af te jagen, als hij vol trots zegt, dat hij van rechtschapen
en eenvoudigen menschen stamt. “Daar ben ik trotscher op op, dan
verwantschap met een of anderen rijken advocaat, die vol streken zit. Ik
begrijp niet, waarom menschen zich zoo uitsloven om familie te zijn van
een hooge oomme - let maar op, van gewone stervelingen zijn ze niet graag
familie - of waarom ze moeite doen hun kinderen vooral deftig te doen
trouwen. Laat ze zorgen, dat de kinderen flink op eigen beenen leeren
staan “.
Als erfgooier
Als erfgooier zijn de daden van Floris Vos berucht en
beroemd geworden en niet eerder eindigde zijn verbeten strijd voor de
rechten der scharende erfgooiers, dan toen in 1912 de Erfgooierswet tot
stand kwam.
Het was in die jaren van strijd, toen de Gooische gemeenten
zich steeds meer land van de oude erfgooiersgemeenschap toe-eigenden;
Floris Vos werd de vurige, onverzettelijke en ook handige leider en dat is
bij tal van gelegenheden gebleken. Het zou waarlijk heel wat ruimte
eischen deze hier weer te geven, de verleiding is te groot, doch er moet
zuinig met het papier worden omgesprongen. Een van de hoogtepunten was wel
het reeds gereleveerde feit van den veldslag tusschen 1000 koeien en de
marechaussee, die de regeering naar de meenten te Blaricum had gezonden.
Het was Floris Vos die, om bloedvergieten tusschen de “regeerings-troepen”
en de erfgooiers te voorkomen, het legertje koeien op de politietroepen
afstuurde; hij heeft er voor in de kerker moeten boeten, doch na 10 jaren
strijd won hij den slag en maakte de Erfgooierswet een einde aan de
openbare verwikkelingen. Floris Vos werd als afgevaardigde van de stad
Naarden in het bestuur van Stad en Lande opgenomen, welke functie hij
later vrijwillig heeft neergelegd.
Als tolbestormer
Als tolbestormer maakte hij zich landelijk nog meer naam dan
als erfgooier. Heel ons land had plezier in dien vurigen kleinen Gooier,
die niet met gepraat, doch met daden van leer trok tegen de volkomen
ouderwetsche verkeersobstakels, waaraan iedereen een hekel had. Zijn
befaamde bestorming van de tol te Muiden werd een keerpunt in de
tollenhistorie; de autoriteiten in Den Haag waren wakker geschut.
Toen Floris Vos in 1929 candidaat werd gesteld voor de Tweede
Kamer, kozen 40.000 Nederlanders den man, dien zij om zijn eigen
voortvarendheid en frischheid van gedachten respecteerden ! Hij deed er
goed werk, maar zijn frissche spontaniteit belette hem een
doorgefourneerden politicus te worden.
Een veelbewogen leven heeft dezen 70-jarige achter de rug. En
eerst de laatste jaren is het rustiger om hem heen geworden. Maar in den
strijd om de erfgooiersrechten is hij een historische figuur, als
tollenbestormer niet minder. Een man van een kranig en pittig karakter,
die moeilijkheden te lijf wist te gaan; een Nederlander in den besten zin
van dit woord. Die men nu eenmaal moet nemen zoo hij is. En dien wij
gaarne vele jaren van goede gezondheid gunnen, al levert hij ons dan ook
niet zooveel copy meer als eertijds !
__________________

Praatje bij het houtvuur met Floris Vos
"Ik betreur 't nog altijd, dat de Erfgooiers een deel van hun bezit voor een bord linzen aan het Natuurreservaat hebben verkocht. Ik heb groot respect voor de excellente wijze waarop de heer Luden Stad en Lande leidt, maar ik blijf van oordeel, dat er geen aanleiding was om ons bezit te verkopen".
________________________
1941.12.11 Bussumsche Courant [P.B. 32]
Heemkunde voor jongeren. Rondwandeling door het Gooisch Museum
------------------
1942.01.09 Bussumsche Courant [P.B. 33 L, R]
De heer Luden, voorzitter van St.& L. overleden
------------------
1942.01 Verschillende kranten besteden uitgebreid
aandacht aan het overlijden van Luden.

1942.03.17 Gecomb. Bladen
Heeft Oud Bussem een dubbel schaar ?
----------------
1942.06.16 G & E [P.B. 54 R ]
Het landleven van Goyland
1942.05.28 Gecombineerde Gooische Bladen 28.05.1942
Larense toestanden in vroeger tijden:
Harmen Vos ......
Doch ook was dit het geval in het jaar 1783. Ons land was toen vol van de beroeringen tussen de Patriotten en De Prinsgezinden. Ook het landelijke Laren kon zich hieraan niet onttrekken. Zoo werd dan ook op 13 Juny 1784 een verbod afgekondigd tot het uitsteken van de Oranje vlag, men vreesde hiervan ruzie. Echter men stoorde zich in het geheel niet hieraan, zoodat er 23 Februari d.a.v. een tweede verbod moest worden afgekondigd.
In dezen rumoerige tijd dan verscheen in November 1783 een blaadje "de Politieke Kruyer", waarin een zekere Jan de Gooijer zich heftig opwond over het feit, dat de Erfgooiers niet eens het recht hadden op hun eigen grond te jagen. (immers de jacht was door de Staten van Holland verhuurd aan Stsadhouder Prins Willem V) In dit geschrift werden de Gooiers aangespoord tot eendracht en vooral tot den wapenhandel. Stad en Lande diende daarop wederom in het jaar 1788 een request in om in het aloude jachtrecht te worden hersteld, maar werd in het ongelijk gesteld. Pas in 1795, onder invloed van de meer democratische opvattingen der omwenteling, zou Stad en Lande door de Vergadering van Provisionele Representanten in haar oude recht worden hersteld.
door Mr. Aafke Meilink.
[Opmerking bij bovenstaand artikel van 28 mei 1942: Het artikel is meer dan passief verzet, het voorbeeld dat "de Oranje vl;ag niet uitgestoken mocht worden" en "Echter men stoorde zich er niet aan". Deze zinnen waren zo tegen de Duitse propaganda gericht en dat in mei 1942 - dit had kunnen leiden tot een verbod van de krant of tot het concentratiekamp.]
--------------------
Gecom. Bladen
Een dorpsdrama in het begin van de 18e eeuw.
Huizer Schout bankroet.
[art.> A4]

1943.01.09 G & E
Onthulling borstbeeld Luden
----------------
1943.03.17 Gecomb. Bladen [K.B. 73 R]
Om de ledenlijst van Stad en Lande. Een geschil uit 1709.
-----------------
1943.07.19 G & E 19/20.07.1943 [K.B. 66 R]
Bussum. Floris Vos overleden op 72 jarige leeftijd. Geb. 21.11.1871 te Utrecht. Overleden
in het Diaconessen ziekenhuis te Naarden.
Begraven vrijdag 23.07.1943 om 11 uur te Naarden.
[lange kolom]
1944.03.31 Gecomb. Bladen
Stroperij in het Gooi. O.a. over de Boschbrief 1437
--------------
1944.07.14 Gecomb. Bladen
Hooitijd in het Gooische Land
(art. > A4)
--------------
1945.09.29 Gooische Courant STAD EN LANDE
1e jrg. Nr. 25 (ligt los op p. 78)
-------------
1946.10.24 STAD EN LANDE (krant)
Sportpark in Hilversum wordt uitgebreid. Voorstel om gronden van Stad en Lande langs de Soestdijkerstraatweg aan de gemeente voor dit doel tot 1964 te verhuren.
---------------
1947.03.19 Gooische Courant (P.B. L & R)
Greep uit de Gooische historie. Het Erfgooierschap
----------------

1947.04.26 STAD EN LANDE (krant)
Erfgooierswet kwam tot stand.
---------------

Opmerkingen:
Tijdens de Duitse bezetting 16.05.1940 - 05.05.1945 was er een zeer strenge perscensuur. Over actuele gebeurtenissen mocht niet objectief geschreven worden. Alleen het propaganda Deutsche Wehrmacht bericht MOEST afgedrukt worden. Toen de papier- schaarste nog niet merkbaar was, hadden de schrijvende pers bladvulling nodig. Veel kranten publiceerden toen ‘oud nieuws’, dat vaak bestond uit landelijke of lokale historie.
__________
Los in het plakboek XVI liggen krantjes van de niet-scharende erfgooiers vereniging : ‘Macht door Recht’.
a)
DE ERFGOOIER. Mededelingenblad van de Erfgooiersvereniging Macht door Recht.
Nr. 3 November 1954
Nr. 4 October 1955
Nr. 5 April 1957
b)
De niet-scharende ERFGOOIER
Nr. 6 November 1954
Nr. 7 April 1955
Nr. 8 October 1955
Nr.10 April 1957
Nr.14 April 1959

--------------------
STAD EN LANDE : Na WO II verscheen er een krant onder de naam STAD EN LANDE . Deze krant heeft niet lang bestaan.
Gecombineerde Gooische Bladen
Gooi en Eemlander
Bussumsche Courant
Art. > A4 = Artikel groter dan A4 formaat
P.B. = Plakboek St & L.
L , R = Plakboek pagina nummer L, R.

S&LPLAKB.16b afgeleid van S&LPLAKB.16 in WP 5.1
boek-1941-1947
________________________________________
F.J.J. de Gooijer
http://gooijer.netfirms.com
http://gooijer.nl.jouwpagina.nl

Voor afbeeldingen en foto's, zie:
http://gooiland.vijftigplusser.nl

STAD EN LANDE PLAKBOEKEN 16

PLAKBOEK 16 : 1941-1947